o Przy wyrobie odlewów wydrazonych zapomoca odlewania odsrodkowego w me¬ talowych formach odlewniczych, chlodzo¬ nych np. woda od zewnatrz, zaopatruje sie kokile przed odlewaniem w niektórych przypadkach w powloke ze sproszkowane¬ go hib ciastowatego materjalu wykladzino¬ wego, w celu zmniejszenia np. wplywu na¬ glego ochladzania scianki formy na odlew albo w celu osiagniecia np. okreslonej bu¬ dowy scianek odlewu, wzglednie pewnego rodzaju powierzchni odlewu. Do doprowa¬ dzania takich stosunkowo cienkich warstw wykladzinowych do formy odlewniczej sto¬ sowano przechylne korytka, które, napel¬ nione masa wykladzinowa, wprowadzano do "wnetrza formy wirujacej i oprózniano je przez przechylanie, poczem wylewano plynny metal na utworzona w ten sposób powloke; wykladzinowa.Inny sposób doprowadzania sproszko¬ wanych materjalów wykladzinowych do form, wirujacych polega na tern, ze wdmu¬ chuje sie na scianki formy ten materjal przez rure, zapomoca gazu lub powietrza.Wszystkie urzadzenia, sluzace do tego celu maja te wade, ze rozdzielenie mate¬ rjalu wykladzinowego na calej cylindrycz¬ nej powierzchni wewnetrznej formy nie jest dostatecznie równomierne, -poniewazprzechylanie korytka nie moze sie zwykle odbywac z szybkoscia odpowiadajaca szyb¬ kosci obrotowej formy," przyczem, przy )M zapomoca strumienia gazu, materjal ten tworzy nierównomierne wiry w kokili.Znane jest równiez urzadzenie do do¬ prowadzania sproszkowanego materjalu wykladzinowego do form wirujacych, w którem pod koncem wyplywowym rynien¬ ki odlewniczej znajduje sie stosunkowo krótki zbiornik/ zawierajacy mase wykla¬ dzinowa, przyczem materjal wykladzino¬ wy jest doprowadzany do szczeliny wyply¬ wowej na przednim koncu; zbiornika, zapo¬ moca równiez krótkiego slimaka, umieszczo¬ nego w tym zbiorniku. Takie sztywne sli¬ maki nie dzialaja jednak, gdy chodzi o do¬ prowadzanie materjalu wykladzinowego z przyrzadu doprowadzajacego,, znajdujace- gjo sie na calej dlugosci rynienki lejniczej, poniewaz nie posiadaja dostatecznej po¬ datnosci przy przegieciu sie rynienki od¬ lewniczej, wzglednie w takim przypadku nie zapewniaja koniecznej równomierno¬ sci doprowadzania materjalu wykladzino¬ wego.Wedlug wynalazku niniejszego mozna w sposób bardzo prosty osiagnac pewne zawsze równomierne rozdzielenie pozada¬ nej ilosci materjalu wykladzinowego na calej wewnetrznej powierzchni fonmy dzieki temu, ze osadzony w rynnie dopro¬ wadzajacej, najlepiej przesuwnej w kie¬ runku osiowym wzgledem formy, przeno¬ snik materjalu wykladzinowego' jest gietki i moze sie poddawac w kierunku prosto¬ padlym wzgledem osi rynny. Takie wyko¬ nanie gietkiego przenosnika posiada zasad¬ nicze znaczenie dlatego, poniewaz rynien¬ ka przenosnika i odlewnicza, stanowiace najlepiej jedna calosc, wyginaja sie wsku¬ tek nierównomieimego ogrzewania w for¬ mie w jednym lub drugimi kierunku, wsku¬ tek czego przy niepodatnem wykonaniu przyrzadu doprowadza jacego, w róznych okresach czasu doprowadzanoby niejedna¬ kowe ilosci materjalu wykladzinowego., co powoduje nierównomierna grubosc wykla¬ dziny..Wedlug wynalazku gietki przenosnik moze byc wykouany w postaci wieloczlo¬ nowego slimaka, którego czlony sa pola¬ czone przegubowo. Zwlaszcza dobrym przewodnikiem jest gietki przenosnik wy¬ konany w postaci sprezyny srubowej, u- mieszczonej w rurze doprowadzajacej ma¬ terjal wykladzinowy, która jmoze posiadac przekrój poprzeczny, np. czworokatny, dzieki czemu * jest zapewnione skuteczne dzialanie przenoszace.Celem unikniecia niepozadanego sku¬ piania sie materjalu wykladzinowego' w przenosniku, które mogloby byc powodo¬ wane przez zmiane oporu sprezyny srubo¬ wej, wiskutek scisniecia lub rozciagniecia sprezyny w kierunku osiowym, mozna spre¬ zyne, której koniec napedzany wskutek po¬ laczenia z napedem jest unieruchomiony w kierunku osiowym, wyposazyc na jej dru¬ gim koncu w uchwyt zabezpieczajacy osio¬ we polozenie tego konca sprezyny. Takie zabezpieczenie wolnego konca sprezyny, które oczywiscie nie moze przeszkadzac w jej obrocie, mozna osiagnac w ten sposób, ze wolny koniec