PL231336B1 - Rozwijalna łata pomiarowa - Google Patents

Abstract

Rozwijalna łata pomiarowa o budowie teleskopowej, wyposażona w poziomice i libelle, charakteryzuje się tym, że posiada stalowy zwijalny przymiar (1) oraz teleskopowy, co najmniej dwuelementowy, drążek regulacyjny (2), przy czym dolny koniec przymiaru (1) przymocowany jest do podstawy najniższego elementu drążka (2), a najwyższy element drążka jest zakończony rączką (4), zaś do najwyższego elementu drążka (2), ewentualnie do rączki (4), jest przytwierdzony pojemnik (3) mieszczący bęben (18) przymiaru (1) ze sprężyną naciągającą, przy czym wewnątrz górnej części pojemnika (3) jest umieszczona libella pudełkowa (7), w dolnej części pojemnika (3) jest umieszczona libella rurkowa (13) oraz wskaźnik (6) długości wysunięcia przymiaru (1), a w ścianach i w przykryciu pojemnika (3) znajdują się otwory wziernikowe, zaś teleskopowy drążek (2) posiada zaciski (5) stabilizujące położenie przesuwnych elementów, w rączce (4) znajduje się śruba mocująca (8), a w dolnej części drążka nagwintowany otwór.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest rozwijalna łata pomiarowa, wykorzystywana do pomiarów długości jako samodzielny przymiar liniowy oraz jako łata geodezyjna w pomiarach niwelacyjnych z wykorzystaniem urządzeń optycznych.

Pomiary bezpośrednie długości wykonuje się przymiarami liniowymi rozkładanymi lub taśmowymi oraz nowej generacji miernikami ultradźwiękowymi lub laserowymi.

Zwijalne przymiary wykonuje się jako taśmy stalowe, płócienne lub z tworzyw sztucznych - płaskie lub profilowane. Taśmy płaskie są to przymiary podatne wymagające naciągu w czasie wykonywania pomiaru. Ich długość wynosi zazwyczaj od 1 m do 50 m - rzadziej większa. Taśmy profilowane wykonywane są jako stalowe, a dzięki łukowemu kształtowi przekroju utrzymują się w stanie pomiarowym samoczynnie. Umożliwiają wykonanie pomiaru przez jedną osobę zazwyczaj elementów o długości do 2 m. Pomiary większych długości wymagają udziału dwóch osób, jedna stabilizuje początkowy punkt taśmy, druga dokonuje odczytów.

Ultradźwiękowe mierniki długości są to urządzenia zminiaturyzowane, pozwalające wykonywać pomiary odległości przez jedną osobę, a ich dokładność jest bardzo duża. Zaletą ich stosowania jest łatwość wykonywania pomiaru, możliwość pomiaru odległości trudno dostępnych bez konieczności dochodzenia do pomiarowego punktu odniesienia. Wadą urządzeń ultradźwiękowych jest trudność wykonania pomiaru powierzchni o zróżnicowanej geometrii, na której nie możemy sprecyzować punktu odbicia fal. Ograniczona jest też długość pomiarowa dla powszechnie dostępnych mierników, w normalnych warunkach pomiaru nie przekraczająca 15 m. Ich zastosowanie ogranicza się do otwartych przestrzeni, bez utrudniających pomiar drzew lub gałęzi. Mierniki laserowe pozwalają na wykonywanie pomiarów odległości zazwyczaj do 50 m. Zaletami ich jest mała wielkość, duża dokładność pomiaru, możliwość wykonania pomiaru z jednego stanowiska bez konieczności bycia przy punkcie bazowym. Pomiar laserowy wymaga, aby powierzchnia z punktem była ustawiona prostopadle do kierunku pomiaru oraz aby widoczny był punkt wyznaczający przebieg wiązki laserowej. Gdy warunki te nie są spełnione, w celu uzyskania dokładnych wyników należy stosować dodatkowe ekrany wyznaczające punkt odbicia wiązki. Wadą tych urządzeń jest brak widocznego punktu pomiarowego przy wykonywaniu pomiarów w terenie w świetle dziennym, a szczególnie przy silnym nasłonecznieniu. Utrudnieniem są też występujące w linii pomiaru zarośla i gałęzie drzew.

W pomiarach geodezyjnymi urządzeniami optycznymi do ustalenia różnic rzędnych (długości pionowych) wykorzystywane są przewyższenia lub obniżenia punktów względem wyznaczonego poziomu, zwanego poziomem osi celowej. Do ustalania tych różnic wykorzystuje się łaty geodezyjne rozkładane, złożone z dwóch części, lub nowsze rozwiązania łat teleskopowych. Łaty teleskopowe, aby uniknąć grubych błędów pomiarowych, należy rozkładać w kolejności narastającej skali; gdy zamiast drugiego elementu wysuniemy element trzeci nie zachowamy ciągłości podziałki.

W opisie patentowym PL200600B1 wskazany jest sposób wykorzystania światłowodów do wspomagania pomiarów urządzeniami optycznymi trudno dostępnych konstrukcji i podzespołów maszyn wymagających pomiarów kontrolnych sprawdzających ich ustawienie. Wykorzystanie rozwiązania wymaga jednak bezpośredniego dostępu do miejsc pomiaru, nie jest też możliwe wprowadzanie takiej łaty do wody. Wymaga ona również elektrycznego zasilania emitera fal będącego źródłem światła niezbędnym do wykonywania pomiarów. Pomiar łatą geodezyjną przedstawioną w opisie patentowym PL200600B1 wymaga wykonania dodatkowych prostych obliczeń w celu ustalenia rzeczywistych pionowych odległości punktów względem poziomu osi celowej.

Pomiar odległości (długości poziomych) geodezyjnymi urządzeniami optycznymi prowadzony jest z wykorzystaniem łat niwelacyjnych oraz specjalnych urządzeń zwanych dalmierzami. Zaletą łat teleskopowych jest ich mała długość transportowa, nawet 80 cm. Jest to jednocześnie ich wadą, gdyż uniemożliwia pomiar w miejscach, w których wysokość nie przekracza długości pojedynczego elementu. Wadą jest też możliwość dokonywania pomiarów na podziałce częściowo wyciągniętego elementu lub z złożoną sekcją środkową. Błędów tych można się ustrzec kontrolując każdorazowo prawidłowość wysunięcia łaty i położenie zatrzasków stabilizujących poszczególne jej elementy. W najnowszej generacji laserowych urządzeniach geodezyjnych łaty zastąpione są lustrami/pryzmatami osadzonymi na teleskopowych tyczkach.

Zarówno technika ultradźwiękowa, jak i laserowa, są trudne do zastosowania w pomiarach prowadzonych w dwóch ośrodkach. Dotyczy to pomiarów wykonywanych przy ustalaniu kształtu przekro

PL 231 336 B1 jów cieków oraz batymetrii zbiorników wodnych. W tych warunkach pomiary sprowadzają się do pomiarów powierzchniowych nad lustrem wody, wykonywanych urządzeniami geodezyjnymi tradycyjnymi lub laserowymi i pomiarów podwodnych z wykorzystaniem sond mechanicznych, ciśnieniowych lub akustycznych.

Celem wynalazku było opracowanie łaty, która rozwiązuje opisane wyżej problemy.

Rozwijalna łata pomiarowa według wynalazku składa się ze stalowego zwijalnego przymiaru oraz teleskopowego, co najmniej dwuelementowego, drążka regulacyjnego. Dolny koniec przymiaru przymocowany jest do podstawy najniższego elementu drążka, a najwyższy element drążka jest zakończony rączką. Do najwyższego elementu drążka, ewentualnie do rączki, jest przytwierdzony pojemnik mieszczący bęben przymiaru ze sprężyną naciągającą. Wewnątrz górnej części pojemnika jest umieszczona libella pudełkowa, w dolnej części pojemnika jest umieszczona libella rurkowa oraz wskaźnik długości wysunięcia przymiaru. W ścianach bocznych i w przykryciu pojemnika wykonane są otwory wziernikowe. Teleskopowy drążek posiada zaciski stabilizujące położenie przesuwnych elementów drążka. Na górze drążka teleskopowego, w rączce, znajduje się śruba mocująca, a w dolnej części drążka nagwintowany otwór. Odległość określana stałą łaty rozumiana jest jako długość odcinka od wskaźnika długości do główki śruby mocującej.

Korzystnie na jednym z zacisków stabilizujących położenie przesuwnych elementów drążka znajduje się uchwyt wraz z umieszczoną na nim libellą.

Korzystnie drążek teleskopowy może być wykonany w przekroju poprzecznym jako eliptyczny lub prostokątny.

Korzystnie liczba zacisków stabilizujących odpowiada liczbie ruchomych elementów drążka teleskopowego. Korzystnie w konstrukcji zacisków znajduje się prowadnica przymiaru.

Korzystnie śruba mocująca zabezpieczona jest nakrętką, a otwór w dolnej części drążka śrubą zabezpieczającą. Korzystnie jest, aby wymiary śruby mocującej i otworu w dolnej części drążka były tak skalibrowane, aby możliwe było z ich wykorzystaniem wzajemne łączenie łat.

Rozwijalna łata pomiarowa według wynalazku może być wykorzystana do pomiarów długości jako samodzielny przymiar liniowy oraz jako łata geodezyjna w pomiarach niwelacyjnych z wykorzystaniem urządzeń optycznych. Stabilność przymiaru liniowego łaty zapewnia sprężyna napinająca oraz teleskopowy drążek regulacyjny. Teleskopowy drążek umożliwia dowolne ustawianie czynnej długości łaty i jej stabilizację z wykorzystaniem zacisków stabilizujących.

Rozwijalna łata pomiarowa umożliwia wykonywanie pomiarów długości przez jedną osobę, zachowując przy tym ustaloną prostą linię i napięcie taśmy pomiarowej. Stabilność pomiarową łaty (naciąg i sztywność) zapewnia zastosowanie sprężyny naciągającej przymiar i teleskopowy drążek regulacyjny. Rozwiązanie według wynalazku utrzymuje ciągłość skali, zarówno przy pełnym, jak i częściowym rozciągnięciu drążka regulacyjnego. Ciągłość skali zachowana jest też bez względu na to, który element drążka zostanie rozłożony/wyciągnięty.

Łata daje się łatwo zwijać/składać, przez co łatwo ją przenosić oraz przemieszczać się z nią w trudnych sytuacjach pomiarowych np. po śliskich skarpach brzegów cieków lub nasypów. Pozwala na wykonanie pomiarów odległości przy różnych nachyleniach mierzonego odcinka z zachowaniem kierunku pomiaru bez konieczności naciągu przymiaru przez dwie osoby. Pozwala także wykonywać pomiary ku górze, jak też w wąskich i niskich przestrzeniach. Umożliwia wykonywanie bezpośrednich pomiarów wewnętrznych np. otworów budowli, średnic rurociągów, szerokości szczelin. Można ją wykorzystywać zarówno w pomiarach jednopunktowych/jednostronnych, jak i dwupunktowych/wewnętrznych. Łata umożliwia wykonywanie pomiaru wśród luźno zwisających gałęzi.

Łata umożliwia wykorzystanie jej do pomiarów geodezyjnych z użyciem przyrządów optycznych (niwelatorów), do pomiarów długości oraz niwelacji tradycyjnej przy różnych długościach taśmy. Wysunięcie i długość łaty zależy od różnicy rzędnych punktu i poziomu osi celowej instrumentu oraz wysokości swobodnej przestrzeni nad punktem wysokościowym. Stosowanie rozwijalnej łaty pomiarowej wyklucza całkowicie powstanie błędu odczytu wynikającego z częściowego jej rozciągnięcia. Skala podziałki łaty zachowuje ciągłość bez względu na kolejność wysuwania elementów drążka. Zastosowanie zacisków stabilizujących gwarantuje ciągłą regulację długości pomiarowej przymiaru.

Libella rurkowa, umieszczona w dolnej części pojemnika mieszczącego bęben przymiaru, służy do kontroli ustawienia poziomego łaty. Libella ta korzystnie jest umieszczona w narożu pojemnika, w części nie zajętej przez bęben. Do obserwacji libelli służy otwór w czołowej ścianie pojemnika oraz otwory w ścianach bocznych.

