PL248335B1 - Zespół pedału do przemieszczania rygla, zwłaszcza do blokowania drzwi toalet - Google Patents

Abstract

Zespół pedału do przemieszczania rygla, zwłaszcza do blokowania drzwi toalet, charakteryzuje się tym, że wyposażony jest w elastyczny element zabezpieczający (2), który przy nadmiernej sile działania stopy odkształca się w ten sposób, że stopa ześlizguje się z pedału (1). Zespół pedału mocuje się w dolnej części skrzydła drzwi (6) i składa się on z pedału (1) połączonego poprzez elastyczny element (2) z ryglem (4) oraz z korpusu ochronnego (3).

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest zespół pedału do przemieszczania rygla, zwłaszcza do blokowania drzwi toalet. Wynalazek może być stosowany do przemieszczania za pomocą stopy różnych rygli, ale szczególnie korzystny jest do blokowania drzwi w toaletach, gdzie wymagana jest zwiększona higiena, a użycie stopy zamiast dłoni do przemieszczania rygla zmniejsza ryzyko przenoszenia chorób. Wynalazek można stosować do różnych rodzajów rygli, zarówno do poruszających się ruchem prostoliniowym, jak i do poruszających się po łuku lub dowolnej innej krzywej. Można go stosować zarówno do drzwi ze skrzydłami wahadłowymi, jak i przesuwnymi.

Znane powszechnie elementy i urządzenia do przemieszczania rygla przystosowane są do poruszania dłońmi. Dotykanie dłońmi tych samych powierzchni przez wiele osób, zwłaszcza w toaletach publicznych, powoduje wiele zarażeń i stanowi poważny problem zdrowotny. Dlatego ze względów higienicznych, a także dla umożliwienia przechodzenia przez drzwi kiedy dłonie są zajęte, konstruuje się drzwi z możliwością ich obsługi bez użycia dłoni. Najczęściej do poruszania ryglem za pomocą dłoni stosuje się niewielkie elementy, które można uchwycić palcami lub niewielkie pokrętła, które poprzez różne mechanizmy poruszają ryglem. Ponieważ dłonie są znacznie bardziej precyzyjne, mniejsze i słabsze od nóg elementy te mogą być niewielkie, niekoniecznie wytrzymałe na duże obciążenia. Zwykłe przeniesienie tych elementów na wysokość łatwo dostępną dla nóg nie jest wystarczające do bezpiecznej i skutecznej ich obsługi za pomocą nóg.

Znana z opisu patentowego nr FR 2951487 pierwsza wersja (fig. 1-3) urządzenia służącego do otwierania nogą użytkownika drzwi wyposażonych w klamkę, bez kontaktu z nią jego rąk posiada dwa identyczne zestawy usytuowane naprzeciw siebie po obu stronach tego samego skrzydła drzwi wyposażonego w zamek otwierany za pomocą obustronnych uchwytów klamki. Każde z tych urządzeń stanowi prostokątna płytka przymocowana do dolnego końca oraz w pobliżu naroża tego skrzydła oraz przylegający do niej usytuowany skośnie prostokątny płytkowy pedał nożny, połączony jednym końcem z cięgnem prętowym, którego drugi koniec połączony jest z uchwytem klamki osadzonej w zamku, zamontowanym w bocznej pionowej ściance tego skrzydła, usytuowanym naprzeciw zawiasowego jego połączenia z ościeżnicą tych drzwi. Wersje tego urządzenia pokazane na rysunkach fig. 6, fig. 7A i 7B posiadają dodatkowy rygiel do blokowania urządzenia w pozycji zamkniętej.

