PL229236B1 - Samolot z napędem odrzutowym - Google Patents

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia jest samolot z napędem odrzutowym, zwłaszcza samolot dyspozycyjny z umieszczonym na grzebiecie kadłuba (2) silnikiem odrzutowym (3). Samolot z napędem odrzutowym, zawierający silnik (3) odrzutowy, osadzony na kadłubie (2), charakteryzuje się tym, że kadłub (2) samolotu za silnikiem odrzutowym (3) wyposażony jest w odchylacz powietrza (6), który stanowi klapa odchylana od powierzchni zewnętrznej pokrycia kadłuba (2) samolotu.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest samolot z napędem odrzutowym, zwłaszcza samolot dyspozycyjny z umieszczonym na grzebiecie kadłuba silnikiem odrzutowym.

Znane są samoloty z napędem odrzutowym, z umieszczonym na grzebiecie kadłuba silnikiem odrzutowym, które napędzane są siła gazów odlotowych z silnika odrzutowego. Umieszczenie silnika odrzutowego na grzbiecie kadłuba samolotu z napędem odrzutowym ma pewne niedogodności z tym związane. Takie wzajemne przestrzennie usytuowane silnika odrzutowego powoduje, że w trakcie pracy silnika odrzutowego siła, jaką oddziałuje silnik na samolot, powoduje powstawanie momentu obrotowego samolotu zasadniczo względem poziomej osi przebiegającej przez środek ciężkości samolotu i płaszczyznę pionową, w której leży środek ciężkości samolotu oraz jego oś podłużna.

Wynika z to z faktu, że silnik odrzutowy umieszczony na kadłubie samolotu odrzutowego zawsze musi leżeć powyżej środka ciężkości samolotu. Jedynie w konstrukcjach samolotów odrzutowych wojskowych, gdzie silnik przebiega przez kadłub samolotu można uniknąć tego zjawiska lub radykalnie je zminimalizować.

Takie rozwiązanie nie może jednak znaleźć zastosowania w samolotach cywilnych, chociażby z powodu ograniczenia miejsca dla załogi, pasażerów i bagażu.

Innym możliwym rozwiązaniem jest umieszczenie dwóch silników odrzutowych pod skrzydłami samolotu. Takie rozwiązanie jest również nie do przyjęcia, zwłaszcza dla małych samolotów choćby z uwagi na konieczność zastosowania dwóch silników co radykalnie podnosi koszty produkcji i eksploatacji samolotu.

Zjawisko powstawania momentu obrotowego względem środka ciężkości samolotu przy umieszczeniu silnika odrzutowego na kadłubie samolotu jest szczególnie niekorzystne w trakcie startu samolotu i wynika z faktu dociążania przedniego koła samolotu do podłoża, z którego startuje samolot. To dociążanie przodu samolotu i co za tym idzie kół przednich samolotu powoduje, że samolot może wystartować po osiągnięciu większej prędkości niż w przypadku, gdyby takiej siły nie było. Większa prędkość startowa wymaga oczywiście dłuższej drogi startowej pasa startowego i nie wszystkie lotniska mogą w tej sytuacji być dostępne dla takiego samolotu odrzutowego.

W późniejszym okresie lotu samolotu oddziaływanie wspomnianego powyżej zjawiska nie ma już takiego znaczenia.

Istnieją próby zaradzenia tej sytuacji i sprowadzają się one do ingerencji w konstrukcję silnika odrzutowego a polegają na zastosowaniu w tylnej części silnika odrzutowego, w jego obudowie wewnętrznej odpowiednich kierownic wymuszających inne skierowanie siły napędowej gazów odlotowych, niż zgodna z osią podłużną silnika odrzutowego.

Chociaż takie rozwiązanie wpływa korzystnie na zmianę długości drogi startu samolotu, to w znacznym stopniu komplikuje budowę silnika odrzutowego, wpływa na jego awaryjność, trwałość oraz podnosi koszty zarówno produkcji samolotu odrzutowego jak i jego obsługi.

Unikniecie powyżej wymienionych niedogodności, a także dostarczenie nowych rozwiązań w zakresie konstrukcji lekkich samolotów odrzutowych umożliwia rozwiązanie według wynalazku.

Według wynalazku, samolot z napędem odrzutowym, zawierający silnik odrzutowy osadzony na kadłubie, charakteryzuje się tym, że kadłub samolotu za silnikiem odrzutowym wyposażony jest w odchylacz powietrza.

Korzystnie jest, kiedy odchylacz jest ruchomy.

Korzystnie jest też, kiedy położenie odchylacza powietrza jest regulowane za pomocą mechanizmu otwierającego.

Korzystnie jest również, kiedy położenie odchylacza powietrza jest regulowane za pomocą za pomocą ręcznego mechanizmu otwierającego.