PL 231 336 B1

Libella pudełkowa, umieszczona w górnej części pojemnika mieszczącego bęben przymiaru, służy do kontroli ustawienia pionowego łaty. Libella ta korzystnie jest umieszczona w narożu pojemnika, w części nie zajętej przez bęben. Do obserwacji libelli służy otwór w przykryciu pojemnika. Wykonanie libelli pudełkowej tuż pod płaszczyzną górnej ściany pojemnika umożliwia jej kontrolę z pola o dużym zakresie kąta widzenie.

Preferowane jest, aby otwory w pojemniku były przesłonięte przezroczystymi szybkami zabezpieczającymi libelle oraz wnętrze pojemnika przed zanieczyszczeniami.

W łatach długich, powyżej 1,6 m, wskazane jest wykonanie uchwytu na jednym z zacisków i na nim zamontowanie dodatkowej libelli pudełkowej. Dodatkowa libella pudełkowa jest korzystnie zlokalizowana po stronie przeciwległej do przymiaru. Wybór zacisku do montażu uchwytu zależy od długości całkowitej łaty oraz długości jej poszczególnych elementów wysuwnych. W wyborze miejsca montażu uchwytu wskazane jest, aby uchwyt znajdował się na wysokości około 1,4 m od końca łaty po wysunięciu wszystkich elementów znajdujących się poniżej uchwytu. Wysokość 1,40 m wynika z dogodności uchwytu i utrzymania łaty w pozycji pionowej oraz obserwacji libelli. Uchwyt powinien być wykonany w sposób pozwalający na jego montaż na dowolnym zacisku i powinien posiadać miejsce do montażu libelli 15.

Dodatkowy uchwyt może służyć także do doraźnego przenoszenia łaty w pozycji rozwiniętej jak i zwiniętej oraz jej transportu.

Pomiary z wykorzystaniem wnioskowanego rozwiązania łaty pomiarowej można prowadzić w warunkach braku swobodnej przestrzeni nad punktem pomiarowym wymaganej do postawienia łat tradycyjnych lub teleskopowych. Pomiar taki można prowadzić dla punktów położonych poniżej osi celowej, jak i powyżej, wykonując pomiary łatą skierowaną ku górze. Stosując kolejne łaty jako dodatkowe żerdzi wydłużające, łata może być wykorzystywana do pomiarów miejsc trudno dostępnych w korycie cieku np. rzędnych dna. Pomiary te mogą być prowadzone bez użycia sprzętu pływającego z mostów lub kładek.

Rozwijalna łata pomiarowa może być wykorzystana do niwelacji laboratoryjnych modeli fizycznych konstrukcji budowlanych np. w laboratoriach hydraulicznych. Wykorzystanie jej przewiduje się w miejscach o małej wysokości swobodnej przestrzeni nad punktem pomiarowym, np. w szczelinach, wnękach, pod mostami, wewnątrz rurociągów. Można ją wykorzystywać w pomiarach geodezyjnych budowli terenowych, w trudno dostępnych miejscach np. pod mostami lub kładkami, w pomiarach przy przyczółkach lub filarach, na budowlach wodnych przy ustalaniu wymiarów światła i wysokości zamknięć oraz rzędnych dna przewodów małych średnic.

Rozwijalna łata pomiarowa według wynalazku została pokazana na rysunku, na którym Fig. 1 przedstawia widok łaty, Fig. 2 przedstawia elementy górnej części, Fig. 3 i Fig. 4 przedstawiają widok łaty od góry, Fig. 5 przedstawia połączenie liniowego przymiaru z podstawą teleskopowego drążka, Fig. 6 przedstawia przekrój poziomy na wysokości zacisku, Fig. 7 przedstawia przekrój poziomy drążka wykonanego jako eliptyczny, a Fig. 8 przedstawia przekrój poziomy drążka wykonanego jako prostokątny, Fig. 9 przedstawia przekrój poziomy na wysokości zacisku z zamontowanym dodatkowym uchwytem i libellą pudełkową, a Fig. 10 przedstawia widok w rzucie pionowym zacisku z zamontowanym dodatkowym uchwytem i libellą.

