Nastawianie osi nastawnej pojazdu ko¬ lejowego, uskuteczniane przez ustawienie sie pod katem sasiedniego pojazdu wzgle¬ dem danego pojazdu, znane jest oddawna.Przy zastosowaniu komstrukcyj dotychcza¬ sowych oprócz nastawiania osi pojazdu na¬ stepuje przytem boczne przesuniecie, co jest niepozadane np. wskutek zwiazanej z tern przesunieciem zmiany punktów pod¬ parcia pojazdu wzgledem jego srodka ciez¬ kosci.Wynalazek zapobiega temu niepozada¬ nemu zjawisku w ten sposób, ze nastawia¬ na os obraca sie dokola srodkowego czopa, przyczem ciezar pojazdu przenosi sie na os przy pomocy odpowiednich sprezyn o- raz ruchomych laczników, które lacza ra¬ me pojazdu i os. W tym celu posrodku osi lub posrodku oslony, zawierajacej os lub polówki osi, przy osiach dzielonych, znaj¬ duje sie czop, polaczony mechanicznie z rama pojazdu, zabezpieczajacy oslone osi przed nieprz,ewidzianemi przesunieciami w kierunku osi podluznej pojazdu. Dalsze polaczenie osi lub jej oslony z urzadze¬ niem kierowniczem, sluzacem do zmiany polozenia osi, oraz rama pojazdu uzyskuje sie zapomoca dwóch pierscieni, umieszczo¬ nych na koncach osi lub oslony osi, z któ¬ rych kazdy jest zaopatrzony w górnej i dolnej czesci w czopy. Na górnych czopach opieraja sie ruchomo drazki, przytwierdzo¬ ne wahliwie i obrotowo do ramy pojazdu, podczas gdy dolne czopy polaczone sa za posrednictwem drazka z dzwignia kierow¬ nicza, zlaczona sztywno z sasiednim po-jazdem. W ten sposób uzyskuje sie obrót osi lub oslony osi dokola srodkowego czo¬ pa, umieszczonego na srodku osi lub jej o- slony, wskutek odpowiedniego ustawienia sie sasiedniego pojazdu, a jednoczesnie sprezyste oparcie osi lub oslony osi na ra¬ mie pojazdu. Drazki wspornikowe, laczace pierscienic osi z rama wozu, sa jednakowej dlugosci oraz sa do siebie równolegle, two¬ rza] wiec one z linjanii, laczacemi ich punk¬ ty koncowe, równoleglobot Dla kierowa¬ nia osia nie posiada to zadnego znaczenia, a tylko w przypadku bocznego uderzenia kól o szyny i wywolanego przez toi chwilo¬ wego przesuniecia osi, która po uderzeniu wraca pod dzialaniem sprezyny do swego pierwotnego polozenia, nastawianego przez urzadzenie kierownicze, równolegle umie¬ szczenie drazków wspornikowych jednako¬ wej dlugosci powoduje, ze przy przesunie¬ ciu osi równolegle do jej kierunku poczat¬ kowego nie nastepuje równoczesna, zmiana nastawionego kata osi. W celu uzyskania duzego wychylenia' katowego przy niewiel¬ kiej sile obracajacej, górne i dolne czopy pierscieni sa przesuniete o 180° wzgledem siebie. Czopy, umieszczone w górnej cze¬ sci pierscieni, oraz czop, umieszczony po¬ srodku osi lub jej oslony, nie leza na jed¬ nej prostej, a to w celu uzyskania dosta¬ teczniej wytrzymalosci osi.Niai rysunku przedstawiono przyklad wykonania wynalazku.Fig. 1 przedstawia widok zboku i cze¬ sciowy przekrój osi kolejowej, otoczonej oslona; fig. 2 — przekrój poprzeczny tej o- si; fig. 3 — widok czolowy pierscienia, o- sadizonego na koncach oslony osi; fig. 4 — czesciowy przekrój oraz widok boczny po¬ laczenia oslony osi z rama pojazdu i z u- rzadzeniem kierowniczem, a fig. 5 — widok tego samego zgóry.Os a pojazdu kolejowego nastawiana jest sasiednim koncem b nastepnego poja¬ zdu dokola srodkowego czopa d, zamoco¬ wanego na dolnej czesci oslony osi, zapo- moca ukladu drazków, polaczonego z oslo¬ na c osi. Czop d jest polaczony z rama e woziu zapomoca drazka /, który zapobiega niepozadanemu przesunieciu oslony osi w kierunku podluznej osi pojazdu, pozosta¬ wiajac jej jednak poza tern calkowita swobode ruchów. Pierscienie g osadzone sa na koncach oslony osi. Kazdy z tych pier¬ scieni posiada w górnej czesci czop h, a w dolnej czop i. Z tym ostatnim czopem po¬ laczony jest przegubowo drazek, polaczo¬ ny najstepnie równiez przegubowo z dzwi¬ gnia k, przytwierdzona nieruchomo do kon¬ ca b sasiedniego pojazdu. Na górnym czo¬ pie h kaizdego z pierscieni g opiera sie dra¬ zek /, osadzony obrotowo i wahliwie na ra¬ mie pojazdu, opierajacy sie swem przedlu¬ zeniem na sprezynowej podporze. W ten sposób oslona osi, zachowujac calkowita swobode ruchów, opiera sie sprezyscie o rame pojazdu. Drazki wspierajace / moga tworzyc z linjanii, laczacemi ich punkty koncowe, równoleglobok lub trapez. Rów- noleglobok przedstawiono na fig. 5.Sposób dzialania urzadzenia jest na¬ stepujacy. Przy ustawieniu sie pod katem konca pojazdu poprzedzajacego wzgledem najblizszej osi nastepnego pojazdu czop i jednego pierscienia g przesuwa sie naprzód, a czop i drugiego pierscienia g wtyl, przy- czetm pierscienie g obracaja sie dokola czo¬ pa h. Wskutek tego os obraca sie dokola czopa d, który jednoczesnie wskutek swe¬ go polaczenia z drazkiem f zapobiega ru¬ chowi obrotowemu oslony osi. Polozenie punktów h i drazka / nie ulega pirzytem zmianie. Wskutek równoleglosci obu draz¬ ków /, które sa jednakowej dlugosci, os pojazdu przy bocznych uderzeniach kól i szyn moze sie przesuwac w kierunku swej osi geometrycznej, przyozem jej polozenie katowe, nastawione przez urzadzenie ma- stawcze, nie ulega zmianie, poniewaz os zo- ^staije przyitem przesunieta tylko równole- igie do swego polozenia poczatkowego.^Skoro sila uderzenia przestala dzialac, — 2 —wówczas sprezyna, która np. moze byc zla¬ czona! z drazkiem /, jak przedstawiono na fig. 5, cofa os do jej polozenia pierwotniej przed uderzeniem boczneim. Przy odpo- wiedniem polozeniu czopów i wzgledem czopów h oraz wzgledem srodkowej linji osi wielkosc kata obrotu osi mozna wyra¬ zic w funkcji od kata olbrotu sasiedniego pojazdu. PL