PL248206B1 - Sposób otrzymywania otoczkowanego, saletrzanego nawozu granulowanego - Google Patents

Abstract

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania otoczkowanego, saletrzanego nawozu granulowanego na bazie azotanu amonu o spowolnionym uwalnianiu, charakteryzujący się tym, że gotowy, granulowany nawóz na bazie azotanu amonu otrzymany na istniejącej instalacji pokrywa się, w kolejnym etapie, w złożu fluidalnym o temperaturze natrysku 30°C—60°C dyspersją polimeru lub polimerów biodegradowalnych, gdzie dyspersja stanowi połączenie wody, rozpuszczalnika organicznego, polimeru lub polimerów biodegradowalnych surfaktantu oraz stabilizatora pH.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania otoczkowanego, saletrzanego nawozu granulowanego na bazie azotanu amonu o spowolnionym uwalnianiu składników odżywczych.

Podstawowym problemem związanym z nawożeniem roślin uprawnych jest zbyt mała efektywność tego zabiegu oraz jego niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Efektywność nawożenia jest ograniczona z powodu strat składników pokarmowych dostarczanych do gleby w nawozach.

Z całkowitej ilości składnika wprowadzonego w dawce nawozowej jedynie część zostaje pobrana przez rośliny. Jednym z rozwiązań tego typu problemu jest stosowanie nawozów o spowolnionym lub kontrolowanym uwalnianiu składników odżywczych zawartych w nawozie. Wychodząc naprzeciw temu zapotrzebowaniu światowy przemysł nawozowy ciągle udoskonala i wprowadza na rynek nowe nawozy wolnodziałające, które charakteryzują się rozłożonym w czasie uwalnianiem składników pokarmowych do gleby oraz coraz lepiej dopasowanym uwalnianiem do tempa pobrania ich przez konkretne rośliny.

W opisie zgłoszonego wynalazku EP337298A do powlekania granulatów nawozowych użyto kopolimeru z etylenu, chlorku winylu i co najmniej jednego monomeru z grupy obejmującej akryloamid, metakryloamid, N-metyloakryloamid, N-butoksymetakryloamidy, kwas akrylowy, metakrylan glicydylu i akrylan hydroksyetylu. Natomiast z amerykańskiego dokumentu patentowego US4851027A wynika, że do powlekania granulatów nawozowych zastosowano wodne dyspersje zawierające polimer, przy czym do wytwarzania tych polimerów wymienia się szereg monomerów, między innymi również etylen i nienasycone kwasy karboksylowe, jak kwas akrylowy i kwas metakrylowy. W międzynarodowym zgłoszeniu wynalazku WO9641779A1 opisano otoczkowany granulat nawozowy posiadający otoczkę z polimeru nie biodegradowalnego, a dokładnie kopolimeru etylenu i olefinowo nienasyconych kwasów karboksylowych. Popularne jako otoczki polimerowe do nawozów są również żywice oraz polimery chemoi termoutwardzalne. W opisanych w tym zakresie patentach zastosowano otoczki m.in. zmodyfikowane żywice alkidowe z dodatkiem żywic melaminowo-formaldehydowych i katalizatorów kwaśnych (PL186719), polimery na bazie dicyklopentadienu i żywic alkidowych modyfikowanych olejem lnianym lub sojowym (EP184869A1). W innym opisie patentowym PL190428 zaprezentowano sposób wytwarzania nawozu granulowanego NPK pokrywanego warstwą polimeru w postaci roztworu polisulfonu w N,N-dimetyloformamidzie.

Opracowane otoczki opisane w powyższych dokumentach patentowych spowalniają uwalnianie składników odżywczych z nawozów, niemniej nie są one biodegradowalne. Wadą nawozów o spowolnionym uwalnianiu składników odżywczych zawartych w nawozie jest to, że po zużyciu składników mineralnych w glebie pozostaje znaczna ilość kłopotliwego dla środowiska polimeru, około 50 kg/ha w ciągu roku. Korzystnym rozwiązaniem jest zatem produkowanie tego typu nawozów z wykorzystaniem polimerów biodegradowalnych. Dodatkowo zgodnie z nowym Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1009 z dnia 5 czerwca 2019 r., ustanawiającego przepisy dotyczące rynku produktów Unii Europejskiej, wymaganym jest by od lipca 2026 r. wszystkie elementy nawozu takie jak otoczka polimerowa były wykonane z substancji biodegradowalnych.