Znane z opisu patentowego nr US 7270352 B1 urządzenie do otwierania i zamykania drzwi, zwłaszcza toaletowych wyposażonych w typowe klamki z ich uchwytami lub w gałki obrotowe dostosowane do otwierania nogą ich użytkownika składa się z wydłużonego zespołu łączącego klamkę z dolnym końcem skrzydła drzwi, zawierającego górną część do mocowania jej do klamki drzwiowej po pierwszej stronie drzwi i dolną część mocowaną do dolnego końca tych drzwi oraz część pośrednią łączącą ze sobą obie wspomniane górne i dolne części oraz z pedału nożnego przymocowanego do tej części pośredniej. Górna część tego urządzenia posiada elementy umożliwiające operowanie uchwytem klamki tych drzwi i częścią pośrednią, w tym siłownik połączony z elementem chwytakowym, które w stanie gdy pedał nożny jest wciśnięty to chwytak ten współpracuje z uchwytem, aby zwolnić zatrzask (rygiel) drzwi i umożliwić ich otwarcie naciskając lub naciągając ten pedał nożny. Z kolei część przednia tego urządzenia zawiera wydłużoną obudowę, która przesuwnie przyjmuje wspomniany siłownik, a górna część tego urządzenia zawiera ponadto element mocujący do rozłącznego sprzęgania tej obudowy z drążkiem mocującym klamkę, natomiast pedał nożny jest nieruchomo przymocowany do dolnego segmentu elementu uruchamiającego poniżej obudowy wyposażonej w rurkę, w której zamontowany jest podłużny wspomniany siłownik sprężony mechanicznie z pedałem nożnym.

Z kolei znany z opisu patentowego nr US 4569546A otwieracz do drzwi otwieranych pedałem nożnym, posiada pedał połączony linką z gałką drzwiową. Uruchomienie tego pedału nogą użytkownika powoduje naciągnięcie linki i obrót tej gałki oraz wysunięcie zatrzasku z ościeżnicy drzwiowej. Wówczas drzwi są uwalniane od tej ościeżnicy i mogą być ciągnięte lub popychane stopą ich użytkownika. Pedał wyposażony w kółko obrotowe spoczywa na podłodze tak, że nie utrudnia on pełnego otwarcia tych drzwi po uwolnieniu ich z ościeżnicy, przy czym pedał ten za pomocą zawiasu połączony jest ze skrzydłem drzwi i wyposażony jest w sprężynę, która popycha go do jego normalnego położenia

Znany z opisu patentowego nr WO 2011123478 system ryglowania za pomocą stopy zawiera rygiel obrotowy zamocowany w dolnej wychylnej części skrzydła drzwi oraz element przyjmujący rygiel obrotowy w ościeżnicy. Oba końce rygla obrotowego mają małe elementy umożliwiające obracanie tym ryglem za pomocą stopy.

W opisanych powyżej rozwiązaniach zastosowane są elementy do przemieszczania rygla do blokowania drzwi w tym także rygla klamki (zatrzasku) za pomocą stopy. Elementy te nie posiadają żadnych zabezpieczeń przed nadmierną siłą działania stopy, co może być przyczyną niszczenia tych elementów, a także elementów ,na które nadmierna siła stopy może być przenoszona np. zawiasów drzwi, które zwłaszcza w kabinach sanitarnych są zwykle dość delikatne. Elementy te nie mają też kształtów ułatwiających przyciąganie skrzydła drzwi do siebie - ich budowa ma na celu jedynie przesuwanie rygla, a przyciąganie skrzydła drzwi do siebie wymaga mocnego nadepnięcia na te elementy w celu zwiększenia siły tarcia z podeszwą. Przy śliskich podeszwach ta metoda może być niewystarczająca do skutecznego przyciągnięcia skrzydła drzwi do siebie, zwłaszcza kiedy konieczne jest mocne dociśnięcie skrzydła drzwi do ościeżnicy. Mocne nadepnięcia mogą też być przyczyną awarii.

Celem wynalazku jest usunięcie wspomnianych niedogodności tzn. opracowanie zespołu pedału odpornego na działanie dużych sił mogących wystąpić w czasie obsługiwania go za pomocą stopy oraz umożliwiającego łatwe przyciąganie skrzydła drzwi do siebie.

Istota zespołu do przemieszczania rygla, zwłaszcza do blokowania drzwi toalet, polega na tym, że wyposażony on jest w co najmniej jeden elastyczny element zabezpieczający. Elastyczny element zabezpieczający to dowolny element, który przy nadmiernej sile stopy działającej na pedał, odkształca się tak, że stopa ześlizguje się z tego pedału. Elastyczny element zabezpieczający ma na celu zabezpieczenie przed nadmierną siłą działania stopy, zarówno przy nieumiejętnym użytkowaniu, jak i przy przypadkowych lub złośliwych nadepnięciach lub kopnięciach. Znana jest duża ilość rozwiązań, które można skutecznie zastosować do spełnienia zadania elastycznego elementu zabezpieczającego i można zastosować każde z tych rozwiązań. Istotą zastosowania w wynalazku elastycznego elementu zabezpieczającego jest elastyczne odkształcenie, w wyniku którego stopa ześlizguje się z pedału. Prostym i tanim rozwiązaniem może być każdy rodzaj sprężyny: walcowa, stożkowa, płaska, spiralna lub inna. Materiałem może być sprężysty metal lub tworzywo sztuczne, lub guma, lub każdy inny materiał o właściwościach elastycznych. Dla zwiększenia sztywności, korzystnie jeżeli w elastycznym elemencie zabezpieczającym jest wstępne napięcie i elastyczne odkształcenie występuje dopiero, kiedy stopa zadziała z siłą pokonującą to napięcie, tak jak ma to miejsce np. w bezpiecznikach dynamicznych stosowanych we wiązaniach narciarskich.

Korzystnym jest, gdy górny koniec pedału usytuowany jest pod ostrym kątem (a) względem pionowej płaszczyzny skrzydła drzwi. Takie ustawienie pedału, ma na celu umożliwienie przyciągania skrzydła drzwi do siebie za pomocą pedału. Im mniejszy kąt, tym trudniej podeszwa ześlizguje się z pedału podczas przyciągania go do siebie.

Korzystnym jest, gdy zespół posiada korpus ochronny o obłych, stromych powierzchniach. Pedał nie powinien być osłonięty korpusem ochronnym, ponieważ powinien być łatwo dostępny, a dzięki elastycznemu elementowi zabezpieczającemu pedał jest odporny na zbyt silne działanie stopy. Jednak zamocowanie pedału, a zwłaszcza sam elastyczny element zabezpieczający mogą posiadać elementy nieodporne na zbyt silne działanie stopy i dlatego korzystne jest zastosowanie korpusu ochronnego chroniącego te elementy. Obłe i strome powierzchnie tego korpusu ochronnego umożliwiają łatwe ześlizgiwanie się z niego stopy.

Korzystnym jest, gdy elastyczny element zabezpieczający posiada łeb osadzony w gnieździe, dociskany do tego gniazda za pomocą elementu sprężystego, przy czym kształt łba jest dopasowany do kształtu gniazda.

Korzystnym jest, gdy elastyczny element zabezpieczający stanowi sprężyna walcowa.

Korzystnym jest, gdy elastyczny element zabezpieczający stanowi sprężyna naciągowa umieszczona w tulejce naprężającej. Tulejka naprężająca nadaje sprężynie wstępne napięcie, dzięki któremu połączenie jest sztywniejsze i przy niewielkich naciskach stopy pedał nie zmienia położenia względem rygla, co ułatwia poruszanie tym ryglem.

Korzystnym jest, gdy elastyczny element zabezpieczający stanowi gumowy element prętowy lub tulejowy. Przy zastosowaniu elementu tulejowego połączenie zachowuje dużą sztywność przy sile stopy mniejszej od siły powodującej wyboczenie ścianki elementu tulejowego, a po przekroczeniu tej siły połączenie ma dużą elastyczność, powodując ześlizgnięcie się stopy z pedału.

Zaletą rozwiązania według wynalazku jest odporność na działanie dużych sił mogących wystąpić w czasie obsługiwania go za pomocą stopy. Zastosowanie elementu (lub elementów) elastycznego zabezpieczającego sprawia, że przy zadziałaniu na pedał stopą z nadmierną siłą, przyjmuje on pozycję, w której stopa się z niego ześlizguje. Uniemożliwia to zniszczenie tego pedału, a także innych elementów, na które ta nadmierna siła stopy mogłaby być przenoszona.

Dzięki temu, że kąt pomiędzy górną powierzchnią pedału i pionową płaszczyzną skrzydła drzwi jest mniejszy niż 90°, pedałem można nie tylko przemieszczać rygiel i odpychać skrzydło drzwi, ale także przyciągać skrzydło drzwi do siebie. W drzwiach otwierających się na zewnątrz kabiny umożliwia to jednoczesne dociskanie skrzydła drzwi do ościeżnicy i przemieszczanie rygla, co nie było możliwe w dotychczasowych rozwiązaniach, a często, z powodu niemożliwości idealnego dopasowania skrzydła drzwi do ościeżnicy, przemieszczenie rygla nie jest możliwe bez dociskania skrzydła drzwi do ościeżnicy. W drzwiach otwierających się do wewnątrz kabiny takie ustawienie pedału umożliwia otwarcie skrzydła drzwi za pomocą pedału, zaraz po odblokowaniu drzwi, bez przesuwania stopy na inne elementy do poruszania skrzydłem drzwi.

