PL24335B1 - Zestaw kól do pojazdów, jezdzacych po szynach. - Google Patents

Description

Pojazdy, jezdzace po szynach, posiada¬ ja kola obtoczone stozkowo, odpowiednio do nachylenia szyn do poziomu1, które ukla¬ dane sa zwykle z nachyleniem 1 : 20 do srodka toru. Pomiedzy obrzezami kól, sztywno polaczonych ze soba osia, a kra¬ wedziami szyn znajduje sie pewien luz, a- by nie moglo nastapic zakleszczenie na krzywiznach toru lub przy malych odchy¬ leniach pojazdu dokola jego osi na pro¬ stych odcinkach toru. Podczas jazdy, kie¬ dy obrzeze jednego z kól przylega do we- wnetrznej krawedzi odnosnej szyny, oby¬ dwa kola tocza sie po okregach tocznych o niejednakowej wielkosci srednicy. Ponie¬ waz obydwa kola posiadaja jednakowa liczbe obrotów, przeto kolo, biegnace po okregu tocznym o wiekszej srednicy, be¬ dzie mialo wieksza szybkosc obwodowa, niz drugie. Wywoluje to ruch osi, skiero¬ wany po pewnym luku, poczem nastepuje ruch po luku, przebiegajacym w kierunku odwrotnym. Kazdy punkt osi wykonywa zatem sinusoidalnie przebiegajaca droge, co umozliwia istniejacy juz lub tworzacy sie w krótkim czasie luz w lozyskach osi lub w prowadnicach maznicy. Wymienione zjawiska, wywolujace przy duzych szyb¬ kosciach jazdy niespokojny bieg pojazdu, nie byly dotychczas* znane, co wynika cho¬ ciazby juz z tego, ze przy wagonach pocia¬ gów pospiesznych stosuje sie czesto u- wzgledniajace ewentualny przejazd po krzywiznach tak zwane sprzeizone osie zwrotne, przy których przewidziany jest luz w prowadnicach panewek. Chcac jed-nak i przy szybkiej fe^dzie osiagnac spo¬ kojny bieg pojazdu, nalezy unikac sprzezo¬ nych osi zwrotnych i uniemozliwic osiom wlasne samoistne ruchy.Sklonnosc pojazdu do kolysania sie po¬ teguje sie jeszcze wskutek tego, ze kazde kolo tylko po jednej linji obwodowej to¬ czy sie z wlasciwa szybkoscia, gdyz po¬ wierzchnia biezna, znajdujaca sie zewnatrz tego obwodu, wyprzedza, a powierzchnia biegowa, znajdujaca sie wewnatrz tego obwodu, op&znia: wlasciwy ruch. Przy ta¬ kim podziale powierzchni bieznej tarcie przeksztalca sie w slizganie. Przy slizga¬ niu zas wystarcza bardzo nieznaczna sila, aby slizgajace sie cialo* wytracic z jego po¬ czatkowego kierunku ruchu.Ponadto stozkowo wytoczone kola, któ¬ re biegna po ukosnie ustawionych szynach, posiadaja jeszcze te wade, ze wskutek slizgania sie wiekszej czesci powierzchni kola po szynie nawet przy normalnym bie¬ gu prostolinijnym kolo i szyna, silnie sie zuzywaja wskutek wystepujacego gryzo- wiania, przyczem maszyna napedowa musi wykonywac znaczna czesc tej pracy.Przy znanem niezaleznem od siebie osa¬ dzeniu kól, kola osadzone sa luzno na pro¬ stych osiach lub os tez jest podzielona, przyczem obydwie jej czesci leza na jed¬ nej i tej samej prostej. W ten sposób moz¬ na wprawdzie nieco zmniejszyc kolysanie, zupelnie jednak usunac go nie mozna, przyczem fryzowanie i wywolana przezen zwiekszona praca maszyny napedowej po¬ zostaja nadal bez zmiany.Tych niepozadanych zjawisk mozna u- niknac tylko przez cylindryczne obtocze¬ nie kola. Pociagneloby to jednak koniecz¬ nosc ukladania szyn bez bocznego nachy¬ lenia, co jest nie do pomyslenia w zastoso¬ waniu do kolei europejskich, gdyz trzeba- by bylo ukladac na nowo wszystkie szyny.Spokojny bieg pojazdu nie zostalby róiw- niez osiagniety, skoro przeciwlegle kola by¬ lyby ze soba sprzezone; wskutek kolysania sie wagonu w srodku powierzchni bieznej kól tworzylby sie dwustozkowy zlobek. Je¬ zeli jednak przy normalnem polozeniu szy¬ ny tylko kola sa obtoczone cylindrycznie, to wtedy stykaja sie one z szyna tylko na jednej linji (obwodzie kola), co nie zapo¬ biega ani szybkiemu zuzywaniu sie kól i szyn, ani tez nieznacznemu przesunieciu bocznemu kola lub osi.Wynalazek oparty zostal na spostrzeze¬ niu, ze omówione na wstepie niepozadane zjawiska przy normalnie, t. j. ukosnie po¬ lozonym grzbiecie szyny zostana usuniete tylko wtedy, gdy poszczególne kola beda mogly obracac sie niezaleznie od siebie, be¬ da cylindrycznie obtoczone oraz beda to¬ czyly sie po grzbiecie