Zwykle zatrzaski do drzwi posiadaja te wade, iz pozbawione sa narzadów, ryglu¬ jacych zatrzask w polozeniu zamkniecia zamka. Zamek zatrzymowy wedlug wyna¬ lazku z zasuwa, wykonana jako zatrzask, umozliwia usuniecie tej wady. W tym celu zamek zaopatrzony jest w narzady, które umozliwiaja uruchomianie lub unierucho¬ mianie zasuwy po wykonaniu przez nia pierwszego skoku. Poniewaz wskutek zasto¬ sowania zatrzymów zamek jest ryglowany po pierwszym skoku zasuwy, to narzady te powinny byc tak wykonane, aby umozliwio¬ ne bylo otwieranie zamka po pierwszym skoku zasuwy od wewnatrz pomieszczenia za pomoca galki, stosowanej w zamkach za¬ trzaskowych, oraz samoczynne zatrzaski¬ wanie sie zasuwy. Do wykonania tych czyn¬ nosci przewidziane sa wedlug wynalazku narzady, unoszace zatrzymy, oraz narzady rozrzadcze tych zatrzymów. Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania zamka zatrzymowego wedlug wynalazku z zasuwa, wykonana jako zatrzask. Fig. 1 przedsta¬ wia widok z boku narzadów ryglujacych zamka w ich polozeniu po wykonaniu przez zasuwe pierwszego skoku, fig. 2 — widok z boku tych narzadów zamka w ich polo¬ zeniu odryglowanym, fig. 3 — czesciowy przekrój poprzeczny zamka wzdluz osi gal¬ ki do przesuwu zasuwy, fig. 4 — 6 przed¬ stawiaja widoki z boku odmiany wykona¬ nia narzadów, unoszacych zatrzymy zamka wedlug wynalazku, w trzech róznych ich polozeniach, fig. 7 przedstawia czesciowy widok z dolu oraz czesciowy przekrój po-przeczmy tych narzadów* fig. 8 — czescio¬ wy widok z boku zamka od zewnatrz po- 1|iie«zczeni^ tip (%—"jjfcesciowy widok z doju*odmiany wyfeonanigi rozrzadowych na¬ rzadów zatrzymów zamka wedlug wyna¬ lazku.Narzad, unoszacy zatrzymy / (fig. 1—3) w zamku, otwieranym za pomoca przesuw¬ nej galki e, wykonany jest w postaci okra¬ glego sworznia a, wspólpracujacego z uko¬ sna krawedzia xf y dodatkowego wyciecia v kazdego z zatrzymów. Krawedz x, y Jest pochyla wzgledem prowadniczej szczeliny w sworznia a, wykonanej w bocznej scian¬ ce / oslony zanika. Na fig. 1 zatrzymy / zanika przedstawione sa w polozeniu opu¬ szczonym, na fig. 2 zas — w polozeniu pod¬ niesionym. Sworzen a (fig. 3) jest osadzo¬ ny na prostokatnym kamieniu 6, przesuwa¬ nym w wycieciu m zasuwy. Drugi mniejszy, równiez prostokatny kamien c, przylegajacy do kamienia b, umieszczony jest przesuw¬ nie w podluznej szczelinie w, wykonanej w bocznej sciance / oslony zamka. Na kamie¬ niu c osadzony jest nagwintowany sworzen z, na którym okrecona jest galka e, przy czym miedzy galka a tym kamieniem osa¬ dzone jest na sworzniu z ciegno o, przykry¬ wajace szczeline prowadnicza w. PówTÓt sworznia a do jego polozenia wyjsciowego umozliwiony jest dzieki zastosowaniu lacz¬ nika g, naciskanego sprezyna h (fig. 2).Podczas przesuwania galki e sworzen a oraz lacznik g, jak równiez zatrzymy / zaj¬ muja przejsciowo polozenie, w którym na¬ rzady te przedstawione sa na fig. 2. Pod¬ czas dalszego przesuwania galki e kamien h sworznia a naciska na koncowa krawedz wyciecia m zasuwy /, wskutek czego zasuwa jest przesuwana. Jednoczesnie sworzen a przesuwa sie w wycieciach rt poszczegól¬ nych zatrzymów /, przy czym zaJsuwa zo¬ stafe wsunieta do wnetrza oslony zamka, a tym samym zamek zostaje otwarty. Po zwolnieniu galki e lacznik g oraz sworzen u powracaja do swych polozen wyjscio¬ wych pod dzialaniem sprezyny h. Nastep¬ nie zasuwa t zostaje przesunieta do swego polozenia ryglujacego, przy czym zatrzymy / opadaja, tak iz zamek zostaje zamkniety.W odmiennym wykonaniu wedlug wynala¬ zku narzady, unoszace zatrzymy, wykonane sa w postaci narzadów obrotowych. W tym przypadku przewidziane sa: obracalna gal¬ ka e (fig. 4 — 6), ramie r do przesuwania zasuwy oraz sworzen k o poprzecznym przekroju w ksztalcie cwiartki kola, pola¬ czony na stale 3 galka e. Ramie r jest rów¬ niez polaczone z ta galka. Profilowany sworzen k osadzony jest w dodatkowym Wycieciu / poszczególnych zatrzymów /'. W swym normalnym polozeniu wyjsciowym sworzen k umozliwia opuszczanie zatrzy¬ mów. Po obróceniu tego sworznia w przy¬ blizeniu o kat 90° poszczególne zatrzymy /' sa podnoszone, po dalszym zas obróceniu o kat 