PL23384B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy lupy, któ¬ ra przy uzyciu kladzie sie wprost na przed¬ miot badany.Okazalo sie rzecza konieczna zwraca¬ nie uwagi na mozliwie intensywne oswietle¬ nie powierzchni przedmiotu, badanego przez lupe, które gra duza role przy uwi¬ docznianiu szczególów.Znane sa juz lupy, bezposrednio przy¬ kladane do przedmiotu badanego. We wszystkich lupach tego rodzaju zaniedby¬ wane jest jednak oswietlenie pola widze¬ nia, podczas gdy polozony jest nacisk na duze oraz ostre powiekszenie.W celu polepszenia oswietlenia przed¬ miotu badanego posilkowano sie specjalne- mi zródlami swiatla lub tez zaopatrywano bryle szklana, stanowiaca lupe, w szorst¬ kie powierzchnie boczne, rozpraszajace promienie swiatla. Zaopatrywanie lupy w specjalne zródlo swiatla komplikuje nad¬ miernie jej wykonanie. Szorstkie po¬ wierzchnie boczne maja wady nastepuja* ce: po pierwsze tylko nieznaczna czesc pro¬ mieni rozproszonych trafia przez nie w rze¬ czywistosci na powierzchnie przedmiotu ogladanego, po drugie szorstka powierzch¬ nia szkla moze byc latwo zabrudzona, wskutek czego przenikanie promieni przez nia staje sie jeszcze mniejsze.W znanych lupach wystepuje ponadto ta wada, iz wieksza czesc swiatla, padaja-cego na górna powierzchnie lupy i nastep¬ nie na przedmiot badany, jest zaslaniana *glovira patrzacego, 5 i \$fyna£azek niniejszy usuwa, te niedo¬ godnosc bez stosowania jakichkolwiek do¬ datkowych srodków pomocniczych. Wsku¬ tek nadania bryle szklanej specjalnie u- ksztaltowanej, wypuklej powierzchni so¬ czewkowej oraz odpowiedniej grubosci srodkowej mozna skupic na badanem miej¬ scu przedmiotu mniej wiecej dwa razy ty¬ le swiatla, ile pada na miejsca przedmiotu, nielezace pod lupa.Okazalo sie, ze w bryle szklanej, któ¬ rej powierzchnia górna jest uksztaltowana pólkulisto, promienie swiatla, padajace ze wszystkich stron, sa skupiane w taki spo¬ sób, ze istnieje jedno miejsce, w którem gestosc swiatla na milimetr kwadratowy jest najwieksza. Wskutek takiego uksztal¬ towania powierzchni, promienie boczne, padajace ukosnie, sa równiez skupiane na ogladanym przedmiocie, a zakrywanie glo¬ wa patrzacego promieni, padajacych wzdluz osi soczewki, nie odgrywa juz tak wielkiej roli.Lupom dotychczas uzywanym nadaje sie w celu osiagniecia jak najwiekszego po¬ wiekszenia mozliwie wielka grubosc, taka jednak, aby powiekszony obraz nie byl znieksztalcony. Warunek unikniecia znie¬ ksztalcenia zmusza do ograniczenia roz¬ miaru odcinka kuli, wskutek czego zwykle rezygnuje sie z pewnej czesci ukosnych promieni oswietlajacych. Powiekszenie o- raz brak znieksztalcenia obrazu okupuje sie zatem zlem oswietleniem pola widzenia.Grubosc znanych lup, przykladanych do powierzchni przedmiotu, jest znacznie wieksza, anizeli lup wedlug wynalazku. W lupie wedlug wynalazku wyzyskuje sie przedewszystkiem to zjawisko, ze najwiek¬ sze zwezenie przekroju przeplywu promie¬ ni swiatla w bryle kulisto-wypuklej wy¬ stepuje w pewnym odstepie od wierzchol¬ ka, zaleznym od wspólczynnika zalamania swiatla, przyczem wystepuje ta zaleta, ze cale swiatlo, padajace na górna