; 8 wrzesnia 1933 r ^ zastrz. I—8 (Francja Wynalazek dotyczy fotograficznego a- ,paratu, zwlaszcza na tasmy filmowe, np. na film kinematograficzny lub waski. Apa¬ rat ten odznacza sie daleko posunieta sa- moczynnoscia dzialania przy duzej pro¬ stocie konstrukcyjnej i taniosci, przyczem jego budowa wewnetrzna pozwala na na¬ danie calemu aparatowi szczególnie ma¬ lych wymiarów zewnetrznych.Wynalazek jest tytulem przykladu u- widocznrony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podluzny kamery fotograficznej wzdluz linji / — /na fig. 2; fig. 2 — widok tej kamery zgóry przy od¬ jetej pokrywie, fig. 3 — zewnetrzny wi¬ dok boczny kamery, fig. 4 — widok bocz¬ ny urzadzenia do przesuwania filmu, do mierzenia obrazka, do napinania i zwal¬ niania migawki objektywu oraz do urucho¬ miania zóltego filtru, fig. 5 — przekrój wzdluz linji V — V na fig. 4; fig. 6 — przekrój wzdluz linji VI — VI na fig. 4; fig. 7 — urzadzenie do uruchomiania dzwi¬ gni filtru, sluzacej do otwierania objekty¬ wu, fig. 8 — urzadzenie do dociskania ta¬ smy filmowej do ramki obrazkowej, fig. 9 — przekrój wzdluz linji IX — IX na fig. 8; fig. 10—widok kasety filmowej, fig. 11— przekrój wzdluz linji XI — XI na fig. 10; fig. 12 — przekrój wzdluz linji XII — XII na fig. 11; fig. 13 — mechanizm hamujacy, sluzacy do zmieniania czasu naswietlania, w polozeniu spoczynkowem, fig. 14 — me¬ chanizm hamujacy w polozeniu wlaczenia,fig. 15 i 16 wyjasniaja schematycznie spo¬ sób dzialania mechanizmu hamujacego, fig. 17 przedstawia widok boczny kamery ze sprezynowym mechanizmem napedo¬ wym w przekroju podluznym, fig. 18 — wi¬ dok ^góry kamery wedlug fig. 17 przy od¬ jetej pokrywie, fig. 19—urzadzenie ryglu¬ jace mechanizmu sprezynowego, fig. 20— widok zgóry kamery bez pokrywy z uwi¬ docznieniem sprezynowego mechanizmu napedowego oraz mechanizmu hamujacego do opózniania czasu naswietlania, fig. 21— mechanizm hamujacy w skali zwiekszonej, fig. 22 — widok kamery z urzadzeniem do nastawiania objektywu, fig. 23 — urza¬ dzenie nastawcze wedlug fig. 22 w skali zwiekszonej.W takich kamerach na tasmy filmowe znana jest rzecza wyzyskanie otworków (perforacji) filmu do mierzenia wielkosci obrazka. Wedlug wynalazku ruch tasmy filmowej, a tern samem i obrót zebatych rolek przenosnikowych, wyzyskuje sie nietylko do mierzenia wielkosci obrazka, lecz jednoczesnie i do regulowania dzia¬ lania plytki, naciskajacej na film, której cisnienie zostaje czasowo usuwane na mie¬ rzonej czesci filmu.Jezeli obraca sie galke 1, sluzaca do przesuwania filmu (fig. 2), to uruchomione zostaja równiez rolki zebate 2 do fjlmu, których zeby, wchodzac w otworki tasmy filmowej, powoduja przesuw tej ostatniej.Na jednej z rolek 2 umieszczony jest trzpien 3 (fig. 4) do mierzenia obrazka.Przy obrocie rolka 2 przyciska trzpien 3 do kciuka 4 wycinka zebatego 6, osadzone¬ go obrotowo i dajacego sie przesuwac po plytce lozyskowej 5, i przesuwa ten kciuk az do zderzaka 7, znajdujacego sie na plytce lozyskowej. Odmierzenie obrazka zostalo tern samem dokonane. Przez naci¬ sniecie na guzik 14, wystajacy ze scianki kamery, uruchomia sie w kiefunku strzal¬ ki za posrednictwem dzwigni katowej 14a wycinek zebaty 6, umieszczony przesuwnie na plytce lozyskowej 5, wskutek czego kciuk 4 wycinka zeslizguje sie z trzpienia 3 rolki filmowej i moze sie cofnac do swe¬ go polozenia poczatkowego. Wycinek ze¬ baty 6 jest zazebiony z kolem zebatem 8, osadzonem na walku 9, na którym zamoco¬ wana jest tarcza migawkowa 10, zaopa¬ trzona w wykrój. Z walkiem 9 polaczona jest sprezyna 11, uruchomiajaca migawke.Sprezyna ta jest napinana przy powyzej opisanym zabiegu i po zeslizgnieciu sie kciuka 