Rozwijalna łata pomiarowa przedstawiona w przykładzie wykonania na rysunku składa się ze stalowego zwijalnego przymiaru 1 oraz teleskopowego drążka regulacyjnego 2. Dolny koniec przymiaru 1 przymocowany jest do podstawy najniższego elementu drążka 2, a najwyższy element drążka jest zakończony rączką 4. Do rączki 4 jest przytwierdzony pojemnik 3 mieszczący bęben przymiaru 18 ze sprężyną naciągającą. Wewnątrz górnej części pojemnika 3 jest umieszczona libella pudełkowa 7, wewnątrz dolnej części pojemnika 3 jest umieszczona libella rurkowa 13 a na zewnątrz dolnej części pojemnika 3 znajduje się wskaźnik 6 długości wysunięcia przymiaru 1. W ścianach bocznych i w przykryciu górnym pojemnika 3 wykonane są otwory wziernikowe, pozwalające na kontrolę libelli.

Teleskopowy drążek 2 składa się z górnej części stałej z rączką 4 oraz przesuwnych elementów wsuwanych jeden w drugi. Za korzystne należy uznać zamocowanie pojemnika 3 przymiaru na dole rączki, tak aby płaszczyzna jego dolnej ściany (dna) znajdowała się na wysokości wskaźnika 6 długości wysunięcia przymiaru 1. Taka lokalizacja ułatwia ustawienie łaty w linii krawędzi mierzonego elementu. Dopuszcza się zamocowanie pojemnika 3 w górnej części najwyższego elementu drążka 2 tuż pod rączką 4.

PL 231 336 B1

Teleskopowy drążek 2 posiada zaciski 5 stabilizujące położenie przesuwnych elementów drążka. Na jednym z zacisków 5 znajduje się uchwyt 14 z umieszczoną na nim libellą pudełkową 15 oraz z prowadnicą 16 przymiaru 1. Wariant z uchwytem 14 i libellą 15 jest opcjonalny i stosuje się go w przypadku łat długich.

W konstrukcji zacisków 5 od strony przymiaru 1 znajdują się prowadnice 16 przymiaru. Prowadnice te mają utrzymywać przymiar 1 w linii prostej wzdłuż kierunku mierzonego odcinka. Wysokość prowadnic należy ustalić w sposób zapewniający ułożenia przymiaru równoległe do podłużnej osi drążka 2.

Na górze drążka teleskopowego 2, w rączce 4, znajduje się śruba mocująca 8, a w dolnej części drążka nagwintowany otwór 9. Wymiary śruby 8 i otworu 9 są tak skalibrowane, aby możliwe było z ich wykorzystaniem wzajemne łączenie łat. Śruba 8 zabezpieczona jest nakrętką 10, a otwór 9 śrubą zabezpieczającą 11. Nakrętka 10 zabezpieczona jest elastycznym łącznikiem 17 zamocowanym obrotowo na zakrętce i przytwierdzonym do rączki 4.

Odległość 12 wyznacza stałą łaty rozumianą jako długość odcinka od wskaźnika długości 6 do główki śruby mocującej 8.

Pomiary rozwijalną łatą według wynalazku należą do jednego z następujących typów:

- pomiary zewnętrzne - długości i szerokości,

- pomiary wewnętrzne - szerokości i wysokości,

- pomiary geodezyjne - punktów dolnych i górnych,

- pomiary wyjątkowe - długości, głębokości.

Pomiary zewnętrzne wykonuje jedna osoba. Koniec/stopkę łaty stabilizuje się na krawędzi brzegu mierzonego elementu i ustawia przymiar 1 wzdłuż mierzonego wymiaru. Rozciąga się teleskopowy drążek regulacyjny 2 na wymaganą długość i stabilizuje się na drugim końcu elementu wykorzystując krawędź rączki 4. Wartość mierzonej całkowitej długości Lc wskazaną przez wskaźnik 6 odczytuje się z przymiaru 1.

