Znany jest sposób gaszenia ognia zapo- moca bomb przeciwpozarowych, rzucanych lub ukladanych w samem ognisku pozaru lub wpoblizu niego. Bomby takie, pekajac, rozrzucaja dookola .siebie ciala stale, spro¬ szkowane lub plynne, wydzielajace na¬ wet gazy, i gasza pozar przez pochlanianie ciepla ognia, poruszanie otaczajacego po¬ wietrza lub tez przez tlumienie plomienia.Znane bomby przeciwpozarowe, nawet skutecznie dzialajace, maja jednak te wa¬ de, iz trzeba je rzucac lub ukladac w miej¬ scu ognia i z tego wlasnie powodu sluzyc moga jedynie do gaszenia pozaru juz po¬ wstalego i czestokroc juz znacznie rozsze¬ rzonego. Oczywiscie podobny srodek jest bardzo dobry do walki z ogniem, lecz nie jest to srodek samoczynnie dzialajacy, za- pomoca którego mozna byloby w zarodku stlumic ogien, a takze nie dopuscic do roz¬ szerzenia sie jego dalej. Oczywiscie, iz ta¬ kie bomby nie moga byc zbyt duze lub ciezkie, a to ze wzgledu na koniecznosc ich przenoszenia, a wiec zasieg ich skutecz¬ nosci jest tern samem ograniczony.Wynalazek niniejszy dotyczy bomby przeciwpozarowej o samoczynnem dziala¬ niu, umieszczonej zawczasu w pomieszcze¬ niu, gdzie istnieje obawa powstania poza¬ ru, przyczem dzialanie iakiej bomby jest uzaleznione od wybuchu ladunku, umie¬ szczonego wewnatrz. Wedlug wynalazku bomba jest zaopatrzona w samoczynny przyrzad rozrzadczy, który powoduje wy-buch bomby w chwili, gdy tftaczajace po¬ wietrze nagrzewa sie do okreslonej tempe¬ ratury. \- ¦¦¦'-. i Samoczynny przyrzad rcErzadczy za¬ wiera malerjal, reagujacy Iwrzy okreslonej temperaturze i to w taki sposób, aby za¬ pomoca tej bomby przeciwpozarowej moz¬ na bylo umiejscowic ogien w kazdej chwili/ Za srodek reagujacy na podnoszenie sie temperatury otaczajacego powietrza po¬ nad normalna moze sluzyc dowolny mate- rjal, pod warunkiem jednak, aby czulosc jego na temperature byla dostateczna do uruchomienia narzadów, powodujacycluwyt buch bomby. Srodek ten sklida sie prze¬ waznie z materjalu, stapiajacego sie w tem¬ peraturze zgary okreslonej; w zaleznosci od miejsca, dla którego przyrzad jest prze¬ znaczony, co jednak nie wyklucza mozno¬ sci stosowania innych materjalów nawet; nie stapiajacych sie, lecz znacznie rozsze- . rzajacych sie pod dzialaniem ciepla, aby móc zapomoca nich uruchomic przyrzad rozrzadczy bomby.Ponizej podany jest opis dwóch przy¬ kladów wykonania najlepszych typów bomb wedlug wynalazku, zaopatrzonych w przyrzad1 rozrzadczy, dzialajacy pod wply¬ wem ciepla.Pierwsza postac wykonania dotyczy bomby, umieszczanej przewaznie na sufi¬ cie danego pomieszczenia. Wskutek pod¬ niesienia sie temperatury, pod dzialaniem przyrzadu rozrzadczego, bomba odrywa sie od stalej czesci, podtrzymujacej ja, pociaga za soba nitke, przymocowana do tej czesci, przyczem dlugosc tej nitki od¬ powiada wysokosci, na której dla lepszego stlumienia ognia ma wybuchnac lxmba.Druga postac wykonania przedstawia bombe, która wskutek wrazliwosci na tem¬ perature