Najdluzszy czas trwania patentu do dn. 30 maja 1939 r.Niniejszy wynalazek ma za przedmiot rozwiniecie konstrukcji wedlug patentu zasadniczego N° 232, które umozliwia natychmiastowe okreslenie procentu za dowolny okres i przy dowolnej stopie oprocentowania bez potrzeby dokonywa¬ nia jakichkolwiek zmian w budowie przy¬ rzadu. W tym celu w skrzynce lub na podstawie jest ulozona pewna liczba kom¬ pletów klawiszów suwnych, odpowia¬ dajaca liczbie dni w roku i liczbie sto¬ sowanych stóp procentowych. Wzdluz tej skrzynki albo podstawy jest umie¬ szczona tablica suwakowa, zaopatrzona w stosowne podzialki i dajaca sie prze¬ suwac tak, iz dla kazdego poszczegól¬ nego ukladu klawiszów mozna okreslac liczbe procentów na jednej i tej samej tablicy w sposób opisany w patencie zasadniczym.Jedna z form wykonania wynalazku jest przedstawiona na fig. 1 rysunku w wi¬ doku ogólnym; fig. 2 i 3 wyobrazaja czesci przyrzadu w przekroju wedlug linji A—B i C—D na fig. 1, fig. 4 przedstawia w wi¬ doku z przodu uklad klawiszów, fig. 5 —czesc tablicy suwaka w przekroju pio¬ nowym, a zas fig. 6 i 7 uwidoczniaja osadzenie przesuwne tablicy w skrzynce suwaka. Fig. 8 pokazuje urzadzenie we¬ wnatrz skrzynki w celu okreslania okre¬ sów oprocentowania, fig. 9 i 10 w wi¬ doku i przekroju urzadzenie stosowane przy zamykaniu rachunków biezacych ze zmienna stopa procentowa.Przyrzad sklada sie z dwu czesci gló¬ wnych: skrzynki lub podstawy 1, sluza¬ cej do umieszczenia klawiszów suwnych i tablicy 2. Jak podaje fig. 1, skrzynka przedstawia graniastoslup o podstawie w postaci romba, a to w celu mozliwego ograniczenia glebokosci skrzynki suwaka i osiagniecia korzystnie]szych warunków oswietlenia. Skrzynka jest podzielona za- pomoca przegródek poziomych 5 na pew¬ na liczbe przedzialów, odpowiadajaca liczbie stosowanych stóp procentowych.Kazdy z tych przedzialów jest podzielony zapomoca dalszej scianki poziomej na dwie przedzialki, z których np. dolna sluzy do zlozenia klawiszów do okreslenia pro¬ centu dla dni nieparzystych, a górna na klawisze, uzywane dla dni parzystych.Kazdy komplet pudelek jest utworzony przez pewna liczbe ulozonych jeden na drugim klawiszów 3, odpowiadajaca naj¬ wiekszej liczbie cyfr spotykanych sum kapitalu. Klawisze 3, sa jak podaja fig. 2, 3 i 4, ulozone na sztorc i najkorzystniej, umieszczone w odpowiednio podzielonych kasetkach blaszanych wstawianych do przedzialek skrzynki 1, w taki sposób, ze kazdy komplet klawiszów suwnych przedzialki górnej lezy ponad odstepem pomiedzy dwoma sasiedniemi kompleta¬ mi klawiszów, zawartych w znajdujacej sie nizej przedzialce. Wskutek tego zy¬ skuje sie miejsce potrzebne na raczki lub chwyty 4, znajdujace sie na koncach klawiszów, i do dogodnego manipulowa¬ nia niemi. W kazd}7m przedziale znaj¬ duje sie ulozonych obok siebie 180 kla¬ wiszów zgodnie z liczba dni pólrocza* Jezeli procenty maja byc obliczane za czas dluzszy niz pól roku, to dogodnie jest dolaczyc drugi podobny przyrzad.Na raczce 4 kazdego klawisza widoczna jest liczba dni, do której nalezy stoso¬ wac dany klawisz. Tak np. klawisze kompletów, w których kazdy klawisz dla jednostek, dziesiatków, setek, tysiecy, dziesiatków tysiecy zawiera liczby pro¬ centowe dla 21 dni, maja na raczkach liczbe 21 (patrz. fig. 7).Tablica suwakowa 2 jest urzadzona podobnie jak pudelka wedlug patentu zasadniczego (fig. 5) zawierajace klawi¬ sze. I tutaj w tablicy suwakowej sa zastosowane prowadnice 7 klawiszów za¬ krytych plytka 6, przez której szczeliny 9 wystaja raczki 4. Zamocowanie klawi¬ szów po ich nastawieniu jest i tutaj usku¬ tecznione zapomoca kulek 10, wciska¬ nych przez sprezyny 11 we wglebieniu na stronie dolnej klawiszów. Wypada¬ niu kulek 10 przeszkadza odpowiednie