4 z trzpienia 3 doprowadza wyci¬ nek zebaty do polozenia poczatkowego.Urzadzenie jest znowu gotowe do odmie¬ rzania nowego odcinka filmu.Przy tym ruchu odmierzajacym, po¬ wodowanym zapomoca trzpienia 3 rolki 2 za posrednictwem kciuka 4, umocowanego na wycinku 6, zostaje równoczesnie napie¬ ta takze migawka objektywu. Tarcza mi¬ gawkowa 10, zaopatrzona w wykrój, jest umieszczona po drugiej stronie plytki pod¬ stawowej. Przy obrocie tarczy 10, powo¬ dowanym obracaniem sie walka 9 wsku¬ tek uruchomienia zapomoca trzpienia 3 wycinka 6, sprzezonego z osia 9 tarczy, wykrój lOa przebiega przed otworem na¬ swietlajacym 15, wykonanym w sciance kamery, a jednoczesnie napina sie spre¬ zyna 11, cofajaca tarcze migawkowa 10.Podczas tego ruclju lub obrotu tarczy mi^ gawkowej 10, powodowanego ruchem, przy którym nastepuje odmierzanie obrazka, naswietlenie przedwczesne nie nastepuje, poniewaz otwór 15 objektywu jest za¬ mkniety dzwignia odslaniajaca 16. Do¬ piero, gdy po nacisnieciu guzika 14 wyci¬ nek zebaty 6 zostanie przesuniety, kciuk 4 zas zwolniony trzpieniem 3, a tern samem tarcza migawkowa 10 moze uskuteczniac swa droge powrotna, dzwignia odslaniaja¬ ca 16 podnosi sie, gdyz wystep 17 naciska ramie 16a obrotowej dwuramiennej dzwi¬ gni odslaniajacej. Otwór objektywu jest wtedy wolny, tarcza 10, obracajaca sie wstecz przy cofaniu sie wycinka 6, ustawia - 2 -1wykrój lOa naprzeciw otworu 15 objekty- wu, wskutek czego nastepuje naswietle¬ nie. Przy zwolnieniu guzika naciskowego 14 otwór objektywu zostaje znowu za¬ mkniety dzwignia 16, i powyzej opisany przebieg moze nastepowac ponownie. Przy nacisnieciu guzika 14 nastepuje zatem jednoczesnie naswietlanie oraz nastawie¬ nie aparatu w polozenie przygotowania do nastepnego przesuwu filmu. Przy zwolnie¬ niu zas tego guzika nastepuje otwarcie bezpiecznika objektywu dzwignia 16 i na¬ stawienie aparatu w polozenie przygoto¬ wawcze do nowego napiecia migawki.Sprezyna napinajaca 11, która urucho¬ mia migawke, a tern samem porusza tar¬ cze migawkowa 10 oraz cofa ja w chwili zwolnienia wycinka zebatego 6 trzpie¬ niem 3, nastepujacego na skutek nacisku guzika 14, jest utworzona z szeregu zwo¬ jów waskich oraz pewnej liczby zwojów szerokich. Sila sprezyny w zwojach wa¬ skich jest, jak wiadomo, wieksza, anizeli w zwojach szerokich, wykonanych z tego samego drutu. Koniec zespolu szerokich zwojów sprezyny 11, która drugim swym koncem o zwojach waskich jest polaczona z zabierakiem 18, osadzonym na walku 9 tarczy migawkowej 10, jest tak zamoco¬ wany na walku lub rolce 12, przechodza¬ cej przez scianke kamery i zaopatrzonej w galke 13, iz szerokie zwoje sprezyny mozna w pewnej mierze zwijac i tern sa¬ mem wylaczac je z dzialania. Przy niezwi- nietej sprezynie 11 w chwili uruchomienia tarczy migawkowej napinane sa jedynie zwoje szerokie, dzialajace slabiej. Im bar¬ dziej przez zwiniecie tych zwojów szero¬ kich zapobiega sie ich wspóldzialaniu z innemi, tern bardziej napiete sa zwoje wa¬ skie. W ten sposób zwieksza sie znacznie skale zmian czasu naswietlania, osiaga¬ nych zapomoca zwyklej zmiany sily spre¬ zyny, poniewaz dzialanie dwóch sprezyn o róznej sile jest zespolone w jcdnej spre¬ zynie.W celu nadania jeszcze wiekszej wol¬ nosci, w nastawianiu czasu naswietlania, stosuje sie jeszcze osobne urzadzenie har mujace, przyklad wykonania którego przedstawiono na fig. 13 — 16. Rolka 12, sluzaca do napinania sprezyny migawki, jest zaopatrzona w tarcze kciukowa 19.Na tarczy tej lezy jedno ramie 20a dzwi¬ gni katowej, której drugie ramie 206 jest zaopatrzone we wlasciwy mechanizm ha¬ mujacy, sprzezony z walkiem tarczy mi¬ gawkowej za posrednictwem zabieraka