Proces suszenia i utrwalania polega na traktowaniu drzewa lub podobnych don materjalów w zamknietym zbiorniku w spo¬ sób, zblizony do warunków naturalnych w zaleznosci jednak od gatunku przerabiane¬ go drzewa i w przeciagu dokladnie okre¬ slonych i automatycznie nastepujacych po sobie okresach czasu. Pracowac mozna przy cisnieniu nizszem albo przy wyzszem od atmosferycznego.Przedewiszystkiem podaje sie plan po¬ szczególnych stadj ów procesu. Zmienny jest tylko okres trwania kazdego stadjum.Opis dotyczy procesu, prowadzonego pod cisnieniem nizszem od atmosferycznego. 1) Na miejsce zawartego w drzewie wil¬ gotnego powietrza wprowadza sie powietrze suche.Okres trwa 90 sekund. 2) Rozprezenie w zamknietym zbiorniku do 1/20 atmosfery.Okres trwa 30 sekund. 3) Ozonizacja i obieg rozrzedzonego po¬ wietrza.Okres trwa 150 sekund. 4) Powolne wypelnienie drzewa suchem ozonizowanem powietrzem az do cisnienia atmosferycznego.Okres trwa 70 sekund. 5) Ozonizacja i krazenie powietrza w obwodzie zamknietego zbiornika pod cisnie¬ niem atmosferycznem.Okres trwa 50 sekund. 6) Stan spoczynku. * Okres trwa 210 sekund.Caly proces trwa 600 sekund.Przyrzad, stanowiacy tresc niniejszegowynalazku, pozwala zrealizowac wszystkie wyzej wymienione zabiegi, odnawiajac je Automatycznie w okreslonych okresach cza¬ su.Przyrzadem kieruje zegar, który w od¬ powiedniej chwili wlacza lub wylacza prady elektryczne, wprawiajace w dzialanie po¬ szczególne czesci aparatu.Fig. 1 przedstawia ogólny schemat in¬ stalacji, fig. 2 i 3 dotycza zegara kontrolu¬ jacego, fig. 4, 5 i 6 przedstawiaja poszcze¬ gólne rzuty elektropneumatycznego kurka, który dniala automatycznie, fig. 7 — sche¬ mat nieco odmiennego wykonania.Na fig. 1 przedstawiony jest zegar kon¬ trolujacy /, komory 21 wytwornicy suchego jpowietrza 3, ozonizator 5, poszczególne serwo-motory 18, 19, 20, 21, 23 i 24 z wlacza nikami i wylacznikami, glówny przewód prózniowy 6, glówny przewód, dostarcza¬ jacy suche powietrze 4 i 16, przewód, la¬ czacy wytwornice suchego powietrza z ser- wo-motorem 21, w celu zasilania ozonizato- ra suchem powietrzem.Serwo-motory 19, 20, 21, 22 i 23 pola¬ czone sa z glównym przewodem próznio¬ wym. Wlot do ozonizatora 5 polaczony jest przewodami 13 i 14 z serwo-motorami 21 i 22, wylot zas jego przewodem 12 z serwo- motorem 19.Zbiornik 2 posiada przewody 10, 7, 4, 8 i 9. Przewód 11 polaczony jest z próznio¬ wym przewodem 6, stanowiacym czesc skladowa serwo-motoru 18.Siedem serwo-motorów spelnia nastepu¬ jace zadania.Serwo-motor 19 otwiera i zamyka kurek laczacy komory z ozonizatorem.Serwo-motor 20 otwiera i zamyka kurek przewodu, doprowadzajacego do komory suche powietrze pod cisnieniem atmosfe- rycznem.Serwo-motor 21 otwiera lub zamyka ku- , rek na przewodzie, doprowadzajacym su¬ che; powietrze do ozonizatora.Serwo-motor 22 otwiera i zamyka kurek przewodu, dostarczajacego znajdujace sie w ozonizatorze w obiegu powietrze.Serwo-motor 23 otwiera i zamyka kurek, laczacy komore ze zbiornikiem próznio¬ wym.Serwo-motor 18 przy pomocy elektrycz¬ nego kontaktu barometrycznego wprawia w ruch lub zatrzymuje silnik, poruszajacy pompe prózniowa.Serwo-motor 24 wlacza i wylacza prad w obwodzie pompy obiegowej dla powietrza i w obwodzie komutatora