urzadzenie, np. przymocowanie ich do konców sprezyn 11.. Przytwierdzenie tablicy 2 do skrzynki 1, pozwalajace na przesuwanie jej, osia¬ gniete jest zapomoca pochew lub tule¬ jek 12 (fig. 6 i 7), umocowanych na zwró¬ conej ku skrzynce stronie czolowej ta¬ blicy i slizgajacych sie po pretach 13, przytwierdzonych do skrzynki. Azeby za¬ bezpieczyc tablicy ustawicznie ^pozycje równolegla do lezacych w skrzynce kla¬ wiszów, do skrzynki przymocowana jest poprzecznica 14y na której koncu osadzo¬ na jest równiez pochwa lub tulejka 15, sli¬ zgajaca sie po jednym z pretów 13.Pret ten musi wystawac poza tylna scian¬ ke skrzynki suwaka o tyle, ile wynosi odleglosc pomiedzy pochwami 12 i 15.Dno skrzynki 1 jest rozszerzone o wy¬ miar, odpowiadajacy szerokosci tablicy 2 i zaopatrzone we wrab 16, równolegly do brzegu skrzynki, w którym slizga sie przymocowana do brzegu dolnego tablicy listwa wodzaca 17, posiadajaca raczke 18 do nastawiania tablicy 2. Na jednej stro¬ nie rowka 16 znajduje sie podzialka, w któ¬ rej odleglosci pomiedzy kreskami odpowia¬ daj a odleglosciom pomiedzy kompletami klawiszów w skrzynce. Przy kazdej po- dzialce jest oznaczona odpowiednia liczba dni na przedluzonem dnie skrzynki. Na — 2 —drugiej stronie rowka znajduje sie po¬ dobna podzialka z oznaczeniem dat, lecz w odwrotnym kierunku. Celem tego jest, zeby podzial wedlug liczby dni byl sto¬ sowany w kazdym wypadku, w którym znana jest bez obliczenia liczba dni, gdy natomiast w razie zamykania rachunków biezacych tablica suwakowa zostaje wprost nastawiana na odpowiednia liczbe daty, oznaczona na rowku 16.Pokrywa 8 tablicy 2 ma przy szcze¬ linach 9 podobna podzialke jak i plyta pokrywowa skrzynki wedlug patentu za¬ sadniczego. Na lewym skraju pokrywa; ta jest zaopatrzona w otwory 19 po je¬ dnym dla kazdego kompletu klawiszów, pod któremi, po nastawieniu klawiszów ukazuja sie liczby procentów, jak opisano w patencie zasadnicz3^m. Na lewo obok otworu na wysokosci prowadnic jest ozna¬ czona wartosc cyfry sumy kapitalu (je¬ dnostki, dziesiatki, setki i t. d.), dla której nastawiany klawisz zawiera liczby pro¬ centowe, gdy natomiast na prawym brze¬ gu plyty 8 ukazuja sie liczby, pokazujace stope procentowa.Azeby ograniczyc wysokosc skrzynki suwaka, mozna równiez stosowac taki uklad, ze na kazdym precie suwakowym sa oznaczone liczby procentowe dla dwu stóp procentowych. Skrzynka suwaka be¬ dzie wtedy o polowe nizsza i mniej wie¬ cej dwa razy szersza. To samo sie tyczy i wymiarów tablicy suwakowej. W tym wypadku mozna równiez zastosowac przy¬ rzad i dla okresów procentowania po¬ wyzej 180 dni, urzadzajac nad podzialami skrzynki suwakowej dla 1 do 180 dni zupelnie indentyczne przedzialy dla 181 do 360 dni tak, iz skrzynka otrzymuje znowu poprzednia wysokosc. Wzdluz rowka 16 musza byc wtedy umieszczone podwójne oznaczenia, najlepiej w róznych barwach, a mianowicie od 1 do 180 w jed¬ nym, i od 181 do 360 w kierunku od¬ wrotnym, wzgl. na drugiej stronie rowka od 29 grudnia zpowrotem do 30 czerwca w jednym kierunku i od 29 czerwca zpo¬ wrotem do 31 grudnia w kierunku przeciwnym.Specjalna zalete przyrzadu wedlug niniejszego wynalazku stanowi równiez i to, ze mozna go takze zbudowac i do jednoczesnego stosowania przez dwie osoby, majace rózne zadania. W tym celu w odstepy pomiedzy kompletami klawiszów wstawia sie zupelnie iden¬ tyczne komplety klawiszów, które na od¬ wrotnej stronie skrzynki suwaka moga byc wysuwane jak wspomniane powyzej i moga pracowac z tablica suwakowa, umieszczona przesuwalnie na przeciwnej stronie skrzynki w ten sam sposób, jak tablica suwakowa dla wymienionych tam kompletów klawiszów. Tak wiec na jed¬ nym przyrzadzie, ustawionym na stole moga jednoczesnie pracowac dwie