Pomiary wewnętrzne wykonuje jedna osoba. Łatę przygotowuje się do pomiaru wewnętrznego odkręcając nakrętkę 10. Dół łaty opiera się o wewnętrzną krawędź szczeliny rozciąga się teleskopowy drążek regulacyjny 2 wzdłuż kierunku pomiaru, a następnie opiera się śrubę 8 o drugą krawędź szczeliny. Kontrolując styczne do krawędzi ułożenie stopki wykonuje się odczyt ze wskaźnika 6. Gdy pomiary wewnętrzne dotyczą ustalenia szerokości szczeliny, wtedy poziome ustawienie łaty kontroluje się libellą 13, natomiast gdy ustala się wysokość szczeliny łatę ustawia się pionowo wykorzystując do kontroli ustawienia libelle 7 lub 15. Przy pomiarze dowolnego wymiaru łatę lokalizuje się wzdłuż mierzonego odcinka. Ostateczny całkowity wymiar wewnętrzny Lc ustala się dodając do odczytu ze wskaźnika 6 z przymiaru 1 stałą łaty 12.

Pomiary geodezyjne wykonują dwie osoby - jedna obsługuje przyrząd optyczny (niwelator), druga stabilizuje łatę. Dla ustawionego i spoziomowanego instrumentu geodezyjnego wykonuje się odczyt W wstecz z łaty postawionej stopką na punkcie odniesienia (reperze). Łatę rozwija się na niezbędną długość pozwalającą na wykonanie pomiaru, tak aby oś celowa instrumentu znajdowała się w zakresie wysuniętej części przymiaru 1. Łatę ustawia się pionowo wykorzystując do kontroli ustawienia libelle 7 lub 15. Dodatkową kontrolę prowadzi się wykorzystując nitkę pionową krzyża nitek niwelatora. Suma rzędnej reperu Rr oraz odczytu W wstecz z łaty wyznacza wysokość osi celowej instrumentu.

Posi = Rr + W

Przy pomiarach punktów dolnych położonych na powierzchni poniżej poziomu osi celowej, przenosi się łatę oraz opiera się stopką na mierzony punkt wysokościowy, zachowując i kontrolując libellą 7 lub 15 jej pionowe ustawienie. Z niwelatora wykonuje się odczyt Pd w przód. Rzędną Rp punktu oblicza się odejmując od poziomu osi celowej Posi odczyt Pd w przód.

Rp = Posi - Pd

Różnica Dd rzędnych Rr reperu i mierzonego punktu jest równa różnicy odczytów W wstecz i Pd w przód.

Dd = W - Pd

Przy pomiarach punktów górnych położonych na powierzchni dolnej konstrukcji położonej powyżej poziomu osi celowej, przenosi się łatę i odwraca się ją stopką ku górze. Opiera się stopką od dołu na mierzony punkt spodu konstrukcji i wykonuje się z niwelatora odczyt Pg w przód. Pionowe ustawienie

PL 231 336 B1 łaty kontroluje się pionową nitką lunety niwelatora. Rzędną Rp punktu oblicza się dodając do poziomu osi celowej Posi odczyt Pg w przód.

Rg = Posi + Pg

Różnica Dg rzędnych Rr reperu i mierzonego punktu Rg jest równa sumie odczytów W wstecz i Pg w przód.

Dg = W + Pg

Wykonując pomiary, każdorazowo rozciąga się łatę na długość niezbędną do wykonania pomiaru, pozostawiając zwiniętą jej dalszą część. W trudnych warunkach przy przestawianiu łaty należy ja zwinąć, aby nie utrudniała przemieszczania się osobie obsługującej łatę.

Pomiary wyjątkowe wykonuje jedna osoba, a w trudnych warunkach dwie osoby - jedna nadzoruje ustawienie dolnego końca łaty, druga wykonuje odczyty z wskaźnika 6. W warunkach wyjątkowych lub sytuacjach trudnych wykonuje się pomiary złożone łatą pojedynczą lub przedłużoną.

Pomiary w sytuacjach wyjątkowych mogą być prowadzone przez jedną osobę tylko wtedy, gdy jest możliwość kontroli ustawienia stopki łaty i jednocześnie wykonania odczytu. W innych przypad kach w pomiarach uczestniczą dwie osoby.

Przy pomiarach konstrukcji budowlanych o dużych wymiarach należy stosować dwie łaty, jedna w pełnym rozwinięciu i druga w rozwinięciu stosownym do mierzonej długości. Łączenia trzech łat nie zaleca się z uwagi na ich ograniczoną wytrzymałość i sztywność, szczególnie przy pomiarach w ustawieniu poziomym.