krazkowego 18 z oporkiem 21.Mechanizm hamujacy sklada sie z o- slony 22, przymocowanej do ramienia 206, oraz z umieszczonego w jej wnetrzu wal¬ ka zebatego 24 oraz z zespolonej z tym walkiem zapadki widelkowej 23. Z wal* kiem zebatym 24 zaczepia sie kólko zeba¬ te 25, znajdujace sie pod dzialaniem ko¬ twicy zapadkowej 26. Zaleznie od nachy¬ lenia ramienia 20a, rozrzadzanego tarcza kciukowa 19, ramie 206, a wskutek tego i oslona 22, leza blizej lub dalej zabieraka 18. Innemi slowy, zaleznie od tego pochy¬ lenia zapadka widelkowa 23 bardziej lub mniej zaczepia o oporek 21 zabieraka 18 i zatrzymuje w ten sposób obrót tego za¬ bieraka az do chwili, gdy po dosc duzym obrocie kola zebatego 25, hamowanego zapomoca kotwicy zapadkowej 26, zapad¬ ka widelkowa znajdzie sie w polozeniu, lezacem poza zakresem dzialania oporka 21. W polozeniu, przedstawionem na fig. 13, zapadka 23 nie zaczepia o oporek 21.Zaleznie od polozenia oporka 21, do zwol¬ nienia zapadki widelkowej 23 potrzebny jest wiekszy lub mniejszy okres czasu, co wyjasnione jest schematycznie na fig. 15 i 16.Inna postac wykonania mechanizmu ha¬ mujacego, nadajaca sie szczególnie ko¬ rzystnie do zastosowania w przypadku, gdy aparat fotograficzny wedlug niniej¬ szego wynalazku jest zaopatrzony, jak to ponizej opisano, w sprezyne do pfzesuwu — 3 -filmu i napinania migawki, przedstawiono na fig. 20 i 21. Podczas gdy przy uzyciu powyzej opisanego mechanizmu hamuja¬ cego mechanizm ten jest napinany zapo- moca trzpienia tarczy migawkowej, to w tern urzadzeniu napinanie jest uskutecz¬ niane wskutek samego przesuwu tasmy filmowej, dokonywanego zapomoca wycin¬ ka zebatego 6. Wycinek ten, którego punkt obrotu oznaczono liczba 70f zostaje uru¬ chomiony wskutek tego, ze trzpien 3 rolki, sluzacej do przesuwu filmu, zaczepia zty- lu o pret 4 wycinka kolowego 6 i popycha go naprzód. Wskutek tego nastepuje za¬ zebienie wycinka 6 z kólkiem 8 tarczy mi¬ gawkowej, a skutek tego i obrót tej tarczy oraz napiecie sprezyny 11. Na walku 9 tarczy migawkowej osadzony jest krazek 76 z trzpienkiem zderzakowym 73. Zwal¬ nianie odbywa sie w nastepujacy sposób.Na dolnej stronie wycinka 6 zamoco¬ wany jest trzpien 78, który przy nacisku naprzód, powodowanym przez przesuw fil¬ mu, uderza o powierzchnie dzwigni 79.Dzwignia ta spoczywa swa zaokraglona krawedzia lub grzbietem w odpowiednim wykroju dzwigni slizgowej 80, która sli¬ zga sie swym wystepem 80a po tarczy kciukowej 81, osadzonej na walku 12, wy¬ prowadzonym nazewnatrz kamery apara¬ tu. Zapomoca walka 12 zostaje bardziej lub mniej napieta sprezyna 11. Gdy trzpien 78 dotyka powierzchni dzwigni 79, dzwi¬ gnia zas ta nie moze sie odchylic, poniewaz jej grzbiet uderza o dzwignie 80, utrzymy¬ wana w górnem polozeniu tarcza kciuko¬ wa 81, to w'kierunku, wskazanym na fig. 21 strzalka, zmuszony jest obracac sie naokolo osi obrotu 84 inny wycinek zeba¬ ty 83. Wskutek tego w kierunku, wskaza¬ nym ta strzalka, zaczyna obracac sie kolo 85. Jednakze w tym przypadku kotwica 86 nie porusza sie, poniewaz kolo 85 jest zamocowane na mostku 87, który równiez jcst osadzony wahadlowo na osi obrotu 84. Prty wychylaniu sie wycinka zebatego 83 w kierunku strzalki mostek 87 wraz z kolem 85 porusza sie w tym samym kie¬ runku (az do uderzenia o zderzak), wy¬ chodzac z obrebu dzialania zapadki 86.Jesli nastepuje teraz przebieg zwalnia¬ nia, przy którem drazek 4 zeslizguje sie z trzpienia 3 rolki do przesuwu filmu, to najpierw wycinek 83 cofa sie pod dziala¬ niem sprezyny 88, lecz nastepnie dostaje sie pod dzialanie kotwicy zapadkowej 86, poniewaz mostek 87, wskutek zazebienia sie z kólkiem 87a, porusza sie sladem wy¬ cinka 6. Kolo zebate 