Wynalazek niniejszy dotyczy wytwa¬ rzania rozpuszczalnych fosforanów droga roztwarzania naturalnych fosforytów w kwasie siarkowym oraz urzadzenia, sluza¬ cego do tego celu.Dotychczas wytwarzano rozpuszczalne fosforany zwykle w ten sposób, ze miesza¬ no szybko kwas siarkowy ze zmielonym fosforytem w mieszalniku, przyczem naj¬ czesciej poddawano reakcji dosc znaczne ilosci naraz. Proponowano równiez mie¬ szanie powyzsze uskuteczniac w sposób ciagly.Aby uniknac krzepniecia calej masy przerabianego materjalu juz w mieszalni¬ ku, uzywano zwykle stosunkowo znaczne ilosci rozcienczonego kwasu, przyczem skladniki mieszano bardzo szybko i nie¬ zwlocznie po zmieszaniu wypuszczano z mieszalnika, jeszcze w stanie cieklym, do nieruchomego lub ruchomego zbiornika, w którym masa,ta dojrzewala, czyli, innemi slowy, reakcje chemiczne dobiegaly do konca.Przy mieszaniu skladników w opisany wyzej sposób sproszkowany fosforyt sty¬ kal sie najpierw z kwasem bardziej stezo¬ nym i czesc fosforytu ulegala przekwasze- niu, reszta zas, stykajac sie z kwasem juz mniej stezonym, pozostawala niedokwa- szona. Ponadto sposób ten byl niezadowa¬ lajacy ze wzgledu na trudnosc dokladne¬ go odmierzania ilosci kwasu i fosforytu, podlegajacych zmieszaniu ze soba. Wsku-tek takiego niedokladnego ' odmierzenia materjal traktowano kwasem nadmiernie lub tez niedostatecznie, tak ze zostawal on przekwaszony lub niedokwaszony, dajac produkt koncowy gorszego gatunku.W pewnych przypadkach podczas mie¬ szania kwasu z fosforytem stosowano u- miarkowany ciag powietrza, wytwarzany zapomoca wentylatora, w celu usuwania gazów, wywiazujacych sie podczas reak¬ cji chemicznej. Przy stosowaniu jednakze tego sposobu mozna bylo korzystac tylko z bardzo slabego ciagu, aby zmniejszyc do minimum straty pylu fosforytowego, pory¬ wanego ciagiem powietrza z mieszaniny podczas mieszania jej."-¦ Ze wzgledu na to, iz przy sposobie po¬ wyzszym skladniki mieszano ze soba nad¬ zwyczaj szybko i wyrzucano nastepnie nie¬ zwlocznie do zbiornika, glówny przebieg reakcji chemicznej mial miejsce wtedy, gdy masa znajdowala sie juz w spoczyn¬ ku w tym zbiorniku. Wskutek tego znacz¬ na czesc gazów, wywiazujacych sie pod¬ czas re&kcyj chemicznych, zachodzacych juz w zbiorniku, pozostawala w skrzepnie¬ tej masie, nadajac jej postac gabki. Czesc uwiezionych gazów wydzielala sie nastep¬ nie podczas mielenia masy, lecz znaczna ich czesc pozostawala nadal w masie, wy¬ rzucanej na halde w celu ostatecznego jej dojrzewania. Gazy, uwiezione w ten sposób w materjale przerobionym i wy¬ rzuconym na halde, powodowaly zlepianie sie masy, wskutek czego nie dawala sie o- na nastepnie nabierac na lopaty mecha¬ niczne i musiala byc poddawana jeszcze raz odpowiedniej obróbce.Jak zaznaczono powyzej, dotychczas stosowano zwykle kwas rozcienczony (52— 53°Be), w celu zachowania dostatecznej plynnosci mieszaniny i umozliwienia la¬ twego spuszczania jej do zbiornika. W ra¬ zie uzycia przy tym sposobie