PL25562B1 - Srodek do prania i czyszczenia materialów wlóknistych i innych. - Google Patents

Description

Stwierdzono, iz mozna wytwarzac do¬ skonale srodki doi prania i czyszczenia ma¬ terialów wlóknistych z produktów sulfono¬ wania wzglednie ich soli, otrzymanych z hydroaromatycznych alkoholi, wytworzo¬ nych przez uwodornienie aromatycznych oksyzwiazków, których rdzen jest podsta¬ wiony przynajmniej jedna reszta alifa¬ tyczna, zwlaszcza reszta izoalkylowa, za¬ wierajaca szesc lub wieksza liczbe ato¬ mów wegla w czasteczce. Nadaja sie one do prania materialów wlóknistych wszel¬ kiego rodzaju oraz do czyszczenia, w go¬ spodarstwie domowym oraz w przemysle.Sa one odporne na dzialanie skladników nadajacych wodzie twardosc.Produktami wyjsciowymi sa fenole, krezole, naftole, oksychinoliny, ich analo¬ gi, homologi i produkty podstawienia, przy czym jako material wyjsciowy moga slu¬ zyc równiez techniczne mieszaniny tych srodków. Podstawienie tych aromatycznych oksyzwiazków mozna uskutecznic np. przez kondensacje z materialami, które reaguja jak1 olefiny i zawieraja co najmniej 6 atomów wegla w czasteczce. Jako takie srodki wchodza w rachube olefiny i mie¬ szaniny, zawierajace olefiny, dowolnego pochodzenia albo alifatyczne zwiazki róz¬ nego rodzaju zawierajace chlorowiec. Po¬ nadto z aromatycznymi oksyzwiazkami mozna kondensowac rózne pierwszorzedo-We, drugorzedowe i trzeciorzedowe alko¬ hole zawierajace co najmniej 6 atomów we¬ gla W czasteczce. Do wywolania konden¬ sacji mozna stosowac znane srodki konden¬ sacyjne, np. kwas siarkowy, fosforowy, a zwlaszcza kwas nadchlorowy, ponadto chlorek cynku, chlorek glinu, aktywna zie¬ mie bielaca i fluorek boru. Jako produkty wyjsciowe moga byc ponadto stosowane substancje otrzymywane przez estryfika- cje aromatycznych oksyz wiazko w z alifa¬ tycznymi kwasami karbonowymi, zawiera¬ jacymi 6 albo wieksza liczbe atomów we¬ gla w czasteczce, i przeksztalcenie estrów w obecnosci katalizatorów, np. chlorku gli¬ nu, w] odpowiednie oksyketony. W ten spo¬ sób mozna wprowadzac do rdzenia reszty róznorodne.Podstawione w rdzeniu aromatyczne oksyzwiazki poddaje sie wpierw uwodor¬ nianiu. Uwodornianie mozna przeprowa¬ dzic wszelkimi znanymi sposobami, np. z zastosowaniem katalizatorów takich, jak nikiel, miedz, kobalt, chrom lub metale szlachetne wzglednie mieszaniny kataliza¬ torów, zlozone z tych metali, ponadto ka¬ talizatorów niewrazliwych na siarke, za¬ wierajacych molibden i wolfram. Uwodor¬ nianie mozna przeprowadzic znanym spo¬ sobem w wyzszych temperaturach i pod cisnieniem podwyzszonym. Aromatyczne reszty przeprowadza sie przy tym calkowi¬ cie albo czesciowo w reszty hydroaroma- tyczne z zachowaniem grupy wodorotleno¬ wej. Atomy tlenu, obecne w resztach jako dalsze podstawniki, np. w aromatycznych C - acylowanych zwiazkach o wzorze Ar . CO . Ar'. OH (Ar i Ar = aromatycz¬ ne reszty), mozna przy tym usunac przez redukcje.Otrzymane produkty uwodornienia sul¬ fonuje sie nastepnie. Sulfonowanie mozna przeprowadzic przy pomocy znanych srod¬ ków sulfonujacych, np. stezonego kwasu siarkowego, kwasu siarkowego zawieraja¬ cego S0a, S03, kwasu chlorosulfonowego i produktów, otrzymanych przez przylacze¬ nie S03 do zasad trzeciorzedowych, np. pirydyny i