Dla nalezytego wyzyskania rozporza- dzalnego spadku ciepla w turbinach spali¬ nowych proponowano juz wykonywac je w postaci wielostopniowych, podobnie jak turbiny parowe. Jak w wielostopniowej turbinie parowej z miedzystopniowem przegrzewaniem pary, tak tez i w turbinach spalinowych o kilku stopniach cisnienia mozna zwiekszac pomiedzy dwoma kolej - nemi stopniami cisnienia lub grupami stop¬ ni cisnienia temperature juz czesciowo roz¬ prezonego srodka pednego, przez co ter¬ miczna sprawnosc turbiny musi ulec dal¬ szej poprawie.Sposób powierzchniowego nagrzewania pednego srodka w celu zwiekszenia tempe¬ ratury, stosowany przy parowej turbinie z przegrzewaniem posredniem, zawodzi jed¬ nakze w turbinie spalinowej o kilku stop¬ niach cisnienia, poniewaz ta droga nie moz¬ na uzyskac wysokiej temperatury, niezbed¬ nej do uzyskania dobrej sprawnosci.Proponowano juz przeto wprowadzanie do pierwszego stopnia cisnienia turbiny spalinowej srodka pednego z tak wielkim nadmiarem powietrza, zeby nadmiar ten nastepnie wystarczyl do spalenia nowego cieklego lub stalego paliwa, wprowadza¬ nego pomiedzy dwoma kolej nemi stopnia¬ mi cisnienia lub grupami stopni cisnienia do juz czesciowo rozprezonego srodka pedne¬ go. Jednak, pomijajac inne braki, posiada ten znany sposób te powazna wade, ze pa¬ liwo, wprowadzane pomiedzy dwoma ko- lejnemi stopniami lub grupami stopni ci¬ snienia do czesciowo juz rozprezonego sród-ka pednego, niezupelnie miesza sie z nie- zbednem do spalenia powietrzem, skutkiem czego jest zle spalanie, Ta sama wada jest polaczona równiez z odwrotnym sposobem pracy, wedlug któ¬ rego do pierwszego stopnia lub grupy stop¬ ni cisnienia turbiny spalinowej zostaje wprowadzany srodek pedny, posiadajacy nadmiar palnych czesci skladowych, lecz niedostateczna ilosc powietrza, poczem zas pomiedzy dwoma kolejnemi stopniami ci- v snienia lub grupami stopni cisnienia do cze¬ sciowo juz rozprezonego srodka pednego zostaje wprowadzane ~ dodatkowo tylko swieze powietrze, które w kazdem takiem miejscu spala dalsza czesc palnych czesci skladowych pednego srodka.W celu zwiekszenia temperatury juz czesciowo rozprezonego srodka pednego pomiedzy kazdemi dwoma kolejnemi stop¬ niami cisnienia lub grupami stopni cisnie¬ nia turbiny spalinowej byl równiez propo¬ nowany sposób nastepujacy: calkowita ilosc paliwa, przeznaczona do spalenia w turbinie, zostaje spalona z niezbednem po¬ wietrzem przy cisnieniu, panuj acem przed pierwszym stopniem cisnienia. Czesc wy¬ tworzonych spalin moze byc zatem wpro¬ wadzona jako srodek pedny do pierwszego stopnia cisnienia turbiny spalinowej, pod¬ czas gdy pozostala czesc goracych spalin zostaje uzyta do stopniowego wprowadza¬ nia do czesciowo juz rozprezonego srodka pednego. Ten znany sposób posiada oprócz innych braków równiez te wazna wade, ze przy wprowadzaniu stosowanych do zwiek¬ szenia temperatury spalin do czesciowo juz rozprezonego srodka pednego powstaja na skutek dlawienia znaczne straty, obnizaja¬ ce w niedopuszczalny sposób sprawnosc turbiny spalinowej.Niniejszy wynalazek zapobiega wadom tych znanych sposobów pracy, przyczem zostaje osiagnieta nadzwyczaj wysoka sprawnosc termiczna. IstoTa wynalazku polega na tern, ze zostaja wytwarzane przy¬ najmniej dwie mieszanki paliwa z powie¬ trzem pod cisnieniami róznej wysokosci, i kazda z nich ulega spalaniu przy stalem cisnieniu, a równiez na tern, ze z powsta¬ lych w ten sposóbspalin spaliny o najwyz- szem cisnieniu doprowadzane sa jako sro¬ dek pedny do pierwszego stopnia cisnienia, a kazde spaliny o nizszem cisnieniu ,— do odpowiadajacego jego cisnieniu dalszego stopnia cisnienia, przyczem temperatura spalin, które maja byc doprowadzone do jednego z dalszych stopni cisnienia, jest wyzsza od temperatury juz czesciowo roz¬ prezonego srodka pednego, doplywajacego z poprzedzajacego stopnia cisnienia i ule¬ gajacego pomiedzy temi obli stopniami zmieszaniu z dcprowadzonemi z zewnatrz spalinami, poczem tak powstala mieszanka srodków pednych ulega w nastepnej czesci turbiny dalszemu rozprezaniu. Wykres cisnienia i temperatury rozprezajacego sie srodka pednego wykazuje zatem nagly wzrost temperatury przynajmniej przy jed¬ nym z dalszych stopni, to jest nastepuja¬ cych po pierwszym stopniu cisnienia.Ten sposób pracy moze byc równiez u- rzeczywistniony przez to, ze jako srodek pedny zostaje wprowadzona do pierwsze¬ go stopnia cisnienia mieszanka z wytwo¬ rzonych spalin o najwyzszem cisnieniu i z pary wodnej w przyblizeniu o takiem sa¬ mem cisnieniu. W ten sposób. osiaga sie z jednej strony te zalete, ze temperatura wprowadzonych do pierwszego stopnia ci¬ snienia spalin ulega zmniejszeniu do wiel¬ kosci dopuszczalnej dla pracy turbiny, a z drugiej strony korzysc ze wzrostu tempe¬ ratury przy dwóch kolejnych stopniach cisnienia jest tern wieksza, im wieksza ilosc pary wodnej jest zawarta w czesciowo juz rozprezonym, a potem znowu nagrzanym srodku pednym.Przy sposobie pracy wedlug niniejszego wynalazku uchodzaca z turbiny mieszanka srodków pednych unosi wprawdzie z soba duzo ciepla, lecz cieplo to moze byc zno- — 2 —wu w znany sposób wykorzystane przez zastosowanie go, np. do wytwarzania pary wodnej, która moze byc uzyta do dowol¬ nego celu. Poniewaz jednakze w wiek¬ szosci wypadków do spalin, majacych byc wprowadzonemi do pierwszego stopnia ci¬ snienia turbiny, zostaje dodawana para dla zmniejszenia temperatury do wielkosci do¬ puszczalnej przy pracy turbiny, jak to by¬ lo wyluszczone powyzej, wskazane jest u- zycie do tego celu pary wodnej, wytworzo¬ nej z ciepla spalin. Przytem osiaga sie te szczególna zalete, ze, w przeciwienstwie do innych instalacyj turbin spalinowych, do¬ datkowe urzadzenie kotlów parowych jest niepotrzebne, poniewaz bedace w rozporza¬ dzeniu samo cieplo wystarcza juz do wy¬ tworzenia niezbednej pary wodnej.Sposób pracy wedlug niniejszego wyna¬ lazku moze miec w dalszym ciagu taki przebieg, ze gorace spaliny, które maja byc doprowadzane do dalszego stopnia cisnie¬ nia, sa wprowadzane w tak duzej ilosci, ze temperatura wytworzonej pomiedzy temi stopniami mieszanki mniej wiecej odpowia¬ da temperaturze pednego srodka, dopro¬ wadzanego do pierwszego stopnia cisnienia turbiny.Dalsza forma wykonania wynalazku mo¬ ze polegac na tern, ze mieszanka pednych srodków w ostatniej czesci turbiny ulega rozprezaniu do stanu prózni. Ten ostatni sposób pracy moze byc urzeczywistniony w ten sposób, ze pomiedzy dwoma kolej - nemi stopniami cisnienia, w miejscu, gdzie goracy gaz spalinowy zostaje wprowadzo¬ ny do turbiny jako sroclek