kwasu bar¬ dziej stezonego trzeba byloby go dodawac wiecej w celu dachowania dostatecznej plynnosci masy, przez co znów w goto¬ wym produkcie znajdowalby sie nadmiar kwasu,.Nadmiar taki jest szkodliwy i niepo¬ zadany, ponadto czyni sposób nieekono¬ micznym ze wzgledu na strate kwasu.Czyniono juz w pewnych przypadkach próby zneutralizowania tego nadmiaru kwasu przez dodawanie suchego mielone¬ go fosforytu do mieszaniny podczas doj¬ rzewania lub tez po rozdrobnieniu; dodat¬ kowy ten zabieg nie zapewnia jednak cal¬ kowitego zakonczenia reakcji chemicznej.Stosowanie bardziej stezonego kwasu jest równiez uwazane za niepozadane ze wzgle¬ du na tworzenie sie na czasteczkach nie¬ rozpuszczalnej powloki, rozpuszcza jacej sie tylko z wielkim trudem w kwasach i utrudniajacej nalezyty przebieg reakcji chemicznej.Wynalazek niniejszy podaje udoskona¬ lony sposób postepowania, umozliwiajacy unikniecie powyzszych niedogodnosci. Spo¬ sobem tym otrzymuje sie produkt, zawie¬ rajacy wiekszy procent przyswajalnego kwasu fosforowego, niz rozpuszczalne fo¬ sforany dotychczasowe. W mysl wynalaz¬ ku skladniki mieszaniny po wstepnem zmieszaniu ich przez caly czas przebiegu reakcji porusza sie, miesza i ugniata w ce¬ lu doprowadzenia skladników mieszaniny do scislejszego zetkniecia sie ze soba oraz w celu wydzielenia gazów, wywiazujacych sie podczas reakcji.Przedmiotem wynalazku jest równiez urzadzenie, udogodniajace mieszanie i u- gniatanie kwasu z mielonym fosforytem oraz umozliwiajace usuwanie gazów, wy¬ twarzajacych sie podczas przebiegu reak¬ cji chemicznej w mieszaninie. Urzadzenie to umozliwia równiez szybkie mieszanie sie ze soba dokladnie odmierzonych ilosci kwasu i fosforytu oraz nalezyta kontrole dojrzewania produktu gotowego.Wedlug wiec wynalazku udoskonalony sposób wytwarzania rozpuszczalnych fo- — 2 —sforaaów c fosforytów surowych polega na mieszaniu kwa^su ze sproszkowanym fo¬ sforytem surowym i ugniataniu tej miesza¬ niny azvdq prawie calkowitego jej skrzep¬ niecia; Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z komory mieszalnikowej, polaczonej: z komora do ugniatania masy, niewielkich stosunkowo rozmiarów, oraz kilku zespo¬ lów lopatek, napedzanych niezalezniie od siebie, mieszajacych i ugniatajacych prze¬ rabiana mase we wzmiankowanych komo¬ rach- Ponadto urzadzenie posiada koryto do dojrzewania masy, utworzone z pewnej liczby pasów bez konca, poruszajacych sie w jednym kierunku i z jednakowa szybko¬ scia,, przyczem pasy te tworza lacznie dno i boczne scianki zamknietego koryta. Doj¬ rzala masa dostaje sie z koryta nieprze¬ rwanym ruchem do urzadzenia rozdrab¬ niajacego.Na rysunku uwidoczniona jest jedna z odmian wykonania urzadzenia. Fig. 1 przedstawia schematycznie widok urza¬ dzenia zboku; fig. 2 — widok zgóry koryta do dojrzewania oraz rozdrabniania masy; lig. 3 — przekrój wzdluz linji 3 — 3 na fig. 1; fig, 4 — przekrój gniotownika, na- dajacego sie do zastosowania w urzadze¬ ni* wedlug