PL238147B1 - Klatka do badań strawnościowych dla świń - Google Patents

Abstract

Klatka do badań strawnościowych ma podłogę z ażurowych płyt z wytrzymałego tworzywa sztucznego, z ulokowaną pod nią na prowadnicach przesuwną ociekową tacą (24) na mocz oraz podwieszoną na łańcuchach (27) i haczykach (28) ociekową tacę (25) na kał. Klatka od przodu ma ulokowane koryto (8) z dwuczęściowymi drzwiczkami (9), przy czym cześć dolna drzwiczek (9) jest monolityczna, natomiast część górna jest otwarta. W części dolnej drzwiczek (9) ulokowana jest trwale rurka (16) zakończona smoczkowym poidłem (18). Górne ścianki (30) stanowiącymi kratownicowy układ pionowych i poziomych prętów (31), w których ulokowana jest na wybranej wysokości ograniczająca płyta, blokowana bolcami. Wisząca pionowa blokada (41) blokowana jest Π-kształtną blokadą ręczną (42).

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest Klatka do badań strawnościowych dla świń stosowana w doświadczeniach strawnościowych metodą całkowitej strawności składników pokarmowych w przewodzie pokarmowym, przeznaczona do utrzymywania świń o masie ciała od około 45 do 100 kg.

Ważnym elementem badań naukowych z zakresu żywienia zwierząt i paszoznawstwa są doświadczenia strawnościowe, a klatki strawnościowe umożliwiają wykonywanie szerokiego wachlarza badań obejmujących doświadczenia klasyczną metodą bilansową lub wskaźnikową, przy czym w obu przypadkach możliwe jest zastosowanie sposobu prostego lub złożonego czyli różnicowego.

Pasza po pobraniu przez zwierzęta ulega w przewodzie pokarmowym trawieniu, prowadzącym do rozkładu paszy na składniki proste, które mogą być wchłonięte i wykorzystane przez organizm oraz do powstania niestrawnych resztek, które zostają usunięte z organizmu wraz z kałem.

Z tego względu do oceny wartości pokarmowej paszy nie wystarczą dane o ogólnej zawartości składników pokarmowych, ale konieczne są dane o strawności tych składników. Doświadczenia strawnościowe prowadzone na zwierzętach mają szczególną wartość, gdyż pozwalają na wyliczenie współczynników strawności poszczególnych składników pokarmowych paszy właściwych dla danego gatunku, rasy czy wieku zwierząt i nie ma możliwości pełnego zastąpienia ich badaniami in vitro.

Właściwie oszacowana wartość pokarmowa paszy oraz potrzeby zwierząt na każdym etapie rozwoju, pozwalają na karmienie zwierząt optymalnie do ich aktualnego zapotrzebowania. Taki sposób podejścia pozwala minimalizować koszty żywienia, które w przypadku świń wynoszą około 70% wszystkich kosztów produkcji wieprzowiny. Ponadto, korzystnie wpływa na ochronę środowiska, gdyż dobrze oceniona i dobrana pasza jest lepiej wykorzystywana przez zwierzęta, a ilość składników niestrawionych wydalonych do środowiska jest znacznie ograniczona.

Doświadczenia strawnościowe w klatkach służą do prowadzenia badań określających całkowitą strawność kałową składników pokarmowych, co jest metodą wiarygodną i popularną. Ponadto, w odróżnieniu od strawności jelitowej, nie wymaga założenia zwierzętom przetoki do jelita cienkiego w drodze zabiegu chirurgicznego ani uśmiercenia zwierząt w celu pobrania próbek treści z tego jelita. Badania w klatkach strawnościowych wymagają kilkudniowego okresu adaptacyjnego i kilkudniowego okresu właściwej kolekcji próbek paszy i kału, ale po zakończeniu doświadczenia zdrowe zwierzęta mogą wrócić do dalszego odchowu.