Zastosowanie korpusu, który korzystnie posiada powierzchnie zewnętrzne obłe, strome, pionowe lub zbliżone do pionowych, lub bardzo wąskie i zbliżone do płaszczyzny drzwi sprawia, że nie można go uszkodzić przez nadepnięcie, ponieważ przy próbie nadepnięcia stopa się ześlizguje. Korzystnie jeżeli tym korpusem ochronnym osłonięty jest elastyczny element zabezpieczający, a także inne mało odporne na nadepnięcia elementy np. rygiel, prowadnica rygla itp.

Zespół pedału według wynalazku został uwidoczniony w przykładach jego wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pierwszy przykład wykonania w widoku z przodu, fig. 2 przedstawia pierwszy przykład wykonania w przekroju pionowym przez korpus ochronny, prowadnicę rygla i rygiel, fig. 3 przedstawia drugi przykład wykonania w widoku z przodu, fig. 4 przedstawia drugi przykład wykonania w przekroju pionowym przez korpus ochronny, prowadnicę rygla i rygiel, fig. 5 przedstawia drugi przykład wykonania w przekroju pionowym przez korpus ochronny, rygiel, pedał i elastyczny element zabezpieczający, fig. 6 przedstawia trzeci przykład wykonania w widoku z przodu, fig. 7 przedstawia trzeci przykład wykonania w przekroju pionowym przez prowadnicę rygla i rygiel, fig. 8 przedstawia trzeci przykład wykonania w przekroju pionowym przez korpus ochronny, rygiel, pedał i elastyczny element zabezpieczający, fig. 9 przedstawia czwarty przykład wykonania w widoku z przodu, fig. 10 przedstawia czwarty przykład wykonania w przekroju przez rygiel, korpus ochronny, pedał i elastyczny element zabezpieczający, fig. 11 - fig. 14 przedstawiają przykładowe wykonania czterech odmian elastycznego elementu zabezpieczającego, przy czym fig. 11 przedstawia elastyczny element zabezpieczający posiadający łeb osadzony w gnieździe i dociskany do tego gniazda za pomocą elementu sprężystego - w przekroju pionowym, fig. 12 przedstawia elastyczny element zabezpieczający ze sprężyną walcową - w widoku z boku, fig. 13 przedstawia elastyczny element zabezpieczający ze sprężyną naciągową umieszczoną w tulejce naprężającej - w przekroju pionowym, fig. 14 przedstawia elastyczny element zabezpieczający z gumowym elementem prętowym lub tulejowym - w widoku z boku.

Na fig. 4, fig. 5, fig. 7, fig. 8 i fig. 10 elastyczny element zabezpieczający przedstawiony jest poprzez symbol przypominający sprężynę naciągową umieszczoną w tulejce naprężającej, ale symbol ten oznacza tu dowolną odmianę elastycznego elementu zabezpieczającego.

W przedstawionych na fig. 1 - fig. 10 czterech przykładach wykonania zespół pedału według wynalazku składa się z pedału 1, z elastycznego elementu zabezpieczającego 2 i z korpusu ochronnego 3. Pedał 1 i elastyczny element zabezpieczający 2 są konieczne dla prawidłowego działania urządzenia, zaś korpusu ochronnego 3 można, np. ze względów ekonomicznych, nie stosować.

W pierwszym przykładzie wykonania przedstawionym na fig. 1 i fig. 2 pedał 1 połączony jest poprzez elastyczny element zabezpieczający 2 z ryglem 4, poruszającym się w prowadnicy rygla 5. Korpus ochronny 3 przymocowany jest sztywno do skrzydła drzwi 6 i chroni przed nadepnięciami z góry elastyczny element zabezpieczający 2 oraz prowadnicę rygla 5, z którą stanowi monolit. Elastyczny element zabezpieczający 2 ma w tym przykładzie wykonania postać sprężyny walcowej 7, której jeden koniec przymocowany jest sztywno do rygla 4, część walcowa owinięta jest wokół elementu walcowego 8, a dragi koniec tej sprężyny walcowej 7 połączony jest sztywno z pedałem 1.

