, Znane sa nawierzchnie drogowe, zlozo¬ ne ze stalego podloza oraz lezacej na nian warstwy makadaniowej, zwiazanej zapra¬ wa. Wiadomo jednak równiez, ze w na¬ wierzchni, zwiazanej zaprawa, na ogól cze¬ sto powstaja rysy (pekniecia) i w celu zwalczania tego niebezpieczenstwa na¬ wierzchnie takie czesto zaopatruje sie w szczeliny. Czestokroc równiez stosuje sie zaprawe twardniejaca powoli, np. zaprawe tufowo-wapienna, tufowo-wapienno-cemen- towa i inne tym podobne zaprawy, co ma zapobiegac pekaniu. Jednakze takie zapra¬ wy pod wzgledem wytrzymalosci nie do- równywuja zaprawie z dobrego cementu portlandzkiego! oraz nie daja moznosci wy¬ twarzania bardzo twardej, odpornej po¬ wierzchni drogowej, z której nie powsta¬ walby kurz.Istnieje dazenie do stosowania, zamiast powoli wiazacej i powoli twardniejacej za¬ prawy, zaprawy ze znanych cementów spe¬ cjalnych albo innego spoiwa hydrauliczne¬ go o podobnych wlasciwosciach, któreby szybko twardnialy i nabieraly wytrzymalo¬ sci. Jesli taka zaprawe zastosuje sie w war¬ stwie makadamowej, to znowu wystepuje ta trudnosc, ze przy walcowaniu poszcze¬ gólne kamienie tlucznia poruszaja sie i wo¬ bec szybkiego twardnienia zaprawy przy¬ czepnosc jej do tlucznia oslabia sie, tak iz zwiazana zaprawa juz nie we wszystkichwierzchni kamieni tlucznia."* Wynalazek niniejszy usuwa yryzte) yrf- mieoione trudnosci i wady znakych na¬ wierzchni i polega na tym»\ze miedzy po¬ dlozem i warstwa makadamowa umie$zG&a sie warstwe posrednia w postaci sprezystej poduszki, skladajacej sie z piasku wulka¬ nicznego, rozdrobionego zuzla albo inntych materialów o podobnych wlasciwosciach mechanicznych wzglednie chemicznych, a nastepnie ni ria^ef^cjjni niakadamowcj u- mieszcza sie taka sama warstwe ewentual¬ nie tylko chwilowoi tm czas walcowania, po czym moze byc ona usunieta.Jesli miedzy stalym podlozem i war¬ stwa makadamowa umiesci sie wyzej wspo¬ mniana warstwe posrednia, to wciskane ka¬ walki tlucznia beda sie opieraly na podlo¬ zu nieco podatnym, przez co usuwa ;sie za¬ wsze istniejace niebezpieczenstwo rozdrob¬ nienia kawalków kamienia podczas1 walco¬ wania. Oprócz tego warstwa ta sluzy do wsysania nadmiaru wody, uzytej do roz¬ rabiania zaprawy, zastosowanej w warstwie makadamowej. Przy uzyciu betonu jako fundamentu mozna beton ten zabezpieczyc za pomoca wymienionej warstwy posred¬ niej od przedwczesnego wyschniecia. War¬ stwa posrednia powoduje równiez i to, ze po skonczonym walcowaniu nieprawidlowo uksztaltowane kawalki tlucznia spoczywaja bezposrednio na twardym podlozu nie tyl¬ ko wystajacymi krawedziami, czyli poszcze¬ gólnymi punktami, lecz takze plaszczyznar mi dzieki wniknieciu w glab warstwy po¬ sredniej, wobec czego kawalki te sa moc¬ niej osadzone.Z tych róznorodnych zadan technicz¬ nych, jakie ma spelniac warstwa posred¬ nia wynika, ze przede wszystkim nalezy do jej wytwarzania stosowac specjalne mate¬ rialy, które zostaly wyzej wyszczególnione.Sa to materialy pochlaniajace wode, lecz nie rozpuszczalne w wodzie, odznaczajace sie trwalym polaczeniem, tak iz podczas walcowania skladniki tej warstwy wcale lub zaledwie w slabym stopniu wnikaja w Aza#rawev znajdujaca sie ponad nia.Moznej /jednakze do wytwarzania tej warstwy posredniej stosowac równiez i in- ine materialy, które warstwie makadamo¬ wej zapewniaja nieruchome polozenie na podlozu, i w tym przypadku zaleca sie szczególnie walcowanie warstwy posred¬ niej przed rozpoczeciem dalszych robót. Do wytwarzania tej warstwy posredniej moz- , ina. zastosowac? nawet zaprawe; sucha. Jesli te zaprawe sucha wywalcuje sie, to nie za- -chodizi niebezpieczenstwo wnikania w war¬ stwe makadajmowa zaprawy warstwy po¬ sredniej przy dalszym ostatecznym walco¬ waniu warstwy makadamowej z dodaniem wody.Warstwa górna, która umieszcza sie na warstwie makadamowej, sluzy przede wszystkim do tego, zeby podczas walcowa¬ nia cisnienie nie dzialalo jedynie na glówki tlucznia. Ta