W celu określenia współczynników stawności paszy potrzebne są dokładne dane o całościowej dobowej ilości pobieranej przez zwierzę paszy, jak również o całościowej dobowej ilości wydalonych odchodów. Dla zwiększenia dokładności badań dane te gromadzi się w czasie kilkudniowego okresu doświadczalnego. Następnie w reprezentatywnych próbkach paszy i kału przeprowadzane są analizy chemiczne oznaczające zawartość danego składnika pokarmowego w pasty i w kale. W efekcie uzyskana zostaje informacja na temat dobowej ilości składnika pokarmowego pobranego w pasty i ilości tego składnika wydalonego w kale. Zwykle stosowane są klatki na pojedyncze zwierzę stojące na podłodze a poniżej rynna do ociekania moczu.

Podstawowym zadaniem klatek strawnościowych jest więc umożliwienie dokładnej kontroli ilości zadawanej paszy oraz ilości niestrawionych resztek wydalonych z przewodu pokarmowego z kałem. W tym celu konieczne jest wyodrębnienie z odchodów jedynie kału, a jak wiadomo, w zwykłych klatkach służących do chowu zwierząt, wszystkie odchody zarówno kał jak i mocz gromadzą się razem w postaci obornika.

Znana klatka strawnościowa miała postać stalowego stelaża ze specjalnie skonstruowaną ażurową półką, na której umieszczało się zwierzę i umieszczonymi pod nią zbiornikami do gromadzenia wydalonego kału i moczu oraz ze ściankami zabezpieczającymi zwierzę przed możliwością obracania wokół własnej osi.

Klatka ta wyposażona była w poidło do podawania wody oraz głębokie koryto, do którego wsypywało się paszę dla zwierzęcia. Wszystkie ściany klatki musiały umożliwiać dobry przepływ powietrza i kontakt wzrokowo-zapachowy zwierząt z innymi osobnikami i otoczeniem w celu zapewnienia im komfortu i dobrostanu.

Znane indywidualne klatki stelażowe przeznaczone były do mniej dokładnych doświadczeń bilansowych i posiadały stosunkowo duże wady z punktu widzenia potrzeb i metodyki doświadczeń strawnościowych.

PL 238 147 B1

W takich klatkach wszystkie odchody odprowadzane były w kierunku od przodu do tyłu, na całej długości klatki. Na tacy gromadziły się wszystkie odchody, ale kał był wymieszany z moczem lub częściowo wypłukany przez cieknący przez niego mocz.

Z uwagi na ruchomość ścian bocznych, które były przysuwane i umocowywane blisko zwierzęcia, aby uniemożliwić mu obracanie się w klatce, nie było możliwości montowania poidła z boku na tychże ściankach, gdyż groziłoby to poranieniem zwierzęcia. Podejmowane były próby umieszczenia poidła nad korytem, ale w sposób umożliwiający przesuwanie go w dół lub w górę, w zależności od wielkości zwierzęcia użytego do doświadczenia.

Było to realizowane za pomocą dwóch objem mocowanych nad korytem, w których poruszała się rurka stalowa, na której końcu było poidło smoczkowe. W przypadku świń taki sposób mocowania poidła był zbyt słaby i nie sprawdzał się, gdyż są to zwierzęta silne i ciekawskie, a więc wykorzystują wszelkie choćby w niewielkim stopniu ruchome przedmioty do szarpania i zabawy wskutek czego po pewnym czasie są w stanie obruszać mocowanie i urwać całe poidło. Inny problem także wynikał z ciekawskiej i żywej natury świń i dotyczył sposobu łączenia gumowego węża doprowadzającego wodę ze stalową rurką, na której końcu znajduje się poidło. Umieszczenie złączki węża z rurką w zbyt bliskiej odległości od przedniej ściany klatki pozwalało zwierzętom dosięgnąć do niej pyskiem przez ażurowe pręty i uszkodzić skutkowało zerwaniem węża, zalaniem pomieszczenia i brakiem wody w poidle.

W celu uzyskania całościowej ilości wydalonego kału należało uniemożliwić świni cofanie się, co zapewniała blokada tylna w formie specjalnie wyprofilowanej kratownicy zwisającej z góry za zadem zwierzęcia. Jednakże ruchliwe świnie o wyższej masie ciała miały możliwość wypchnąć te blokadę do tyłu i otworzyć. Zabezpieczeniem była ręcznie zakładana stalowa blokada.