Drugi przykład wykonania przedstawiony na fig. 3, fig. 4 i fig. 5 ma budowę podobną do przykładu pierwszego. Podstawowa różnica jest taka, że korpus ochronny 3 nie stanowi monolitu z prowadnicą rygla 5, ale są to dwa oddzielne elementy, każdy osobno przymocowany sztywno do skrzydła drzwi 6. Podobnie jak w pierwszym przykładzie wykonania pedał 1 połączony jest poprzez elastyczny element zabezpieczający 2 z ryglem 4, poruszającym się w prowadnicy rygla 5.

W trzecim przykładzie wykonania przedstawionym na fig. 6, fig. 7 i fig. 8 korpus ochronny 3 połączony sztywno (lub tworzący monolit) z ryglem 4 łączą się poprzez elastyczny element zabezpieczający 2 z pedałem 1. Prowadnica rygla 5 składa się z dwóch części, pomiędzy którymi znajduje się korpus ochronny 3.

W czwartym przykładzie wykonania przedstawionym na fig. 9 i fig. 10 rygiel 4 nie posiada prowadnicy rygla 5, ale obraca się wokół sworznia 9. Korpus ochronny 3 połączony sztywno (lub tworzący monolit) z ryglem 4 łączą się poprzez elastyczny element zabezpieczający 2 z pedałem 1. Ogranicznik obrotu 10 służy do ograniczenia kąta obrotu rygla.

We wszystkich powyższych przykładach wykonania przesunięcie rygla 4 w lewo (w widoku z przodu) powoduje zablokowanie skrzydła drzwi 6 do ościeżnicy 11. Po odsunięciu rygla 4 w prawo (w widoku z przodu) skrzydło drzwi 6 może oddalić się od ościeżnicy 11, umożliwiając użytkownikowi przejście przez drzwi. Aby zamknąć i zablokować drzwi użytkownik kładzie stopę na pedale 1 i przyciąga go do siebie, przyciągając jednocześnie skrzydło drzwi 6 do ościeżnicy 11. Po dociśnięciu skrzydła drzwi 6 do ościeżnicy 11 użytkownik przesuwa pedał 1 w lewo, co powoduje przesunięcie rygla 4 i zablokowanie skrzydła drzwi 6. Przy nadmiernej sile działania stopy na pedał 1 elastyczny element zabezpieczający 2 odkształci się w ten sposób, że pedał 1 przyjmie pozycję, w której stopa się z niego ześlizgnie.

W przykładowej odmianie elastycznego elementu zabezpieczającego 2 przedstawionej na fig. 11 koniec pedału 1 posiada łeb 12 osadzony w gnieździe 13 wykonanym w ryglu 4, przy czym kształt łba 12 jest dopasowany do kształtu gniazda 13. Łeb 12 dociskany jest do gniazda 13 za pomocą elementu sprężystego 14 w postaci blaszanej listwy sprężystej przymocowanej do rygla 4 za pomocą wkrętu 15. Przy niewielkich siłach działania stopy połączenie takie jest sztywne. Przy nadmiernej sile działania stopy łeb 12 może dowolnie przekręcać się w gnieździe 13, co pozwala na przemieszczenie pedału 1 do pozycji, w której zbyt mocno działająca stopa ześlizgnie się z pedału 1. Po ześlizgnięciu się stopy element sprężysty 14 wciśnie łeb 12 do gniazda 13, co spowoduje powrót pedału 1 do poprzedniej pozycji. Korzystne jest jeżeli kształt łba 12 i gniazda 13 nie jest symetryczny względem poziomej osi łba 12 i gniazda 13, co przeciwdziała obracaniu się pedału 1.