Korzystnie również jest, kiedy położenie odchylacza powietrza jest regulowane za pomocą za pomocą nożnego mechanizmu otwierającego.

Korzystnie jest także, kiedy położenie odchylacza powietrza jest regulowane za pomocą za pomocą elektrycznego mechanizmu otwierającego.

Jest korzystnie, kiedy położenie odchylacza powietrza jest regulowane za pomocą za pomocą hydraulicznego mechanizmu otwierającego.

Jest też korzystnie, kiedy odchylacz powietrza jest sterowany automatycznie za pomocą układu sterującego.

PL 229 236 B1

Przedmiot wynalazku przedstawiony jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia samolot odrzutowy w widoku z boku, fig. 2 fragment samolotu odrzutowego za silnikiem odrzutowym na kadłubie samolotu i umieszczony za nim odchylacz w stanie zamkniętym, fig. 3 fragment samolotu odrzutowego za silnikiem odrzutowym na kadłubie samolotu i umieszczony za nim odchylacz w stanie zamkniętym z ukazanym schematycznie mechanizmem otwierającym w jednym wykonaniu a fig. 4 fragment samolotu odrzutowego za silnikiem odrzutowym na kadłubie samolotu i umieszczony za nim odchylacz ukazujący schemat jego działania.

Jak pokazano na fig. 1, samolot 1 z napędem odrzutowym, zwłaszcza samolot dyspozycyjny do napędu wykorzystuje silnik odrzutowy 3. Samolot 1 z napędem odrzutowym posiada kadłub 2 oraz skrzydła 4. Jak pokazano w tym przykładzie realizacji, silnik odrzutowy 3 umieszczony jest na grzbiecie kadłuba 2 samolotu 1 odrzutowego.

Na fig. 1 wskazano środek ciężkości 5 samolotu 1 odrzutowego. Ten środek ciężkości jest umieszczony poniżej geometrycznego środka silnika odrzutowego 3 co powoduje w normalnych warunkach powstawanie momentu obrotowego dociążającego przód samolotu 1 odrzutowego.

Jak pokazano na fig. 1, fig. 2, fig. 3 i fig. 4, tuż za silnikiem odrzutowym 3 na grzbiecie kadłuba 2 samolotu 1 odrzutowego umieszczony jest odchylacz powietrza 6. Odchylacz powietrza 6 stanowi klapa odchylana od powierzchni zewnętrznej pokrycia kadłuba 2 samolotu 1. Odchylana od kadłuba klapa będąca odchylaczem powietrza 6 jest fragmentem kadłuba 2 wpisującego się w jego bryłę.

Odchylacz powietrza 6 jest wychylany na zewnątrz kadłuba 2 samolotu 1 odrzutowego w sytuacji, która tego wymaga to znaczy szczególnie w trakcie startu samolotu 1 odrzutowego.

W pokazanym na fig. 4 i fig. 5 przykładzie realizacji wynalazku odchylacz powietrza 6 jest wychylany za pomocą elektrycznego mechanizmu otwierającego 7 ale jest oczywiste, że dla realizacji tej funkcji odchylacza powietrza 6 może być użyty każdy inny rodzaj mechanizmu otwierającego taki jak na przykład ręczny, nożny czy pneumatyczny.

Oczywiście w innych wykonaniach odchylacz powietrza 5 może być zamocowany do kadłuba 2 samolotu 1 na stałe bez możliwości zmiany jego położenia z jego odpowiednim wyprofilowaniem pozwalającym na zapewnienie odpowiedniej aerodynamiki bryły samolotu 1.

Claims (2)

1. Samolot z napędem odrzutowym zawierający silnik odrzutowy osadzony na kadłubie, znamienny tym, że kadłub (2) samolotu (1) za silnikiem odrzutowym (3) wyposażony jest w odchylacz powietrza (6), który stanowi klapa odchylana od powierzchni zewnętrznej pokrycia kadłuba (2) samolotu (1).

   Samolot według zastrz. 1 , znamienny tym, że odchylacz powietrza (6) jest regulowany za pomocą mechanizmu otwierającego (7).

   Samolot według zastrz.
2. 2, znamienny tym, że odchylacz powietrza (6) jest regulowany za pomocą ręcznego mechanizmu otwierającego (7).

   Samolot według zastrz. 2, znamienny tym, że odchylacz powietrza (6) jest regulowany za pomocą nożnego mechanizmu otwierającego (7).

   Samolot według zastrz. 2, znamienny tym, że odchylacz powietrza (6) jest regulowany za pomocą hydraulicznego mechanizmu otwierającego (7).

   Samolot według zastrz. 2, znamienny tym, że odchylacz powietrza (6) jest sterowany automatycznie za pomocą układu sterującego.