PL23277B1 - Samoczynni sprzeglo, zwlaszcza do przyczepek samochodowych. - Google Patents

Description

Sprzeglo, sluzace do samoczynnego sprzegania samochodu z przyczepka, po¬ winno odpowiadac pewnym warunkom, a mianowicie sprzegniecie tych pojazdów po¬ winno byc zupelnie pewne, a narzady, tworzace sprzeglo, winny byc trwale, la¬ twe w uzyciu i skuteczne w dzialaniu.Sprzegla samoczynne, stosowane dotych¬ czas, byly najczesciej zbyt delikatne i skomplikowane, aby mozna je bylo stoso¬ wac w praktyce, która wymaga sprzegla, dajacego maksymalna pewnosc dzialania przy minimalnej ilosci ruchomych czesci skladowych oraz latwego w uzyciu.Samoczynne sprzeglo w mysl wyna¬ lazku moze sprostac tym wymaganiom, gdyz budowa jego polega na zastosowaniu narzadów prostych i niezwykle wytrzy¬ malych.Sprzeglo to zawiera narzad sprzegaja¬ cy w postaci tarczy, zaopatrzonej w wy¬ krój, tworzacy hak. Tarcza ta jest osadzo¬ na obrotowo na mocnym czopie mimosro- dowym w czesci nieruchomej sprzegla, przytwierdzonej do nieruchomej lub ru¬ chomej podstawy, a w tym ostatnim wy¬ padku — do poduszki, osadzonej obroto¬ wo na przedniej czesci podwozia, dzieki czemu oba sprzezone wozy moga oscylo¬ wac wzgledem siebie swobodnie na krzy¬ wiznach drogi.Na zalaczonych rysunkach uwidocznio¬ no tytulem przykladu sprzeglo wedlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia sprzeglo wlit^z^i^^fc^artem czyli umozliwiajacem Jfo^aczapie jwozóW; fjff*tf2 — sprzeglo w |KlfecinL^^s»d^mf!%L 3 — sprzeglo w LolfllKlJu ^ftalni|(,eji| czyli sprzegaja- Jem oba wozy; fig. 4 — sprzeglo w poloze¬ niu zwolnionem, w którein mozna je otwo¬ rzyc, celem rozlaczenia wozów; fig. 5 — widok zboku i widok zgóry sprzegla, uitiie- szczonego na ruchomej poduszce, oraz sworznia zaczepowego, umieszczonego na przyczepce; fig. 6 — przekrój pionowy pierwszej odmiany konstrukcyjnej niniej¬ szego sprzegla, umieszczonego na nieru¬ chomej podstawie, w którem to sprzegle zastosowano inny sposób unieruchomiania tarczy hakowej i sworznia zaczepowego obu wozów; fig. 7 — widok zgóry sworz¬ nia zaczepowego, umieszczonego na przy¬ czepce w sposób przegubowy, umozliwiaja¬ cy dobre dzialanie sprzegla; fig. 8 — inna odmiane konstrukcyjna sprzegla, osadzo¬ nego obrotowo na swej podstawie zapomo- ca czopa, gdzie sworzen zaczepowy przy- czepki tworzy sztywny w plaszczyznie po¬ ziomej uklad czesci skladowych sprzegla az do punktu rzeczonego czopa; fig. 9 — widok zgóry sprzegla, podanego na fig. 8.Sprzeglo w mysl wynalazku sklada sie z dwóch czesci zasadniczych, a mianowi¬ cie gniazda /, przymocowanego do samo¬ chodu, i sworznia 2, polaczonego z przy- czepka.Wewnatrz gniazda 1 jest umieszczony narzad, tworzacy hak, sprzegajacy oba wozy. Narzad ten mai postac tarczy 3, osa¬ dzonej obrotowo, lecz mimosrodowo, na mocnym czopie 4, umocowanym w scian¬ kach gniazda 1. W tarczy 3 jest duzy wy¬ krój 5, w który moze wsuwac sie sworzen 2, umieszczony na przyczepce, Tarcza 3 posiada równiez mniejszy wykrój 6, mie¬ szczacy w sobie jezyczek 7, osadzony obro¬ towo na osi 8. Jezyczek ten jest normalnie utrzymywany w polozeniu podniesionem (fig. 1 — 4) przez sprezynke 9. W pla¬ szczyznie tarczy 3 znajduje sie zasuwa cylindryczna 10, której koniec tworzy po¬ chyla powierzchnie plaska 11, zakonczona mniejsza, lecz bardziej stroma powierzch¬ nia plaska 72. Zasuwa ta posiada trzon 13, zaopatrzony na koncu w glówke 