85 zazebia, sie przy- tem z kotwica 86. Ponadto jednoczesnie przy opisywanem zwalnianiu tarcza mi¬ gawkowa wraz z przymocowanym do niej trzpieniem odskakuje bez jakiegokolwiek hamowania pod dzialaniem sprezyny //.Dzieki temu trzpien 73 styka sie natych¬ miast z lukiem kolowym 89 wycinka ze¬ batego 83, przyczem rozpoczyna sie po¬ wolne cofanie sie wycinka 83 z szybkoscia zwolniona wskutek dzialania kotwicy za¬ padkowej. Gdy trzpien 73 przylega do lu¬ tu kolowego 89, objektyw jest otwarty.Dopiero wtedy, gdy wycinek zebaty 83 cofnal sie na tyle, iz trzpien 73 nie styka sie juz z lukiem kolowym 89, objektyw zamyka sie. Napinanie urzadzenia hamuja¬ cego odbywa sie kazdorazowo po uplywie okreslonego czasu, czyli równoczesnie z przesuwem filmu.Wewnatrz komory aparatu znajduje sie dzwignia wahliwa 27, na której swo¬ bodnym koncu osadzony jest filtr barwny 27a, dodatkowa soczewka lub inny podob¬ ny narzad. Dzwignia 27 jest umieszczona z zastosowaniem tulei 28 obrotowo na wal¬ ku 12 galki 13, znajdujacej sie na ze¬ wnetrznej stronie kamery, dzieki czemu daje sie ona przesuwac przed otworem objektywu. Galka ta sluzy jednoczesnie takze do napinania sprezyny 11 oraz do wlaczania mechanizmu hamujacego w pe- lu nastawiania i regulowania czasu na¬ swietlania. Cale to urzadzenie jest tak — ^ —wykonane, ze prfcy wahaniu filtru przed otworem-ob jektywu sprezyna, uruchomia- iaca tarcze migawkowa, zostaje zwolnio¬ na, wskutek czego zwieksza sie samoczyn¬ nie odpowiednio i czas naswietlenia. Wsku¬ tek obracania galki 13 sprezyna 11, uru¬ chomiajaca tarcze migawkowa, zostaje zwinieta i napieta; Os galki 13 przechodzi przez wydrazona tuleje 28 filtru barwne¬ go i jest z ta tuleja sprzezona tak, np. cier¬ nie, iz przy napinaniu sprezyny 11 os 12 przekreca sie wzgledem tulei 28, nato¬ miast przy wahaniu dzwigni 27 filtru w kierunku objektywu i zpowrotem os 12 tej galki jest napedzana zapomoca tulei 28 (fig. 4 — 6). Wskutek tego podczas obro¬ tu galki 13, uskutecznianego w celu regur lowania czasu naswietlania, filtr barwny 27a nie zostaje uruchomiony, natomiast przy wahaniu filtru zóltego, powodowa¬ nego obrotem tulei 28 pod dzialaniem gu¬ zika 29, galka, sluzaca do nastawiania czasu naswietlania, której os 12 jest np. prowadzona przymusowo zapomoca tulei 28 filtru zóltego, zostaje wprawiona w ruch obrotowy. Dzieki temu przy wlaczeniu fil¬ tru barwnego sprezyna napina sie, czas zas naswietlania zostaje zwiekszony. Oby¬ dwa polozenia koncowe tarczy filtrujacej sa ustalane zapomoca wystepu, w który zaopatrzona jest dzwignia, zaczepiajaca o prozki plytki podstawowej. W urzadzeniu tern niezaleznie od tego, jak jest nastawio¬ ny czas naswietlania, napiecie sprezyny zawsze sie zmniejsza przy przesunieciu sie naprzód filtru zóltego, natomiast, prze¬ ciwnie, napiecie to zwieksza sie przy prze¬ sunieciu sie tego filtru wstecz, co oddzia¬ lywa na czas naswietlania. Azeby jednak zapewnic cofniecie, przy dokonywaniu na¬ stepnych zdjec, filtru zóltego, który byl uprzednio przesuniety naprzód, mozna filr, umieszczony przed otworem objekty¬ wu, utrzymywac w tern polozeniu zapo¬ moca dzwigni zapadkowej 30, znajduja¬ cej sie pod dzialaniem sprezyny. Dzwignia 30 po dokpnanem zdjeciu zostaje przy dalszym przesuwie filmu zwolniona za¬ pomoca trzpienka 31, znajdujacego sie na najblizej lezacej rolce zebatej, zólty zas film powraca w polozenie spoczynku pod dzialaniem sprezyny 32. Po dokonaniu zdjecia poprzez zólty filtr zostaje on sa¬ moczynnie wylaczony, czas zas naswietla¬ nia zostaje znowu zmniejszony.Niezbednym warunkiem przy zdjeciach jest, by film 34 stykal sie dokladnie z ram¬ ka obrazkowa 33, jak równiez azeby