przyrzadu rozrzadczego wybucha M^poblizu swego stalego miejsca zawiesze¬ nia, np. sufitu lub scian, rozrzucajac do¬ okola siebie zawarty w niej materjal, ga¬ szacy ogien, Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania przedmiotu wynalazku, a mia¬ nowicie -fig. 1 przedstawia schematycznie przekrój podluzny zawieszonej, bomby przeciwpozarowej, opadajacej i wybucha¬ jacej na okreslonej odleglosci od miejsca zawieszenia, fig. 2 i 3 — dwie odmiany sppsobu nawijania nitki, która okresla wy¬ sokosc, na której ma wybuchnac bomba o- padiajaca, fig. 4 — podluzny przekrój bom¬ by przeciwpozaroweji, przymocowanej na stale w dowolny sposób do scian lub do sufitu danego pomieszczenia, fig. 5 — po¬ detna bombe z niektóremi zmianami kon- sjiHikcyjneirii, a fig. 6 — odmiane wykona¬ nia bezpiecznika czulego na dzialanie cie¬ pla.Bomba przeciwpozarowa wedlug fig. 1 sklada sie z zewnetrznej powloki 1 dowol¬ nego ksztaltu, np. kulistej, przyczem miej¬ sca jej pekniecia sa na niej zawczasu oznaczone. Powloka bomby moze byc wy¬ konana z dowolnego materjalu i moze po¬ siadac cienkie scianki, wzmocnione siatka metalowa lub tez nie wzmocnione, a wiec moze byc wykpnana np. z tektury, sztucz¬ nej zywicy, z eterów lub estrów celulozy lub podobnych materjalów. Powloka 1 jest przymocowana do tulei 2, wykonanej z od¬ powiedniego lekkiego materjalu niepochla- niajacego, przyczem tuleja 2 wystaje na- zewnatrz i jest zakonczona kolnierzem 3.Drugi koniec tulei 2, znajdujacy sie we¬ wnatrz powloki bomby, wchodzi do wne¬ trza powloki 4, zawierajacej ladunek wy¬ buchowy 5, której linje pekniecia sa rów¬ niez zgóry okreslone. Ladunek wybucho¬ wy zapala sie zapomoca lontu 6, wskutek czego nastepuje rozerwanie sie powloki bomby przeciwpozarowej, przyczem ma- terjaly przeciwogniowe rozpryskuja sie na wszystkie strony pomieszczenia, w któ- rem umieszczona byla bomba.Lont 6 zapala sie od splonki zapalaja¬ cej 7 wówczas, gdy odwija sie nitka z na¬ woju 8, co ma -miejsce wtedy, kiedy bom- — 2 —ba jest zawieszona Jedynie na nitce ? najlepiej metalowej. Bomba zaczyna opa¬ dac i rozwijac nawój 10 nitki 9 w chwili, gdy bezpiecznik 15 stopil sie wskutek podniesienia sie temperatury otoczenia.Srednica nawoju 10 jest wieksza od sred¬ nicy nawóju 8. Wysokosc, na której bomba wybucha, zalezy od calkowitej dlugosci odbijajacej sie nitki 9. Wewnatrz czesci podtrzymujacej 11 zna jdoije sie przegroda 12 w ksztalcie odwróconego leja, reguluja¬ ca szybkosc rozwijania sie nitki z nawo¬ ju 10.Fig. 2 przedstawia odmiane postaci wykonaaiia srubowego nawoju nitki 9 w czesci 11 y podtrzymujacej bombe. W da¬ nym przypadku plaski nawój 16 jest ulo¬ zony na tarczy 17 czesci podtrzymujacej 11 i przytrzymywany zapomoca krazka 18, dociskanego sprezyna 19. Przedluze¬ nie nitki 9 przechodzi przez srodkowy o- twór tarczy 17 i doprowadzone jest do splonki zapalajacej 7, gdzie laczy sie z nawojem 8.Fig. 3 przedstawia inna odmiane po¬ staci wykonania