Przygotowując łaty do pomiaru, łacie dolnej odkręca się nakrętkę zabezpieczającą 10 a w łacie górnej wykręca się śrubę 11. Korzystnie jest, aby zarówno nakrętka 10 jak i śruba 11 były połączone elastycznymi elementami 17 z drążkami łat, zabezpieczającymi je przed zgubieniem. Tak przygotowane łaty łączy się poprzez wkręcenie śruby 8 łaty dolnej w otwór śruby 11 łaty górnej. Po wybraniu punktu pomiarowego i ustawieniu się nad punktem w linii pomiaru, rozwija się dolną łatę kierując ją w stronę punktu oparcia. Po rozwinięciu łaty dolnej rozciąga się łatę górną stosownie do wymaganej długości, opiera się dolny koniec łat na punkcie i wykonuje się pomiary stosownie do sytuacji.

Przy pomiarach złożonych np. konstrukcji budowanych przez otwory lub szczeliny stropowe, opiera się dolny koniec łaty o punkt, a odczyt wykonuje się z wyższego poziomu ze wskaźnika 6 łaty górnej. Mierzona długość jest sumą maksymalnego odczytu z łaty dolnej jej stałej oraz odczytu z łaty górnej.

Przy pomiarach złożonych np. głębokości wody i kształtu przekroju koryta cieku prowadzonych z mostu lub kładki, ustawia się łatę wzdłuż pionu pomiarowego opierając dolny koniec łaty o dno cieku. Jedna osoba z poziomu brzegu wykonuje odczyt głębokości wody według poziomu zwierciadła, druga odczytuje długość do ustalonego elementu mostu. Z pomiarów tych uzyskuje się kształt przekroju poprzecznego koryta względem zwierciadła wody, oraz wysokości od rzędnych mostu do dna lub terenu, gdy pomiary wykonuje się poza korytem na terenie zalewowym. Dla cieków z dnem piaszczystym może być wymagane użycie stopki zapobiegającej zagłębianiu się łaty w dnie. Tego typu pomiary można wykonywać w małych ciekach z istniejących mostów lub kładek.

Claims (7)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Rozwijalna łata pomiarowa o budowie teleskopowej, wyposażona w poziomice i libelle, znamienna tym, że posiada stalowy zwijalny przymiar (1) oraz teleskopowy, co najmniej dwuelementowy, drążek regulacyjny (2), przy cz ym dolny koniec przymiaru (1) przymocowany jest do podstawy najniższego elementu drążka (2), a najwyższy element drążka jest zakończony rączką (4), zaś do najwyższego elementu drążka (2), ewentualnie do rączki (4), jest przytwierdzony pojemnik (3) mieszczący bęben (18) przymiaru (1) ze sprężyną naciągającą, przy czym wewnątrz górnej części pojemnika (3) jest umieszczona libella pudełkowa (7), w dolnej części pojemnika (3) jest umieszczona libella rurkowa (13) oraz wskaźnik (6) długości wysunięcia przymiaru (1), a w ścianach i w przykryciu pojemnika (3) znajdują się otwory wziernikowe, zaś teleskopowy drążek (2) posiada zaciski (5) stabilizujące położenie przesuwnych elementów, w rączce (4) znajduje się śruba mocująca (8), a w dolnej części drążka nagwintowany otwór (9).

   PL 231 336 B1 7
2. 2. Łata według zastrz. 1, znamienna tym, że na jednym z zacisków (5) znajduje się uchwyt (14) wraz z umieszczoną na nim libellą (15).
3. 3. Łata według zastrz. 2, znamienna tym, że w konstrukcji zacisków (5) znajduje się prowadnica (16) przymiaru (1).
4. 4. Łata według zastrz. 1, znamienna tym, że drążek teleskopowy (2) ma przekrój poprzeczny eliptyczny lub prostokątny.
5. 5. Łata według zastrz. 1, znamienna tym, że liczba zacisków stabilizujących (5) odpowiada liczbie ruchomych elementów drążka teleskopowego.
6. 6. Łata według zastrz. 1, znamienna tym, że śruba (8) zabezpieczona jest nakrętką (10).
7. 7. Łata według zastrz. 1, znamienna tym, że otwór (9) posiada śrubę zabezpieczającą (11).