przy przesuwie filmu warstwa swiatloczula nie byla uszkodzona. W tym celu (fig. 8 i 9) na wewnetrznej stronie odejmowanej lub przegubowo umocowanej pokrywy apara¬ tu umieszczone jest urzadzenie docisko¬ we, zaopatrzone w plytke dociskowa, któ¬ rej dzialanie jest rozrzadzane zapomoca rolki do przesuwu filmu, zaopatrzonej na obwodzie w splaszczenia. Na sprezynie plaskiej 36, przymocowanej do wewnetrz¬ nej strony pokrywy aparatu, utrzymywa¬ na jest plytka 37, opierajaca sie widelko- wemi zderzakami 38 o splaszczenie rolki 2, sluzacej do przesuwu filmu. Na plytce 37 umieszczona jest wlasciwa plytka do¬ ciskowa 39, mogaca sie wahac naokolo punktu srodkowego. Jezeli zderzaki 38 opieraja sie o splaszczone czesci rolek 2, to plaska sprezyna wywiera pelne swe dzialanie i popycha naprzód plytke 37, a tern samem i wlasciwa plytke dociskowa 39, wskutek czego tasma filmowa podczas do¬ konywania zdjecia zostaje przycisnieta na- plask do ramki obrazkowej 33. Przy prze¬ suwie naprzód filmu, wzglednie przy obro¬ cie rolek 2, rolki te chwytaja swym okra¬ glym obwodem zderzaki widelkowate 38 i oddalaja od tych ostatnich ramke obraz¬ kowa, a tern samem i plytke 37, wskutek czego ustaje cisnienie ruchomej plytki do¬ ciskowej na tasme filmowa i umozliwiony zostaje swobodny ruch filmu przy pocia¬ ganiu go naprzód.Wychodzac z powyzej wspomnianego — 5 —zalozenia, ze tasma filmowa ihusivbyc za-^ bezpieczona podczas swego ruchu od ja¬ kichkolwiek uszkodzen, takze i kasete, w której umieszcza sie szpulke z filmem, wy¬ konywa sie wedlug wynalazku w szcze¬ gólny sposób. W znanych kasetach szczel¬ ne na swiatlo zamkniecie w szczelinach kasety, przez które przechodzi film^ jak równiez w miejscach osadzenia osi cewek, osiaga sie przez umieszczenie w tych miej¬ scach uszczelnien z aksamitu. Kaseta we¬ dlug wynalazku, oznaczona na rysunku liczba 40 (fig. 10 — 12), posiada w swej szczelinie do przechodzenia filniu sprezy¬ nujaca listwe 41, która zwykle zaslania te szczeline. Listwa ta posiada na obu swych koncach zagiete wystepy 42, które przy zalozonej kasecie opieraja sie o ramke obrazkowa 33. Gdy dzwignia kamery a- paratu jest zamknieta, sprezynujaca listwa zaslaniajaca 41 jest w swem polozeniu u- trzymywana zapomoca tych wystepów, natomiast kaseta jest przycisnieta pokrywa wdól do jej gniazda. Listwa 41 odsuwa sie zatem do góry od tej szczeliny przepusto¬ wej i pozwala tern samem na swobodne przejscie tasmy filmowej. Przy otwiera¬ niu aparatu przez podnoszenie jego po¬ krywy, kaseta podnosi sie samoczynnie na tyle, ze sprezynujaca listwa 41 znowu za¬ slania wspomniana szczeline na film. Ula¬ twia to równiez wyjmowanie kasety z apa¬ ratu. Dzieki naciskowi, wywieranemu na czesc filmu, wystajaca z kasety i sluzaca do zamocowania jej na drugiej cewce, o- siaga sie te zalete, ze ta czesc tasmy fil¬ mowej nie zostaje przedwczesnie odcia¬ gnieta wstecz pod dzialaniem wewnetrz¬ nego naprezenia filmu, dzieki czemu zbed¬ ne jest manipulowanie w ciemni.W celu uzyskania szczelnego na swia¬ tlo zamkniecia kasety na bokach cewek wyprowadzony jest nazewnatrz poprzez odejmowalna scianke boczna 45 kasety je¬ dynie czop 44 cewki, zaopatrzony w szcze¬ line 43, sluzaca do uruchomienia tej cewki.Czesc przepustowa w kasecie jest wykona¬ na w postaci rurki 46, która wchodzi w pierscieniowy rowek 47, wykonany w cew¬ ce filmowej. Swiatlo, jakie mogloby prze¬ dostac sie przez przestrzen, istniejaca miedzy czopem 44 cewki a rurka 46, mu¬ sialoby zatem przejsc przez szereg zala¬ man, zanim mogloby trafic na film. Za¬ miast czopa, wyprowadzanego naze¬ wnatrz, stosuje sie czop 48, wystajacy do wewnatrz, na który nasadza sie cewke 44, zaopatrzona