PL227012B1 - Elektromechaniczny zamek zwłaszcza do szafek depozytowych - Google Patents

Abstract

Wynalazek dotyczy budowy elektromechanicznego zamka zwłaszcza do szafek depozytowych. Zamek jest sterowany elektronicznie, zawiera obudowę oraz umieszczony w niej siłownik elektromechaniczny połączony w łańcuchu kinematycznym z ryglem za pośrednictwem przegubu i połączony z krzywką. Zamek charakteryzuje się tym, że rygiel zamka tworzą co najmniej dwa sąsiadujące ze sobą zaczepy (15), osadzone na oddzielnych osiach obrotu (13), połączone ze sobą elementem sprężystym (14), z których to zaczepów (15) co najmniej jeden jest zaopatrzony we wpust (18), a co najmniej jeden jest zaopatrzony w występ (19), przy czym wpust (18) i występ (19) zlokalizowane są na powierzchniach stycznych sąsiadujących ze sobą zaczepów (15).

Description

Elektromechaniczny zamek według wynalazku dotyczy urządzenia służącego do zamykania i otwierania drzwiczek, przeznaczonego do stosowania zwłaszcza w szafkach depozytowych, skrzynkach nadawczo-odbiorczych, przechowalniach i innych podobnych konstrukcjach.

Powszechnie znane i stosowane są urządzenia określane jako elektrozaczepy służące do zdalnego, przewodowego lub bezprzewodowego odryglowywania bramek, drzwi oraz drzwiczek szafek. Tego typu urządzenia stanowią rozpowszechniony element wykonawczy systemów kontroli reglamentowanego dostępu.

Z polskiego opisu patentowego objętego zgłoszeniem nr P.404473 znany jest mechanizm uruchamiania drzwiczek skrytki w szafie odbiorczo-nadawczej przesyłek, zwłaszcza listowych, sterowany elektronicznie sygnałem kodu cyfrowo-literowego lub kodem biometrycznym. Między innymi z tego rozwiązania znane jest zastosowanie liniowego siłownika elektromechanicznego sprzężonego ze skrzydłem drzwiczek przez zespół elementów pośredniczących, połączonych przegubami w płaskim łańcuchu kinematycznym.

Z amerykańskiego opisu patentowego opublikowanego pod numerem US2003/0024288 znany jest zamek szafkowy z regulowanym ryglem. Z przedmiotowego opisu znane są pojedynczy rygiel zamka w kształcie prostopadłościanu oraz ćwierć walca lub ćwierć krążka.

Z kolei amerykańskiego opisu patentowego opublikowanego pod numerem US2014/0175810 znany jest mechanizm zamka zaopatrzony w dwa rygle w kształcie trójkąta.

Z amerykańskiego opisu patentowego opublikowanego pod numerem US2015/0048625 znany jest elektromechaniczny zamek do szafek wykorzystujący rygiel w formie bolca ze stożkową głowicą zaopatrzoną u podstawy w poprzeczne żłobienie w które wchodzi zapadka w kształcie litery „L” blokująca ruch bolca i tym samym uniemożliwiająca otwarcie drzwiczek.

Problemem technicznym związanym z zamkami stosowanymi w szafkach, zwłaszcza wykonanych w całości z metalu lub stopów metali, które stoją na zewnątrz budynków jest ich trwałość oraz odporność na warunki atmosferyczne i tolerancja na deformacje konstrukcji. Szafki depozytowe, skrzynki na listy czy inne tego rodzaju konstrukcje są bardzo często zlokalizowane w miejscach narażonych zarówno na próby włamania i akty wandalizmu jak i na zmienne warunki atmosferyczne. W szczególności próby siłowego otwarcia drzwiczek oraz duże wahania temperatur mogą powodować deformacje pierwotnych kształtów i wymiarów. Z kolei zmiana pierwotnych wymiarów lub kształtów może uniemożliwić działanie mechanizmów zamka i powodować blokadę otwarcia drzwiczek lub niemożność skutecznego ich zamknięcia. Metalowe szafki typu depozytomaty lub paczkomaty są szczególnie wrażliwe na deformacje drzwiczek albowiem w razie odkształcenia szczeliny zaczepowej w którą wchodzi rygiel zamka, niemożliwym staje się wsunięcie lub wysunięcie się rygla z szczeliny zaczepowej zlokalizowanej w drzwiczkach.