14, lacza¬ ca te zasuwe z eUwignia reczna 15. Spre¬ zyna srubowa 16 stara sie wsunac zasuwe 10 dó wnetrza gniazda 1.Gniazdo / jest przymocowane do ru¬ chomej podstawy 17, umieszczonej na sa¬ mochodzie, dzieki ccejiui przyczepka mo¬ ze toczyc sie swobodnie po wszelkich krzy¬ wiznach i zakretach drogi bez uszkodzenia czesci skladdlfcrych^ sprzegla.SwOrzen zaczepowy 2 jest polaczony z przyczepka zapomoca narzadów, uwi¬ docznionych na fig. 7 — 9, przyczem na sworzniu tym mozna osadzac obrotowo krazki 2 (fig. 5), ulatwiajace wsuwanie sie tego sworznia do wnetrza gniazda 1. Ilosc gniazd 1 w sprzegle mozna oczywiscie zwiekszyc odpowiednio do ciezaru przy- czepki tak, aby rozlozyc sile ciagnaca na pewna ilosc tarcz hakbwych -3; wszystkie jednak gniazda 1 powinny byc przymoco¬ wane do jednej ruchomej podstawy 17 (Kg. 5).Samoczynne sprzeglo wedlug wynalaz¬ ku dziala w sposób nastepujacy.Zapomoca recznej dzwigni 15 cofa sie zasuwe 10 wraz z jej prowadnica 12* do polozenia, wskazanego na fig. 4, a wtedy tarcza 3 nie jest juz przytrzymywana przez te zasuwe, wiec, Wobec braku równo¬ wagi, obraca sie ona w kierunku strzalki 17* (fig. 1), wprowadzajac samoczynnie swój wykrój 5 w polozenie nawprost wej¬ scia 19 do gniazda 1. Jezeli teraz cofnac samochód lub posunac naprzód przyczep- ke, to sworzen 2 wsuwa sie do wnetrza te¬ go gniazda, a nastepnie do wykroju 5, po- czem, w razie dalszego zblizania do siebie obu wozów, sworzen ten obraca tarcze 3 w kierunku strzalki 18 (fig. 2), czyli do pozycji posredniej sprzegla, a jednocze¬ snie jezyczek 7 zostaje odchylany od polo- — 2 —zenia -podniesionego/ Po zejsciu pochylej powierzchni 12 zasuwy 10 z obwodu tar- soayr- 3 zasuwa ta zostaje wsunieta przez sprezyne 16 wglab gniazda 1, unierucho¬ miajactarcze 3 (fig. 3)* Dzieki pochylej powierzchni 11 zasuwy 10, znajdujacej sie nadal pod wplywem sprezyny 16, zasuwa ta zapobiega powsta¬ waniu luzu, czyli uderzen w tarczy 3 pod wplywem wstrzasów, wywolywanych to¬ czeniem sie wozów. Obrót tarczy 3 na czo¬ pie 4, wywolany przez ruch poziomy sworznia 2, spowodowal wiec sprzegniecie obu wozów, przyczem samochód przyjal na siebie czesc ciezaru przyczepki dzieki uniesieniu przedniej jej czesci.Wszystkie naprezenia, wywolane przez sile ciagnaca, sa rozlozone na stykajace sie ze soba powierzchnie tak, iz nie moga w zadnym razie wywolac uszkodzen sprze¬ gla.Ilosc gniazd i mozna, jak juz bylo po¬ wiedziane, zwiekszyc odpowiednio do cie¬ zaru przyczepki, a dzieki ksztaltowi tych gniazd mozna wieksza ich ilosc umiescic na jednej podstawie (fig. 5).Sprzeganie wozów osiaga sie wiec za¬ pomoca odpowiedniego ustawienia i scze- pienia czesci sprzegla (fig. 3). Aby rozla¬ czyc wozy, nalezy pociagnac za dzwignie 15, celem cofniecia zasuwy 10, wskutek czego sprezynka 9 podnosi jezyczek 7, którego koniec wchodzi w polozenie scisle nawprost pochylej powierzchni 12 zasu¬ wy 10, zapobiegajac ponownemu wsunie¬ ciu sie tej zasuwy do wnetrza gniazda 1.Chcac zrozumiec rozlaczanie wozów, nalezy zauwazyc, ze powierzchnia 12 za¬ suwy 10 posiada pochylosc tak dobrana, aby nigdy nie przeszkadzala obrotowi tar¬ czy 3, który nastepuje pod wplywem po¬ suniecia naprzód samochodu lub cofniecia przyczepki; sworzen 2 zaczepia wtedy o powierzchnie 5' wykroju 5, obracajac tar¬ cze 3 w kierunku strzalki 17' do chwili zna¬ lezienia sie tego sworznia nawprost wej¬ scia/9 do gniazda ¦/, a