pedny, zostaje podtrzymane w nrzyblizeniu cisnienie at¬ mosferyczne. W tym wypadku przy wy¬ twarzaniu spalin, znajdujacych sie pod atmosferycznem cisnieniem nie jest po¬ trzebna sprezarka do sprezania powietrza niezbednego do spalania.Na fig. 1 rysunku jest schematycznie przedstawiona dla przykladu instalacja turbin, pracujacych wedlug niniejszego spo¬ sobu. Fig. 2 przedstawia wykres cisnienia i temperatury tej instalacji. Jako odciete sa narysowane z lewej strony ku prawej cisnienia, panujace w sredniej strudze pra¬ du, jako rzedne-przynalezne temperatury.Turbina la posiada trzy grupy stopni /, // i ///, z których kazda sklada sie z dwóch pojedynczych stopni cisnienia / i 2, wzgled¬ nie 3 i 4, wzglednie 5 i 6. Pierwsza grupa I stopni otrzymuje przez kierownicze urza¬ dzenie 7 z komory mieszalnej 8, jako sro¬ dek pedny, mieszanke spalin i pary wodnej.Spaliny doplywaja do komory mieszalnej 8 z urzadzonej przed nia komory spalania 9.Paliwo zostaje doprowadzone do komory spalania przez rure 10, a niezbedne powie¬ trze do spalania przez rure 11 przy pomocy powietrznej sprezarki wysokiego cisnienia 12. W komorze 9 paliwo i powietrze zostaja zmieszane i spalone. Wytworzone spaliny maja jednak teraz zbyt wysoka temperatu¬ re, aby mogly byc bezposrednio uzyte jako srodek pedny w wielostopniowej turbinie.Wskutek tego do spalin, przed ich uzyciem w turbinie, w komorze mieszalnej 8, lacza¬ cej sie z komora spalania 9 \— zostaje do¬ mieszana taka ilosc nasyconej pary wodnej, ze powstaje mieszanka srodków pednych o temperaturze, dopuszczalnej dla turbiny.W danym przykladzie wykonania ma ona wynosic 1200° abs. Niezbedna para wodna zostaje doprowadzona do komory mieszal¬ nej 8 przez rure 14 pod cisnieniem, w przy¬ blizeniu takiem samem, jak cisnienie spa¬ lin. W danym wypadku cisnienie to wy¬ nosi 16 atm abs. Stan ten jest przedsta¬ wiony na wykresie (fig. 2) w punkcie A.Doplywajaca z komory mieszalnej 8 mieszanka spalin i pary, wykonywujac pra¬ ce w pierwszej grupie / stopni turbiny, roz¬ preza sie do cisnienia 4 atm abs. Tempera¬ tura mieszanki spada przytem w przybli¬ zeniu do 890° abs (punkt B na fig. 2).W celu otrzymania wysokiej termicznej sprawnosci, równiez w nastepnych stop¬ niach cisnienia, pomiedzy grupami / i H, — 3 —do rozprezonej juz w grupie / do 4 atm mieszanki srodków pednych zostaje domie¬ szane z komory spalania 15 tyle goracych spalin równiez o cisnieniu 4 atm, ze po¬ wstaje mieszanka, posiadajaca temperatu¬ re w przyblizeniu równa poczatkowej tem¬ peraturze przed pierwsza grupa stopni, za¬ tem 1200° abs (punkt C na fig. 2). Sluzace do zmieszania gorace spaliny zostaja wy¬ tworzone w komorze spalania 15, do któ¬ rej zostaje doprowadzane paliwo przez ru¬ re 16, a przez rure 17 — powietrze nie¬ zbedne do spalania; powietrze to tloczy sprezarka powietrzna niskiego cisnienia 13.Mieszanka pednego srodka pierwszej gru¬ py stopni i na nowo doprowadzonych go¬ racych spalin zostaje wprowadzona do gru¬ py II stopni i rozpreza sie tam przy wyko¬ naniu pracy do cisnienia (punkt D fig. 2), które o nieznaczna wielkosc d rózni sie od cisnienia atmosferycznego (punkt E na fig. 2). Temperatura mieszanki srodka pedne¬ go spada przytem w przyblizeniu do 880° abs. W celu zachowania termicznej spraw¬ nosci w dalszej czesci turbiny zostaje po¬ nownie do czesciowo rozprezonej mieszan¬ ki pednego srodka domieszana taka ilosc goracych spalin, zeby dla dalszego rozpre¬ zania w grupie /// stopni powstala nowa mieszanka srodka pednego, której tempera¬ tura poczatkowa jest znowu w przyblizeniu taka, jak poczatkowa temperatura pednego srodka, wchodzacego do pierwszej grupy stopni, zatem 1200° abs (punkt F na fig. 2).Wytwarzanie goracych spalin, które maja byc domieszane i jctóre winny miec cisnie¬ nie atmosferyczne, odbywa sie w komorze spalania 18. Paliwo zostaje clo niej dopros wadzane przez rure 19, a powietrze nie¬ zbedne do spalania — z atmosfery przez rure 20. Osobna sprezarka powietrzna jest tutaj niepotrzebna, poniewaz w komorze spalania panuje bardzo nieznaczna niedo- preznpsc.Mieszanka pednego srodka grupy II stopni i doprowadzonych na nowo z komo¬ ry 18 goracych spalin zostaje wprowadzo¬ na do czesci turbiny, tworzacej grupe /// stopni i stanowiacej tutaj ostatnia jej czesc.Mieszanka, wykonywujac tam prace, roz¬ preza sie do cisnienia 0,25 atm wedlug krzywej F—G na fig. 2. Niedopreznosc ta zostaje wytworzona przez urzadzenie skraplajace 20a i sprezarke 21 do spreza¬ nia spalin. Zanim jednak uchodzaca z tur¬ biny mieszanka pednych srodków dojdzie do skraplacza 20a, oddaje ona w przyrza¬ dzie 22 do wytwarzania pary duza czesc swojego ciepla. Ciepla tego wystarcza do wytworzenia takiej ilosci pary wodnej, ja¬ ka jest potrzebna do mieszania w komorze 8. Doplyw pary wodnej z przyrzadu do wytwarzania pary 22 do komory mieszal¬ nej 8 odbywa sie przez rure 14. Przyrzad do odparowywania 22 otrzymuje zasilaja¬ ca wode przez rure 23.Do przyrzadu wytwarzajacego pare 22, w razie zyczenia, moze byc tez przylaczo¬ ny przegrzewacz pary, tak iz spaliny, wy¬ tworzone w komorze spalania 9, moga byc mieszane nie z nasycona, lecz z przegrzana para wodna.Po oddaniu przez mieszanke srodka pednego, uchodzacego z turbiny, wiekszej czesci swojego ciepla w przyrzadzie do wytwarzania pary 22 dostaje sie ona do po¬ wierzchniowego skraplacza 20a, gdzie o- chlodzona do temperatury skraplania pary wodnej wskutek skroplenia, zostaje ona u- wolniona od wiekszej czesci domieszanej pary wodnej. Do tego powierzchniowego skraplacza zostaje doprowadzona przez ru¬ re 24 woda chlodzaca. Ciepla woda od¬ plywa przez rure 25. Skropline odciaga rura 26 przy pomocy nieprzedstawionej na rysunku pompy. Nieskroplona gazowa czesc skladowa mieszanki srodka pednego zostaje sprezona do atmosferycznego ci¬ snienia wirowa sprezarka 21 i wyprowa¬ dzona nazewnatrz przez rure 27. Sprezarki wirowe 13 i 12 sa polaczone szeregowo.Pierwsza ssie powietrze z atmosfery przez — 4 —przewód 28. Czesc sprezonego w niej po¬ wietrza przechodzi przez rure 17 do komo¬ ry spalania 15; pozostala czesc zostaje da¬ lej sprezana w sprezarce wysokiego cisnie¬ nia 12 i przez rure 11 prowadzona do ko¬ mory spalania 9.Sprezarka 21 do gazów wylotowych, sprezarka' niskiego cisnienia do powietrza 13 i powietrzna sprezarka wysokiego ci¬ snienia 12 moga byc pedzone dowolnemi silnikami. Jako takie moga, naturalnie, znowu byc stosowane turbiny, których ro¬ dzaj budowy i sposób pracy jest zgodny z rodzajem budowy i sposobem pracy tur¬ biny la, lub tez sama turbina la moze na¬ wet sluzyc do napedu. PL