Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu otrzymywania cukru z melasy i jest ulep¬ szeniem sposobu Steffen'a. Sposobem we¬ dlug wynalazku mozna otrzymac wieksza ilosc mieszaniny lub chemicznego zwiazku wapna i cukru, jaka sie wytraca z melasy w obecnosci wapna. Oprócz tego wedlug wynalazku otrzymuje sie bezposrednio przez jednorazowe stracenie cala ilosc cu¬ kru rozpuszczonego. Jednoczesnie nietyl- ko zmniejsza sie ilosc niezbednego do tego celu wapna, lecz równiez do wytracania cukru mozna uzyc takich gatunków wapna, jakich dotychczas nie mozna bylo stoso¬ wac, co ma oczywiscie wielkie znaczenie.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie urzadzenie do wykonywania sposobu wedlug wynalazku.Wedlug sposobu Steffen'a do rozcien¬ czonego roztworu melasy dodaje sie mielo¬ nego wapna palonego. Wapno laczy sie z cukrem i tworzy nierozpuszczalna mase — cukrzan trójwapniowy, który osadza sie z roztwoiru. Osad odsacza sie, poczem po przemyciu dodaje sie go do surowego soku z buraków cukrowych, który sie przez toklanije. W niektórych Urzadzeniach odsa¬ czona ciecz pozostala p^ pierwszem wytra- ceatóufosadu ogr^e^a sie, wskutek czego wytracaja sie cfoiatkowo jeszcze pewne ilosci cukrzanu trójwapniowego, W tym przypadku mozna równiez osad odfiltro¬ wac, natomiast pozostalej cieczy juz sie nie zuzywa.Pomimo szerokiego zastosowania spo¬ sób ten posiada pewne niedogodnosci. Na¬ wet przy dokladnem dozorowaniu pracy i przeprowadzaniu wytracania po ogrzaniu melasy strata cukru, zawartego w wylewa¬ nych wodach sciekowych, wynosi coi naj¬ mniej 5% calkowitej ilosci cukru. Nastep¬ nie ilosc wapna, jaka zostaje zuzyta do te¬ go celu, jest równiez duza.Wedlug tego sposobu mozna stosowac tylko scisle okreslone gatunki wapna. Cze¬ sto sie zdarza, ze wpohlizu cukrowni znaj¬ duje sie kamien wapienny, a mimo to wap¬ no trzeba dowozic do fabryki ze znacznych , odleglosci. Wedlug sposobu Steffen'a nale¬ zy równiez dokonywac kilku zabiegów wy¬ tracania, wskutek czego zarówno urzadze¬ nie, jak i samo przeprowadzanie sposobu sa bardzo kosztowne.Cel niniejszego wynalazku, mianowicie zmniejszenie ilosci wapna i otrzymanie calkowitej ilosci cukru, a jednoczesnie moz¬ liwosc wyzyskania wiekszej liczby gatun¬ ków wapna, osiaga sie przez to, ze wapna dodaje sie doi melasy w daleko bardziej rozdrobnionej postaci niz dotychczas, tak ze objetosc osadu zostaje powiekszona. W urzadzeniu do rozdrabniania czastek wapna w melasie utrzymuje sie cala mieszanine w obiegu okreznym.Urzadzenie, przedstawione dla przykla¬ du na rysunku, sklada sie ze zbiornika 2 na rozcienczony roztwór melasy. Zbiornik , ten jest polaczony z glównym zbiornikiem 3 zapomoca przewodu 4. Doprowadzanie roztworu' melasy do glównego zbiornika 3 reguluje sie zaworem 6. Drobno zmielone wapno palone znajduje sie w leju 7, skad doprowadza sie je do zbiornika 3 zapdmó- ca rynny.W glównym zbiorniku znajduje sie mieszadlo, które sluzy} do dokladnego mie¬ szania melasy z wapnem i do przyspiesza¬ nia reakcji pomiedzy wapnem i cukrem.Mieszadlo posiada jedno lub kilka skrzy¬ del 9, osadzonych na wale 11, przechodza¬ cym przez zbiornik 3 i napedzanym zapo¬ moca silnika 12. W celu lepszego rozpro¬ wadzania wapna w cieczy na wale 11 pod rura doprowadzajaca 8 umieszczona jest tarcza rozdzielcza 13. Tarcza ta rozrzuca wapno po calej powierzchni melasy w zbiorniku.Wapno zaczyna reagowac z cukrem i powstaje nierozpuszczalny zwiazek wapnio- wo-cukrowy. Przy reakcji wywiazuje sie znaczna ilosc ciepla; do regulowania