wynalazku; fig. 5 — przekrój wsdlttz linji £v-~- 5 na fig. 4; fig. 6 — prze¬ krój wzdluz linji 6 — 6 na fig. 4; fig. 7 — widok boczny mieszalnika, widziany od prawej strofy na fig. 4; fig. 8 — przekrój czesciowy pasa bez konca, tworzacego dno koryta do dojrzewania masy; fig. 9 — wi¬ dok zbokti pasa bez konca, tworzacego dno koiyta i opasujacego beben prowadni¬ cy.Ze zbiornika / sproszkowany fosforyt surowy przy pomocy podnosnika 2 dosta¬ je sie do leju zasilajacego 3, skad jest po¬ bierany nastepnie zapomoca przenosnika 4. Przenosnik ten obraca sie z jednostajna szybkoscia i posiada wydrazenia rozmie¬ szczone tak; ze nieprzerwanie pobiera z leju 3 dokladnie odmien^ne p*Mcejje fosfo¬ rytu surowego.Wydrazenia przenosnika moga byc roz¬ mieszczone wzdluz linji srubowej dookola walu przenosnika, co zapewnia nieprze¬ rwany doplyw sproszkowanego fosforytu do mieszalnika, W razie zastosowania np. przenosnika o 4 wydrazeniach, jak to u- widoczniono na rysunku, kazde z wydra¬ zen moze ciagnac sie wzdluz linji srubo¬ wej na jednej czwartej powierzchni obwo¬ dowej walu przenosnika. Szybkosc zasi¬ lania mieszalnika fosforytem surowym mo¬ ze byc regulowana przez regulowanie szybkosci obrotowej przenosnika lub tez, przy zachowaniu stalej jego szybkosci, przez wstawianie do wydrazen przenosni¬ ka odpowiednich wkladek w celu regulo¬ wania pojemnosci tych wydrazen.Materjal przerabiany doprowadza sie do leju 3 zapomoca podnosnika 2 z nieco wieksza szybkoscia, niz jest on pobierany z tego leju zapomoca przenosnika zasila¬ jacego 4, przyczem nadmiar doprowadza¬ nego materjalu powraca do zbiornika / rynna 5.Kwas, doprowadzany do urzadzenia, przechowuje sie w zbiorniku 6 i przetlacza zapomoca pompy 7, napedzanej silnikiem elektrycznym 8, przez przewód 9 do zbior¬ nika pomocniczego 10. Zbiornik pomocni¬ czy 10 jest zaopatrzony w zwykly regula¬ tor plywakowy 11, który zapomoca draz¬ ka 13 i wylacznika 12 zamyka lub przery¬ wa obwód pradu silnika 8, gdy poziom kwasu w zbiorniku pomocniczym osiaga swe maximum wzglednie minimum. Za¬ stosowanie rury przelewowej 16 umozliwia odplyw nadmiaru kwasu zpowrotem do zbiornika 6. Ze zbiornika pomocniczego 10 kwas plynie przez zawór 17 do zbiorniczka mierniczego 18. Ze zbiorniczka tego kwas wyplywa zaworem odmierzajacym 19 z pewna niezmienna szybkoscia dzieki temu, ze w zbiorniczku utrzymuje sie stale ci¬ snienie hydrostatyczne kwasu, doprowa- - 3 -dzajac kwas do zbiorniczka nieco szybciej, niz jest on pobierany przez zawór 19.Nadmiar kwasu powraca do zbiornika 6 rurka przelewowa 20. W kanal wylotowy zaworu 19 moze byc wstawiana wymienna nasadka wyplywowa o odpowiednio do¬ branym przeswicie, co umozliwia regulo¬ wanie ilosci kwasu, doplywajacego do mieszalnika przy pewnem okreslonem ci¬ snieniu hydrostatycznem kwasu w zbior¬ niczku. Mieszalnik 21 posiada oslone cy¬ lindryczna, wykonana np, z zeliwa, która w przedniej czesci rozszerza sie, tworzac komore wlotowa 22 o nieco wiekszej sred¬ nicy. W