Podłoga klatki ze względów praktycznych najczęściej wykonana była jako ruszt ze stali nierdzewnej. Taka powierzchnia, choć umożliwiała efektywne spadanie odchodów na tace ociekowe, była jednak niekomfortowa dla zwierząt, gdyż była twarda, dawała odczucie zimna, powodowała odleżyny i prowadziła do uszkodzeń racic.

Zastosowanie w klatce koryta na paszę standardowej głębokości okazały zbyt głębokie i sprawiały, że osobniki o niskiej masie ciała miały problem z wyjedzeniem całej paszy. Wszelkie pozostawione niewyjedzone resztki utrudniały monitoring faktycznego pobrania paszy przez zwierzę, a po dłuższym czasie ulegały procesowi psucia się i w efekcie były przyczyną problemów gastrycznych, które wykluczały prowadzenie jakichkolwiek badań na zwierzętach.

Dodatkowo, osobniki o niskiej masie ciała aby dostać się do paszy musiały dość mocno wyciągać szyję i uginać przednie kończyny, co było nieergonomiczne i niewygodne lub nawet wchodzić przednimi kończynami do koryta co skutkowało wyrzuceniem części paszy poza koryto i także uniemożliwiało monitoring pobrania prowadziło do zanieczyszczenia paszy odchodami i uniemożliwiało prowadzenie badań strawnościowych.

Celem wynalazku było wyeliminowanie wszystkich wyżej wymienionych niedogodności, a cel osiągnięto poprzez nową konstrukcję klatki do badań strawnościowych dla świń.

Klatka do badań strawnościowych dla świń ma podłogę z ażurowych płyt z wytrzymałego tworzywa sztucznego ułożonych na kratownicowym łożu ulokowanym na belkach. Pod podłogą ma ulokowaną na prowadnicach przesuwną ociekową tacą na mocz oraz podwieszoną na łańcuchach i haczykach ociekową tacę na kał. Szerokość tac odpowiada szerokości podłogi klatki.

Klatka od przodu ma ulokowane koryto z dwuczęściowymi drzwiczkami ryglowanymi za pomocą walca z zapadką. Część dolna drzwiczek jest monolityczna, natomiast część górna jest otwarta i ma postać kratownicy z pionowych prętów oraz poziomego płaskownika. W części dolnej drzwiczek ulokowana jest rurka zakończona smoczkowym poidłem.

Dolne boczne płyty połączone są zawiasami z ażurowymi górnymi ściankami, stanowiącymi kratownicowy układ pionowych i co najmniej dwóch poziomych prętów, w których ulokowana jest na wybranej wysokości ograniczająca płyta blokowana bolcami.

Wisząca pionowa blokada blokowana jest II-kształtną blokadą ręczną.

Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykładzie wykonania na załączonych rysunkach na których fig. 1 przedstawia klatkę w widoku z lewego boku, fig. 2 klatkę w widoku czołowym, fig. 3 klatkę w widoku z tyłu, a fig. 4 klatkę w widoku z góry.

Wykonana z nierdzewnej kwasoodpornej stali klatka zbudowana z czterech pionowych belek 1, dwóch głównych podłogowych belek 2 stanowiących wsparcie dla kratownicowego łoża podłogi, dwóch

PL 238 147 B1 górnych belek 3 oraz skośnych belek 4 wzmacniających i usztywniających konstrukcję. Klatka ma postać prostopadłościanu, w którym długość dłuższego boku zawiera się w przedziale 100-200 cm, szerokość w przedziale 50-100 cm, a wysokość od 100-150 cm.

Klatka osadzona jest na kółkach 5, które alternatywnie są stałe albo obrotowe i wyposażone w dodatkowy hamulec i blokadę położenia kółka 6.

W przedniej części klatki umocowana jest na zawiasach część korytowa, zbudowana z litych boków 7 w postaci trójkątnej blachy oraz poziomo leżącej ramy, której krawędzie są wsparciem dla kładzionego w niej koryta 8 na paszę oraz podnoszonych do góry aluminiowych drzwiczek 9 osłaniających koryto 8 od zewnątrz. Boki 7 połączone są ze sobą za pomocą dwóch ramion, dolnego 10 i górnego 11.