w otwór. Inna zalete tak wy¬ konanej kasety stanowi jej mala dlugosc, poniewaz nie musi ona posiadac bocznie wystajacych czopów cewkowych oraz nie wymaga ona miejsca na uszczelnienia, któ¬ re inaczej bylyby niezbedne. Kaseta jest dopasowana zatem do innych wewnetrz¬ nych czesci aparatu, które wymagaja ma¬ lo miejsca.W takich kamerach, w których film jest poruszany zapomoca rolki, zazebiaja¬ cej sie z perforacjami tasmy filmowej, i przewija sie z jednej szpulki na druga, musi byc zastosowane urzadzenie (fig. 18) do wyrównywania zwiekszajacego sie ob¬ wodu cewki, na która film sie nawija.W innych aparatach urzadzenie to stano¬ wia cewki, slizgajace sie w sprezynach. W aparacie wedlug wynalazku zastosowano w tym celu sztywne polaczenie rolki do przesuwu filmu z cewka nawijana 49. Po¬ laczenie takie jest utworzone np. przy po¬ mocy przekladni, skladajacej sie z kól ze¬ batych 50, 51, 52. Przekladnia tego sztyw¬ nego polaczenia jest jednak tak dobrana, azeby na poczatku nawijalo sie tasmy fil¬ mowej mniej, anizeli tej tasmy przesunela rolka przesuwowa, wskutek czego na rdzen cewki film nie jest nawijany w postaci mocno do siebie przylegajacych zwojów.Po pewnej liczbie zdjec ten stosunek zmie¬ nia sie jednak, poniewaz obwód cewki na¬ wijanej w miedzyczasie powoli sie zwiek¬ sza, wskutek czego nawija sie na te cewke filmu wiecej, anizeli go przesuwa rolka ~ 6 —przesuwdwa. ,Nie wywiera to jednak szkodliwego dzialania, poniewaz wedlug wynalazku nadmiernie duzy odcinek filmu, jaki zostaje na poczatku nawijania prze¬ suniety zapomoca rolki i znajduje sie w postaci luzno nawinietych zwojów na rdze¬ niu cewki, zostaje stopniowo zwiniety co¬ raz mocniej. W praktyce okazalo sie, ze w ten sposób mozna uskutecznic duza licz¬ be zdjec bez koniecznosci stosowania ela¬ stycznego wyrównania.Przez odpowiedni dobór przekladni oraz stosunku miedzy rolka do przesuwu filmu a obwodem cewki filmowej mozna granice stosowalnosci tego sztywnego po¬ laczenia wedlug wynalazku rozszerzyc na tyle, ze urzadzenie to pozwala na dokony¬ wanie aparatami fotograficznemi na male obrazki dowolnie duzej liczby zdjec.To nieruchome polaczenie rolki prze- suwowej z cewkami, ze wzgledu na to, ze jest ono sztywne, daje sie wyzyskac w nadzwyczaj prosty sposób takze i do licze¬ nia zdjec (porównaj fig. 17; 18). Jezeli na rolce do przesuwu filmu umiesci sie kolo zebate 50 o dwudziestu czterech zebach, na zbieraku zas, sluzacym do napedzania cewki, kolo zebate 52 o dwudziestu pieciu zebach, to przy kazdym obrocie rolki do przesuwu filmu {uskuteczniajacej np. prze¬ suw tasmy filmowej na dlugosc jednego obrazka) polozenie tego zabieraka zmienia sie o jeden zabek. Galka 1, osadzona na zabieraku, lub tez wskaznik, na niej umie¬ szczony, bylby wiec, po kazdej zmianie obrazka, przesuwana dalej o 1/24 czesc ob¬ wodu kola. Jezeli pod galka / umiesci sie odpowiednia skale 54, to otrzymuje sie gotowe urzadzenie do liczenia zdjec. Po¬ niewaz przekladnia z kolami zebatemi mu¬ si byc zastosowana juz do sztywnego po¬ laczenia, opisanego powyzej, to do otrzy¬ mania mechanizmu licznikowego wystar¬ czy jedynie skala, bez uzycia jakichkolwiek innych czesci skladowych. Urzadzenie to stanowi znaczne uproszczenie ogólnego mecjiftnizmtty poniewaz zbedne sa osobne urzadzenia mechanizmu licznikowego oraz czesci skladowe do wyrównywania zwiek¬ szajacego sie obwodu cewki filmowej. W powyzej opisanej postaci wykonania apa¬ ratu przesuw filmu uskutecznia sie przez obracanie galki 1, polaczonej z cewka na¬ wijana (fig. 2).Mozna równiez przesuw filmu uczynic samoczynnym, napedzajac go zapomoca mechanizmu sprezynowego. Otrzymuje sie wówczas moznosc