W poniższych opisach patentowych opracowano nawozy o spowolnionym uwalnianiu przy zastosowaniu biodegradowalnych polimerów. Niemniej nie są to otoczkowane nawozy granulowane tylko nawozy otrzymane na drodze procesu ekstruzji, w których to nawozach polimer jest zwarty w całej objętości granuli nawozu. Znany jest z opisu międzynarodowego wynalazku WO1996018591A1 nawóz o spowolnionym uwalnianiu w postaci matrycy, w której skład wchodzi żywica (kalafonia, polikaprolakton, kwas polimlekowy, estry kwasu dikarboksylowego i dioli) oraz komponenty nawozowe (mocznik, nawóz fosforanowy i potasowy, nawozy organiczne), a mieszankę stapia się i ekstruduje w temperaturze w zakresie 50-120°C w wytłaczarce ślimakowej. Inne przykłady otrzymywania nawozów o spowolnionym uwalnianiu w wyniku ekstruzji to: mieszanka nawozów mineralnych (mocznik, siarczan potasu, chlorek potasu, fosforan amonu, diwodorofosforan potasu, azotan potasu) wraz z pozostałościami pofermentacyjnymi (powstałymi w wyniku fermentacji antybiotyków) (CN101560125B), mieszanka bentonitu (montmorylonit), pozostałości zestarzałego ryżu oraz nawozu (mocznik, fosforyt, siarczan potasu, chlorek potasu, fosforan amonu, diwodorofosforan potasu, azotan potasu, azotu fosforu i potasu) (CN101177364A), mieszanka polimerowa (zawierająca poliizocyjaniany, polialkohole, żywicę epoksydową, dimetylobenzen i nieorganiczne wypełniacze w postaci proszku) oraz mocznik i następnie fosforan amonu, chlorek potasu, siarczan potasu i poliakryloamid (CN102976859A). Znany jest z opisu wynalazku CN102936169A nawóz o spowolnionym uwalnianiu na bazie skrobi. Omawiany nawóz zawiera w swoim składzie skrobię, plastyfikator (gliceryna, glikol polietylenowy, ftalan dibutylu, adypinian dibutylu) i substancje wzmacniające (kwas polimlekowy, polibursztynian butylenu). Jako źródło składników mineralnych stosuje się mocznik, siarczan amonu, wodorowęglan amonu, azotan amonu, chlorek potasu, siarczan potasu, azotan potasu, superfosfat, fosforan magnezu i wapnia, superfosfat potrójny. Mieszankę wprowadza się do wytłaczarki w temperaturze 80-180°C. Według innego opisu międzynarodowego wynalazku WO1996018591A1 wytwarza się nawóz, gdzie materiałami ulegającymi biodegradacji są: kalafonia, woski, alifatyczne poliestry jak polikaprolakton, kwas polimlekowy lub estry dikwasów i dioli. Materiały biodegradowalne miesza się i stapia w stanie ciekłym z nawozem mineralnym, po czym zmieszane materiały wytłacza się. Wymienione zgłoszone wynalazki nie obejmują jednak otrzymywania nawozu o spowolnionym uwalnianiu, w którym to na gotowy nawóz granulowany nakłada się otoczkę polimeru biodegradowalnego.