Drzwiczki 9 przednie koryta 8 podzielone są na dwie części. Część dolna 12 jest monolityczna, natomiast część górna 13 jest otwarta i ma postać kratownicy z czterech pionowych prętów 14. Pręty 14 dodatkowo połączone są ze sobą za pomocą poziomego, wzmacniającego stalowego płaskownika 15. W części dolnej 12 drzwiczek 9 znajduje się otwór na przyspawaną stalową rurkę 16, zakończoną z jednej strony przyłączem 17 dla węża, a z drugiej strony smoczkowym poidłem 18.

Rurka 16 smoczkowego poidła 18 jest po obu stronach usztywniona za pomocą dwóch dodatkowych stalowych kształtowników 19 o czworokątnym przekroju, które utrzymują, wzmacniają i usztywniają całą konstrukcję poidła. Drzwiczki 9 ryglowane są do konstrukcji klatki za pomocą walca 20 z uchwytem do trzymania na jego górnym końcu i z zapadką 21 znajdującą się na dolnej krawędzi przedniej konstrukcji klatki.

W tylnej części klatki znajdują się dwie prowadnice 22 na płytę 23 ze szkła akrylowego, która stanowi barierę zabezpieczającą zwierzę przed wypadnięciem z klatki.

Pod podłogowymi belkami 2 znajduje się ociekowa taca 24 na mocz oraz ociekową taca 25 na kał. Szerokość tacy 24 i tacy 25 odpowiada szerokości podłogi klatki. Ociekową taca 24 na mocz podwieszona jest na prowadnicach 26 wykonanych z kątownika, służących do jej przesuwania wzdłuż podłogi i ustawiania w dowolnym miejscu i dostosowania jej położenia do wielkości zwierzęcia.

Ociekowa taca 25 na kał jest podwieszana pod podłogą klatki za pomocą łańcuchów 27 regulujących wysokość i kąt podwieszenia. Łańcuchy 27 jednym końcem przymocowane są do narożników ociekowej tacy 25, a drugim końcem zawieszane są na stalowych haczykach 28 przyspawanych wzdłuż obu długich boków dolnej ramy klatki.

Boczne ściany klatki składają się z dwóch części. Dolną część stanowi stalowa rama w środku której znajduje się gruba płyta 29 ze szkła akrylowego o wysokości maksymalnej do 45 cm, nad którą ulokowana jest ażurowa ścianka 30. Ażurową ściankę 30 stanowi stalowa rama, w środku której znajdują dwa pionowe i cztery poziome pręty 31.

Obie części ściany bocznej gruba płyta 29 i ażurowa ścianka 30 połączone są ze sobą za pomocą zawiasów 32, które umożliwiają opuszczenie górnej części i dostęp do zwierzęcia z każdego boku. Przednie zawiasy znajdują się możliwie jak najbliżej skrajnego brzegu ściany. Dodatkowo, górna rama 30 przymocowana jest do głównej ramy konstrukcji klatki za pomocą zasuwek 33.

Górna powierzchnia konstrukcji klatki składa się z jednej stalowej belki 34 położonej na środku wzdłuż osi długiej oraz dwóch osobnych skrzydeł 35 umocowanych do tej belki zawiasami 36, a do zewnętrznych długich krawędzi ramy za pomocą zasuwek 37. Każde skrzydło zbudowane jest z prostokątnej ramy stalowej, w środku której znajdują się dwa stalowe pręty podłużne i sześć prętów poprzecznych. Na środku górnej powierzchni klatki znajduje się pionowy płaskownik zakończonym kółeczkiem z dwoma haczykami 38. Haczyki 38 umożliwiają blokadę w górze każdego z dwóch skrzydeł 35, na które wzdłużnie podzielona jest górna powierzchnia klatki, dzięki czemu ułatwiony jest dostęp do zwierzęcia od góry.

