Wykryto, ze przy usuwaniu apretury skrobiowej z tkanin i materjalów podob¬ nych zapomoca enzymów korzystne jest stosowanie roztworów amylazy, zawiera¬ jacych sole kwasu pirofosforowego lub in¬ nego kwasu fosforowego, z wyjatkiem soli kwasu ortofosforowego. Wystarczaja juz bardzo nieznaczne ilosci tego rodzaju soli, aby osiagnac znaczniejsze wzmozenie dzia¬ lania tych enzymów, jak np. przy uzyciu pirofosforanu wystarcza juz dodatek 0,01 do 0,001 % tej soli w stosunku do ilosci roz¬ tworu amylazy. Dodawanie soli wymienio¬ nych moze sie odbywac przed rozpuszcze¬ niem, podczas procesu rozpuszczania lub po rozpuszczeniu preparatów enzymowych; mozna jednak potrzebne ilosci tych soli dodawac równiez do preparatów enzymo¬ wych przy ich wytwarzaniu. Uzytecznemi solami w mysl wynalazku niniejszego sa naprzyklad: sole estrów kwasów fosforo¬ wych, jak fosforany cukrów, inozyto-heksa- fosforany, alkylo- i arylofosforany, pirofo- sforany, sole estrów kwasu pirofosforowe¬ go, metafosforany i t. d. Przytem moga byc stosowane naprzyklad sole sodowe, pota¬ sowe, wapniowe, magnezowe lub amonowe wymienionych kwasów. Najkorzystniejsze stezenie jonów wodorowych w tych roz¬ tworach mozna uzyskac w sposób znany.Do roztworów lub do suchych preparatów mozna wedlug potrzeby dodac innych sród-ków aktywujacych, jak soji kuchennej, oraz srodków stabilizujacych, ponadto sub-\ stancyj, dzialajacych buforowo, lub innych zwykle stosowanych substaiicyj dodatkor wych, a mianowicie kazdego z tych srod¬ ków zosobna lub w mieszaninie ze soba.Preparaty amylazowe, rozkladaj ace skrobie i zawierajace dodatek wymienio¬ nych soli, naprzyklad amylazy pochodze¬ nia zwierzecego lub roslinnego, nastepnie amylazy, wytworzone znanym sposobem zapomoca grzybków lub bakteryj, wyka¬ zuja, jak juz wspomniano, znacznie,zwiek¬ szona aktywnosc. Skutek ten uwidocznia sie przy zastosowaniu tych preparatów do usuwania apretury skrobiowej z tkanin, co uskutecznia sie lepiej i szybciej zapomoca preparatów, wytworzonych wedlug wyna¬ lazku niniejszego, anizeli przy zastosowa¬ niu znanych preparatów, uzywanych do te¬ go celu. Chodzi tu nie o dzialanie buforo¬ we, poniewaz aktywowanie zapomoca piro¬ fosforanu lub innych soli wspomnianych zachodzi takze przy najkorzystniejszem w odniesieniu do amylazy stezeniu jonów wo¬ dorowych.Zwiekszenie aktywnosci amylaz zapo¬ moca soli wymienionych kwasów fosforo¬ wych jest niespodziewane, jezeli uwzgled¬ ni sie, ze dzialanie innych enzymów, jak dwu- lub wielopeptydaz oraz trypsyny gru¬ czolu trzustkowego zostaje znacznie osla¬ bione, np. przez dodanie soli kwasu piro- fosforowego (patrz. Hoppe-Seyler „Zeit- schrift fur physiologische Chemie", tom 186, str. 186 i 187).Przyklad I. W 1000 1 wody rozpuszcza sie 100 g pirofosforanu sodowego i 1 kg preparatu z amylazy, otrzymanej z gru¬ czolu trzustkowego, np. produktu, znaj¬ dujacego sie w handlu i stosowanego jako srodek do usuwania apretury z tkanin. Za¬ pomoca tego roztworu traktuje sie bawel¬ ne, zawierajaca apreture skrobiowa, w spo¬ sób zwykly w temperaturze mniej wiecej 45QC. Rozklad skrobi zachodzi znacznie szybciej, anizeli przy traktowaniu tej ba¬ welny tym samym srodkiem enzymowym, lecz bez dodatku pirofosforanu.Przyklad II 100 g preparatu z gruczo¬ lu trzustkowego, 900 g soli kuchennej i 20 g pirofosforanu trój sodowego miesza sie w odpowiednim