Ze stanu techniki znane jest również stosowanie nawozów otoczkowanych warstwą polimeru biodegradowalnego. Znany jest sposób otrzymywania nawozu o przedłużonym uwalnianiu składników mineralnych z zastosowaniem biodegradowalnej poliuretanowej otoczki (WO2013077725A) czy kompozycji polimerów wraz z polimerami poliuretanowymi (DE102004013537A1). W zgłoszeniu patentowym PL434355 opisano otoczkowany nawozów stały, przede wszystkim wieloskładnikowy i mocznikowy, z biodegradowalną otoczką, która składa się z co najmniej jednej warstwy hydrofobowej i/lub jednej warstwy polimerowej, przy czym warstwa polimerowa zawiera: octan celulozy i/lub ftalan octanu celulozy i/lub octanomaślan celulozy oraz trioctan gliceryny. W opisanym zgłoszeniu proces powlekania jest dwuetapowy i odbywa się w bębnie obrotowym. Według opisu wynalazku CN103193549A sposób otrzymywania nawozu o przedłużonym uwalnianiu polega na powlekaniu nawozu mieszaniną oleju tungowego, żywicą mocznikową, żywicą termoplastyczną i termoutwardzalną, poliakryloaminą, skrobią modyfikowaną i alkoholem winylowym. Znany jest z opisu wynalazku CN101759498A sposób otrzymywania nawozu o kontrolowanym uwalnianiu z wykorzystaniem modyfikowanej żywicy mocznikowo-formaldehydowej, ligniny oraz kaolinu i glutaminianu monosodowego. W opisie wynalazku PL228150 opisano nawóz wieloskładnikowy NPK o przedłużonym działaniu, zawierający powłokę z polimeru biodegradowalnego (kopoliester polibursztynianu butylenowego i estru butylenowego nasyconego dimeru kwasu linolowego) natryskiwany poprzez rozpuszczenie polimeru w rozpuszczalniku organicznym takim jak: chloroform, chlorobenzen, czy chlorek etylenu. Według opisu wynalazku EP0661250A1 sposób otrzymywania nawozu NPK o przedłużonym uwalnianiu polega na powlekaniu nawozu dwiema różnymi warstwami polimerowymi: pierwszej biodegradowalnej i drugiej zewnętrznej (niebiodegradowalnej). W międzynarodowym zgłoszeniu WO9814413A1 zastosowano do otoczkowania granulatów nawozowych wodną dyspersję rozkładalnego biologicznie polimeru.

Sposób otrzymywania nawozu wolnodziałającego na drodze ekstruzji niesie za sobą poważne ryzyko zagrożenia bezpieczeństwa procesowego w przypadku nawozów azotowych na bazie azotanu amonu. Azotan amonu jest substancją, która ulega przyspieszonemu rozkładowi w kontakcie ze związkami organicznymi. Połączenie w całej objętości azotanu amonu z polimerem w dużym stopniu zagraża bezpieczeństwu procesowemu.

Dlatego też pojawiła się konieczność opracowania sposobu otrzymywania otoczkowanych, granulowanych nawozów azotowych na bazie azotanu amonu, który byłby w pełni bezpieczny, a finalny produkt spełniałby założenia nawozu o spowolnionym uwalnianiu.

Celem wynalazku jest sposób otrzymywania otoczkowanego, saletrzanego nawozu granulowanego na bazie azotanu amonu o spowolnionym uwalnianiu składników odżywczych.

Istota wynalazku polega na tym, że granulowany nawóz na bazie azotanu amonu zawierający 5-32% mas. azotu całkowitego w formie azotanowej i amonowej pokrywa się, w złożu fluidalnym o temperaturze natrysku 30-60°C,dyspersją polimeru lub polimerów biodegradowalnych, gdzie dyspersja stanowi połączenie wody, rozpuszczalnika organicznego, polimeru lub polimerów biodegradowalnych, surfaktantu oraz stabilizatora pH, przy czym dyspersja polimeru zawiera 5-20% mas. polimeru biodegradowalnego wybranego spośród: biodegradowalnych poliestrów alifatycznych i/lub kopolimerów poliestrów alifatycznych i aromatycznych, w szczególności polimerów PBAT, PBS, PLA, PBAT/PLA, 20-70% mas. rozpuszczalnika organicznego w postaci chloroformu, 20-70% mas. H2O, 1-4% mas. surfaktantu wybranego spośród: anionowych środków powierzchniowo czynnych takich jak SLES, SLS, niejonowych środków powierzchniowo czynnych z grupy korzystnie etoksylowanych oraz alkoksylowanych alkoholi tłuszczowych, w tym alkoholu laurylowego, alkoholi frakcji C9-C11, C16-C18, 0,1-0,3% mas. stabilizatora pH w postaci 50% NaOH, a otoczka polimerowa po wysuszeniu nawozu stanowi 2-20% mas. całości gotowego nawozu.