tej rozszerzonej czesci oslony mie¬ szalnika umieszczony jest wal wydrazony 23, który moze byc obracany zapomoca kola pasowego 24, przymocowanego do te¬ go walu, jak to przedstawiono na fig. 1, lub zapomoca kól zebatych 24a i 24bf sprzegajacych wal wydrazony z walkiem napedowym 24c, jak przedstawiono na fig. 4 i 7. Na powierzchni obwodowej walu wydrazonego 23 umocowane sa lopatki 25, ustawione pod katem do osi walu. Lopatki te moga byc rozmieszczone wzdluz linij srubowych w kierunku odwrotnym do kie¬ runku ruchu wskazówki zegara, jak przed¬ stawiono na fig. 1, albo tez moga byc roz¬ mieszczone tak, jak uwidoczniono na fig. 4, 5 i 6. Drugi Walek 26, przesuniety we¬ wnatrz walu wydrazonego 23, jest nape¬ dzany zapomoca kola pasowego 27, umo¬ cowanego na jego koncu, lub tez zapomoca kól zebatych 25a i 25b, sprzegajacych wa¬ lek 26 z walkiem 24c. Jeden z konców wa¬ lu wydrazonego 23 jest osadzony w lozy¬ sku 23a. Walek 26, przesuniety przez wal 23, jest osadzony przeciwleglym koncem w lozysku i stanowi zkolei sam podpore lozyskowa nasunietego nan konca walu wydrazonego 23. Do walka 26 przymoco¬ wane sa zespoly lopatek 28 i 28a. Zespól lopatek, oznaczony liczba 28, jest rozmie¬ szczony podobnie do zespolu lopatek 25 tak, ze obracanie walka 26 w kierunku ru¬ chu ^wskazówki zegara bedzie powodowa¬ lo przesuwanie sie przerabianej mieszani¬ ny w kierunku wylotu mieszalnika. Zespól zas lopatek, oznaczony liczba 28a, jest rozmieszczony wzdluz linij srubowych w kierunku ruchu wskazówki zegara, przy- czem lopatki te lub odpowiadajace im lo¬ patki 28b sa ustawione równiez pod ka¬ tem do osi walka, lecz odwrotnie niz lo¬ patki 28. Lopatki 28a lub 286 sluza wiec do hamowania przesuwu mieszaniny, prze¬ rabianej przez mieszalnik, a to w celu do¬ kladnego zmieszania skladników miesza¬ niny przed spuszczeniem jej z mieszalni¬ ka. Rozmieszczenie poszczególnych zespo¬ lów lopatek oraz mechanizm napedowy walków 23 i 26 mozna dobrac tak, aby o- siagnac pozadana szybkosc mieszania i przesuwania mieszaniny przez mieszalnik oraz nalezyte zmieszanie i ugniecenie skladników w ciagu danego okresu czasu.Równiez i ksztalt lopatek oraz obrysie oslony mieszalnika moga byc zmienione zaleznie od pozadanego przebiegu miesza¬ nia i ugniatania przerabianej masy. Ponad¬ to wewnatrz oslony mieszalnika moze byc umieszczona skrobaczka, poruszajaca sie okresowo i oczyszczajaca oslone z mate- rjalu, przywierajacego do scianek oslony.Oslona mieszalnika moze byc zaopa¬ trzona w drewniana pokrywe 2la, wypo¬ sazona w otwory wlotowe 2Ib i 21c, przez które wprowadza sie sproszkowany fosfo¬ ryt surowy wzglednie kwas, oraz w wylot 2Id, polaczony z wentylatorem. Przy kon¬ cu mieszalnika 21 znarjduje sie otwór wy¬ lotowy 29, przez który przerabiana mie¬ szanina spada do koryta, w którem doj¬ rzewa. Koryto to jest umieszczone pod mieszalnikiem 21 i sklada sie zasadniczo z trzech tak zwanych czlonowych pasów bez konca 31, 32, 33. Górna powierzchnia 