powierzch- , nie bryly szklanej, sluzy do oswietlenia calego pola widzenia.Najkorzystniejsza postacia lupy we¬ dlug wynalazku jest bryla, której górna czesc jest utworzona z odcinka kuli, okre¬ slonego promieniamir tworzacemi z osia te¬ go odcinka kat 70°, a której czesc dolna tworzy walec takiej wysokosci, aby srod¬ kowa grubosc bryly wynosila 1 — 1,5 dlu¬ gosci promienia krzywizny tego odcinka kuli, przyczem powierzchnia górnej czesci zlewa sie z boczna powierzchnia czesci dol¬ nej przez odpowiednie zaokraglenie.Promienie, wnikajace do takiej bryly ze wszystkich stron, nie zapelniaja jej rów¬ nomiernie, lecz przechodza wszystkie przez pewien okreslony przekrój, który jest znacznie mniejszy od podstawy odcinka kuli. Ten wspólny przekrój przeplywowy wszystkich promieni zmniejsza sie z po¬ czatku stopniowo wraz ze wzrostem odle¬ glosci od wierzcholka odcinka kuli, a na¬ stepnie zwieksza sie tak, iz staje sie nawet wiekszy niz podstawa odcinka kuli. A za¬ tem istnieje miejsce, w którem przekrój przeplywowy wszystkich mozliwych pro¬ mieni swiatla staje sie najmniejszy. Cecha wynalazku jest dobranie grubosci srodko¬ wej bryly soczewkowej tak, aby dolna po¬ wierzchnia plaska, przykladana do przed¬ miotu ogladanego, znajdowala sie wlasnie w miejscu tego najmniejszego przekroju.Wtedy osiaga sie najsilniejsze oswietlenie powierzchni przedmiotu, ogladanego przez lupe. Polozenie miejsca najwiekszego zwe¬ zenia przekroju promieni swietlnych zmie¬ nia sie w zaleznosci od wspólczynnika za¬ lamania swiatla. Przy wspólczynniku za¬ lamania swiatla = 1,52 najkorzystniejsza grubosc bryly soczewkowej wynosi 1,25 wielkosci promienia krzywizny górnej po¬ wierzchni bryly.Dolna powierzchnia lupy moze byc nie¬ co wklesla, aby powierzchnia szkla nie ry-sowala sie przy kladzeniu lupy na przed¬ miot badany. Dolna powierzchnia lupy mo¬ ze byc zaopatrzona w linje podzialkowe, np. w postaci siatki lub kwadratu.Przyklad wykonania wynalazku przed¬ stawiono na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie uklad promieni swietlnych w osiowej plaszczyznie przekro¬ ju bryly szklanej, fig. 2 — bryle szklana, sluzaca za soczewke, fig. 3 — takaz bryle szklana ujeta w oprawe metalowa, fig. 4 — widok zgóry soczewki wedlug fig. 2, a fig. 5 — takiz widok soczewki, zaopatrzonej na dolnej powierzchni w linje, zakreslajace kwadrat okreslonej wielkosci.Na fig. 1 linje grube okreslaja przekrój osiowy wlasciwej bryly soczewkowej /, podczas gdy powierzchnia, ograniczona li- njami przerywanemi, przedstawia przedlu¬ zenie 2 bryly szklanej 1. Wiazka 3 promie¬ ni, skierowanych równolegle do osi bryly, i wiazki 4 i 5 promieni, skierowanych ze wszystkich stron ukosnie do osi bryly, wni¬ kaja do bryly szklanej przez powierzchnie wypukla.Na fig. 1 przedstawione sa nie promie¬ nie swiatla z uwidocznieniem ich zalama¬ nia, lecz granice wiazek promieni, padaja¬ cych z trzech róznych kierunków. Granice te w odniesieniu do wiazki 3 promieni, rów¬ noleglych do osi soczewki, sa przed doj¬ sciem do soczewki równolegle do siebie i sa identyczne ze skrajnemi promieniami swietlnemi tej wiazki 3. Przy wejsciu do wnetrza