ozonizatora.Serwo-motorami rzadzi w dowolny spo¬ sób zegar 1, do którego prowadza prze¬ wodniki a, b, c, d, e, f, polaczone z kon¬ cówkami motorów.Na przedstawionym na fig. 2 i 3 zegarze Brak wlasciwego mechanizmu zegarowego, który moze byc dowolnego typu.Na wsporniku 29 i na osi 27 zegara umo¬ cowane jest rozdzielcze kolo 25. Os jego 26 obraca sie ze stala, dowolnie regulowana szybkoscia. W tym celu, sluzy odpowied¬ nia przekladnia. Wahadlo 28 o zmiennej dlugosci na odpowiedniej kotwie zapewnia potrzebna szybkosc. Hamulec krazkowy i odwaznik 32—33 nie pozwala kolu rozdziel¬ czemu na ruch zwrotny.Kolo posiada rozstawione na jednako¬ wej odleglosci otwory 30, 30 (fig. 3) w dzie¬ sieciu szeregach. Kazdy szereg posiada o- kreslona ilosc otworów (w danym wypadku 60). Odleglosc otworu od otworu oznacza przeto 1/60 okresu calkowitego obrotu tar¬ czy. Czopki 30' z platynowemi ostrzami umieszczone sa w odpowiednich otworach.Podczas obrotu tarczy czopy 30* stykaja sie kolejno z gietkiemi plytkami 31... 31 ze srebra. Izolowane plytki posiadaja na dru¬ gim koncu kontakty, do których przymo¬ cowane sa prowadzace do odpowiednich serwo-motorów przewodniki. Drut powrot¬ ny przechodzi przez baterje akumulatorów, przez mase rozdzielczej tarczy 25, wobec czego czop, stykajac sie z plytka, zamyka — 2 -obwód' i wywoluje obieg pradu w serwo- motorze.Ruch obrotowy tarczy wywoluje kolej¬ ne stykanie sie czopów z plytkami, wpra¬ wiajac w odpowiednim momencie w ruch serwo-motory, które kieruja kurkami i za¬ worami, pompami i poszczególnemi przy¬ rzadami.Proces moze byc regulowany 1) przez zmiane szybkosci tarczy 25, 2) przez zmiane ukladu czopów 30*, 3) przez odpowiednie laczenie plytek z magnesami odpowiednich serwo-motorów.Serwo-motor, przedstawiony na fig. 4— 6, obsluguje kurki elektropneumatyczne.Zawiera on mechanizm, odpowiadajacy przyrzadom, znanym pod nazwa ,,Pleyola" oraz dwa elektromagnesy: rozwierajacy i zwierajacy.Mechanizm „Pleyola" 34 sklada sie z wlasciwego znawu 35 i z gwizdka 36.Metalowy kurek powietrzny posiada po¬ dwójny miedziany walec 37. Mniejszy wa¬ lec posiada otwór 38, wiekszy zas 39. Po¬ wietrze przechodzi z 38 do 39 kanalem 40, otworami 41 w malym cylindrze, nastepnie przez wnetrze duzego cylindra, o ile prze¬ krój, 42 kanalu 40 nie bedzie zamkniety tlo¬ kiem 43, który przesuwa sie w mniejszym cylindrze i polaczony jest z trzonem 42'.Sprezyna 43' stara sie utrzymac tlok w tern polozeniu. Wobec tego komunikacja po¬ miedzy 38 i 39 jest wylaczona.O ile prad przechodzi przez magnes 44, jezyczek 45, przymocowany do zelaza, po¬ ciagniety zostanie przaz rdzen magnesu i wysunie sie z otworu malej rurki 45*. Próz¬ nia, panujaca we wnetrzu njry 46, rozpo¬ wszechni sie az do malej rurki 45'. Atmosfe¬ ryczne powietrze doplywa przez 47 i pod- ,nosi maly walec 48, polaczony z podwój¬ nym zaworem 49. Zatoór podnosi sie z gniazda 50. W chwili, gdy zawór ten sie podnosi, drugi jego grzybek przerywa do¬ plyw powietrza z zewnatrz. Próznia rozpo¬ wszechnia sie wówczas przez mala komore do gwizdka, który zostafe zamkniety. Przy zamykaniu gwizdka umocowana na przegu¬ bie 52 dzwighia 51 naiciska na1 trzon tloczka, otwierajac go o tyle, o ile miarkownik 53 n£ to pozwala.Elektromagnes 44* sluzy do zluzowania