szyny cala swa po¬ wierzchnia biezna. W tym celu albo kola musza sie luzno obracac na koncach osi, al¬ bo tez kazda os musi byc podzielona, gdy kola beda umocowane na stale na koncach osi. Oprócz tego osie kól musza byc równo¬ legle do grzbietu szyny, wskutek czego przy kolach luznych konce osi musza byc odpo¬ wiednio zgiete, a przy osiach dzielonych czesci ich musza byc osadzone z odpo- wiedniem nachyleniem wzgledem siebie.Zarówno sama ta konstrukcja, jak i po¬ szczególne jej czesci sa dobrze znane. Kon¬ strukcja ta dotyczyla pewnego zestawu kól do wagonów kolejowych, dla którego na¬ chylenie szyn i wysokosc obrzezy kól byly bardzo duze, a jedynym celem tej kon¬ strukcji bylo uniemozliwienie wykolejenia wagonu. Nie zdawano sobie jednakze spra¬ wy z tego, ze zastosowanie cylindrycznie obtoczonych kól i równolegle polozenie ich osi do ukosnego grzbietu szyny oraz uwa¬ runkowany tern niezalezny bieg poszczegól¬ nych kól równiez i przy normalnych ukla¬ dach toru z ukosnie ustawionemi szynami jest duza zaleta przy osiagnieciu zupelnie innych rezultatów.Aczkolwiek dla istoty wynalazku jest rzecza obojetna, w jaki sposób osiaga sie niezalezny ruch poszczególnych kól, to ¦«***¦. — 2 -jednak podzial osi nalezy uwazac za lep¬ szy od zgiecia jej konców ze wzgledu na Zinacznie korzystniejsze osadzenie kól, po¬ laczonych na stale z polówkami osi.Zamiast zamocowywac oddzielnie kaz¬ da polowe osi na podwoziu, lepiej jest u- miescic lozyska we wspólnej oslonie osio¬ wej, umocowanej na podwoziu wagonu.Oprócz tego w celu zachowania wlasciwe¬ go rozstepu kól wymienione wyzej polów¬ ki osi nalezy zabezpieczyc przed przesu¬ nieciami bocznemi.Fig. 1 przedstawia znane zwykle osa¬ dzenie kól kolejowych na wspólnej osi i sposób ich oparcia na pochylonych do srodka szynach; fig. 2 — inna znana kon¬ strukcje, w której w przeciwienstwie do fig. 1 os jest podzielona; fig. 3 — polówki osi zestawu kól wedlug wynalazku, umie¬ szczone równolegle do powierzchni bieznej szyn, wskutek czego kola posiadaja cylin¬ dryczne powierzchnie. Fig. 3 przedstawia równoczesnie polaczenie poszczególnych lozysk we wspólnej oslonie osiowej i za¬ bezpieczenie walów przed przesunieciem bocznem.Kola b (fig. 1), stosowane w kolejnic¬ twie, osadzone na wspólnej osi a, spoczy¬ waja swemi stozkowo obtoczonemi po¬ wierzchniami c na pochylonych do srodka szynach d. Caly zestaw kól przesuniety jest cokolwiek wbok, wskutek czego obrze¬ ze e jednego kola przylega do szyny, pod¬ czas gdy obrzeze drugiego kola jest od niej odsuniete. Wskutek tego obydwa kola tocza sie po szynach okregami tocznemi o srednicach róznej wielkosci, co przy pola¬ czeniu obu kól powoduje sinusoidalne ko¬ lysanie osi i niespokojny bieg wagonu. We¬ dlug fig. 2 kola sa osadzone na poszczegól¬ nych walach / i g, utworzonych przez po¬ dzielenie osi. Umozliwiac to wprawdzie nie¬ zalezny od siebie bieg poszczególnych kól i zmniejsza sklonnosc do przesuniec bocz¬ nych, nie usuwa jednak gryzowania mie¬ dzy kolem i szyna. Dopiero gdy waly h i i sa wedlug fig. 3 osadzone równolegle do powierzchni bieznej szyn, a powierzchnie biezne kól obtoczone sa cylindrycznie, usta¬ je sklonnosc do przesuniec bocznych i gry¬ zowania. Osiaga sie wówczas spokojniej¬ szy bieg pojazdu, mniejsze zuzycie szyn i kól oraz zmniejszenie mocy maszyny na¬ pedowej. Waly h i i sa osadzone we wspól¬ nej oslonie k, umocowanej na nadwoziu.Pierscienie / i m zapobiegaja przesuwaniu sie walów, co zapewnia wlasciwy rozstep kól odpowiednio do szerokosci toru. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Zestaw kól do pojazdów, jezdzacych po szynach, znamienny tern, ze jego kola posiadaja cylindryczna powierzchnie biez¬ na i osadzone sa niezaleznie od siebie na koncach osi wzglednie polówek osi, które sa równolegle do powierzchni bieznej szyn, ulozonych jak zwykle, ukosnie do po¬ ziomu. Christoph& Unmack Aktiengesellschaft. Zastepca: Inz. S. Pawlikowski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 24335. Fig: 2 Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL