Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wypalania gliny lub podobnych materialów ceramicznych przy zastosowaniu gazów wy¬ dzielajacych sie z surowca do wytworze¬ nia porowatego produktu podobnego do klinkieru. W takich przypadkach wypala sie materialy w takiej temperaturze, iz ma¬ sa staje sie gestoplynna. Takie postepowa¬ nie jest opisane np. w patentach szwedzkich 62968 i 68 010 oraz angielskich 256 580 i 280 567. Poniewaz w takim przejsciowym, poczatkowym stanie stopionym: material jest bardzo zlepny, konieczne dotychczas bylo przeprowadzanie postepowania w pie¬ cu kanalowym (np. w piecu pierscienio¬ wym), przy czym material formowano w bryly o ksztalcie odpowiednim do szybkie¬ go pobierania pffizez nie ciepla. Bryly te u- kladano luzno na stole przesuwanym przez piec kanalowy. Mozna postepowanie prze¬ prowadzac równiez w ten sposób, ze bry¬ ly z wypalanego materialu uklada sie luz¬ no, aby umozliwic konieczne ich rozpreza¬ nie sie, a miedzy brylami umieszcza mate¬ rial palny, który zostaje spalony, albo tez postepowac w inny odpowiedni sposób.Poniewaz material przybiera konsystencje kleisto zlepina po osiagnieciu temperatury potrzebnej do wprowadzenia go w stan przejsciowo gestoplynny, wypalanie takich materialów w komorze obrotowej bylo do¬ tychczas niemozliwe, aczkolwiek sposób ten zmniejszalby wydatnie koszty postepowa¬ nia.W piecach z komora obrotowa (piecach obrotowych, piecach kolyskowych) moznabylo wypalac dotychczas tyikó pewrie su¬ rowce ^do temperatury spjekania. W ogóle tózeba^bylo przeprowadz|c wypalanie w piecach obrotowych fo tai, niskiej tempera¬ turze, aby masa nie przechodzila w przej¬ sciowy stan gestoplynny, gdyz w tym przy¬ padku komora piecowa zatyka sie szybko materialem zlepnym, który przywiera do scian komory. Przy wypalaniu w piecu ob¬ rotowym odpadaja wysokie koszty ksztal¬ towania bryl z materialu przerabianego, co przy zastosowaniu do wypalania pieca ka¬ nalowego jesit rzecza nieodzowna.Celem wynalazku jesit umozliwienie wy¬ palania gliny lub podobnych materialów w piecu obrotowym luib kolyskowym przy za¬ stosowaniu wytwarzajacego sie w materia¬ le gazu do wspulchniania masy w tempera¬ turze wystarczajacej do osiagniecia przej¬ sciowego gestoplynnego stanu masy. Wy¬ nalazek wyróznia sie w zasadzie tym, ze su¬ rowiec ogrzewa sie w piecu obrotowym lub kolyskowym za pomoca plomienia wytwa¬ rzanego nad materialem stapianym o takiej temperaturze albo tez wypala go w takiej temperaturze, iz masa w calosci przechodzi w przejsciowy stan gestoplynny; sciana we¬ wnetrzna pieca jest wykonana z materialu o przewodnictwie ciepla znacznie wiekszym niz przewodnictwo, które posiada przero¬ biona masa, przy czym masa jest chlodzona na powierzchni w tej czesci, która w danej chwili styka sie zej sciana pieca albo1 tez ma sie z nia zetknac, dzieki czemu zapobiega sie przywieraniu masy do scian pieca, W ten sposób powstaje na calej po¬ wierzchni masy, stykajacej sie ze sciana lulb scianami pieca, lub blisko tych miejsc cienka warstwa, która jest ochlodzona tak, ze nie przywiera do sciany. Aczkolwiek ca¬ la masa, z wyjatkiem wspomnianej cienkiej warstwy, znajduje sie w stanie gestoplyn- nym i wskutek tego ma sklonnosc do przy¬ wierania do scian pieca, nie moze gp jed¬ nak zatkac.Próbowano wprawdzie zastosowac w piecach obrotowych plaszcze dziurkowani, przez które to dziurki wtlaczano do komo¬ ry powietrze spalania lub czesc tego po¬ wietrza w celu chlodzenia plaszcza pieca.W praktyce nie mozna jednak stosowac takiego