tloczka.Wprawianie w ruch i zatrzymywanie pompy prózniowej nie jest na rysunku wskazane. Odbywa sie ono niezaleznie od ruchu przyrzadu przy pomocy kontaktów rteciowych. Rteciowy manometr, polaczo¬ ny ze zbiornikiem prózniowym, przesuwa plywak plytkowy, który styka sie z dwoma dolnemi plytkami, ustawionemi odpowied¬ ni do poziomu rteci. Pierwsza od góry plytka odpowiada uruchomieniu pompy.Druga, czyli dolna plytka — jej, unierucho¬ mieniu.! '"Pompa Wskazana ijelst fechemair tycznie na fig. 1 i oznaczona cyfra. 18.Podobnie, gdy w drugim okresie wsku¬ tek zamkniecia kurka 20 próznia pozosta¬ je w komorze, zamkniecie kurka 23 naste¬ puje równiez przez rteciowy kontakt 10* (fig. 1) o zmiennej wysokosci, poniewaz maly manometr rteciowy jest przylaczony do komory. W tenv sposób wypróznianie powietrza komory Izatrzyiimije sie po o- isiagnieciu zadanego cisnienia wewnatrz komory.Proces odbywa sie w nastepujacy spo¬ sób: Po wprowadzeniu drzewa dla utrwa¬ lenia do komory i po przedzieleniu go za¬ myka sie komore, która musi byc niedo¬ stepna dla powietrza. Puszcza sie w rtael* kolo rozdzielcze, uruchomiwszy poprzednio recznie po raz pierwszy i ostatni pompe prózniowa, która zasila cale urzadzenie \ która odtad funkcjonuje tylko automatycz¬ nie pod wplywem kontaktu elektrycznego* co bylo wyzej zaznaczone.Skoro tylko pierwszy czopek.zetknie s% — 3 —z pierwsza plytka, ktirki 20 i 23 otwieraja sie. Gdy drugi czopek zetknie sie z druga plytka, kurek 20 zamyka sie i t. d.Zbytecznem jest opisywac poszczegól¬ ne przyrzady, nalezace do instalacji, ponie¬ waz sa one znane, sa to: pompy próznio¬ we, ozonizator, przyrzad do wytwarzania suchego powietrza, przyrzad do wytwarza¬ nia elektrycznosci oraz elektro-magnesy.Przy duzych urzadzeniach, w których ko¬ mora dosiega wielkich rozmiarów, podda¬ nie jej cisnieniu zewnetrznemu moze przed¬ stawiac pewne trudnosci; prócz tego przy¬ rzady wykonawcze mialyby równiez wiek¬ sze rozmiary; zapobiega sie tym niedogod¬ nosciom, zastepujac powyzszy proces, procesem opisanym ponizej. W tym wy¬ padku cisnienie musi byc nizsze od atmo¬ sferycznego. Rozrzedzenia odpowiadaja wówczas zmniejszeniom cisnienia ponizej zwyklego, bardzo naturalnie slabego, po¬ niewaz 1/20 atmosfery wystarcza do zmniej¬ szenia cisnienia.Proces jest nastepujacy: 1) Zmniejszenie cisnienia ponizej zwy¬ klego cisnienia poczatkowego [1/20 cisnienia atmosferycznego) 20 sekund. 2) Zmiana powietrza pod cisnieniem atmosferycznem 100 sekund, 3) Ozonizacja pod cisnieniem atmosfe¬ rycznem 60 sekund, 4) Przywrócenie zwyklego cisnienia na skutek dolaczenia sie powietrza, zawarte¬ go w komorze (1/20 cisnienia atmosferycz¬ nego) 120 sekund. 5) Równowaga 300 sekund.Razem 600 sekund.Widac, ze caly okres trwania jest ten sam, lecz okresy czastkowe ulegly zmianie.Zreszta sa one podane tylko, jako przykla¬ dy i stosownie do rodzaju i stanu drzewa do obróbki mozna je zmieniac, nie zmienia¬ jac w niczem zasady opisanego przyrzadu, nalezy tylko przemiescic kontakty kontro¬ luj ace na zegarze rozdzielczym. Urzadze¬ nie, zapomoca którego wykonywuje sie czynnosc, przedstawione jest schematycz¬ nie na fig. 7.Komora, zawierajaca drzewo do obrób¬ ki, jest oznaczona przez B i polaczona jest z wtlaczajacym wentylatorem V oraz ze