wówczas zasuwa 10 zaczyna ponownie wspierac sie ft& ob¬ wodzie tarczy 3 lub tez na glówce 14 sWe- go trzonu 13, czyli ze sprzeglo zostaje sa¬ moczynnie wprowadzone w polozenie, ii- widocznione na fig. 1, umozliwiajace po¬ nowne sprzezenie wozów.W pierwszej odmianie konstrukcyjnej niniejszego sprzegla (fig. 6) jego gniazdo 1 jest przymocowane bezposrednio do bel¬ ki poprzecznej 17" podwozia wozu ciagna¬ cego, czyli tworzy z niem jeden uklad sztywny. Natomiast sworzen zaczepowy 2 (fig. 7) jest umocowany w ramionach wi¬ del 25, osadzonych obrotowo zapomoca mocnego czopa 24 w ramionach widelek 23, tworzacych glówke sruby 24\ osadzo¬ nej z lekkiem tarciem obrotowo w pochwie 21, bedacej wierzcholkiem trójkatnej pod¬ stawy, oznaczonej linjami przerywanymi.Takie sprzeglo z gniazdem 1, przymo- cowanem sztywno do wozu ciagnacego, umozliwia dzieki sworzniowi 2 ruch piono¬ wy, dzieki czopowi 24 — ruch poziomy i dzieki obrotowi sruby 24* w pochwie 21— ruchy poprzeczne obu sprzezonych wozów pod wplywem nierównosci drogi.W drugiej odmianie konstrukcji sprze¬ gla, uwidocznionej na fig. 8, 9, gniazdo 1 posiada cylindryczne uszka, pomiedzy któ¬ re mozna wsunac podobne uszka 27, utwo¬ rzone na plycie 28, przymocowanej do tylnej belki wozu ciagnacego. Gniazdo / jest wiec polaczone obrotowo z ta plyta 28 zapomoca rzeczonych tuszek i czopa 29, na którym gniazdo moze wahac sie w kie¬ runku strzalek 33 i 34 (fig. 9). W danym wypadku przez zasuwe 10 gniazda prze¬ chodzi sworzen 30, mogacy suwac sie w wykrojach prowadniczych 30", przyczem obal konce tego sworznia sa wsuniete w podluzne otwory, wfykonane w dwóch ra¬ mionach 15", obejmujacych z obu stron gniazda /. Sprezyny 31 utrzymuja nor¬ malne narzady sprzegajace w polozeniu sprzegnietem. Ramiona 15" mozna jednak - 3 -obrocie wbrew dzialaniu tych sprezyn za¬ pomoca linki 15', przechodzacej przez li¬ szko 32, utworzone na czopie 29.Aby czop 4, na którym jest osadzona obrotowo tarcza 3, posiadal wieksza po¬ wierzchnie oparcia, na tarczy tej utwo¬ rzono zgrubienie 35; aby zas uniknac prze¬ suniecia sie tego czopa, jest on przytrzy¬ mywany zapomoca wkretek 35', wkreco¬ nych w rzeczone zgrubienia. W danej kon¬ strukcji, zblizonej do uwidocznionej na fig. 7, widly 36 sworznia 2 tworza jedna calosc ze sruba 37, osadzona w pochwie 21 trójkatnej podstawy 22, oznaczonej linja- mi przerywanemi, co, w zaleznosci od typu przyczepki, moze byc dogodniejsze od konstrukcji, skladajacej sie z dwóch czesci 25 i 23 (fig. 7).Ta ostatnia odmiana konstrukcji daje sprzeglo bez luzów, gdyz po sczepieniu wi¬ del 36 zapomoca sworznia 2 z tarcza 3 gniazda 1 otrzymuje sie uklad zupelnie sztywny w kierunku poziomym az do miej¬ sca, gdzie znajduje sie czop 29, dzieki cze¬ mu tylko w tern miejscu istnieje przegub posredni pomiedzy obu czesciami sprzegla.Sprzeglo powyzsze moze wahac sie w kierunku pionowym na sworzniu 2, w kie¬ runku poziomym ^- na czopie 29 i w kie¬ runku poprzecznym dzieki obracaniu sie sruby 37 w pochwie 38.Ten zespól punktów obrotu w rozma¬ itych kierunkach, zgrupowanych jednak w jednem sprzegle samoczynnem, tworzy cos w rodzaju przegubu uniwersalnego (karda- nowego), dzieki któremu unika sie zuzycia lub zniszczenia sczepiajacych czesci sprze¬ gla.Poszczególne czesci niniejszego sprze¬ gla mozna zmieniac odpowiednio do jego zastosowania, bez wykraczania przez to poza obreb istoty wynalazku. PL PL