osoby, siedzace naprzeciw siebie, przyczem kazda z nich manipuluje zapornoca zwróconej ku sobie tablicy suwakowej i odnosnych kompletów klawiszów.Np. trzeba znalezc 4°/0 od 2560 mk. za 125 dni. Tablice suwakowa nalezy zapornoca raczki 18 nastawic na 125 dni, a mianowicie tak, zeby przedni skraj jej schodzil sie z podzialka oznaczona 125, Nastepnie poslugujemy sie klawiszem drugiej przedzialki, a wiec dla 4%, a mia¬ nowicie dolnemi 5 klawiszami, oznaczo- nemi na raczkach liczba 125. Klawisz tysiecy zostaje nastawiony na kreske 2 tablicy; klawisz setek na kreske 5 a kla¬ wisz dziesiatków na kreske 6 i w otwo¬ rze ukazuja sie oddzielone przez listw^y prowadnicze jedna pod druga liczby ^29513 7578 (patrz. fig. 2) 0885 które po dodaniu daja 3778 mk. (3 cyfry dziesiatki daja razem 16, a wiec 2 jako zaokraglenie). Ta suma odpowiada pro- — 3 —centowi 4% za 125 dni od 2560. Jezeli trzeba znalezc 4% za 125 dni od tegoz kapitalu, wystarcza, poniewaz tablica suwakowa jest juz nastawiona na 125 dni, zastosowac klawisze z pierwszej prze¬ dzialki, a wiec dla 4%, a mianowicie rzedu dolnego z napisami na raczkach 125. Po nastawieniu klawiszów ukazuja sie liczby 27777 6944 (patrz. fig. 2) 0833 a wiec suma 35,55 jako 4% za 125 dni od 2560 i t. d.Przyrzad nadaje sie szczególnie ko¬ rzystnie do zamykania rachunków bieza¬ cych wszelkiego rodzaju. W metodach uzywanych zwykle dotychczas, trzeba bylo dla kazdej pozycji konta okreslic liczbe dni, nastepnie odnosna sume po¬ mnozyc przez liczbe dni i podzielic przez sto, i otrzymywano numery procentów.Wynikajace saldo numerowe daje pro¬ centy zapomoca podzialu przez liczbe kluczowa, odpowiadajaca stopie procen¬ towej. Wszystkie te dzialania rachun¬ kowe sa niepotrzebne przy stosowaniu przyrzadu wedlug wynalazku. Dla kazdej pozycji otrzymujemy bezposrednio pro¬ centy zapomoca nastawienia tablicy su¬ wakowej na odpowiednia cyfre daty przy wrebie prowadniczym i przez manipulo¬ wanie odnosnym kompletem klawiszów, wszelkie mnozenie i dzielenie jest zby¬ teczne.Jeszcze bardziej uwidoczniaja sie za¬ lety przyrzadu, jezeli okreslenie procen¬ tów w rubryce „Winien" musi odbywac sie po innej stopie procentowej, niz w ru¬ bryce „Ma".W tych wypadkach, kiedy potrzeba znalezc liczbe dni, stosuje sie urzadzenie, przedstawione na fig. 8. Na pionowej sciance skrzynki suwaka, zwróconej ku patrzacemu, jest umocowany krazek 20, w ksztalcie pierscienia kolowego, wewnatrz którego jest osadzony obrotowo na czopie 22 drugi wspólsrodkowy krazek 21.Do obracania krazka 21 sluzy raczka 23.Pierscien 20 jest zaopatrzony w po- dzialke dat, a pierscien 21 w podzialke dni. Azeby znalezc liczbe dni, nalezy na¬ stawic punkt zerowy podzialki pierscie¬ nia 21 na date na pierscieniu 20, odpo¬ wiadajaca poczatkowo oprocentowaniu, poczem mozna odczytac liczbe dni na pierscieniu 21 na tej kresce podzialowej, która lezy naprzeciw daty, oznaczonej na pierscieniu 20, odpowiadajacej koncowi oprocentowania. Okreslenie liczby dni jest glównie wtedy konieczne, gdy chodzi o zamykanie rachunków biezacych przy zmiennej lub przy podwójnej stopie opro¬ centowania. W tych wypadkach mozna równiez zamiast urzadzenia do obliczania dni, przedstawionego na fig. 8, poslugi¬ wac sie listwa, zaopatrzona w podzial, zgadzajacy sie z podzialem,* oznaczonym wzdluz rowka prowadniczego dla tablicy suwakowej. Jak podaja fig. 9 i 10 w wi- , doku i w przekroju, listwa 24 jest zao¬ patrzona w szczeline 25, przez która wystaja kolki wodzace 26, osadzone w dnie przyrzadu. Do zacisniecia listwy 24 sluza nasrubki zaciskowe 27, nasrubo- wane na kolki 26.Jezeli np. w jednym rachunku bie¬ zacym zmienia sie stopa procentowa z dniem 30 kwietnia, to zaklada sie listwe 24 i tak ja nastawia, zeby kreska