trzymania aparatu przed oczami przy dokonywaniu wszyst¬ kich zdjec bez koniecznosci obracania fil¬ mu reka po dokonaniu kazdego zdjecia.W tym celu rolka do przesuwu filmu (fig. 17, 18) nie jest wykonana, jak to ma miej¬ sce zazwyczaj, w postaci cylindra wydrazo¬ nego, lecz jest utworzona z dwóch cienkich krazków czolowych, umieszczonych na jed¬ nym walku i zaopatrzonych w zeby nape¬ dowe. Na jednym z tych krazków osadzo¬ ny jest trzpien ryglujacy 3, zaczepiajacy ztylu o pret zderzakowy 4, umieszczony na stale na wycinku kolowym 6. Zeby wy¬ cinka 6 zazebiaja sie z zebami kólka 8, na którego osi osadzona jest tarcza mi¬ gawkowa 10. Na osi rolki do przesuwu fil¬ mu znajduje sie kolo zebate 60. Z kolem tern zazebia sie bebenek sprezynowy 61, z którym zazebiony jest mechanizm hamuja¬ cy, skladajacy sie z kola posredniego 62, kola wychwytowego 63 i kotwicy 64. Spre¬ zyna, znajdujaca sie w bebenku 61, jest w dowolny zwykly sposób napinana zapo¬ moca zatrzymu i klucza do nakrecania.Jezeli sprezyna jest napieta, to rolka, przesuwajaca film, obraca sie wskutek za* zebiania sie bebenka sprezynowego z ko¬ lem 60, przyczem trzpien ryglujacy 3 chwyta ztylu pret zderzakowy, co po¬ woduje obrót wycinka kolowego, a wraz z nim, za posrednictwem kólka 8, takze i tar¬ czy migawkowej 10. Wykrój, znajdujacy sie w tarczy migawkowej, jest doprowa¬ dzany przed objektyw, sprezyna zas, pola- — 7 -^czona z ta tarcza, zostaje napieta. Skrzy¬ delko zakrywajace, nieprzedstawione na rysunku, zapobiega jednak naswietleniu filmu. Wycinek zebaty 6 jest tak przesu¬ wany w swem lozysku przez nacisniecie guzika zwalniajacego, ze pret zderzakowy 4 wychodzi z obrebu dzialania trzpienia ryglujacego 3 i moze byc cofniety zapo- moca sprezyny, dzialajacej na tarcze mi¬ gawkowa (fig. 19). Przy naciskaniu guzika 14 wspomniane powyzej, a nieprzedstawio¬ ne na rysunku, skrzydelko zakrywajace zostaje jednoczesnie odsuniete, przy szyb¬ kiemu zas cofaniu sie tarczy migawkowej 10 dokonywane jest naswietlenie. Ponie¬ waz przy tym przebiegu trzpien ryglujacy 3 rolki 2, sluzacy do przesuwu filmu, nie napotyka juz wiecej zadnego oporu na precie zderzakowym 4, to mechanizm sprezynowy, a wskutek tego i rolka prze- suwowa bieglyby niehamowane. Takiemu jednak biegowi zapobiega proste urzadze¬ nie, powodujace unieruchomianie mecha¬ nizmu sprezynowego przy nacisnieciu gu¬ zika zwalniajacego 14 oraz naswietlanie filmu, przy ponownem natomiast podnie¬ sieniu wgóre (przy zwalnianiu) guzika 14 film przesuwa sie tylko o jeden obrazek dalej. Dzwignia 66 jest osadzona wahliwie w punkcie obrotu 67. Jednem swem ramie¬ niem dzwignia ta zaczepia o brzeg wykro¬ ju suwaka 68, uruchomianego zapomóca guzika 14. Przy pomocy tego suwaka wy¬ cinek zebaty 6, jak to opisano powyzej, zo¬ staje odsuniety z obrebu dzialania trzpie¬ nia ryglujacego 3. Jezeli, w celu dokona¬ nia naswietlania filmu, guzik 14 zostal na¬ cisniety wdól, wówczas drugie ramie dzwi¬ gni 66 ustawia sie hamujaco na drodze ru¬ chu wystepu, przymocowanego do kotwi¬ cy 64, wskutek czego uniemozliwiony zo¬ staje ruch mechanizmu sprezynowego.Przy ponownem zwolnieniu guzika, czyli po dokonanem naswietleniu, kotwica zo¬ staje znowu zwolniona w miejscu najwyz- szem, trzpien, osadzony na rolce do prze¬ suwu tasmy filmowej, moze, po zwolnieniu guzika, chwytac ponownie odsuniety wgó¬ re pret zderzakowy i pchac go naprzód az do jego oporka. Obrót rolki 2 odpowiada przytem dlugosci obrazka. Migawka jest wtedy znowu napieta i przebieg moze sie znowu powtarzac: naciskanie zwalniacza, przy jednoczesnem hamowaniu kotwicy; w najnizszym punkcie — zwalnianie mi¬ gawki. Przy zwalnianiu guzika zwalniajace¬ go 