urzadzenia do wypalania gliny i po¬ dobnych materialów przy rozprezaniu sie surowca pod dzialaniem wytwarzajacych sie w nim gazów, poniewaz przez dziurko¬ wany plaszcz pieca nie mozna dostatecznie szybko odprowadzac tej ilosci ciepla, która przenosi sie przez promieniowanie z po¬ wierzchni rozprezajacej sie masy. Nie moz¬ na wiec w ten sposób osiagnac wymagane¬ go w mysl wynalazku chlodzenia powierz¬ chniowego.Przyklad budowy urzadzenia do wyko¬ nywania sposobu wedlug wynalazku przed¬ stawia rysunek, na którym uwidoczniony jest przekrój poprzeczny pieca obrotowego . z zawartym w nim ladunkiem gliny lub po¬ dobnych materialów.Na rysunku cyfra 1 oznacza sciane pie¬ ca obrotowego zaopatrzona w znana war¬ stwe wykladzinowa 2 z materialu ognio¬ trwalego, np. szamoty. W piecu znajduje sie ladunek 3 gliny lub podobnych materia¬ lów. Ogrzewanie ladunku uskutecznia sie za pomoca plomienia 4, wytwarzanego w jednym palenisku lub kilku paleniskach ga¬ zowych na pyl weglowy lub olej, przy czym plomien ten jest skierowany ku powierzch¬ ni ladunku w srodku pieca. Plomien nie po¬ winien jednak stykac sie ze sciana pieca.Jak uwidoczniono na rysunku, plomien jest przesuniety nieco w góre wzgledem osi bebna pieca, wskutek czego jest oddalony bardziej od punktu C niz od punktu D.Kierunek obrotu pieca jest oznaczony strzalka. Plomien ogrzewa sizybko ladunek w obrebie miedzy punktami A i B, podczas gdy w obrebie miedzy punktami B i C na¬ stepuje chlodzenie powierzchni ladunku, co zapobiega przywieraniu ladunku do sciany pieca w punkcie C lub w obrebie miedzy punktami C i D nawet w przypadku) osiag- — 2 —niecia przez ladunek stanu gestoplymnego, przy którym masa ladunku staje siej bardzo kleista.Sciana wewnetrzna 2 pieca jest wyko¬ nana z tworzywa o przewodnictwie ciepla znacznie wiekszym od przewodnictwa ma¬ terialu przerobionego, dzieki czemu osiaga sie skuteczne odprowadzanie ciepla.Sciany pieca mozna chlodzic zai pomoca róznych czynników. Sciane pieca mozna u- trzymywac tak chlodna, iz odbiera ona wy¬ starczajaca ilosc ciepla z czesci ladunku przylegajacej dóniej, wskutek czego ta czesc ladunku traci swa kleistosc, zanim masa dojdzie do punktu C. Sciana musi po¬ za tym odbierac w obrebie C i D pewna ilosc ciepla z czesci ladunku przylegajacej do sciany, alby ta czesc ladunku w obrabie C i D byla utrzymana tak chlodna, aby nie mogla sie przyklejac do sciany pieca.Prostym sposobem chlodzenia scian pie¬ ca jest bezposrednie zraszanie woda ich powierzchni zewnetrznej. Mozliwe jest rów¬ niez chlodzenie scian za pomoca wezownic wewnetrznych, co jednak w praktyce po¬ woduje znaczne koszty i jest trudne do wy¬ konania. Scianki pieca mozna równiez chlo¬ dzic na stronie wewnetrznej. W piecu ob¬ rotowym stosowanym wedlug wynalazku niniejszego Wolna czesc wykladziny jest narazonai na silne ogrzewanie, wskutek pro¬ mieniowania ciepla, które nastepnie jest od¬ dawane przez promieniowanie i przewodze¬ nie materialowi wypalanemu. Wedlug wy¬ nalazku wade te mozna usunac w ten spo¬ sób, ze sciane pieca chlodzi sie od wew¬ natrz za pomoca strumienia stosunkowo zi¬ mnego powietrza lub innego gazu przepu¬ szczanego miedzy plomieniem i sciana pie¬ ca. Ten zimny strumien powietrza zaslania sciane przed promieniujacym cieplem, czy¬ li odbiera przynajmniej znaczniejsza czesc tego ciepla, zanim cieplo to dojdzie do scian pieca, przy czym jednoczesnie ten strumien powietrza lub gazu odbiera czesc ciepla z powierzchni sciany pieca przez bezposrednie oplukiwanie tej czesci sciany.Cieplo pochloniete