W przykładowej odmianie elastycznego elementu zabezpieczającego 2 przedstawionej na fig. 12 pedał 1 łączy się z ryglem 4 przez sprężynę walcową 7 pełniącą rolę elastycznego elementu zabezpieczającego 2. Jeden koniec sprężyny walcowej 7 zamocowany jest w gnieździe sprężyny pedału 16, a drugi koniec sprężyny walcowej 7 zamocowany jest w gnieździe sprężyny rygla 17. Sprężyna walcowa 7 jest wystarczająco sztywna, żeby umożliwiać poruszanie ryglem 4. Przy nadmiernej sile działania stopy sprężyna walcowa 7 odkształca się, co pozwala na przemieszczenie pedału 1 do pozycji, w której zbyt mocno działająca stopa ześlizgnie się z pedału 1. Po ześlizgnięciu się stopy sprężyna walcowa 7 i pedał 1 wrócą do poprzedniej pozycji. Korzystnym jest, jeżeli sprężyna walcowa 7 ma napięcie wstępne pomiędzy stykającymi się zwojami, ponieważ zwiększa to sztywność połączenia.

W przykładowej odmianie elastycznego elementu zabezpieczającego 2 przedstawionej na fig. 13 pedał 1 łączy się z ryglem 4 przez sprężynę naciągową 18 umieszczoną w tulejce naprężającej 19. Czoło końca pedału 1 oraz rygiel 4 mają wykonane i usytuowane naprzeciw siebie odsadzenia profilowe 20 i 21, które umieszczone są w tulejce naprężającej 19 z umieszczoną w niej sprężyną naciągową 18, której końce zaczepione są o zaczepy 23 i 24 obu odsadzeń 20 i 21. Przy niewielkich siłach działania stopy połączenie takie jest sztywne. Przy nadmiernej sile działania stopy sprężyna naciągowa 18 rozciąga się, co pozwala na przemieszczenie pedału 1 do pozycji, w której zbyt mocno działająca stopa ześlizgnie się z pedału 1. Po ześlizgnięciu się stopy sprężyna naciągowa 18 spowoduje powrót pedału 1 do poprzedniej pozycji. Korzystne jest, jeżeli oba końce tulejki naprężającej 19 oraz dopasowane do niej odsadzenia 20 i 21 są wyprofilowane niesymetrycznie względem poziomej osi tulejki naprężającej 19, co przeciwdziała obracaniu się pedału 1. W niektórych konfiguracjach korzystniejsze może być sztywne poleczenie jednego końca tulejki naprężającej 19 z jednym odsadzeniem profilowym 20 lub 21.

W przykładowej odmianie elastycznego elementu zabezpieczającego 2 przedstawionej na fig. 14 pedał 1 łączy się z ryglem 4 przez gumowy element prętowy lub tulejowy 24 połączony elementami śrubowymi 25 i 26 z pedałem 1 i ryglem 4.

W przedstawionych na fig. 11 - fig. 14 przykładach elastyczny element zabezpieczający 2 łączy pedał 1 bezpośrednio z ryglem 4, ale może on także łączyć pedał 1 z innymi pośredniczącymi elementami przekazującymi ruch z pedału 1 na rygiel 4, może także łączyć dwie części złożonego pedału 1.

Claims (7)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Zespół pedału do przemieszczania rygla, zwłaszcza do blokowania drzwi toalet, znamienny tym, że wyposażony jest w co najmniej jeden elastyczny element zabezpieczający (2).
2. 2. Zespól pedału według zastrz. 1, znamienny tym, że górny koniec pedału (1) usytuowany jest pod ostrym kątem (a) względem pionowej płaszczyzny skrzydła drzwi (6).
3. 3. Zespół pedału według zastrz. 1, znamienny tym, że posiada korpus ochronny (3) o obłych, stromych powierzchniach.
4. 4. Zespół pedału według zastrz. 1, znamienny tym, że elastyczny element zabezpieczający (2) posiada łeb (12) osadzony w gnieździe (13), dociskany do tego gniazda (13) za pomocą elementu sprężystego (14), przy czym kształt łba (12) jest dopasowany do kształtu gniazda (13).
5. 5. Zespół pedału według zastrz. 1, znamienny tym, że elastyczny element zabezpieczający (2) stanowi sprężyna walcowa (7).
6. 6. Zespół pedału według zastrz. 1, znamienny tym, że elastyczny element zabezpieczający (2) stanowi sprężyna naciągowa (18) umieszczona w tulejce naprężającej (19).
7. 7. Zespół pedału według zastrz. 1, znamienny tym, że elastyczny element zabezpieczający (2) stanowi gumowy element prętowy lub tulejowy (24).