nawoju, skladajacego sie ze szpulki 20 o poziomej osi 21, na któ¬ rej jest nawinieta nitka 9, przyczem ca¬ losc jest odpowiednio umieszczona w cze¬ sci 11, podtrzymujacej bombe.Do czesci 11, podtrzymujacej bombe, jest odpowiednio przymocowany kolektor cieplny 13 z materjalu o dobrem przewod¬ nictwie cieplnean, np. z cienkiej blachy mo¬ sieznej lub innego odpowiedniego materja¬ lu. Mozna nadac temu kolektorowi najroz¬ maitsze ksztalty,1 np. tarczy plaskiej lub falistej lub tez czapeczki kulistej o scian- kach gladkich lub falistych, pojedynczych lub podwójnych, zaopatrzonych w zebra lub tez nie.W srodku kolektora 13 znajduje sie pierscieniowy wystep 14, wykonany z tego samego materjalu, co i kolektor, i zaopa¬ trzony w otwór. Na wystepie 14 opiera sie bezpiecznik 15 w postaci tarczy dowolnego ksztaltu, wykonanej ze stopu latwo stapia¬ jacego sie przy niskiej temperaturze, rów¬ nej lub .przekraczajacej 45°C, w zalezno¬ sci od przeznaczenia bomby. Bomba prze¬ ciwpozarowa opiera sie o bezpiecznik 15 kolnierzem 3 tulei 2.Dzialanie bomby przeciwpozarowej jest nastepujace. Bomba wraz z czescia pod¬ trzymujaca 11 jest zawieszona na haku 22 naj suficie danego pomieszczenia. Gdy tem¬ peratura pomieszczenia przekracza tem¬ perature topienia sie materjalu bezpieczni¬ ka *15 (które to podniesienie sie tempera¬ tury spowodowane jest przez bliskosc ognia), wtedy bezpiecznik 15 latwo sie stapia dzieki cieplu, otrzymywanemu od kolektora cieplnego 13. Po stopieniu sie bezpiecznika bomba zaczyna opadac wdól i rozwijac nawój 10 nitki 9, wykonanej najlepiej z metalu. Po calkowitem rozwi¬ nieciu sie nawoju 10 zaczyna rozwijac sie nawój 8 nitki 9 wewnatrz splonki zapala¬ jacej 7, od której zapala sie lont 6, od któ¬ rego znowu zapala sie ladunek wybucho¬ wy 5. Wskutek wybuchu ladunku powloka / peka, rozrzucajac równomiernie naokolo siebie na cala okoliczna strefe materjal przeeiwogniowy w postaci plynnej lub sta¬ lej, tlumiac w ten sposób ogien.Jezeli wybucha bomba, zawierajaca proszek, wówczas otrzymuje sie wirujacy oblok pylu, zawieszonego w powietrzu, który, zapelniajac cale pomieszczenie, przenika w najmniejsze nawet szczeliny i tlumi ogien. W przypadku, kiedy za sro¬ dek przeeiwogniowy w bombie sluzy mate¬ rjal plynny, otrzymuje sie mgle, której szybkie parowanie powoduje natychmia¬ stowe obnizenie sie temperatury pomie¬ szczenia.Fig. 4 przedstawia przekrój osiowy bomby przeciwpozarowej, przymocowa¬ nej na stale do scian lub sufitu i nadajacej sie zwlaszcza do pomieszczen o niskim su¬ ficie. Bomba ta jest zaopatrzona w srube np. typu Edisona, której koniec przechodzi — 3 —w tuleje 24 z wytrzymalego na wybuch materjalu. W dolnym koiicu tej tulei znaj¬ duje sie ladunek wybuchowy 25, umie¬ szczany przewaznie w srodkowej czesci powloki 26 bomby. Powloka ta jest wyko¬ nana z kruchego materjalu, którego linje pekniecia sa zawczasu okreslone. Bomba jest polaczona zapomoca zaczepu 27 z wystepem 28 tulei 24. Wystep 28 jest