zbiornikiem R, w którym jest nadwyzka cisnienia, wytworzona przez pompe P.Przyrzad, wytwarzajacy ozon, oznaczony przez O, jest polaczony z osuszaczem D, polaczonym z malym kompresorem C oraz z gazomierzem G o pojemnosci zmiennej, poniewaz klosz jego jest równiez polaczo¬ ny z komora B. Zmienne kurki, któremi manewruje sie v/ ton sam sposób, jak w sposobie pierwszym, kontroluja calosc u- rzadzetiia.i zapewniaja calkowita samo- czynnosc.Przebieg czynnosci jest nastepujacy: Poza dzialaniem kranów i zastawek podnoszenia sie gazomierza na skutek ci¬ snienia powietrza zozonizowanego lub obni¬ zanie sie gazomierza wskutek wypchniecia powietrza zozonizowanego z gazomierza do komory B okreslaja pomiedzy dwoma pozio¬ mami, odpowiednio umocowanemi do kon¬ taktów elektrycznych puszczenie w ruch lub zatrzymanie sie jednoczesne malego kompresora C i ozonizatora O. Uruchomie¬ nie lub zatrzymanie kompresora P zaleza równiez od czynników, znanych poza pro¬ cesem miedzy dwiema granicami cisnien.Rozumie sie, ze sprawnosc gazomierza i re¬ zerwuaru cisnienia musi byc dostateczna, aby otrzymywac szybko i w odpowiedniej chwili, okreslona gestosc ozonu w komorze i zmiany cisnien w komorze B.Przypuscmy, ze sie pracuje np. w Pa¬ ryzu pod cisnieniem zwyklem, równem 800 milimetrów rteci, co z róznica cisnienia 1/20 daje 760 milimetrów za norme stala roz¬ rzedzenia.Niech beda zamkniete cztery krany a, b, c, i d, których pierwszy nalezy do ka¬ nalizacji wentylatora; zapomoca — drugie¬ go komora komunikuje sie z atmosfera; trzeci znajduje sie na kanalizacji, laczacej — 4 —gazomierz z komora, ostatni wreszcie znaj¬ duje sie na kanalizacji laczacej rezerwuar o cisnieniu R z komora.W przyrzadzie panuje cisnienie 800 mi¬ limetrów. Zamkniecie czterech kranów od¬ powiada okresowi równowagi; opisany przyrzad posiada nastepujace zmiany, po¬ trzebne do kontroli urzadzenia w nowym systemie: 1] Kurek 6 otwiera sie, co powoduje obnizenie sie poczatkowego cisnienia 800 milimetrów do 760 milimetrów czyli do ci¬ snienia atmosferycznego zewnetrznego. 2) Kurek a otwiera sie, wentylator V jest uruchomiony, powietrze w komorze odnawia sie pod cisnieniem normalnem 760 milimetrów. 3) Kurek a zamyka sie, wentylator za¬ trzymuje sie i kurek c otwiera sie. Ozoni- zacja odbywa sie pod cisnieniem 760 mili¬ metrów. 4j Kurki c \ b zamykaja sie, a kurek d otwiera sie. Cisnienie 800 milimetrów wol¬ no wraca. 5) Kurek d zamyka sie, wszystkie kur¬ ki sa zamkniete, nastepuje równowaga pod zwyklem cisnieniem 800 milimetrów.Trzeba zaznaczyc, ze ozonizacja odby¬ wa sie przy rozrzedzeniu w stosunku do 800 milimetrów z reguly; jednak róznica z systemem, opisanym na poczatku, jest ta, ze odnowienie powietrza odbywa sie po rozrzedzeniu i podczas rozrzedzenia 760 milimetrów w stosunku do cisnienia z re¬ guly, co zreszta niema zadnego znaczenia.Ostatni sposób \ pracy przedstawia znaczne korzysci przy wielkich urzadze¬ niach,, poniewaz nietylko pozwala na eko¬ nomiczna budowe wielkich komór ksztaltu cylindrycznego o cisnieniu wewnetrznem, lecz zadawalnia sie przyrzadami o stosun¬ kowo malej sprawnosci.Przyrzad, wytwarzajacy ozon, bedzie mógl pracowac bez przerwy, gdyz dzieki gazomierzowi, mozna bedzie pobierac po¬ wietrze z atmosfery zamiast z komory. PL