soczewki wszystkie promienie, nielezace na osi soczewki, zalamuja sie i przebiegaja w tworzywie soczewki prosto¬ linijnie. Promienie tejze wiazki 3, polozone blizej osi, zalamuja sie pod mniejszym ka¬ tem, a polozone najblizej osi — pod naj¬ mniejszym katem i przecinaja sie w ogni¬ sku 8, znajdujacem sie w przedluzeniu 2 bryly /. Ogniska promieni wiazki 3, pada¬ jacych na czesci wypukle powierzchni so¬ czewki, polozone dalej od osi soczewki, znajduja sie wyzej ponad ogniskiem 8.Oczywiscie, promienie wiazki 3 wewnatrz szklanej bryly przechodza przez prze¬ strzen, ograniczona krzywa powierzchnia, ze wzgledu na to, ze ze wzrostem ich odle¬ glosci od osi soczewki, wzrasta nachylenie do tej osi promieni, zalamanych na po¬ wierzchni soczewki. Ta powierzchnia krzy¬ wa jest widoczna na fig. 1 w postaci krzy¬ wych linij granicznych.Promienie róznych wiazek 5, nachylo¬ nych do osi soczewki pod katami od 0° do 90°, przechodza przez bryle szklana / i przestrzen 6, ograniczona linjami 9 i 10, a promienie wiazek 4, padajace z drugiej strony osi bryly, — przez przestrzen 7, o- graniczona linjami 11 i 12. Promienie u- kosne, padajace na wypukla powierzchnie soczewki, zostaja wyzyskane przytem az do kata padania 90°. Z wyjasnien powyz¬ szych wynika, ze przez podstawe bryly 1 przechodza promienie ukosne wiazek 4 i 5 oraz promienie wiazki 3, równolegle do osi.Jezeli glowa patrzacego zakrywa promienie wiazki 3, to jednak oswietlenie tej dolnej plaszczyzny bryly pozostaje jeszcze dwu¬ krotnie wieksze niz wtedy, gdyby nie bylo dzialania skupiajacego kulistej powierzch¬ ni bryly szklanej. Promienie, padajace na bryle ukosnie, rozbiegaja sie poza dolna plaszczyzna bryly 1 i naswietlenie na jed¬ nostke powierzchni wskutek tego zmniej¬ sza sie. Jest to rzecza wazna przy ustala¬ niu odleglosci dolnej powierzchni lupy we¬ dlug wynalazku od górnej powierzchni ku¬ listej. Gdyby lupa byla tak gruba, jak to przedstawiaja kreskowane linje przedlu¬ zenia 2, to tylko bardzo male pole srodko¬ we byloby oswietlone. Nadanie wysokosci lupy i wielkosci powierzchni kulistej wy¬ miarów wedlug wynalazku daje przy do¬ brem powiekszeniu najkorzystniejsze o- swietlenie przedmiotu, a przez to najko¬ rzystniejsza widocznosc.Fig. 2 przedstawia szczególna postac wykonania lupy, utworzonej z bryly szkla¬ nej, posiadajacej ksztalt odcinka kuli, po-taczanego w jedna calosc z dolna czescia walcowa.Ze wzgledu na to, ze promienie, pada¬ jace zboku na czesci, polozone ponizej od¬ cinka kuli, nie oswietlaja pola widzenia, lupa, odpowiednio do wykonania wedlug fig, 3, moze byc osadzona w oprawce, wy¬ stajacej pod dolna powierzchnia bryly szklanej tak, iz pomiedzy ta powierzchnia i przedmiotem ogladanym powstaje pusta przestrzen. Konstrukcja taka jest mniej korzystna, gdyz wiekszosc promieni, o- swietlajacych rozpatrywane miejsce ogla¬ danego przedmiotu, jest znacznie nachylo¬ na. Przy przejsciu zatem promieni ze szkla do powietrza, znajdujacego sie pod lupa, promienie te zalamuja sie tak, ze zostaja odchylone jeszcze bardziej na boki, co wplywa niekorzystnie na naswietlenie miej¬ sca rozpatrywanego. PL PL

Claims (1)

1.