sprezyny jest utworzony jako plaska tarcza kolista, która przytrzy¬ muje wystajacy brzeg rynienki, doprowa¬ dzajacej materjal wykladzinowy. Wolny koniec sprezyny mozna zabezpieczyc wkie- runlku osiowym przez zaopatrzenie tego konca w wystep w kierunku osi podluznej sprezyny, osadzony nieprzesuwnie w kie¬ runku osiowym w koncowej sciance ry¬ nienki.Przenosnik gietki wedlug wynalazku niniejszego, umiestzczony w rynience do doprowadzania materjalu wykladzinowego, umozliwia dokladne doprowadzanie mate¬ rjalu wykladzinowego zawsze w pozada¬ nych ilosciach do formy obrotowej w spo¬ sób taki, ze cala powierzchnia wewnetrzna - 2 -formy jest pokryta równomierna warstwa materjalu wykladzinowego, a wskutek gietkosci przenosnika, rynienka do dopro¬ wadzania materjalu wykladzinowego mo¬ ze byc (polaczona w jedna calosc z rynien¬ ka do doprowadzania metalu, przyczem niema obawy, aby wskutek przegiecia sie rynienki doprowadzanie materjalu wykla¬ dzinowego bylo nierównomierne.Rysunek przedstawia przyklad wyko¬ nania urzadzenia wedlug wynalazku, przy¬ ezem fig- 1 przedstawia w widoku zboku urzadzenie do odlewania odsrodkowego, posiadajace rynienke doprowadzajaca ma¬ terial wykladzinowy; fig. 2 — rynienke w widoku zgóry; fig. 3 — rynienke w prze¬ kroju poprzecznym wedlug linji III — /// na fig. 1 ii fijg. 4 i 5 — dwa przyklady wy¬ konania przenosnika gietkiego poprzecznie do kierunku doprowadzania, umieszczone¬ go w rynience do doprowadzania materja¬ lu wykladzinowego.Forma odlewnicza 1, zawierajaca wla¬ sciwa forme do odlewania odsrodkowego, jest osadzona przewoznie na szynach 10.Plynny metal do odlewania doprowadza sie z) kadzi 11 przez rynienke doprowadza¬ jaca 2 do formy, wskutek wzajemnego przesuwu w kierunku osiowym rynienki 2 Wzgledem maszyny odlewniczej 1. W celu zaopatrzenia wewnetrznych scianek formy od zetkniecia sie ze strumieniem plynnego metalu, pokrywa sie te scianki warlstwa materjalu wykladzinowego. Do tego ceilu sluzy rura 3, znajdujaca sie w rynience 2.Przez rure 3 przesuwa sie materjal wykla¬ dzinowy zapomoca sprezyny zwojowej 4 gietkiej poprzecznie do kierunku podluz¬ nego rury 3. Rura 3, jak to widac na fi|g. 3, znajduje sie na dnie rynienki 2 i jest u- mieszczona w ogniotrwalej wyprawie 5 tej rynny, ewentualnie pokryta jeszcze otulina 6 z azbestu lub podobnego materjalu.Gietkosc spirali 4 ma tak wielkie znacze* nie z tego powodu, ze rynienka nie jest o- grzewana równomiernie i nigdzie nie pod¬ parta, a wiec posiada sklonnosci do prze¬ ginania sie, wobec czego zastosowanie sztywnego przenosnika nie jest mozliwe.Stosowanie gietkiej spirali, jako prze¬ nosnika materjalu wykladzinowego, ma przytem te wazna zalete, ze rura dopro¬ wadzajaca materjal wykladzinowy moze nie byc przeprowadzona pod rynienka, lecz moze byc raz lub kilka razy wygieta i znajdowac sie zboku rynienki, wskutek czego naped 7 spinezyny zwojowej moze znajdowac sie calkowicie poza obrebem dzialania ciepla promieniujacego z formy.Liczba 8 oznacza zbiornik wzglednie roz¬ dzielnik materjalu Wykladzinowego.Ilosc materjalu wykladzinowego, wy¬ plywajaca z rury 3, a tern samem grubosc warstwy powloki, wytwarzanej na scian¬ kach formy, mozna regulowac przez regu¬ lowanie ilosci materjalu wykladzinowego, wyplywajacego ze zbiornika 8, jak równiez przez regulowanie liczby obrotów sprezy¬ ny zwojowej 4. Zwlaszcza ten ostatni ro¬ dzaj regtdowania jest wskazany w tych przypadkach, gdy przesuw w kierunku o- siowym miedzy rynienkami i forma odlew¬ nicza jest nierównomierny, poniewaz w tym przypadku przez synchronizacje na¬ pedu, powodujacego ruch w kierunku po¬ dluznym formy odlewniczej, z napedem 7 spirali, mozna osiagnac to, ze obydwa ru¬ chy uzgadniaja sie wzajemnie w taki spo¬ sób, iz osiaga sie zawsze równomierne na¬ kladanie wykladziny na calej dlugosci we¬ wnetrznej powierzchni formy.Wedlujg fig. 4 przenosnik w rynience 3 sklada sie z oddzielnych odcinków slima¬ kowych 4a, 4b i t. d., polaczonych zapo¬ moca przegubów. Gietki przenosnik wedlug fijg. 5 stanowi sprezyna zwojowa 4 o czwo¬ rokatnym przekroju poprzecznym. PL