podzialowa z oznaczeniem 30 kwietnia wypadla naprzeciw punktu zerowego podzialki, oznaczonej wzdluz szczeliny 16 (fig. 9). Nastepnie listwa 24 zostaje za¬ cisnieta zapomoca sruby 27 i przyrzad moze byc uzywany znowu do obliczania procentu bez okreslania liczby dni tylko zapomoca nastawienia tablicy suwakowej na odpowiednia date koncowa. PLThe longest term of the patent until On May 30, 1939, the object of the present invention is to develop a structure according to the basic patent No. 232, which makes it possible to immediately determine the percentage for any period and at any interest rate without the need to make any changes to the structure of the instrument. For this purpose, a number of sets of slide buttons are arranged in the box or on the base, corresponding to the number of days in the year and the number of interest rates applied. Along this box or base is a slide board, provided with appropriate divisions and movable, so that for each particular keyboard layout a number of percentages can be determined on one and the same board in the manner described in the base patent. 1 of the drawings is shown in the general view; Figs. 2 and 3 show the parts of the device in a section according to the lines A-B and C-D in Fig. 1, Fig. 4 is a front view of the key layout, Fig. 5 - part of the slider table in vertical section, and figures 6 and 7 show the sliding mounting of the plate in the slide box. Fig. 8 shows a device inside a box for determining interest periods, Figs. 9 and 10 in a view and section view, a device used for closing current accounts with a variable interest rate. The example consists of two main parts: the box or a base 1, serving to accommodate slide buttons and table 2. As shown in FIG. 1, the box shows a prism with a diamond base in order to possibly limit the depth of the slider box and to achieve favorable lighting conditions. The box is divided by means of horizontal compartments 5 into a number of compartments corresponding to the number of interest rates applied. Each of these compartments is divided by a further horizontal wall into two compartments, the bottom of which, for example, is used to fold the keys for determining the percentage. for odd days, and the upper one for keys, used for even days. Each set of boxes is made up of a number of stacked keys 3 corresponding to the greatest number of digits encountered in the sum of capital. The keys 3 are as shown in Figs. 2, 3 and 4, arranged upright and, most preferably, placed in suitably divided sheet metal boxes inserted into the compartments of the box 1, in such a way that each set of slide keys of the upper compartment lies above the distance between two adjacent sets. ¬ keys on the lower compartment. As a result, there is space for the handles or grips 4 at the ends of the keys and for convenient manipulation. In each 7m compartment there are 180 keys next to each other in accordance with the number of days in a half year. * If the percentages are to be calculated for more than half a year, it is convenient to include a second similar device. On the handle of each key there is a number day to which the key should be used. For example, the keys of sets, in which each key for units, tens, hundreds, thousands, tens of thousands contains percentage numbers for 21 days, have the number 21 on the hands (see Fig. 7). The slide board 2 is arranged similarly to boxes according to the basic patent (Fig. 5) containing the keyboards. Here, too, in the slider board, guides 7 of the keys covered by the plate 6 are used, through which the slots 9 protrude the handles 4. The mounting of the keys after their adjustment is also efficient here by means of the balls 