przyrzadzie. Otrzymuje sie mieszanine, nadajaca sie wybitnie jako sro¬ dek do odklejania towarów, zawierajacych apreture skrobiowa.Przyklad III. Do rozcienczonego roz¬ tworu amylazy, wytworzonej zapomoca bakteryj, dodaje sie 0,01% pirofosforanu trójsodowego. Stopien rozkladu skrobi, u- zyskany zapomoca tego roztworu, jest wiekszy od stopnia rozkladu skrobi, uzy¬ skanego zapomoca roztworu amylazy, o- trzymanej w taki sam sposób, niezawiera- jacego pirofosforanu trójsodowego.Przyklad IV. W 1000 1 wody rozpuszcza sie 50 g dwufosforanu heksozy, np. znajdu¬ jacej sie w handlu pod nazwa „candio- linu", i preparat amylazy, otrzymanej z gruczolu trzustkowego, zawierajacy 1000 jednostek amylazy (porówn. Willstatter, Waldschmidt-Leitz i Hesse, Hoppe-Seyler „Zeitschrift fur physiologische Chemie", tom 126, str. 143 i nastepujace) z dodat¬ kiem 1 kg soli kuchennej. Otrzymanym roztworem dziala sie na tkanine bawel¬ niana, zawierajaca apreture skrobiowa, w sposób zwykly w temperaturze mniej wie¬ cej 45°C. Odklejanie tkaniny zachodzi szybciej, anizeli przy traktowaniu tej tka¬ niny tym samym srodkiem enzymowym, lecz bez zastosowania dwufosforanu hek¬ sozy.Przyklad V. Proces przeprowadza sie, jak w przykladzie IV, stosujac jednak za¬ miast dwufosforanu heksozy 100 g meta- fosforanu sodowego. Równiez i w ten spo¬ sób osiaga sie przyspieszenie rozkladu skrobi.Przyklad VI. Dwufosforan heksozy, stosowany wedlug przykladu IV, zastepuje sie 50 g kwasnej soli wapniowo-magnezo- — 2 —wej kwasu inozyto-heksafosforowego. Usu¬ wanie aprctury skrobiowej z tkanin zacho¬ dzi znacznie szybciej, niz zapomoca roz¬ tworu wymienionego preparatu bez dodat¬ ku tej soli.Przyklad VII. Do roztworu 1 kg amy- lazy, otrzymanej zapomoca bakteryj, w 500 1 wody dodaje sie 50 g soli sodowej glice- rynofosforanu. Zapomoca tego roztworu (w którym stezenie jonów wodorowych na¬ stawia sie zapomoca zwykle stosowanych sposobów do wartosci pH, wynoszacej mniej wiecej 6,5) odkleja sie tkanine bawelniana, zawierajaca apreture skrobiowa, w tempe¬ raturze mniej wiecej 50°C. Usuniecie skro¬ bi zachodzi tu szybciej, niz przy stosowaniu preparatu wymienionego enzymu, niezawie- rajacego fosforanu gliceryny.Przyklad VIII. Proces przeprowadza sie, jak w przykladzie IV, z dodaniem jed¬ nak do stosowanego roztworu 0,01% gli- cerynofosforanu sodowego. Usuwanie apre- tury skrobiowej z tkanin osiaga sie z je¬ szcze lepszym skutkiem.Przyklad IX. Miesza sie razem 100 g suchego preparatu, otrzymanego z gruczolu trzustkowego, 900 g chlorku sodowego, 20 g pirofosforanu trójsodowego i 30 g mrów¬ czanu wapnia. Otrzymana mieszanina jest znakomitym srodkiem do usuwania apretu- ry skrobiowej z tkanin.Przyklad X. W 1000 1 wody rozpu¬ szcza sie 200 g suchego preparatu z gruczo¬ lu trzustkowego, 100 g pirofosforanu trój- sodowego, 100 g kwasnej soli wapniowo- magnezowej kwasu inozyto-heksafosforo- wego i 2 kg chlorku amonu. Zapomoca tego roztwomi traktuje sie w sposób zwykly w temperaturze mniej wiecej 45°C tkanine bawelniana, zawierajaca apreture skrobio¬ wa. Usuniecie skrobi zachodzi szybciej, niz przy stosowaniu wymienionego preparatu enzymowego, niezawierajacego pirofosfo¬ ranu trójsodowego i heksafosforanu inozy- tu.Zamiast soli, wymienionych w powyz¬ szych przykladach, mozna tez stosowac so¬ le innych pochodnych podanych kwasów fosforowych. PL