34 pasa 31 przesuwa sie w plaszczyznie po¬ ziomej z lewa na prawo (patrz fig. 1 12).Pasy 32 i 33 sa umieszczone nad brzegami pasa 31 tak, iz ich powierzchnie 35 i 36, — 4 —skierowane ku wewnatrz koryta, przesu¬ waja sie W plaszczyznach pionowych z le¬ wa na prawo (patrz fig. 2). Pas 31 jest szeroki i zachodzi poza krawedzie pasów 32 i 33. Na brzegach pasa 31 umocowane sa na górnej jego powierzchni klocki 37, sluzace do prowadzenia dolnych krawe¬ dzi powierzchni 35 i 36 pasów 32 i 33. Pa¬ sy 31, 32 i 33 sa bez konca i sa napedzane zapomoca krazków 38, 38a, 39, 39a, 40 i 40a.Nad lejem 42 przy wylotowym koncu koryta znajduje sie rozdrabniacz, wyko¬ nany w postaci bebna 43, osadzonego na poziomym walku 44 zapomoca szprych 45.Na powierzchni obwodowej bebna 43 u- mocowane sa wygiete ostrza lub lopatki tnace 46 w taki sposób, ze podczas obra¬ cania bebna w kierunku, odwrotnym do kierunku ruchu wskazówki zegara, ostrza te przecinaja i rozdrabniaja przerabiana mieszanine, dochodzaca z koryta. Zamiast ostrzy moga byc równiez zastosowane kol¬ ce, przestawione wzgledem siebie.Górne krawedzie powierzchni 35, 36 pasów 32, 33 sa polaczone ze soba pokry¬ wa 30, zapobiegajaca uchodzeniu z kory¬ ta oparów i gazów, wydzielajacych sie podczas dojrzewania masy fosforytowej.Zewnetrzne brzegi 30a pokrywy 30 sa za¬ giete ku dolowi i tworza prowadnice gór¬ nych brzegów pasów pionowych 32, 33.Na górnym koncu kazdego czlona pasów 32 i 33 moze byc umieszczona trójkatna listwa prowadnicza, wchodzaca w odpo¬ wiednio uksztaltowane zlobki w pokrywie 30. Takie urzadzenie zapobiega uchodzeniu gazów pomiedzy posuwajacemi sie pasa¬ mi i nieruchoma pokrywa. Listwy i zlobki moga byc smarowane w celu zmniejszenia tarcia. Rozdrabniacz i przylegajaca don koncowa czesc koryta sa otoczone oslona, zapobiegajaca uchodzeniu gazów, wydzie¬ lajacych sie w tej czesci urzadzenia.Przewody 47 i 48, odprowadzajace ga¬ zy z rozszerzonej czesci rozdrabniacza o- raz z mieszalnika 21, prowadza do wenty¬ latora 49, który usuwa wywiazujace sie gazy do przewodu kominowego lub wy¬ ciagu 50. Poniewaz przy postepowaniu w opisany powyzej sposób w rozdrabniaczu 43 nie wywiazuja sie juz zazwyczaj zadne gazy, mozna zwykle obejsc sie bez prze¬ wodu odprowadzajacego 47.Przy uruchomianiu urzadzenia naj¬ pierw zamyka sie wylacznik 51 i pompuje kwas siarkowy o pozadanem stezeniu do zbiornika pomocniczego 10. Nastepnie uru¬ chomia sie podnosnik 2 i przenosnik zasi¬ lajacy 4 w celu doprowadzenia pozada¬ nej ilosci sproszkowanego fosforytu suro¬ wego do mieszalnika 21. Do przewodu wy¬ lotowego zaworu 19 wstawia sie nasadke o odpowiednim przeswicie, poczem otwiera/ sie zawory 17 i 19 w celu nieprzerwanego doprowadzania odmierzonych dokladnie ilosci kwasu. Doprowadza sie, naprzyklad, okolo 150 kg kwasu o mocy 56 -h- 57°Be i 200 kg sproszkowanego fosforytu surowe¬ go na minute. Wal wydrazony 23 i walek 26 sa obracane w kierunku ruchu wska¬ zówki zegara. Zaleca sie napedzac