warstwa pomocnicza sluzy ró¬ wniez do przenosizenia cisnienia podczas walcowania albo przy natychmiastowym ruchu kolowym równiez na powierzchnie poszczególnych kamieni.Jesli zaprawe, przeznaczona do war¬ stwy makadamowej, rozrabia sie duza ilo¬ scia wody, to nadmiar wody ponad ilosc, potrzebna do procesu wiazania, zostaje po¬ chloniety przez warstwe górna. Skladniki tej warstwy górnej, o ile to jest mozliwe, nie powinny podczas walcowania mieszac sie ze znajdujaca sie pod nia zaprawa ani wnikac w glab tej zaprawy, gdyz w powyz¬ szym razie nastapiloby ochudzenie zapra^ wy wlasnie w miejscach, w których wyma¬ galna jest szczególnie znaczna wytrzyma¬ losc. : ' Wspóldzialamie obu tych warstw daje poza tym jeszcze te koczysc, ze podczas walcowania albo pod dzialaniem ruchu na jezdni kawalki tlucznia sa zabezpieczone od zmiany polozenia wzglednie opuszcza* nia sie przed; calkowitym stwardnieniete — 2 —zaprawy. Zapraw mie moze sie juz rozste* powac w zadna stewie, a za pomoca warstw tych, rozkladajacych cisnienie na wszyst- kie strony, zostaje dotar ze docisnieta do ka¬ mieni tlucznia* Dzieki wynalazkowi niniejszemu mozna w warstwie makadamowej stosowac zwykly cement jako' zaprawe. Jak wyjasniono, mo¬ zna to spoiwo zupelnie bezpiecznie rozra¬ biac duza iloscia wody, tak iz czas wiaza¬ nia moze hyc przedluzany w pozadany spo¬ sób.Na rysunku uwidoczniono przyklad wy¬ konania wynalazku, a, mianowicie: fig. 1 przedstawia przekrój nawierzchni drogo¬ wej, fig. 2 — czesciowy wycinek nawierzch¬ ni drogowej w zwiekszonej podzialce.Stale podloze 1 moze byc np. z betonu; ponad warstwa betonowa / znajduje sie warstwa posrednia 2, np. z piasku wulka¬ nicznego. Ponad ta warstwa znajduje sie warstwa mafcadamowai 3, której puste prze¬ strzenie sa wypelnione zaprawa 4. Ponad warstwa makadamowa 3 znajduje sie war¬ stwa górna 5, która równiez moze byc z piasku wulkanicznego.Budowa nawierzchni drogowej odby¬ wa sie w ten sposób, ze na stalym,' podlozu 1 umieszcza sie warstwe posrednia 2 o gru¬ bosci okolo 1 do 2 cm. Zwlaszcza w przy¬ padku, gdy warstwa ta sklada sie z zapra¬ wy suchej, zaleca sie jej wywalcowanie przed rozpoczeciem dalszych robót.Na wywalcowanej warstwie posredniej umieszcza sie zaprawe, która lezy poczat¬ kowo nieubita, zupelnie luzno, i dopiero na1 tej zaprawie rozposciera sie tluczen,; po czym rozpoczyna sie walcowanie z doda¬ niem wody; w tych warunkach luzna za¬ prawa wnika w warstwe tlucznia i wypel¬ nia w niej puste przestrzenie. Przez regu¬ lowanie grubosci warstwy luznej zaprawy mozna okreslic, do jakiej wysokosci wypel¬ nione zostana puste przestrzenie warstwy tlucznia.Po wywalcowaniu warstwy tlucznia wprowadza sie j eszcze raz zaprawe w cer lu zapelnienia górnych pustych przestrzeni przez zamulenie.Zabieg ten wspomaga sie w znany spo¬ sób przez jednoczesne walcowanie.Gdy nawierzchnia jest juz dobrze za¬ mulona, wytwarza sie górna warstwe przez posypanie piaskiem wulkanicznym. Mozna jeszcze) raz wywalcowac bez obawy wgnie¬ cenia piasku wulkanicznego w zaprawe.Jednakze nalezy stosowac bardzo drobno* ziarnisty piasek wulkaniczny, to znaczy, ze nie powinien on zawierac czastek grub¬ szych, któreby wywieraly zbyt duze cisnie¬ nie na górna warstwe zaprawy. Jako odpo¬ wiednia zaleca sie jednorodna mieszanine o wielkosci ziarn do 3 mm. ! Na fig. 2 przedstawiono dokladniej spo¬ sób walcowania górnej warstwy 5. Cyframi 6 i 7 oznaczono glówki kamieni tlucznia, po¬ miedzy którymi znajduje sie warstwa za¬ prawy 8, 9 i 10. Strzalka 11 wskazuje kie¬ runek promienia obreczy walca drogowego.Nalezy zaznaczyc, ze warstwa górna 5 rozklada cisnienie w ten sposób, iz np.! na¬ cisk walca calkowicie rozciaga sie na war¬ stwe zaprawy pomiedzy glówkami kamieni tlucznia.Po skonczonym walcowaniu mozna póz¬ niej usunac warstwe górna 5. Czubki gló¬ wek kamieni tlucznia 6, 7 moga nieco wy¬ stawac z zaprawy, co wplywa korzystnie na szorstkosc powierzchni drogowej. PL