10 pressed by the springs 11 in the recess on bottom side of the keys. The falling of the balls 10 is hindered by a suitable device, e.g. by attaching them to the ends of the springs 11. The plate 2 is fixed to the box 1, allowing it to be moved, by means of sheaths or sleeves 12 (Figs. 6 and 7), mounted on the front side of the board facing the box and sliding on rails 13 attached to the box. In order to secure the board in a constant position parallel to the keys lying in the box, a cross member 14y is attached to the box, at the end of which a scabbard or a sleeve 15 is also seated, adjoining one of the rods 13. outside the rear wall of the zipper box as much as the distance between the sheaths 12 and 15. The bottom of the box 1 is widened by a dimension corresponding to the width of the plate 2 and provided with a frame 16, parallel to the edge of the box, in which it slides attached to at the bottom edge of the plate a guiding bar 17 having a handle 18 for adjusting the plate 2. On one side of the groove 16 there is a scale in which the distances between the dashes correspond to the distances between the sets of keys in the box. The corresponding number of days on the extended bottom of the box is marked on each plot. There is a similar date scale on the other side of the groove, but in the opposite direction. The purpose of this is that the division according to the number of days should be applied in any case where the number of days is known without calculation, while in the case of closing current accounts, the slide table is directly set to the appropriate number of dates, indicated in the slot 16. Table 2 has a similar division at the slots 9 and the cover plate of the box according to the basic patent. Cover on the left edge; this one is provided with holes 19 for each set of keys, under which, when the keys are set, the percentages are shown as described in the basic patent. On the left next to the hole at the height of the guides is the value of the digit of the sum of capital (units, tens, hundreds, etc.), for which the adjustable key contains percentage numbers, while on the right edge of the disc 8 there are numbers, showing the interest rate.To limit the height of the slider box, it is also possible to arrange that on each slider bar the percentage numbers for the two interest rates are marked. The spool box will then be half the length and about twice as wide. The same applies to the dimensions of the slider board. In this case, the apparatus can also be used for percentage periods of more than 180 days, arranging over the divisions of the slide box for 1 to 180 days, completely identical intervals for 181 to 360 days, so that the box again receives the previous amount. Along the groove 16, double markings must then be placed, preferably in different colors, namely from 1 to 180 in one and from 181 to 360 in the reverse or on the other side of the groove from December 29th back to June 30th in one direction and from June 29th return to December 31st in the opposite direction. A special advantage of the device according to the present invention is also that it can also be constructed and used simultaneously by two people with different tasks. For this purpose, completely identical sets of keys are inserted in the gaps between the sets of keys, which on the reverse side of the slide box can be extended as mentioned above and can work with the slide board, slidably positioned on the opposite side of the box in the same way as a slide board for the key sets mentioned there. Thus, two people seated opposite each other can work simultaneously on one instrument, placed on a table, with each of them manipulating the barrier of