wal 23 z wieksza szybkoscia obrotowa, niz walek 26. Naprzyklad, wal wydrazony moze wy¬ konywac 130 obrotów na minute, a walek 26 — 65 obrotów na minute. Rozszerzonej czesci 22 mieszalnika nadaje sie pojem¬ nosc taka, aby mieszanina przerabiana po¬ zostawala w niej jakis czas. Lopatki 25 sluza do szybkiego mieszania ze soba skladników mieszaniny i do przepychania jej do nastepnego przedzialu mieszalnika.Lopatki 28 ugniataja i przesuwaja mie¬ szanine, podczas gdy lopatki 28a, usta¬ wione wzgledem osi walka odwrotnie niz lopatki 28, mieszaja skladniki miesza¬ niny i hamuja nieco jej przesuwanie sie.Lopatki 28 i 28a dzialaja w ten sposób, ze masa, spadajaca do koryta, jest juz nale¬ zycie przygotowana do procesu krzepnie¬ cia. Zaleca sie przetrzymywac przerabia¬ na mase w rozszerzonej czesci 22 mieszal- — 5 —njka w ciagu okolo 2 minut, a w dalszej jego czesci — w ciagu okolo 3 minut. Pod¬ czas dzialania urzadzenia mieszalnik jest napelniony przerabiana masa mniej wiecej do poziomu walka 26. Gazy, wytwarzaja¬ ce sie podczas mieszania, sa usuwane przez przewód 48 zapomoca silnego ciagu, wytwarzanego zapomoca wentylatora, przyczem otwór 21c pokrywy umozliwia doplyw do wnetrza mieszalnika strumie¬ nia powietrza, co ulatwia usuwanie wzmiankowanych powyzej gazów. Przy zastosowaniu urzadzenia, opisanego po¬ wyzej, silny ciag powietrza moze byc sto¬ sowany bez obawy wiekszych strat pylu fosforytowego, poniewaz najsilniejszy ciag oddzialywa na fosforyt surowy wtedy, gdy aostal on juz zmieszany z kwasem i za¬ mieniony na wilgotna mase, czasteczki zas pyfii fosforytowego, porywane strumieniem powietrza z masy fosforytu, doprowadza¬ nego do mieszalnika, przywieraja do wil¬ gotnych lopatek, obracajacych sie w mie¬ szalniku.Calkowite i dokladne wymieszanie skladników, reagujacych w urzadzeniu we¬ dlug wynalazku, sprawia, ze otrzymuje sie produkt, zawierajacy wiekszy procent rozpuszczalnych fosforanów, a mniejsza niz zwykle ilosc wolnego kwasu i wody.Ugniatanie masy wywoluje wzajemne ocie¬ ranie sie jej czastek, co ulatwia usuwanie z nich nierozpuszczalnej powloki i umozli¬ wia przebieg do konca reakcji kwasu z py¬ lem fosforytowym. Ugnieciona nalezycie mase odprowadza sie bez przerwy do ko¬ ryta nieruchomego lub lepiej do koryta o ruchomych sciankach, jak na rysunku.Pasy bez konca 31, 32, 33, stanowiace koryto; do którego dostaje sie masa ugnie¬ ciona, sa napedzane tak, iz wszystkie po¬ wierzchnie 34, 35 i 36 posuwaja sie ku rozdrabniaczowi z jednakowa szybkoscia.Poniewaz reakcja chemiczna jest juz po wyjsciu masy z mieszalnika calkowicie zakonczona, mozna dlugosc koryta i szyb¬ kosc przesuwu jego scianek dobrac .tak, aby masa, dochodzaca do rozdrabniacza, byla juz w dostatecznym stopniu skrzep¬ nieta. Równiez szybkosc obrotu rozdrab¬ niacza mozna regulowac: zaleznie od po¬ zadanego stopnia rozdrobnienia. Rozdrob¬ niona masa spada do leju 42, z którego od¬ prowadza sie ja dalej w sposób dowolny.Beben 4J i lopatki