za¬ opatrzony w wewnetrzny kolnierz 29, na którym spoczywa bezpiecznik 30. Na wy* stepie 28 tuilei ponizej sruby 23 jest zamo¬ cowany kolektor cieplny 31, który moze byc równiez polaczony z kolnierzem 29.Bezpiecznik 30 pod dzialaniem ciepla po¬ chlonietego przez kolektor 31 zwalnia igli¬ ce 32, która pod naciskiem sprezyny 33, opierajacej sie o dolny kolnierz 34 wyste¬ pu 28, uderza w splonke 35, zawierajaca piorunian rteci, powodujac przez to jej za¬ plon oraz wybuch bomby, wskutek którego materjal przeciwogniowy, zawarty w bom¬ bie, zostaje równomiernie rozprysniety na calej przestrzeni w promieniu dzialania bomby.W niektórych przypadkach iglica 32 wpoblizu bezpiecznika 30 jest zaopatrzona w otwór, przez który przewleka' sie za¬ wleczke 37, sluzaca za bezpiecznik przy przewozie bomb.Fig. 5 przedstawia przekrój osiowy bomby, zaopatrzonej w urzadzenie do za¬ wieszania, skladajace sie z kapturka 38 z kólkiem 39, który przechodzi nastepnie w tuleje 40, utrzymujaca zapomoca wystepu 41 powloke 42 bomby. W górnym swoim koncu tuleja 40, podtrzymujaca bombe, jest zaopatrzona w kolnierz 43, przylegajacy do kolektora cieplnego 44, przyczenn ko¬ lektor zapewnia dobre przewodihictwo cie* pla otaczajacego powietrza, w którem znajduje sie bomba, do bezpiecznika 45.Bezpiecznik 45 zaczyna dzialac przy tem¬ peraturze, na jaka bomba zostala nasta¬ wiona, wskutek czego mlotek 47 drazki 46 pod dzialaniem sprezyny 48 uderza w iglice 49, która zkolei zbija splonke 50, powodujac wybuch ladunku wybuchowego 51, umieszczonego w oslonie 52 posrodku powloki 40 bomby przeciwpozarowej.Uwidocznione dwie odmiany wykona¬ nia bomby przeciwpozarowej, przymoco¬ wanej do scian lub do sufitu, w niektórych przypadkach (np. w kabinach lub magazy¬ nach okretowych, w chlodniach i t. d.) mo¬ ga byc zaopatrzenie w opory elektryczne 53, umieszczone dookola' bezpiecznika 54, jak to uwidoczniono! na fig. 6. Przy stoso¬ waniu tych oporów mozna polaczyc bom¬ by szeregowo lub równolegle lub tez, sto¬ sujac lacznie te dwa sposoby, wlaczyc je do sieci elektrycznej, w celu utworzenia zawczasu, przez dowolne pojedyncze lub grupowe rozrywanie sie tych bomb, atmo¬ sfery przeciwogniowej w najblizszem oto¬ czeniu miejsca pozaru, aby nie dopuscic do jego rozszerzania sie.Mozna równiez zastapic opory elek¬ tryczne 53 wedlug fig. 6 materjalem latwo palnym, laczac bomby lontami i umieszcza¬ jac je w miejscach najwiekszego niebez¬ pieczenstwa pozaru.Wedlug ostatniej postaci wykonania bomba przeciwpozarowa dziala tak samo, jak bomba wedlug fig, 1, gdy otaczajace powietrze osiaga temperature^ na jaka za¬ stosowany zostal bezpiecznik, wskutek czego iglica uderza w splonke, powodujac wybuch ladunku wybuchowego oraz ro¬ zerwanie powloki bomby i rozpirysnieeie sie materjalu przeciwogniowego.Oczywiscie mozna rozmaicie wykonac bomby typu zawieszonego, laczac glówne cechy dwóch zasadniczych postaci wyko¬ nania i nie wychodzac poza ramy wynalaz¬ ku- •---- PL