Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wytwarzania waty drzewnej zapomoca to¬ czaków o specjalnej powierzchni ciernej i swoistym ksztalcie. Wlasnosci te rozwia¬ zuja zadanie oslabienia przedewszystkiem spoistosci wlókien drzewnych w kierunku dlugosci lub calkowitego ich oddzielenia, a nastepnie odrywanie ich w kierunku po¬ przecznym od nienaruszonych komórek sa¬ siednich.W celu wypelnienia warunku oddziela¬ nia wlókien w kierunku podluznym kamie¬ nie toczaka wyposaza sie w zwykle zlobki scierajace w postaci, linji srubowej malo wypuklej, lecz o kroku bardzo znacznym.Wskutek tego linja srubowa wykonuje pod¬ czas obrotu kamienia ruch wahadlowy.Dzieki temu osiaga sie dzialanie zwrotne, szczotkujace ostrych zlobków, wywolujace oddzieranie wlókien w kierunku podluznym drzewa.Odrywanie rozluznionych wlókien od nienaruszonych komórek sasiednich usku¬ tecznia natenczas kazde poszczególne ostre ziarno powierzchnftoczaka, wykonujace za¬ wsze tylko obrót okolo osi kamienia. Zdol¬ nosc rozrywania poszczególnych wlókien przy jednakowem zuzyciu sily daje sie wzmocnic lub oslabic zapomoca powieksza¬ nia lub zmniejszania cisnienia pomiedzydrewnem i kamieniem. Osiaga sie to przez nadanie powierzchni ciernej kamienia ksztaltu nieokraglego, co oznacza, ze kry¬ sztaly kamienia za kazdym obrotem i przy równomiernem dociskaniu kamienia do drewna zblizaja sie lub oddalaja mniej lub wiecej od drzewa. Zblizajac sie krysztaly woruja sie w spulthnione wiazki wlókien i odrywaja je, krysztaly zas oddalajace sie pociagaja wiazki oderwane i rozrywaja je miedzy kanjieniem i drzewem na wlókna pojedyncze. Drewno umieszcza sie przy- tem, jak zwykle, równolegle wzgledem osi obrotowej kamienia.Zalaczony rysunek uwidocznia kamienie szlifierskie, nadajace sie do wykonywania sposobu. Ponadto rysunek uwidocznia u- rzadzenia powierzchni zdzierajacej tych ka¬ mieni i wyjasnia rodzaj ruchów, jaki wy¬ konuje odpowiedni przyrzad, podczas o- strzenia kamienia (zlobienia).Kamien (toczak) a, wyobrazony na fig. 1, stanowi bryle obrotowa o przekroju osio¬ wym w ksztalcie romboidu; mozna wyobra¬ zic go sobie jako powstaly z walca o osi stereometrycznej d, scietego dwiema pla¬ szczyznami równoleglemi. Os obrotu b ka¬ mienia jest tak umieszczona, ze tworzy z o- sia d kat niewielki.Kamien a, uwidoczniony na fig. 2, po¬ siada w przekroju osiowym ksztalt soczew¬ ki, ós obrotu oznaczono równiez przez b.Przygotowanie, wzglednie ksztaltowanie " powierzchni ciernych kamieni wedlug fig. 1 i 2, uskutecznia sie zapomoca krazka o- strzacego c, osadzonego w sposób swoisty, a mianowicie tak, ze podczas kazdego obro¬ tu obrabianego kamienia, krazek ten prze¬ suwa sie spetanie tam i zpowrotem w kie¬ runku wskazanym strzalkami ///, Ilia. Jed¬ noczesnie lozysko krazka wykonuje ruch poprzeczny, w kierunku wskazanym strzal¬ ka/.Iriny sposób wytwarzania ruchu nie¬ okraglego, wahadlowego lub drgajacego, polega na tern, ze os obrotu b kamieni szli¬ fierskich umieszcza sie, jak to uwidoczniono na fig. 3, zboku, mimosrodowo, lecz rów¬ nolegle do stereometrycznej osi srodkowej walcowego kamienia szlifierskiego. Otrzy¬ muje sie wtedy w wypadku naprzyklad ka¬ mienia walcowego dla wszystkich jego prze¬ krojów mimosrodowosc podczas biegu jed¬ nakowa.Ponadto odmiana, uwidoczniona na fig. 4, daje sie w ten sposób wykonac, ze os obrotu b kamienia ciernego zlewa sie wprawdzie z osia stereometryczna kamienia walcowego, lecz biegnie skosnie wzgledem osi podluznej, która tutaj stanowi os obro¬ tu dla korb e1, w których osadzone sa po¬ ruszajace sie swobodnie czopy o powierzch¬ ni kulistej. W ten sposób otrzymuje sie w pionowej plaszczyznie, przesunietej przez os stereometryczna d w kierunku do¬ ciskania drewna dla kamienia szlifierskie¬ go, równiez nieokragly tor, który, w uwi¬ docznionym przykladzie, posiada, wobec walcowatego ksztaltu kamienia, przekrój zlekka eliptyczny. Ostrzenie kamienia szli¬ fierskiego uskutecznia sie w ten sam spo¬ sób, jak to uwidoczniono na fig. 1 i 2.Kamienie uksztaltowane w ten sposób posiadaja powierzchnie cierna, wyposazona w rowek o ostrych krawedziach, majacy postac linji srubowej, silnie nachylonej wzgledem osi obrotu. Linje te wytwarza sie, w sposób znany, zapomoca krazka c, osadzanego w tym celu w sposób swoisty, a mianowicie tak, aby podczas kazdego obrotu ostrzonego kamienia krazek wyko¬ nywal ruch zwrotny (tam i zpowrotem) w kierunku strzalek //—Ha co najmniej o krok S/, linji srubowej S. Jednoczesnie lo¬ zysko krazka wykonuje jednostajny ruch boczny w kierunku strzalki 7. Wszystkie te trzy ruchy (/, II—Ha, III—Ilia) krazek wykonuje jednoczesnie, bedac osadzony w zbudowanym swoiscie przyrzadzie.Mimosrodowosc kamienia a, krok jego linji srubowej, oraz jej pochylosc, mozna zmieniac zaleznie od potrzeby. — 2 —Swoistosc wyzlobiró powierzchni kamie¬ nia wystepuje podczas scierania drzewa, o tyle, ze zlobek o krawedziach ostrych, po¬ ruszajacy sie miarowo tam i zpowrotem, wywiera na drzewo, w kierunku podluznym wlókien, dzialanie skrobiace, stwarza wciaz nowe powierzchnie robocze i przygotowuje je, w sposób skuteczny, do oddzierania, podczas gdy jednoczesnie ruchy do góry i nadól krysztalów po drewnie sprawiaja wobec mimosrodowosci kamienia, jedno¬ stajnie powtarzajace sie nacieranie i odchy¬ lanie sie od drzewa i rozdrabnianie rozluz¬ nionych wlókien. PL