tnace 46 powinny byc rozmieszczone tak, aby podczas rozdrab¬ niania masy w korycie, które moze byc wypelnione masa az do górnych krawedzi pasów 32, 33, masa ta utrzymywala?sie na pasie 31 w postaci warstwy, nieposiadaja- cej zadnych zapadniec lub pagórków.Ze wzgledu na to, ze gazy, wytwarza¬ jace sie w mieszaninie, zostaja usuniete z niej prawie calkowicie podczas ugniatania, wychodzaca z koryta masa, zamiast byc porowata, jest masa scisla, tak ze po roz¬ drobnieniu nie wymaga zadnych dalszych zabiegów i moze byc przenoszona z latwo¬ scia z miejsca na miejsce, np. zapomoca lopaty mechanicznej.Zastosowanie koryta o ruchomych sciankach umozliwia fabrykacje sposobem ciaglym oraz zapewnia otrzymywanie za¬ wsze jednorodnego i jednakowo przero¬ bionego produktu.Jest rzecza jasna, ze urzadzenie moze pracowac równiez okresowo; scianki kory¬ ta uruchomia sie wtedy co pewien czas.Przy stosowaniu sposobu wedlug wy¬ nalazku niniejszego stosunek wagowy u- zytego fosforytu sproszkowanego do kwa¬ su (przeliczonego na kwas 50° Be) jest wiekszy od stosunku, zwykle stosowanego.Wedlug wynalazku stosunek ten wynosi np. 1,15 kg pylu fosforytowego na 1 kg kwasu (przy uzyciu kwasu o 56°Be odpo-. wiada to stosunkowi 1,33 kg pylu na 1 kg kwasu), podczas gdy normalnie stosowano 1,04 kg pylu na 1 kg kwasu.Dokladne mieszanie i ugniatanie fosfo¬ rytu sproszkowanego ze stezonym kwasem umozliwia otrzymywanie z surowego fo- - 6 —sforyta o danym skladzie produktu, zawie¬ rajacego wiekszy odsetek przyswajalnego kwasu fosforowego {P205}~ Uzyto np. fo¬ sforytu surowego, zawierajacego 68% io sforami wapnia (31,12% kwasu fosforo¬ wego' po przeliczeniu naz P2Q$). 1,15 kg te¬ go fosforytu zawiera 0,358 kg P2Q5; te ilosc fosforytu traktuje sie kwasem siar*' kowym w ilosci, równowaznej 1 kg kwasu o 50°Be i zawierajacej okolo 0,203 kg siar¬ ki zwiazanej. Z powyzszego wynika stosu¬ nek wagowy sP205 do siarki, równy 1,76 : 1, Poniewaz przy przetwarzaniu sposobem wedlug wynalazku fosforytu nierozpu¬ szczalnego na fosforany rozpuszczalne wy¬ dajnosc nie jest nizsza od 97%, wiec sto¬ sunek przyswajalnego kwasu fosforowego (P205j do siarki w produkcie gotowym be¬ dzie wynosil okolo 1,7 : 1, czyli wiecej niz stosunek 1,54 : 1, osiagany zwykle. W ra¬ zie uzycia bardziej stezonego kwasu osia¬ ga sie wyzsza temperature mieszaniny w wyniku egzotermicznej reakcji chemicz¬ nej, a wskutek tego wieksza ilosc wody zo¬ staje odparowana z mieszaniny. Produkt gotowy jest wtedy zupelnie suchy, gdyz nietylko mniej wody wprowadza sie z kwa¬ sem, ale równez wskutek wyzszej tempe¬ ratury nastepuje silniejsze odparowywa¬ nie.Zarówno sposób postepowania, jak i urzadzenie, opisane powyzej, moga ulegac najrozmaitszym zmianom. Wstepne mie¬ szanie np. moze byc uskuteczniane w zwy¬ klym mieszalniku, poczem mieszanina mo¬ ze byc przeprowadzana do specjalnego gniotownika, w którym miesza sie ja w dalszym ciagu i ugniata az do ukonczenia wszystkich reakcyj chemicznych. PL