Taki skład dyspersji polimerowej pozwala na szybsze odparowanie rozpuszczalników (woda : rozpuszczalnik organiczny) podawanych w złożu fluidalnym oraz pozwala na obniżenie temperatury natrysku. Jest to szczególnie istotne w przypadku nawozów na bazie azotanu amonu, w których przekroczenie temperatury 70°C stwarza już zagrożenie bezpieczeństwa ze względu na możliwość rozkładu azotanu amonu. Korzystne jest zastosowanie warstwy pośredniej, która składa się jednego lub więcej mikroskładników takich jak: B, Cu, Zn, Fe, Mn, Mo, Se, I, podanych w postaci organicznej lub nieorganicznej, rozpuszczonych w roztworze wodnym o jak najwyższym stężeniu mikroskładników, do 5% mas., natryskanych na azotowy nawóz granulowany w jednej lub kilku warstwach w złożu fluidalnym. Mikroskładniki wybrane są spośród: B, Cu, Zn, Fe, Mn, Mo, Se, I i korzystnie są w postaci: soli nieorganicznych tych pierwiastków, gdzie anionową część soli stanowią: siarczany, chlorki, azotany, fosforany, lub w postaci hydratów tych soli lub w postaci chelatów wybranych pierwiastków.

Zastosowanie warstwy pośredniej korzystnie wpływa zarówno na pokrycie nawozu otoczką polimerową jak i, na jakość granul nawozów, ale również stanowi warstwę pośrednią ograniczająca bezpośredni kontakt azotanu amonu z polimerem.

Okazało się, że zastosowanie dyspersji polimerowej o zawartości rozpuszczalników woda : rozpuszczalnik organiczny w odpowiedniej proporcji oraz dopasowanie odpowiednich warunków natrysku w złożu fluidalnym (temperatura: 30-60°C), pozwala na otrzymanie otoczek polimerowych o dobrym pokryciu w przypadku nawozów na bazie azotanu amonu. Zastosowanie tylko wodnej dyspersji polimeru zbyt szybko rozpuszcza warstwę azotanu amonu, zanim zdąży odparować woda z podawanej dyspersji, co wpływa na pogorszenie jakości nawozu (obniżona twardość granul, większy rozrzut średnicy granul otrzymanych nawozów), ale także wpływa na zwiększenie zagrożenia rozkładu azotanu amonu, gdyż polimer wchodzi w strukturę granuli nawozu, a nie tylko otacza granule z zewnątrz. Zwiększenie temperatury w trakcie natrysku i suszenia nawozu wpływa korzystnie na szybkość odparowania rozpuszczalników, lecz jest to niekorzystne ze względu na rozkład termiczny azotanu amonu.

Przewaga otoczkowania gotowego nawozu granulowanego polimerem biodegradowalnym według wynalazku polega na możliwości wykorzystania istniejących instalacji produkcyjnych wytwarzających nawozy granulowane, które w kolejnym etapie zostają pokryte otoczką polimeru biodegradowalnego. Ponadto można w ten sposób łatwo dostosowywać odpowiedni stopnieć pokrycia nawozu otoczką, otrzymując preferowany czas uwalniania składników odżywczych, ale również tworzyć mieszanki nawozowe zawierające część nawozów granulowanych niepokrytych i cześć pokrytych otoczkami polimerowymi.

Jedynym bezpiecznym rozwiązaniem otrzymywania granulowanych nawozów azotowych na bazie azotanu amonu o spowolnionym uwalnianiu jest otoczkowanie takich gotowych już granul nawozów azotowych zewnętrzną warstwą polimeru, korzystnie zawierająca dodatkowo warstwę pośrednią, natomiast w literaturze technicznej i patentowej brak jest rozwiązań, w których gotowe, granulowane nawozy azotowe na bazie azotanu amonu zawierające azot w postaci azotanowej i amonowej wyprodukowane na istniejącej instalacji pokrywa się w kolejnym etapie dyspersjami polimerów biodegradowalnych.

Opisany według wynalazku sposób otrzymywania otoczkowanego, saletrzanego nawozu granulowanego na bazie azotanu amonu o spowolnionym uwalnianiu wpływa pozytywnie na jakość nawozu. Granule otrzymane sposobem wg wynalazku charakteryzują się wysoką twardością granul, nie wykazują tendencji do zbrylania, nie wpływają negatywnie na przyspieszenie rozkładu azotanu amonu.