t. d.f przy czym mozna praco¬ wac w obecnosci lub w nieobecnosci srod¬ ków odciagajacych wode, rozpuszczalni¬ ków lub srodków rozcienczajacych, np, e- terów nizszych i wyzszych.Produkty sulfonowania stosuje sie bez¬ posrednio albo po zobojetnieniu. Najwiek¬ sze zastosowanie znajduja sole potasow- ców i sole zasad organicznych, np. trójeta- noloaminy, aminopropanodiolu lub wodo¬ rotlenku tetraetyloamonowego. W celu przeprowadzenia w sole sodowe mozna zo¬ bojetnic produkt sulfonowania lugiem so¬ dowym albo soda.Z produktów sulfonowania oraz ich so¬ li mozna wytwarzac mydla[ toaletowe i naj¬ rózniejsze srodki do pielegnacji ciala oraz do myciaj wlosów i t. d. Mozna jei stosowac równiez jako dodatek do srodków do czy¬ szczenia zebów.Nowe te srodki do prania i czyszczenia wykazuja skuteczne dzialanie równiez w mieszaninie z innymi srodkami; mozna je stosowac w mieszaninie z tymi wszystkimi srodkami, które stosuje sie z mydlami i które zastepuja mydla pod kazdym wzgle¬ dem. Mozna je stosowac w roztworach o- bojetnych, kwasnych i zasadowych, jak równiez w mieszaninie z solami dajacymi roztwory zasadowe, np. weglanami pota¬ sowców, fosforanem trój sodowym i innymi ortofosforanami potasowców, piro-, meta- poli- i podfosforanami potasowców, np* pirofosforanem czterosodowym, szesciofo- sforanem sodowym, wielofosforanem sodo¬ wym oraz podfosforanem sodowym, po¬ nadto szklem wodnym, metakrzemianem sodu i innymi krzemianami, boranami po¬ tasowców, np. boraksem. Ponadto mozna stosowac dodatkowo srodki obojetne, np. siarczan sodu lub magnezu, sole potasów- cowe silnych kwasów organicznych, np. naftalenosulfonian sodu, albo odpowiednie produkty podstawienia izopropylowe lubizobutylowe. Nowe te srodki mozna stoso¬ wac równiez w obecnosci zwiazków wy¬ dzielajacych tlen, np. nadtlenków oraz nadboranów, nadsiarczanów, nadwegla¬ nów, nadfosforanów, nadpirofosforanów, zwlaszcza soli potasowcowych. Wreszcie mozna je stosowac równiez w mieszaninie ze znanymi srodkami zwilzajacymi, pie¬ niacymi, emulguj acymi, rozpraszaj acymi, pioracymi, czyszczacymi, zmiekczaj acymi, pluczacymi oraz srodkami podobnymi.Zwlaszcza mozna je stosowac razem ze zna¬ nymi mydlami sodowymi albo potasowymi lub tez znanymi srodkami zwilzajacymi, odpornymi na dzialanie wapna, np. sola sodowa oleylometylotauryny.Srodki wedlug wynalazku mozna stoso¬ wac równiez w mieszaninie z rozpuszczal¬ nikami, np. weglowodorami, alkoholami nizszymi, np. alkoholem etylowym, propy¬ lowym, butylowym, jak równiez alkohola¬ mi wyzszymi, np. alkoholem laurynowym, benzylowym, cykloheksanolem, cykloheksa- nonem i t. d., eterami, np. glikolomonoety- lowym, glicerynodwumetylowym, glicery- nonionocykloheksylowym, pentametyleno- oksymetylodioksalem oraz w mieszaninie ze srodkami przetluszczajacymi, np. tlu¬ szczem z welny, z enzymami, jak ureaza lub pankreatyna,! ponadto w mieszaninie ze srodkami dezynfekcyjnymi, np. fenolem, parachlorometakrezolem.Wytwarzanie wymienionych mieszanin uskutecznia sie znanymi sposobami w mie¬ szarkach, mlynach kulowych lub podob¬ nych urzadzeniach do mieszania. Ponadto mozna uskuteczniac mieszanie skladników suchych lub zawierajacych wode przez roz¬ pylanie. Mozna przy tym; otrzymac proszki sypkie, nie zawierajace pylu, których