przez strumien gazu. nie jest stracone, gdyz sluzy ono do podgrze¬ wania surowca. Rzecza jest najlepislza zu¬ zycie gazów spalinowych pieca jako gazu chlodzacego po uprzednim odpowiednim ich ochlodzeniu. W wielu przypadkach rze¬ cza jest skuteczna polaczenie chlodzenia sewnefaiznego z chlodzeniem wewneitrznym; wewnetrzne chlodzenie jest jednak zwykle oszczedniejsze pod wzgledem cieplnym.Posiadajac zmielony nieogrzany suro¬ wiec o odpowiedniej drobnoziarnistosci mo¬ zna go wprowadzac do strumienia gazu lub powietrza tak, iz opada on na ladunek w obrebie miedzy punktami B i C. Do te¬ go celu mozna slosbwac ten sam suirowiec wypalany w piecu ailbu takze inne surowce.Gdy ladunek wypalany 3 sklada sie z mo¬ krej gliny, mozna do strumienia powietrza lub gazu doprowadzic jako czynnik' chlo¬ dzacy drobne zmielone materialy ceramicz¬ ne, które razem tworza produkt koncowy.Przy wypalaniu gliny lub podobnych materialów w piecu obrotowym lub kolys¬ kowym mozna wedlug wynalazku twonzyc bryly lub cylindryczne bloki o kilkometro- wej dlugosci skladajace sie ze wspulchnia- nego materialu stopionego, przy czym bloki te nie przywieraja do scian pieca. Sposób wedlug wynalazki opiera sie glównie na spostrzezeniu, ze surowiec lub surowice po¬ siadaja wielkie przewodnictwo ciepla pod¬ czas przebiegu ich ogrzewania az dio chwili, w której material zostaje wspulchiniony ga¬ zami, które wytwarzaja sie w materiale lub z niego uichodza. Zaleznie od stopnia tego wspulchniania sie materialu zmniejsza sie szybko przewodnictwo ciepla masy. W tym samym stosunku, w jakim maleje ge¬ stosc (ciezar jednostki Objetosciowej) ma¬ sy wskutek! jej wsptdchnianial sie, maleje równiez przy niezmniejszajacej sie tempe¬ raturze ilosc ciepla potrzebnego na kazda jednostke objetosciowa, wskutek czegol mo¬ zliwe staje sie osiagniecie chlodzenia po- — 3 —wierzchniowego materialu wypalanego w obrebie miedzy punktami B i C, co jest ko¬ nieczne do usuniecia przylepjiosci materia¬ lu wypalanego. Material wspulchniajacy sie posiada znacznie zmniejszone przewod¬ nictwo! ciepla, wskutek czego chlodzenie o- granicza sie do wierzchniej warstwy masy, a nie przenika w glab niej, przy czym jed¬ noczesnie sciana wewnetrzna pieca posiada znacznie wieksze przewodnictwo ciepla niz material wypalany.Dzieki takiemu sposobowi ogrzewania i chlodzenia osiaga sie material, który wsku¬ tek ogrzania w stanie wisnym, podobnym do stanu kleju, moze byc wprawiany w ruch obrotowy! przy czym nie przyczepia sie on do sciany pieca wykonanej z szamoty lub innego materialu ogniotrwalego, podczas gdy material wypalany wedlug znanych sposobów przylegalby do sciany tak mocno, ze komora piecowa zatkalaby sie1 w krótkim czasie wisnym,klejacym sie materialem.Produkt wytworzony sposobem wedlug wynalazku moze byc usuwany z pieca w znany sipoisób po ukonczeniu wypalania.Material posiada po rozdrobieniu taka sa¬ ma budowe porowata, jak w tym przypad¬ ku, gdy jest wytworzony na przenosniku w piecu kanalowym wedlug jednego ze zna¬ nych sposobów. Porowaty produkt podobny do klinkieru nadaje sie tak samo, jak ma¬ terial wytworzony wedlug znanych sposo¬ bów, do wytwarzania róznych betonów lek¬ kich i do budowy scian izolujacych cieplo i glosy. Nadaje sie on zwlaszcza do wykony¬ wania budowli ogniotrwalych, na podlogi oraz wkladki tlumiace glosy. Produkt we¬ dlug wynalazku niniejszego jest pod kaz¬ dym wzgledem równowartosciowy z mate¬ rialem otrzymanym sposobem przeprowa¬ dzanym w piecu kanalowym, lecz moze byc wytwarzany daleko taniej. PL