Korzystne jest zastosowanie warstwy pośredniej, która składa się z jednego lub więcej mikroskładników takich jak: B, Cu, Zn, Fe, Mn, Mo, Se, I, podanych w postaci organicznej lub nieorganicznej, rozpuszczonych w roztworze wodnym, natryskanych na azotowy nawóz granulowany w jednej lub kilku warstwach w złożu fluidalnym. Zastosowanie warstwy pośredniej korzystnie wpływa zarówno na pokrycie nawozu otoczką polimerową, jak i jakość nawozu (twardość granul),ale również stanowi warstwę pośrednią ograniczającą bezpośredni kontakt azotanu amonu z polimerem.

Nawóz otrzymany sposobem według wynalazku może być z powodzeniem wykorzystywany jako nawóz w rolnictwie, zamiennie z konwencjonalnymi nawozami mineralnymi. Ponadto, zawarte w otrzymanym materiale nawozowym polimery ulegają procesom biodegradacji, nie pozostawiając szkodliwych pozostałości w glebie.

Przedmiot wynalazku został przedstawiony w przykładach otrzymywania.

Przykład 1 kg granulowanego nawozu saletrzanego na bazie azotanu amonu o zawartości azotu całkowitego 27% mas., pobranego z produkcji, umieszczono w urządzeniu fluidyzacyjnym i natryskiwano w złożu fluidalnym, w temperaturze 45°C, przygotowaną dyspersją polimerową (z zastosowaniem polimerów biodegradowalnych), gdzie przepływ powietrza wynosił 500 m³/h, a przepływ cieczy roboczej 2,5 l/h. Dyspersja została przygotowana poprzez rozpuszczenie 400 g polimeru PBS w 1600 ml chloroformu i następnie połączenie rozpuszczonego polimeru z 1200 g wody z dodatkiem 50 g surfaktantu SLES i 8 g 50% roztworu NaOH, z zastosowaniem ciągłego mieszania o prędkości obrotowej 15 000 rpm. Po zakończeniu natryskiwania dyspersji na nawóz, kontynuowano proces suszenia i podrzucania nawozu w złożu fluidalnym w temperaturze 45°C jeszcze przez 10 minut. W ten sposób otrzymano nawóz otoczkowany, w którym teoretyczna (wyliczona) zawartość otoczki polimerowej stanowiła 10% mas.

Przykład 2 kg granulowanego nawozu saletrzanego na bazie azotanu amonu o zawartości azotu całkowitego 27% mas., pobranego z produkcji, umieszczono w urządzeniu fluidyzacyjnym i natryskiwano w złożu fluidalnym, w temperaturze 45°C, w pierwszym etapie wodnym roztworem mikroskładników (Cu, Zn, Mn), następnie nawóz suszono i w kolejnym etapie natryskiwano na nawóz z warstwą mikroskładników w złożu fluidalnym, w temperaturze 45°C, przygotowaną dyspersję polimerową (z zastosowaniem polimerów biodegradowalnych), gdzie przepływ powietrza wynosił 500 m³/h, a przepływ cieczy roboczej 2,5 l/h. Roztwór wodny mikroskładników otrzymano poprzez rozpuszczenie 16 g soli Cu (CuSO4^5H2O), 27 g soli Zn (ZnSO4^7H2O) i 25 g soli Mn (MnSO4^H2O) w 200 ml wody. Dyspersja została przygotowana poprzez rozpuszczenie 200 g polimeru PBS w 800 ml chloroformu i następnie połączenie rozpuszczonego polimeru z 600 g wody z dodatkiem 20 g surfaktantu SLES i 4 g 50% roztworu NaOH, z zastosowaniem ciągłego mieszania o prędkości oborowej 15 000 rpm. Po zakończeniu natryskiwania dyspersji na nawóz, kontynuowano proces suszenia i podrzucania nawozu w złożu fluidalnym w temperaturze 45°C jeszcze przez 10 minut. W ten sposób otrzymano nawóz otoczkowany, w którym teoretyczna (wyliczona) zawartość otoczki polimerowej stanowiła 5% mas.