po¬ szczególne czasteczki wykazuja budowe pustych kulek, dzieki! czemu ich wartosc u- zytkowa zostaje zwiekszona. Mieszaniny mozna wprowadzac gotowe do handlu al¬ bo wytwarzac przez mieszanie skladników na miejscui zuzycia. Mozna je równiez roz¬ puszczac oddzielnie albo równoczesnie w uzywanych kapielach, mozna równiez mie¬ szac ze soba roztwory poszczególnych skladników.Srodki do prania i czyszczenia wedlug wynalazku mozna stosowac w postaci sta¬ lej, np. jako proszki, platki, kawalki, nitki i t. d. Mozna je jednak równiez stosowac w handlu w postaci cieczy Tub emulsji albo w postaci ciasta, pasty lub kremu.Przyklad I. Techniczny ortokrezol kondensuje sie w obecnosci kwasu nad¬ chlorowego z frakcja syntetycznej miesza¬ niny weglowodorów, otrzymanej z tlenku wegla i wodoru. Mieszanine otrzymanych krezoli alkylowanych uwodornia sie calko¬ wicie. Uwodornianie przeprawadza sie zna¬ nym sposobem w obecnosci katalizatora niklowego w temperaturze podwyzszonej i pod cisnieniem zwiekszonym. Produkt u- wodornienia sulfonuje sie za pomoca kwa¬ su siarkowego albo kwasu chlorosulfono- wego. Po zobojetnieniu rozcienczonym lu¬ giem sodowym otrzymuje sie sól sodowa produktu sulfonowania w postaci bialego proszku.Sól sodowa nadaje sie doskonale jako srodek do prania i czyszczenia* Dobry sro¬ dek do prania posiada np. sklad nastepu¬ jacy: 50 czesci wagowych soli sodowej o- pisanego produktu sulfonowania, 10 czesci wagowych sody kalcynowanej, 10 czesci wagowych pirofosforanu czterosodowego, 10 czesci wagowych utrwalonego nadboranu sodu i 20 czesci wagowych naftalenosulfo- nianu sodu.Przyklad II. Techniczny ortokrezol kondensuje sie w obecnosci kwasu nadchlo¬ rowego z benzyna krakowa. Frakcje pro¬ duktu kondensacyjnego, wrzaca w grani¬ cach 110 —f 190° przy 1 mm cisnienia, pod¬ daje sie uwodornianiu w ciagu 4 godzin W temperaturze 200 — 220°C i pod cisnieniem 40 — 50 atm w obecnosci mieszaniny kata¬ lizatorów zawierajacej nikiel. Produkt u- wodornienia sklada sie przewaznie z uwo- — 3 —dornionych monoalkylokrezoli. Sulfono¬ wanie przeprowadza sie np. w roztworze eteru za pomoca kwasu chlorosulfonowego w temperaturze—10° do —5°C. Produkty sulfonowania zobojetnia siei znanymi sposo¬ bami za pomoca srodków zasadowych, np. wodorotlenku potasowca, weglanu pota¬ sowca, amoniaku albo zasady organicz¬ nej, np, trójetanoloaminy, aminopropano- diolu lub wodorotlenku czteroetyloamono- wego.Otrzymane produkty nadaja sie np. do czyszczenia materialów wlóknistych wszel¬ kiego rodzaju. Ponadto mozna wytwarzac mieszaniny nadajace sie do zmiekczania i wstepnego prania materialów wlóknistych.Mieszanina taka posiada np. sklad naste¬ pujacy: 25 czesci wagowych soli sodowej wspomnianego produktu sulfonowania, 65 czesci wagowych sody kalcynowanej i 10 czesci wagowych metakrzemianu sodu.Przyklad III. Handlowa benzyne kra* kowa o gestosci 0,736 kondensuje sie z technicznym ortokrezolem w obecnosci kwasu nadchlorowego albo innego srodka kondensacyjnego. Uwodornianie uskutecz¬ nia sie wyzej opisanymi sposobami. Pro¬ dukt uwodornienia sulfonuje sie w roztwo¬ rze eteru kwasem chlorosulfonowym w temperaturze —10° do +10° C i nastepnie zobojetnia. Wodny roztwór produktu kon¬ cowego mozna przeprowadzic przez rozpy¬ lanie w snieznobialy produkt, rozpuszczal¬ ny klarownie w wodzie i dobrze pieniacy, który znajduje szerokie zastosowanie jako srodek do prania i czyszczenia. Kwasny srodek do prania, nadajacy sie doskonale do prania wrazliwych materialów wlókni¬ stych, jak welny, sztucznego jedwabiu i t. d., posiada sklad nastepujacy: 70 czesci wagowych soli sodowej otrzymanego pro¬ duktu sulfonowania oraz 30 czesci wago¬ wych metafosforanu sodu.Przyklad IV. N— heptylo - o - krezy- loketon uwodornia sie w obecnosci katali¬ zatora niklowego wodorem w temperaturze 200° i pod cisnieniem 100 atm, nastepnie sulfonuje w roztworze eteru kwasem chlo¬ rosulfonowym ciagle chlodzac i wreszcie zobojetnia. W ten sposób otrzymuje sie doskonaly srodek do prania i czyszczenia.Srodek nadajacy sie doskonale do czy¬ szczenia powierzchni wszelkiego rodzaju, np. drzewa, metalu, kamienia, szkla i t. d., który nadaje sie do gospodarstwa domo¬ wego i do celów przemyslowych posiada* np. sklad nastepujacy: 20 czesci wagowych soli sodowej produktu sulfonowania, otrzy¬ manego z produktu uwodornienia N - hep¬ tylo - ortokrezyloketonu, 60 czesci wago¬ wych fosforanu trój sodowego i 20 czesci wagowych szkla wodnego o 30° Be (obli¬ czonego jako substancja stala).Przyklad V. 4 - izo - oktylofenol trak¬ tuje sie wodorem w obecnosci mieszanego katalizatora, zawierajacego nikiel, w tem¬ peraturze podwyzszonej i pod zwiekszo¬ nym cisnieniem. Uwodorniony produkt sul¬ fonuje sie na zimno kwasem chlorosulfono¬ wym i nastepnie zobojetnia rozcienczonym lugiem sodowym. Otrzymuje sie sól sodo¬ wa produktu sulfonowania czterohydro - - 4 - izo - oktylofenolu w postaci bialego proszku. Produkt ten moze byc uzyty sam lub w najrózniejszych mieszaninach jako produkt do prania i czyszczenia. Dobry srodek do prania sklada, sie np. z 40 czesci wagowych powyzszej soli sodowej, 15 cze¬ sci wagowych sody kalcynowanej, 15 czesci wagowych pirofosforanu sodu, 10 czesci wagowych nadboranu sodu, utrwalonego krzemianem magnezu, i 20 czesci wago¬ wych naftalenosulfonianu sodu.Srodek, nadajacy sie zwlaszcza do czy¬ szczenia przedmiotów z metalu, drzewa, szkla lub materialów ceramicznych, po¬ siada sklad nastepujacy: 20 czesci wago¬ wych soli sodowej wymienionego produktu sulfonowania, 60 czesci wagowych fosfora¬ nu trój sodowego i 20 czesci wagowych szkla wodnego o 38°Be [w przeliczeniu na substancje stala}. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Srodek do prania i czyszczenia ma¬ terialów wlóknistych i innych, znamienny tym, ze poza znanymi srodkami do prania zawiera dodatek produktu sulfonowania alkoholi hydroaromatycznych, wytworzo¬ nych przez uwodornienie aromatycznych oksyzwiazków, podstawionych w rdzeniu co najmniej jedna reszta alifatyczna, za¬ wierajaca w czasteczce 6 albo wieksza licz¬ be atomów wegla.
2. 2. Odmiana srodka do prania i czysz¬ czenia wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze zawiera produkt sulfonowania alkoholi hydroaromatycznych, wytworzonych przez uwodornienie aromatycznych oksyzwiaz¬ ków, podstawionych w rdzeniu reszta izo- alkylowa, zawierajaca w czasteczce 6 albo wieksza liczbe atomów wegla. Henkel & Cie., G. m. b. H. Zastepca: Inz. F. Winnicki, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL