W kinematografii barwnej, polegajacej wala sie równiez i do wszystkich innych na nakladaniu na siebie kilku obrazów, aparatów, poniewaz najmniejszy blad mo- wazna jest rzecza, aby poszczególne apara- ze wywolywac obwódki kolorowe na kon- ty zdjeciowe pozwalaly na otrzymywanie turach przedmiotów. filmów, w których obrazy kazdej grupy Zakladajac, ze polozenie wzgledne maja zupelnie identyczne polozenia dwóch identycznych obrazów, zdjetych wzgledne, pewnym aparatem, wykazuje np. róznice Poniewaz filmy moga zawierac sceny, 0,1 mm w stosunku do dwóch odpowied- zdjete róznymi aparatami, przeto jest rze- nich obrazów filmu, zdjetych innym apa- cza niezbedna, aby regulacja obiektywów ratem, a obiektywy projekcyjne sa wyre- projekcyjnych, majaca na celu nakladanie gulowane na nakladanie obrazów pierw- obrazów na ekranie i dostosowana do jed- szego filmu, to nie otrzyma sie nakladania nego z tych aparatów zdjeciowych, nada- obrazów drugiego filmu, przy czym obwód-ki kolorowe, okalajace kontury przedmio¬ tów*, bed%poA#iekszone^p. 300 razy, a za- iteoi przy piefwotllej* jó^nicy 0,1 mm sze- rbkbsc obwódelc wypadtiie 30 mm, co jest niedopuszczalne.Trzeba wiec dbac o bardzo wielka do¬ kladnosc przy wyrobie takich ukladów zdjeciowych, co utrudnia stosowanie przy budowie ich srodków mechanicznych, ble¬ dy bowiem moga wyniknac z niedokladno¬ sci obróbki mechanicznych narzadów i cen¬ trowania poszczególnych soczewek, z któ¬ rych sklada sie obiektyw. Wobec tego nie¬ zbedne sa takie uklady zdjeciowe, w któ¬ rych obiektywy dawalyby sie regulowac i przy przesunieciu prostopadlym do ich osi moglyby byc ustawiane i zamocowywane w zadanym polozeniu.Niezaleznie od srodków stosowanych w innych sposobach w celu wyeliminowania paralaksy miedzy obrazami wynalazek ma na celu z jednej strony sprowadzenie op¬ tycznych osi obiektywów stanowiacych ze¬ spól zdjeciowy v$ dokladne polozenie wzgledne, okreslone z góry, a z drugiej strony nadanie temu zespolowi, w chwili umieszczenia go w aparacie zdjeciowym, takiego polozenia, które w stosunku do kierunku przesuwu filmu jest scisle iden¬ tyczne we wszystkich aparatach.Wynalazek polega w zasadzie na tym, ze oprawa niektórych obiektywów jest o- sadzona mimosrodowo w stosunku do osi optycznej obiektywów. Oprawa ta moze obracac sie i wtedy os optyczna opisuje walec. Niektóre z tych obiektywów sa oto¬ czone pierscieniem równiez mimosrodowym wzgledem osi oprawy, przy czym obrót pierscienia w jego obsadzie lacznie z ob¬ rotem oprawy pozwala na nadanie osiom obiektywu dowolnego polozenia wewnatrz okreslonego pola.W zasadzie wystarcza, gdy w ukladzie zdjeciowym skladajacym sie z n obiekty¬ wów jeden z tych obiektywów jest staly, drugi ma oprawe mimosrodowa, pozostale zas n — 2 obiektywów maja oprawe mimo- srodfowa otoczona pierscieniem fmimosro- ,dqwym wzgledem osi oprawy. Jest to o- czywiscie najmniejszy niezbedny stopien regulacji, jednak w celu ulatwienia umie¬ szczenia lub dostepu zaden z obiektywów moze nie byc staly lub tez moznosc prze¬ suniec w dwóch kierunkach mozna nadac tylko wiekszej liczbie obiektywów. Latwo mozna wykazac, ze osie optyczne obiekty¬ wów mozna zawsze sprowadzic w okreslo¬ ne polozenie wzgledne. Zespól obiekty¬ wów mozna ustalic przez odpowiednie u- mocowanie go w lozysku znajdujacym sie w aparacie i dajacym sie regulowac.Te rózne regulacje uskutecznia sie przed wbudowaniem ukladu optycznego w aparat do zdjec w ten sposób, ze na szkle matowym zaznacza sie z góry polozenia punktów