14 nastepuje zwolnienie kotwicy; po¬ wstaje ruch mechanizmu sprezynowego wraz z rolka do przesuwu filmu oraz na¬ pinanie migawki.Aparaty na maly rozmiar obrazka, na jaki obliczony jest aparat wedlug wyna¬ lazku, wymagaja dokladnego nastawiania.Jest takze rzecza pozadana mozliwie jak najwieksze wyzyskanie ostrosci tego ro¬ dzaju aparatu fotograficznego, wskutek czego zaleznie od okolicznosci takze i przy takich zdjeciach, przy których odle¬ glosci objektywu zmieniaja sie, nie potrze¬ ba dokonywac zadnego nastawiania apa¬ ratu na odleglosc.Wedlug wynalazku na oprawce objek¬ tywu umieszczone jest urzadzenie do na¬ stawiania objektywu w celu umozliwienia niewprawnemu nawet amatorowi korzysta¬ nia bez trudu z tabeli, to jest znalezienia odpowiednio do kazdej pozadanej przy¬ slony prawidlowego nastawienia na tak zwany punkt oddalenia, azeby w ten spo¬ sób osiagnac calkowite wyzyskanie ostro¬ sci, wynikajacej z kazdego nastawienia przyslony. W miare zmniejszania przyslony fotograficznego aparatu zwieksza sie, jak wiadomo, glebia ostrosci. Zakres ostrosci zwieksza sie przez to zarówno ku przodo¬ wi, jak i ku tylowi. Przyklad wykonania tego urzadzenia przedstawiono na fig. 22 i 23. Fig. 22 przedstawia aparat fotogra¬ ficzny z urzadzeniem nastawczem, fig. 23 zas — urzadzenie nastawcze w skali zwiek¬ szonej. Wedlug wynalazku do osiagniecia powyzej wskazanego celu liczby, dotycza- — 8 —ce przyslony, posiadaja rózne zabarwie¬ nie, np. przyslona 3,5 jest oznaczona cy¬ frami czerwonemi, przyslona 5,6 —cyfra¬ mi zielonemi, ^przyslona 11 zas — cyframi niebieskiemi. Na skali odleglosciowej, znajdujacej sie na oprawce objektywu, po¬ szczególne wskazania liczbowe oddalenia sa wykonane równiez nróznemi kolorami, np. wskazanie ,, co " — barwa czerwona, wskazanie „5 m" — barwa zielona, wska¬ zanie ,,2,5 m" — barwa niebieska* Liczby, podane tutaj tytulem przykladu, odpowia¬ daja mniej wiecej objektywowi o ognisko¬ wej, wynoszacej 30 mm.Na rysunku przedstawiono zabarwienie niebieskie — linja kropkowana, zabarwie¬ nie zielone — linja kreskowana, zabarwie¬ nie zas czerwone — linja kreskowano- kropkowana.Dzieki takiemu urzadzeniu osoba foto¬ grafujaca winna jedynie wiedziec, ze jeze¬ li np. przyslona jest nastawiona na zielo¬ na liczbe 5,6, to prawidlowy punkt, odda¬ lenia otrzymuje sie przy nastawianiu odle¬ glosci na równiez zielona liczbe 5 m. Inne- mi slowy: barwie nastawionej przyslony odpowiada zawsze liczba, wskazujaca od¬ dalenie, oznaczona tym samym kolorem.Zapomoca innego wykonania wynalazku mozna zakres ostrosci stwierdzac na pod¬ stawie dowolnej przyslony lub nastawie¬ nia. Jak przedstawiono na rysunku, zakres ostrosci przy najwiekszej przyslonie, czyli zgodnie z podanym przykladem przy przyslonie 3,5, jest wskazywany zapomoca dwóch wskazników 92, lezacych na prawo i na lewo od wskaznika 91. Wskazniki 92 sa wykonane w tym samym kolorze, co i liczba przyslony 93 oraz liczba 94, wska¬ zujaca oddalenie. A wiec przy przyslonie czerwonej 3,5, przy przyslonie zielonej 5,6, oraz przy przyslonie niebieskiej 11, zielo¬ ne wskazniki odpowiadaja wiekszej glebi ostrosci, znaki sa polozone dalej, anizeli czerwone, niebieskie zas odpowiadaja za¬ kresowi jeszcze dalej lezacemu, anizeli zielone. Niezaleznie od tego, jak przedmiot jest teraz nastawiony, przestrzen, lezaca miedzy jednakowo zabarwionemi wskazni¬ kami, wskazuje glebie ostrosci. Takze i tu¬ taj odczytywanie jest bardzo proste: np. zielona przyslona = zielonej glebi ostro¬ sci. Zbedne sa zupelnie jakiekolwiek wskazniki liczbowe. Bledy w odczytywa¬ niu sa prawie niemozliwe, poniewaz nale¬ zy odczytywac i nastawiac dane o jedna- kowem zabarwieniu. PL