tem¬ peratury masy w zbiorniku 3 sluza wezow- nice chlodzace 14.Urzadzenie, opisane powyzej, stosuje sie naogól w sposobie Steffen'a. Jednakze do wykonywania sposobu wedlug wynalaz¬ ku mozna równiez stosowac i inne zbiorni¬ ki i mieszadla. Przy przeprowadzaniu zna¬ nego obecnie sposobu ciecz, zawierajaca osad cukrzanu trójwapniowego, doprowa¬ dza sie ze zbiornika, 3 do urzadzenia filtra¬ cyjnego, w którem nastepuje oddzielenie osadu od cieczy. Osad, pozostaly na fil¬ trze, przemywa sie i dodaje do soku bura¬ czanego, jakoi srodek klarujacy. Poniewaz jednak przesacz po pierwszem filtrowaniu zawiera jeszcze znaczne ilosci cukru, wiec zwykle poddaje sie go ogrzewaniu w celu spowodowania wytracenia dalszych ilosci zwiazku.Wedlug sposobu niniejszego mieszani¬ ne, wytwarzana w zbiorniku 3, poddaje sie wstepnemu traktowaniu, zanim sie ja do¬ prowadzi do pierwszego urzadzenia filtra¬ cyjnego. Zbedne jest ogrzewanie w celu otrzymania osadu. W urzadzeniu we¬ dlug wynalazku niniejszego mieszanina z pierwszego zbiornika reakcyjnego 3 prie- - 2 —plywa do drugiego zbiornika 16 przez przewód 17 i zawór 18, Zbiornik 16 jest zaopatrzony w mieszadlo 19, napedzane silnikiem 21. Z tym drugim zbiornikiem 16 lac?y sie przewód rurowy, przez który mie¬ szanina przeplywa w obiegu okreznym.Przewód 22 wychodzi z dna zbiornika 16 i prowadzi zpowrotem ponad górnym brze¬ giem zbiornika. W celu utrzymania miesza¬ niny w obiegu okreznym przewód 22 jest zaopatrzony w pompe 23, napedzana silni¬ kiem 24. W tym ukladzie obiegu okrezne¬ go znajduja sie urzadzenia do silnego roz¬ drabniania czastek wapna, które nie zacze¬ ly jeszcze reagowac i unosza sie swobodnie w cieczy. Do tego celu sluzy mlyn 26, wla¬ czony w przewód 22 i napedzany silnikiem 27. Mlyn taki moze byc dowolnego typu, chodzi tylko o to, aby rozbijal ciasto na bardzo male oddzielne czastki. Do tego ce¬ lu mozna stosowac np. mlyny, uzywane do otrzymywania cial koloidalnych. Dobre wyniki daja równiez pompy z kolem zeba- tem. Jezeli w przewód 22 wlaczona jest pompa z kolem zebatem, to wówczas pom¬ pa 23 staje sie zbedna, poniewaz pompa zebata nietylko powoduje rozgniatanie czastek wapna do wielkosci czastek kolo¬ idalnych, ale równiez przetlacza ciecz.W przewodzie 22 pomiedzy pompa 23 i koncem przewodu znajduje sie zawór 28.Pompa 23 moze byc równiez bezposrednio polaczona z przewodem 29, który jest za¬ opatrzony w zawór 31 i sluzy do przepro¬ wadzania cieczy do filtru 32. Jezeli sie wiec otwiera zawór 28, a zamyka zawór 31, to ciecz plynie w obiegu okreznym.Gdy natomiast otwiera sie zawór 31, a za¬ myka zawór 28, ciecz jest przepompowy¬ wana do filtru 32.Zamiast wyzej opisanego urzadzenia do dalszego mielenia czastek wapna mozna oczywiscie stosowac i inne urzadzenia. W kazdymi razie przed przepompowaniem masy do filtru nalezy uskutecznic tego ro¬ dzaju rozdrabnianie.Przy próbach z zastosowaniem urzadze¬ nia, które pod wzgledem mechanicznym nie stalo na zbyt wysokim poziomie, otrzyma¬ no powyzej 99%, a nawet 99,4% cukru za¬ wartego' w melasie. Stanowi to zwiekszenie ponad 5% w stosunku do ilosci cukru, jaka mozna bylo uzyskac zapomoca sposobu Steffen a. Nalezy przytem zauwazyc, ze unika sie w tym przypadku zabiegu Ogrze¬ wania, co ma duze znaczenie ekonomiczne, poniewaz dzieki temu koszt urzadzenia zo¬ staje znacznie obnizony, a nastepnie za¬ oszczedza sie duzo czasu i paliwa.To zwiekszenie wydajnosci o 5 % posia¬ da wielkie znaczenie. Ze 100 kg buraków otrzymuje sie mniej wiecej 7 kg melasy. Te 7 kg melasy