Wynalazek niniejszy dotyczy nowego sposobu maszynowego docierania kurków.Jak wiadomo, kurek sklada sie z dwóch czesci glównych, a mianowicie z nierucho¬ mego kadluba i ruchomego stozka, przez którego obracanie kurek jest zamykany wzglednie otwierany. Czesci te stykaja sie ze soba powierzchnia stozkowa, przyczem miejsce zetkniecia powinno byc mozliwie szczelne, aby ciecz, gaz wzglednie para nie mogly uchodzic. Poniewaz jednak zapomo- ca obróbki mechanicznej wykonanie zupel¬ nie dokladnych i scisle dostosowanych do siebie powierzchni stozkowych obydwóch czesci jest prawie niemozliwe, przeto ko¬ nieczne jest ich docieranie, które dotych¬ czas bylo uskuteczniane przewaznie recz¬ nie, a maszynowo tylko wyjatkowo przy wyrobie masowym, a i to stosunkowo rzad¬ ko, wskutek niedoskonalosci urzadzen, sto¬ sowanych do tego celu.Wedlug dotychczas znanych sposobów mechanicznego docierania kurków obydwie czesci kurka wsuwa sie wspólosiowo jedna w druga wzdluz po wiekszej czesci nie¬ zmiennej wspólnej osi obydwóch po¬ wierzchni stozkowych, przyczem przy sty¬ kaniu sie tych czesci cale powierzchnie stozkowe ocieraja sie o siebie, jak to uwi¬ doczniono na fig. 1 rysunku; powstajace przy obróbce czesci kurka faliste odchyle¬ nia linij, tworzacych powierzchnie stozko¬ we, od idealnej prostej nie zostaja przy- tem usuniete, lecz jeszcze bardziej zwiek-szone; oprócz tego przy docieraniu tworzy ; sie*i^eznacznie odbiegajaca od idealnej pówerzchnij obrotoy^j falista powierzchnia s&ozlrowa, gdyz obydwie czysci po kazdej przerwie zawsze zostaja obrócone wzgle¬ dem siebie o ten sam kat, jak to bywa naj¬ czesciej. Te odchylenia od idealnej stozko¬ wej powierzchni obrotowej wplywaja szko¬ dliwie na szczelnosc kurka, wskutek czego maszynowo doszlifowane kurki zwykle wy¬ magaly jeszcze docierania recznego.Wedlug sposobu maszynowego dociera¬ nia kurków w mysl wynalazku niniejszego jedna z docieranych czesci kurka (fig. 2) wykonywa ruch sprzezony, a mianowicie ruch obrotowy dokola niezmiennej osi jego powierzchni stozkowych i jednoczesnie ruch posuwisto-zwrotny wzdluz osi powierzchni stozkowych, podczas gdy druga czesc kur¬ ka nie wykonywa ruchu sprzezonego i nie moze sie poruszac wzdluz osi stozka, nato¬ miast porusza sie swobodnie we wszystkich innych kierunkach. Jedna czesc kurka wsu¬ wa sie mimosrodowo w druga, przyczem obydwie powierzchnie stozkowe stykaja sie ze soba tylko z jednej strony i ocieraja sie o siehie wzdluz wspólnej prostej, dzieki czemu zostaja usuniete jej odchylenia od prostej idealnej. Swobodnie poruszajaca sie czesc kurka zostaje przytem prawidlo¬ wo ustawiona przefc jednostronny nacisk czesci, poruszanej ruchem sprzezonym i natychmiast po dostateczmem zwiekszeniu oporu tarcia zostaje na krótki czas zabrana i obracana. Kat, o który zostaje przytem obrócona swobodnie obracajaca sie czesc, zalezy od oporu tarcia wzglednie od wla¬ sciwosci ocierajacych sie o siebie czesci po¬ wierzchni, jest wiec za kazdym razem in¬ ny, wskutek czego nie moga sie tworzyc fa¬ liste powierzchnie stozkowe, wspomniane w ustepach poprzednich, a naWet zostaja usuniete ewentualne odchylenia od ideal¬ nej stozkowej powierzchni obrotowej. Po kazdorazowej przerwie polozenie swobod¬ nie poruszajacej sie czesci pozostaje nie¬ zmienione az do ponownego zetkniecia sie obydwóch czesci.Wiejkosc i szybkosc ruchu sprzezonego mozna regulowac stosownie do potrzeby.Swobodne dostosowywanie sie polozen o- bydwóch powierzchni stozkowych przy po- nownem ich zetknieciu sie, podczas którego powierzchnie te ocieraja sie o siebie naj¬ pierw z jedrnej strony, osiaga sie np. w ten sposób, ze ta czesc kurka, która nie wyko¬ nywa ruchu sprzezonego, jest zamocowana na przegubie kulistym, który moze sie swo¬ bodnie poruszac w plaszczyznie, prostopa¬ dlej do osi obrotu czesci kurka o ruchu sprzezonym. Ruch sprzezony, który otrzy¬ muje sie w dowolny znany sposób, moze wykonywac albo kadlub, albo stozek kur¬ ka, a wielkosc, jak równiez szybkosc tego ruchu reguluje sie stosownie do potrze- by.Okolicznosc, ze obydwie docierane cze¬ sci kurka ocieraja sie o siebie, najpierw przesuwajac sie wzdluz wspólnej prostej, przyczem zostaja usuniete ich faliste od¬ chylenia od prawidlowej prostej, stanowi Wielka zalete, poniewaz tylko w razie usu¬ niecia tych falistych odchylen obydwie po¬ wierzchnie zetkniecia tworza dokladne po¬ wierzchnie stozkowe, które zupeLnie do siebie przylegaja nietyilko po doszlifowa¬ niu, lecz równiez i po' dlugotrwalem uzy¬ waniu kurka, po którem, wskutek zuzycia powierzchni stozkowych, stozek, wskutek Wywieranego na niego nacisku osiowego, zostaje glebiej wsuniety do kadluba, ponie¬ waz zuzycie (scieranie sie) obydwóch do¬ kladnych powierzchni stozkowych naste¬ puje równomiernie. Natomiast w czesciach kurka, doszlifowanych wspólsrodkowo w zwykly sposób, wspomniane faliste odchy¬ lenia tworzacych ich powierzchni stozko¬ wych nietylko nie zostaja usuniete, lecz jeszclze bardziej zwiekszone, co ma ten sku¬ tek, ze te niedokladne powierzchnie stozko¬ we zuzywaja sie nierównomiernie, a kurki juz po nieznacznem zuzyciu sa nieszczelne. - 2 -Docieranie kurków wedlug nowego sposo¬ bu odbywa sie wiec nietylko szybciej i le¬ piej, lecz równiez zapewnia, ono znacznie wieksza trwalosc kurka, niz kazde dociera¬ nie wspólsrodkowe.Ponizej opisano przyklad wykonania maszyny do docierania kurków sposobem wedlug wynalazku niniejszego, Ruch sprze¬ zony wykonywa w tym przypadku stozek 2, umocowany zapomoca gwintu dodatko¬ wego na pionowym wale 4, napedzanym poziomym walem 5 za posrednictwem kól ciernych 6, 7 i kól zebatych 8, 9. Dolny ko¬ niec walu 4 obraca sie swobodnie w gór¬ nym koncu drazka 10, który to koniec po¬ siada ksztalt palaka, obejmujacego wal 5.Na wale 5 zapnocowana jetst tarcza kciuko¬ wa //, której kciuki, stykajac sie z kraz¬ kiem 12, osadzonym w tarczach 13, 14, za¬ krywajacych otwór palaka, przesuwaja wdól drazek 10 i zabieraja przytem wal 4 wraz ze stozkiem kurka, przyczem napieta zostaje sprezyna 15. Gdy wierzcholek kciu¬ ka, poruszajac sie dalej, schodzi z krazka 12, wtedy sprezyna 15 podnosi drazek 10, a tem samem równiez wal 4 i stozek 2, przyczem stozek kurka uderza elastycznie o jegb kadlub 1 i tak dlugo zabiera go ze soba wskutek tarcia stykajacych sie po¬ wierzchni, az nastepny kciuk spowoduje opuszczenie sie stozka i odlaczy od siebie obydwie czesci kurka. Napiecie sprezyny 15, a tern samem sile uderzenia stozka o kadlub kurka mozna regulowac zapomoca nasrubka nastawnego 16. Liczba uderzen obydwóch czesci kurka o siebie podczas jednego obrotu walu 5 zalezy od liczby kciuków, a dlugosc podluznego skoku stoz¬ ka oraz ruchu zabranego zapomoca niego kadluba, kurka zalezy od dlugosci poszcze¬ gólnych kciuków. Szybkosc obrotu walu 4 reguluje sie przez przesuwanie walca cier¬ nego 6 po wale 5.Kadlub 1 kurka jest w tym przypadku przymocowany zapomoca gwintu pokrywy kurka do czesci 17 przegubu kulowego Druga czeic i& /£ tego przegubu jest tak osadzona w tfzymakach 20, 21\ ze przegub ten moze sie swobodnie poruszac w pla- szczyiznie, prostopadlej do osi obrotu walu: 4. Os powierzchni stozkowej kadluba kur¬ ka moze wiec dowolnie zmieniac swe po¬ lozenie, a obydwie powierzchnie stozkowe przylegaja do siebie scisle przy kazdem u- derzeniu i ocieraja sie przytem o siebie z jednej strony wzdluz prostej zetkniecia, az ich tarcie, zwiekszone doprowadzonym materjalem do szlifowania, wzrosnie do te¬ go stopnia, az stozek kurka, wykonywajac ruch obrotowy, zabierze ze soba kadlub kurka. Po odlaczeniu od siebie obydwóch czesci kurka polozenie jego kadluba pozo¬ staje niezmienione • az do nastepnego ela¬ stycznego uderzenia stozka. PL