Przykład 3 kg granulowanego nawozu saletrzanego na bazie azotanu amonu o zawartości azotu całkowitego 27% mas., pobranego z produkcji, umieszczono w urządzeniu fluidyzacyjnym i natryskiwano w złożu fluidalnym, w temperaturze 45°C, w pierwszym etapie wodnym roztworem mikroskładników (Cu, Zn, Mn), następnie nawóz suszono i w kolejnym etapie natryskiwano na nawóz z warstwą mikroskładników w złożu fluidalnym, w temperaturze 45°C, przygotowaną dyspersję polimerową (z zastosowaniem polimerów biodegradowalnych), gdzie przepływ powietrza wynosił 550 m³/h, a przepływ cieczy roboczej 0,7 l/h. Roztwór wodny mikroskładników otrzymano poprzez rozpuszczenie 15,5 g soli Cu (CuSO4^5H2O), 26 g soli Zn (ZnSO4^7H2O) i 24 g soli Mn (MnSO4^2H2O) w 200 ml wody. Dyspersja została przygotowana poprzez rozpuszczenie 400 g polimeru PBAT w 1400 ml chloroformu i następnie połączenie rozpuszczonego polimeru z 1400 g wody z dodatkiem 60 g surfaktantu SLES i 8 g 50% roztworu NaOH, z zastosowaniem ciągłego mieszania o prędkości oborowej 15 000 rpm. Po zakończeniu natryskiwania dyspersji na nawóz, kontynuowano proces suszenia i podrzucania nawozu w złożu fluidalnym w temperaturze 45°C jeszcze przez 10 minut. W ten sposób otrzymano nawóz otoczkowany, w którym teoretyczna (wyliczona) zawartość otoczki polimerowej stanowiła 10% mas.

Tak opracowane nawozy według przykładu 1-3 poddano analizie składu, twardości granul, analizie ziarnowej, gęstości nasypowej, tendencji do zbrylania, analizie rzeczywistego stopnia pokrycia oraz badaniu szybkości uwalniania azotu. Otrzymane wyniki przedstawiono poniżej (tabela 1). Wyniki porównano z tym samym nawozem na bazie azotanu amonu co w przykładach 1-3 (o zawartości azotu całkowitego 27% mas.), który pokryto w tych samych warunkach w złożu fluidalnym za pomocą wodnego roztworu polimeru biodegradowalnego. Dodatkowo wykonano analizę termiczną opracowanych nawozów otoczkowanych (TGA/DSC). Otrzymane wyniki zaprezentowano w tabeli 2. Dla porównania przedstawiono wyniki dla badanego nawozu przed pokryciem otoczką polimerową oraz ponownie porównano z nawozem otoczkowanym wodnym roztworem biopolimeru. Wyniki wykazały, że opracowane według opisu wynalazku otoczkowane nawozy azotowe na bazie azotanu amonu nie powodują przyspieszonego rozkładu azotanu amonu. Najkorzystniej wypadł nawóz z zastosowaniem otoczki z polimeru PBAT.

Opracowany nawóz otoczkowany natryskany wodnym roztworem polimeru (porównanie) przyspieszył rozkład azotanu amonu w porównaniu z tym samym nawozem przed zastosowaniem otoczki oraz wykazywał się tendencją do zbrylania i pogorszonymi właściwościami mechanicznymi granul.