90° sworzen k zajmuje swe polozenie koncowe, przy czym zostaje przesunieta za¬ suwa zanika za pomoca ramienia r. Po zwolnieniu galki e Sworzen k, a wraz z nim i ramie r powraca do normalnego poloze¬ nia wyjsciowego pod dzialaniem sprezyny srubowej h* (fig. 7), osadzonej wspólosiowo z galka e. Aby umozliwic samoczynne za¬ trzaskiwanie sie zasuwy zamka, przewidzia¬ no wedlug wynalazku narzady rozrzadcze zatrzymów, sluzace do zmiany polozenia zatrzymów w celu uruchomiania wzglednie unieruchomiania zasuwy. Narzady te wyko¬ nane sa w postaci krzywiznowego rowka prowadniczego, wyzlobionego na zewnetrz¬ nej stronie bocznej scianki i (fig. 7) we¬ wnatrz zanika i skladajacego sie z dwóch petli U 1\ 2, 2', 3, 3', 4, 4' (fig. 8), przy czym zewnetrzne konce tych petli polaczo¬ ne sa w miejscu 5' z dluzsza prosta szczeli¬ na 5, wykonana w tej bocznej sciance zam¬ ka. Kazda z tych petli sklada sie z dwóch prostych odcinków /, 2 wzglednie 3, 4 oraz z dwóch lukowych odcinków 1\ 2* wzgled* nie 3', 4\ Przebiegajaca od miejsca 5' szcze¬ lina prosta 5 lezy na jednej linii prostej — 2 —wraz z odcinkami prostymi 1, 2. Pozostale odcinki proste 3, 4 leza kazdy na jednej prostej linii, nachylonej pod pewnym ka¬ tem wzgledem prostej, na której leza odr cinki 1, 2. Proste, na których leza odcinki 3, 4 przecinaja prosta, na której leza od¬ cinki lr 2 odpowiednio w punktach 6 i 5", przy czym odleglosc punktów l'\ 5" oraz punktów 3", 5" sa sobie równe, a odleglosc punktów 5" 6 jest nieco mniejsza od skoku zasuwy. W prostej szczelinie 5 znajduje sie czop q, osadzony na koncu trzpienia s, umo¬ cowanego w zasuwie i sluzacego do ryglo¬ wania zatnzymów. Czop ten moze byc stale przesuwany w szczelinie 5, podczas gdy ko¬ lek p, osadzony na jednym koncu preta u, osadzonego z kolei na czopie q i posiadaja¬ cego na swym drugim koncu przeciwwage, moze przesuwac sie w krzywiznowym row¬ ku /, r, 2, 2', 3, 3', 4, 4\ Na fig. 8 pret u przedstawiony jest w polozeniu, które zaj¬ muje pod koniec zatrzaskiwania zasuwy.Dluzsza prosta szczelina 5 sluzy do pro¬ wadzenia czopa q oraz kolka p podczas drugiego skoku zasuwy. Podczas otwiera¬ nia zaimka od wewnatrz pomieszczenia za pomoca galki e (fig. 3) przesuwana jest za¬ suwa za posrednictwem kamienia b i jedno¬ czesnie przesuwany jest czop q, a wraz z nim i pret u, przy czym kolek p porusza sie poprzez rowki 1, V do miejsca 1". Po zwolnieniu galki e zasuwa wysuwa sie z po¬ wrotem z oslony zamka na zewnatrz, kolek p zas przesuwa sie poprzez rowki 2, 2* do miejsca 2", w którym zostaje zatrzymany.Poniewaz miejsce 2" lezy przed miejscem 5\ w którym kolek p zajmuje swe poloze¬ nie wyjsciowe, to zasuwa zostaje zatrzyma¬ na przed swym polozeniem wyjsciowym, tak iz prowadniczy trzpien s zasuwy znaj¬ duje sie przed pierwszym wycieciem d kaz¬ dego z zatrzymów /. Gdy nastepnie drzwi sa zamykane, np. przez pchniecie, to pod¬ czas odbywajacego sie wówczas cofania za¬ suwy do wnetrza oslony zamka kolek p przesuwa sie w rowkach 3, 3', podczas zas nastepujacego potem powrotnego wysuwa¬ nia sie zasuwy z oslony zamka kolek ten przesuwa sie poprzez rowki 4, 4' i w koncu zajmuje swe polozenie wyjsciowe w miej¬ scu 5\ W tym polozeniu zasuwy zamek jest zamkniety. Krzywiznowy rowek moze byc wykonany na bocznej powierzchni walca obrotowego A (fig. 9), przy czym wszystkie jego odcinki proste sa wówczas równolegle do osi walca. W tym przypadku w rowku krzywiznowym umieszczony jest jedynie czop q, który podczas przesuwu w kierun¬ ku równoleglym do osi walca A powoduje obrót tego ostatniego, dzieki czemu moze byc uzyskane dzialanie zamka, jak za po¬ moca rowka, wykonanego na plaskiej bocz¬ nej sciance wewnatrz zamka. Zamiast czopa q mozna uzyc równiez sworznia a, osadzo¬ nego na kamieniu b do przesuwu zasuwy, przy czym odcinek prosty 2 krzywiznowego rowka jest wówczas przedluzony poza punkt /" o wielkosc skoku kamienia b w wycieciu m. Liczba petli krzywiznowego rowka moze byc dowolna. W zamku wedlug wynalazku narzady, rozrzadzajace ruchem zatrzymów, moga byc uruchomiane galka przesuwna e lub galka obracana e, przy czym zamek moze byc zamykany równiez za pomoca klucza. PL