zawiera okolo 3,5 kg cukru.Zwiekszenie ilosci cukru o 5% oznacza te¬ dy zysk 0,175 kg cukru na kazdych 100 kg buraków. A wiec z kazdych 2000 kg bura¬ ków otrzymuje sie prawie o 35 kg wiecej cukru. Poniewaz wieksze urzadzenie, w którem mozna przeprowadzic ten sposób, przerabia w czasie sezonu okolo 475000 ton buraków, to zwiekszenie ilosci cukru, otrzy¬ mywanego w tego rodzaju Urzadzeniu, wy¬ nosi prawie 830000 kg.W wiekszosci przypadków uzyskiwana nadwyzka jest jeszcze wieksza. Zapomoca sposobu Steffen a nawet w przypadku do¬ datkowego ogrzewania w celu wytracenia resztek osadu otrzymuje sie przecietnie z melasy 93 do 95% zawartego w niej cukru.Poniewaz wedlug niniejszego wynalatzku mozna otrzymac nawet do 99,4% cukru, mimo ze urzadzenie! pracuje z pewna trud¬ noscia pod wzgledem mechanicznym, to w rzeczywistosci nadwyzka ta wynosi 6,4% lub wiecej.Sposobem wedlug niniejszego wynalaz¬ ku zuzywa sie mniej wapna. Teoretycznie ilosc dodawanego wapnal wynosi okolo 49% wagi cukru, zawartego w melasie. W spo¬ sobie Steffen'a ta teoretyczna ilosc wapna nigdy nie daje dobrych wyników. Wapno dodaje sie w ilosci 90 do 150% wagi cukru; — 3 —górna granice stosuje sie w przypadku nie¬ stosowania drugiego wytracania przez o- grzewanie roztworu. Podczas prób, wyko¬ nanych wedlug sposobu niniejszego, przy jednorazowem wytraceniu otrzymano mniejsza wydajnosc, pomimo ze waga wapna wynosila tylko 80% wagi cukru, za¬ wartego w roztworze.Przy zastosowaniu urzadzenia, stojace¬ go pod wzgledem mechanicznym na wyz¬ szym poziomie, niz wyzej opisane urzadze¬ nie próbne, stosowana ilosc wapna bylaby jeszcze mniejsza, tak iz zblizylaby sie je¬ szcze bardziej do teoretycznej ilosci 49% wagi cukru. Przy przeprowadzaniu sposobu w praktyce dodaje sie najlepiej wapna w ilosci 75% wagi cukru, zawartego w mela¬ sie, z tego powodu, ze tego rodzaju miesza¬ nina jest niezbedna do sklarowania suro¬ wego soku buraczanego przerabianego na cukier. Te teoretycznie niezbedna ilosc wapna, stosowanego do klarowania soku z buraków cukrowych, stosuje sie w przybli¬ zeniu w sposobie wedlug wynalazku.Duze znaczenie posiada równiez i ta okolicznosc, ze niniejszy sposób nietylko daje znaczna oszczednosc ilosci stosowa¬ nego wapna, ale równiez umozliwia zwiek¬ szenie liczby gatunków wapna, nadajacego sie do tego przerobu. Wapno rozmaitego pochodzenia posiada róznorodne wlasciwo¬ sci. Sposób Steffen'a jest bardzo wrazliwy na jakosc stosowanego wapna. Wydajnosc cukru zmniejsza sie wydatnie w przypadku, gdy nie zastosowano wlasciwego gatunku wapna. Cukrownie musza tedy dobierac wapno nadzwyczaj starannie i po uprzed¬ niej próbie, wskutek czego trzeba niekiedy przywozic kamien wapienny z odleglych miejscowosci, co oczywiscie znacznie po¬ drazal sama produkcje. Sposób niniejszy jest znacznie mniej wrazliwy na gatunek wapna niz inne znane sposoby. Dzieki te¬ mu cukrownie moga zuzytkowac poklady wapienne, których dotychczas nie mozna bylo eksploatowac.Przyczyna znacznego zwiekszania wy¬ dajnosci cukru wskutek zastosowania tego nowoczesnego sposobu nie jest jeszcze zu¬ pelnie zrozumiala. Byc moze, ze w dawnych sposobach liczne czastki wapna pokrywaly sie powloka zwiazku wapna i cukru, wsku¬ tek czego jadro tych czasteczek wogóle nie stykalo sie z melasa, a tem samem nie re¬ agowalo. Przez dokladne rozdrabnianie ka¬ waleczków wapna unika sie tej niedogod¬ nosci. Moze zachodzic jednak i ta okolicz¬ nosc, ze zdolnosc reakcyjna wapna zwiek¬ sza sie znacznie, skoro nadaje mu sie nad¬ zwyczaj drobna postac. PL