Claims (6)

1.Zastrzezenia patentowe. 1. Samoczynne sprzeglo, zwlaszcza do przyczepek samochodowych, znamienne tern, ze czesc, umieszczona na wozie ciagna¬ cym, ma postac tarczy obrotowej (3), two¬ rzacej hak i zaopatrzonej w jezyczek (7), która to tarcza jest osadzona w gniezdzie ruchomem lub nieruchomem fi), w którem jest przesuwnie osadzona zasuwa (10/ do zaryglowywania tarczy w polozeniu sprze¬ gniecia, a druga czesc sprzegla, umieszczo¬ na na przyczepce, ma postac sworznia za¬ czepowego (2), laczonego zapomoca ogniw i przegubów z przyczepka w ten sposób, iz obie czesci sprzegla tworza razem przegub uniwersalny czyli kardanowy. 2. Sprzeglo wedlug zastrz. 1, znamien¬ ne tern, ze tarcza (3) jest osadzona mimo- srodowo wewnatrz gniazda (1) na czopie (4) i posiada wykrój (5)+ nadajacy jej po*- dobienstwo do haka, oraz jezyczek (7), podnoszony sprezyna (9). 3. Sprzeglo wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienne tern, ze zasuwa (10) ma ksztalt cy¬ lindryczny, posiada duza powierzchnie po¬ chyla (11) i mala bardziej stroma po¬ wierzchnie pochyla (12), które tworza oparcia dla jezyczka (7), przyczem zasuwa ta znajduje sie pod dzialaniem sprezyny (16), usilujacej wsunac te zasuwe do gnia¬ zda (1), i jest polaczona przegubowo z dzwignia reczna (15). 4. Sprzeglo wedlug zastrz. 1 -— 4, znamienne tern, ze jego czesc, umieszczona na przyczepce i zawierajaca sworzen za- czepowy (2), ma postac widel (25 — 26) o pojedynczym lub podwójnym przegubie» Joseph Cod er. Zastepca: Inz. M. Brokman, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 23277. Ark. 1. Kirf.T is ^ '10 /tte/zw////)-, 16 12 ^Wl r SMaS w»//7777777ZDo opisu patentowego Nr 23277. Ark.

2. Fi Ark.

3.Do opisu patentowego Nr 23277* Ark.

4. ~Fid£ UllltllltlllEL "F?Do opisu patentowego Nr 23277. Ark.

5.Od Do opisu patentowego Nr 23277. Ark.

6. A V-- Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. •r—i«.i ?alei. PL PL