PL 248206 Β1

Tabela 1. Wyniki parametrów fizykochemicznych saletrzanych nawozów otoczkowanych

	Nawóz	Nawóz	Nawóz
	otrzymany	otrzymany	otrzymany
	według	według	według	PORÓWNANIE
	przykładu	przykładu	przykładu
	1	2	3
Azot całkowity, % mas.	21,3	23,8	21,0	22,5
Azot amonowy, % mas.	10,5	11,8	10,5	11,1
Azot azotanowy, % mas.	10,8	12,0	10,5	11,4
Ca (w CaO), % mas.	6,7	6,5	7,2	7,4
Cu, mg/kg	3,5	1000	980	0,32
Mn, % mas.	0,008	0,18	0,17	0,008
Zn, % mas.	0,009	0,15	0,14	0,66
Analiza ziarnowa, % frakcja 2-5 mm	90,6	95,2	93,9	77,9
Stopień pokrycia otoczką polimerową (wyznaczony), % mas.	8,7	4,6	8,9	4,0
Twardość granul, N: frakcja 5 mm	131,2	113,4	114,3	0
frakcja 4 mm	109,0	71,9	76,8	4,0
frakcja 3 mm	46,8	61,0	54,6	8,8
Skłonność do zbrylania, N	0	0	0	407
Stopień uwolnionego azotu,
% mas.
Po 24 h	1,8	2,5	1,3	3,7
Po 2 tygodniach	58,8	57,2	44,9	100

Tabela 2. Wyniki analizy TGA/DSC otrzymanych nawozów na bazie azotanu amonu

Nazwa próbki	Temperatura przejść fazowych [°C]	50% utraty masy [°C]	Koniec rozkładu [°C]
ινιιι	III-II	II—I	Temp. topnienia
Nawóz przed pokryciem otoczką	53,2	88,4	126,3	169,3	287,6	316,8
Nawóz otrzymany według przykładu 1	54,9	90,6	127,4	167,7	273,9	280,3
Nawóz otrzymany według przykładu 2	54,8	89,4	127,2	166,9	275,5	286,7
Nawóz otrzymany według przykładu 3	55,2	89,5	127,9	169,2	283,2	294,7
Porównanie	54,8	-	126,1	164,8	257,8	277,3

Claims (3)

1. Sposób otrzymywania otoczkowanego, saletrzanego nawozu granulowanego na bazie azotanu amonu o spowolnionym uwalnianiu, znamienny tym, że gotowy, granulowany nawóz na bazie azotanu amonu zawierający 5-32% mas. azotu całkowitego w formie azotanowej i amonowej pokrywa się, w złożu fluidalnym o temperaturze natrysku 30-60°C, dyspersją polimeru lub polimerów biodegradowalnych, gdzie dyspersja stanowi połączenie wody, rozpuszczalnika organicznego, polimeru lub polimerów biodegradowalnych, surfaktantu oraz stabilizatora pH, przy czym dyspersja polimeru zawiera:

- 5-20% mas. polimeru biodegradowalnego wybranego spośród: biodegradowalnych polie- strów alifatycznych i/lub kopolimerów poliestrów alifatycznych i aromatycznych, w szczególności polimerów PBAT, PBS, PLA, PBAT/PLA,

- 20-70% mas. rozpuszczalnika organicznego w postaci chloroformu,

- 20-70% mas. H2O,

- 1-4% mas. surfaktantu wybranego spośród: anionowych środków powierzchniowo czynnych takich jak SLES, SLS, niejonowych środków powierzchniowo czynnych z grupy korzystnie etoksylowanych oraz alkoksylowanych alkoholi tłuszczowych, w tym alkoholu laurylowego, alkoholi frakcji C9-C11, C16-C18,

- 0,1-0,3% mas. stabilizatora pH w postaci 50% NaOH, a otoczka polimerowa po wysuszeniu nawozu stanowi 2-20% mas. całości gotowego nawozu.

2. Sposób otrzymywania według zastrz. 1, znamienny tym, że nawóz granulowany pokrywa się dodatkowo warstwą pośrednią, która zawiera co najmniej jeden mikroskładnik wybrany spośród: B, Cu, Zn, Fe, Mn, Mo, Se, I, a sumaryczna ilość mikroskładników nie przekracza 5% mas. całości gotowego nawozu, które stosuje się w formie organicznej lub nieorganicznej, rozpuszczone w roztworze wodnym i nanosi w złożu fluidalnym tą samą techniką jak warstwę zewnętrzną - dyspersję polimeru lub polimerów biodegradowalnych.

3. Sposób otrzymywania nawozu według zastrz. 2, znamienny tym, że mikroskładniki wybrane spośród: B, Cu, Zn, Fe, Mn, Mo, Se, I, są w postaci soli nieorganicznych tych pierwiastków, gdzie anionową część soli stanowią: siarczany, chlorki, azotany, fosforany, lub w postaci hydratów tych soli lub w postaci chelatów wybranych pierwiastków.