Poniżej górnej krawędzi klatki znajduje się stalowa belka 39, na której przesuwany jest zaczep blokowany w wybranej pozycji za pomocą bolca 40, do którego przyłączona jest tylna pionowa blokada 41 wisząca bezpośrednio za zwierzęciem. Blokada 41 zbudowana jest z trzech poziomych i czterech pionowych prętów. Blokada 41 w dolnej części wygięta jest ku środkowi klatki, w sposób dostosowany do kształtu zadu zwierzęcia. Bezpośrednio za wiszącą z góry tylną blokadą 41, znajduje się dodatkowa stalowa Il-kształtną blokada ręczna 42 włożona w otwory płyty podłogowej 43, która uniemożliwia wypchnięcie wiszącej blokady tylnej 41 na zewnątrz i otwarcie klatki. Blokada ręczna 42 wykonana jest z poziomego profilu o przekroju kwadratowym oraz dwóch pionowych prętów o średnicy odpowiadającej średnicy otworów w płytach podłogowych 43 klatki.

PL 238 147 B1

Podłogę dla zwierzęcia stanowią wykonane z grubego i wytrzymałego tworzywa sztucznego płyty 43, z podłużnymi otworami, przez które mocz i kał spadają na ociekowe tace 24 i 25. Zależnie od wielkości klatki można stosować od 3 do 4 płyt 43.

Boczne ściany mają możliwość przesuwania skokowo do środka klatki i blokowania w wybranej pozycji za pomocą specjalnych otworów z kołkami 44. Umożliwia to dostosowanie szerokości klatki do wielkości zwierzęcia.

Od góry, bezpośrednio nad zwierzęciem zakłada się płytę 45 z przezroczystego tworzywa sztucznego o szerokości 40-60 cm, długości 60-70 cm i grubości 1,5-2,0 cm, wsuwanej poziomo przez szpary w ażurowych ściankach 30.

W ramach regulacji wysokości położenia nad zwierzęciem płyty 45, w zakratowanej części ażurowych ścianek 30, istnieje możliwość ułożenia jej w 2-3 pozycjach na odcinku 10-15 cm, na i poziomych prętach 31. Wszystkie boczne krawędzie płyty 45 są zaokrąglone i wygładzone.

W celu uniemożliwienia wysunięcia się płyty 45 w jej czterech rogach znajdują się otwory w które wkłada się stalowe blokujące bolce 46 o długości 15-20 cm z grzybkowym zakończeniem na górze i lekko stożkowym zakończeniem na dole.

Claims (5)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Klatka do badań strawnościowych dla świń, mająca postać klatki wykonanej z prętów z podwieszoną pod nią tacą na odchody, dzielonymi ścianami bocznymi i koryta wyposażonego w poidło oraz blokadę, znamienna tym, że ma podłogę z ażurowych płyt (43) z wytrzymałego tworzywa sztucznego ułożonych na kratownicowym łożu ulokowanym na belkach (2), z ulokowaną pod nią na prowadnicach (26) przesuwną ociekową tacą (24) na mocz oraz podwieszoną na łańcuchach (27) i haczykach (28) ociekową tacę (25) na kał, przy czym klatka od przodu ma ulokowane koryto (8) z dwuczęściowymi drzwiczkami (9) ryglowanymi za pomocą walca (20) z zapadką (21), przy czym część dolna (12) drzwiczek (9) jest monolityczna, natomiast część górna (13) jest otwarta i ma postać kratownicy z pionowych prętów (14) i poziomego płaskownika (15), przy czym w części dolnej (12) drzwiczek (9) ulokowana jest rurka (16) zakończona smoczkowym poidłem (18), przy czym dolne boczne płyty (29) połączone są zawiasami (32) z ażurowymi górnymi ściankami (30) stanowiącymi kratownicowy układ pionowych i poziomych prętów (31), w których ulokowana jest na wybranej wysokości ograniczająca płyta (45), równocześnie wisząca pionowa blokada (41) blokowana jest II-kształtną blokadą ręczną (42).
2. 2. Klatka według zastrz. 1, znamienna tym, że szerokość tacy (24) i tacy (25) odpowiada szerokości podłogi klatki.
3. 3. Klatka według zastrz. 1, znamienna tym, że rurka (16) ze smoczkowym poidłem (18) umocowana jest nierozłącznie.
4. 4. Klatka według zastrz. 1, znamienna tym, że ażurowa górna ścianka (30) ma co najmniej dwa poziome pręty (32) do ułożenia płyty (45).
5. 5. Klatka według zastrz. 1 albo 3, znamienna tym, że ograniczająca płyta (45) blokowana jest bolcami (46).