the slider board facing each other and the corresponding sets of keys. you have to find 4 ° / 0 from 2560 sq m. in 125 days. The slider board should be set to the handle 18 for 125 days, namely so that the front edge of it meets the scale marked with 125. Then we use the second interval key, i.e. for 4%, and we have the lower 5 keys, marked with on the handles the number 125. The thousand key is set on line 2 of the board; the hundreds key on the dash 5 and the tens key on the dash 6 and in the hole appear the numbers ^ 29513 7578 (see Fig. 2) 0885 separated by the guide bars under the other (see Fig. 2) 0885 which, when added together, give 3778 m2. (3 decimal places make 16 in total, so 2 as round). This sum corresponds to a percentage of - 3% 4% for 125 days from 2560. If you need to find 4% for 125 days from this capital, it is sufficient, since the slider table is already set to 125 days, use the keys from the first interval, and So for 4%, namely the lower row with inscriptions on the handles 125. After setting the keys, the numbers 27777 6944 (see fig. 2) 0833 appear, so the sum of 35.55 as 4% for 125 days from 2560 and td particularly advantageous for closing current accounts of all kinds. In the methods usually used so far, it was necessary to specify the number of days for each account item, then the relevant sum was multiplied by the number of days and divided by one hundred, and the number of percentages was obtained. percentage. All these calculating operations are unnecessary in the use of the apparatus of the invention. For each position we obtain the percentages directly by setting the slider board to the appropriate date digit at the guide notch and by manipulating the corresponding set of keys, any multiplication and division is useless. The advantages of the device become even more apparent if the determination percentages in the "Pay" column must be made at a different interest rate than in the "Ma" hamburger. In those cases, when you need to find the number of days, the device shown in Fig. 8 is used. On the vertical wall of the slider box facing the viewer, a disc 20 is fixed in the shape of a circular ring, inside which a second concentric disc 21 is pivotally mounted on the pin 22. The handle 23 is used to rotate the disc 21. The ring 20 is provided with a date scale, a division of days. To find the number of days, set the zero point of ring scale 21 to the date on ring 20, which corresponds initially to the interest rate, then you can read the number of days on ring 21 on that line that is opposite the date on ring 20. corresponding to the end of the interest rate. The determination of the number of days is mainly necessary when it comes to closing current accounts at variable or double interest rates. In these cases, it is also possible to use, instead of the day counting device shown in FIG. 8, a strip provided with a division according to the division * marked along the guide groove for the slide plate. As shown in Figures 9 and 10 in view, view and section, the bar 24 is fitted with a slot 25 through which protruding spikes 26 which are seated in the bottom of the device. The bar 24 is clamped by means of clamping screws 27, screwed onto the spikes 26. If, for example, in one current account the interest rate changes on April 30, then the bar 24 is put on and so set so that the division line with the marking 30 April coincides with the zero point of the graduation marked along slot 16 (Fig. 9). The bar 24 is then tightened with the screw 27 and the apparatus can be used again to calculate the percentage without specifying the number of days but simply by setting the slider table to the appropriate end date. PL