odpowiadajacych przecieciu sie osi optycznej obiektywu ze wspólna pla¬ szczyzna ogniskowa lezaca w plaszczyznie matówki. Wtedy przy pomocy opisanych wyzej urzadzen regulacyjnych sprowadza sie rzucane przez obiektywy obrazy punk¬ tu, znajdujacego sie w nieskonczonosci, do uzgodnienia z odpowiednimi punktami wy-, znaczonymi na matówce. Mozna równiez zastosowac inny sposób celowania np. au- tokolimacje.Na rysunku podany jest przyklad wy¬ konania wynalazku. Fig. 1 przedstawia wi¬ dok z tylu zdjeciowego ukladu optycznego zlozonego z trzech obiektywów, fig. 2 — przekrój wzdluz linii 2 — 2 na fig. 1, fig, 3 — przekrój wzdluz linii 3 — 3 na fig. 1.W przedstawionym ukladzie urzadze¬ nie regulacyjne jest zastosowane w optycz¬ nym ukladzie zdjeciowym posiadajacym trzy obiektywy oznaczone ich osiami op¬ tycznymi Op 02 i 03.Obiektyw Ox jest osadzony w oprawie nieruchomej mx.Obiektyw 02 jest osadzony w oprawie m2, której os a jest mimosrodowa w sto¬ sunku do osi O2 obiektywu. Przy obrocie — 2 —tej oprawy os optyczna obiektywu opisu¬ je obwód kola o promieniu a02 dokola punktu a.Obiektyw 03 jest osadzony w oprawie m3, której os 6 jest mimosrodowa wzgle¬ dem osi 03 obiektywu; oprawa zas m3 jest osadzona w pierscieniu /n4, którego os c jest z kolei mimosrodowa wzgledem osi b oprawy. Jak widac z powyzszego osi 03 mozna nadac teoretycznie wszelkie poloze¬ nia w polu zawartym pomiedzy dwoma ko¬ lami o srodku c i promieniach cb + bOs i cb _ 603.Co sie tyczy tych róznych ruchów, to narzady mechaniczne nie pozwalaja w ni¬ niejszym przykladzie na calkowity obrót niektórych tych czesci. Os optyczna 02 mo¬ ze opisac tylko czesc obwodu kola, a os optyczna 03 moze zajmowac tylko czesc pola okreslonego teoretycznie jak wyzej.W kazdym razie ruchy te sa wystarcza¬ jace, jezeli poszczególne narzady wykazu¬ ja dostateczna mimosrodowosc. A zatem za pomoca opisanego urzadzenia mozna po pierwsze sprowadzic os optyczna 02 w ta¬ kie polozenie, zeby odleglosc 0r — 02 by¬ la równa ustalonej z góry dlugosci, a po wtóre sprowadzic os 03 w takie polozenie, przy którymi odleglosci 01 — 03 i 02 — 03 sa odpowiednio równe dlugosciom ustalo¬ nym dokladnie z góry. Polozenie to ustala sie nastepnie za pomoca odpowiednich u- rzadzen ustalajacych.A zatem istnieja trzy obiektywy, któ¬ re we wspólnej plaszczyznie ogniskowej daja trzy obrazy punktowe punktu znajdu¬ jacego sie w nieskonczonosci, których po¬ lozenie wzgledne moze byc okreslone z gó¬ ry bez obawy, ze polozenie to bedzie uza¬ leznione od bledów majacych swa przy¬ czyne w konstrukcji mechanicznej i centro¬ waniu soczewek, skladajacych sie na o- biektyw. Te trzy obrazy punktowe wyzna¬ czaja trójkat staly.Gdy to jest rozwiazane i zestawianie obiektywu zostalo juz dokonane w apara¬ cie zdjeciowym, trzeba, aby ten trójkat staly, znajdujacy sie na czulej powierzch¬ ni blony umieszczonej w aparacie, mial o- kreslone polozenie wzgledem kierunku, wzdluz którego odbywa sie przesuwanie filmu podczas dokonywania zdjec.W tym celu zespól ukladu optycznego jest osadzony w obsadzie o zewnetrznej powierzchni cylindrycznej otoczonej pier¬ scieniem d, którego powierzchnia ze¬ wnetrzna posiada czesc prostopadloscien- na d19 odpowiadajaca lozysku w aparacie zdjeciowym, w którym pierscien zostaje zamocowany.W ten sposób obracajac obsade e we¬ wnatrz pierscienia d mozna sprowadzic trójkat, o którym byla mowa wyzej, w o- kreslone polozenie wzgledem kierunku ru¬ chu filmu i utrzymac w tym polozeniu przez odpowiednie docisniecie. PL