Celem niniejszego rozwiązania jest ograniczenie lub wyeliminowanie niedogodności występujących w znanych konstrukcjach poprzez zastosowanie rozwiązania maksymalnie odpornego na próby włamania oraz akty wandalizmu a także zmienne warunki pogodowe. Cel ten osiągnięto poprzez specyficzną konstrukcję rygla i mechanizmu zamku połączonych za pośrednictwem środków technicznych z systemem elektronicznego sterowania zamkiem. Budowa zamka według wynalazku dzięki specjalnej konstrukcji rygla zapewnia jego prawidłowe działanie nawet w sytuacji deformacji szczeliny zaczepowej rygla znajdującego się w drzwiczkach szafkowych, a także w razie zmiany położenia szczeliny zaczepowej, spowodowanej przykładowym opadnięciem drzwiczek na zawiasie.

Istotą rozwiązania według wynalazku jest konstrukcja rygla oraz poruszającej nim krzywki. Rygiel ma formę dwóch zaczepów poruszających się zależnie od siebie i połączonych elementem sprężystym, który korzystnie stanowi sprężyna. Nadto, zaczepy zaopatrzone są na swoich końcach, od strony drzwiczek, w zadziory skierowane na zewnątrz pary zaczepów, to jest w przeciwnych względem siebie kierunkach. Wewnętrzne boki zaczepów są wyprofilowane w sposób powodujący, że gdy podstawy zaczepów schodzą się do siebie to końce oddalają się od siebie i odwrotnie. Zaczepy są osadzone na oddzielnych osiach obrotu a ich wewnętrzne, sąsiadujące ze sobą boki są zaopatrzone odpowiednio we wpust i odpowiadający mu występ. Przy czym wpust znajduje się na jednym z zaczepów a występ na drugim. Dodatkowo podstawy zaczepów mogą być wyposażone w elementy krzywkowe zazębiające się ze sobą. Zaczepy są umieszczone we wnętrzu kabłąkowej osłony. W pozycji rozwartej rygla, to jest gdy zaczepy są w pozycji rozchylonej, zadziory wystają z boków osłony poza jej obręb. W pozycji drzwiczek dociśniętych do korpusu szafki zaczepy wchodzą w szczelinę zaczepową

PL 227 012 B1 w drzwiczkach szafki i rozpierają się we wnętrzu szczeliny zaczepiając zadziorami o jej krawędzie, uniemożliwiając otwarcie drzwiczek. W pozycji zwartej rygla, końce zaczepów stykają się z sobą i chowają się w obrysie osłony, zwalniając blokadę drzwiczek i umożliwiając ich otwarcie. Jednocześnie ruch obrotowy zaczepów jest powodowany przez krzywkę osadzoną na łożysku ślizgowym. Z kolei końcówka krzywki pełni funkcję wypychacza drzwiczek. Krzywka jest poruszana przez siłownik, korzystnie sterowany elektrycznie. Kinematyka mechanizmu według wynalazku przebiega w ten sposób, że siłownik zostaje zasterowany i poruszając się prostoliniowo do przodu i naciskając na krzywkę powoduje ruch obrotowy krzywki wokół jej osi obrotu. Ruch obrotowy krzywki powoduje, że jej zakończenie stanowiące wypychacz wysuwa się z obudowy zamka przez otwór w przedniej części obudowy i przesuwa się w stronę drzwiczek opierając się w skrajnym położeniu o drzwiczki znajdujące się w pozycji zamkniętej. Wówczas działa wahacz osadzony na tej samej osi obrotu co krzywka, który powoduje zwolnienie mechanizmu blokady drzwiczek. Napieranie krzywki na wahacz następuje poprzez wyprofilowaną część krzywki mającej przykładowo postać prostokątnej blaszki. Zwolnienie blokady następuje poprzez wahacz oddziałujący na podstawy zaczepów, które rozwierając się powodują zejście się końcówek zaczepów. Po zwolnieniu blokady wypychacz odpycha drzwiczki powodując ich otwarcie. Elementy sprężyste, którymi korzystnie są dwie sprężyny z których jedna łączy podstawy zaczepów ze sobą a druga łączy krzywkę z obudową lub korpusem szafki zapewniają ruch powrotny całego łańcucha kinematycznego do pozycji początkowej.

Elektromechaniczny zamek zwłaszcza do szafek depozytowych według wynalazku jest sterowany elektronicznie, poprzez gniazdo zlokalizowane w tylnej części obudowy. Mechanizm według wynalazku korzystnie jest zamknięty wewnątrz obudowy znajdującej się w środku zamykanej szafki. Przy czym możliwe jest zarówno poziome jak i pionowe zamontowanie zamku. Zamek zawiera gniazdo przewodów elektrycznych i ewentualnie telekomunikacyjnych, siłownik elektromechaniczny połączony w łańcuchu kinematycznym z ryglem za pośrednictwem wahacza i połączony z krzywką. Rygiel zamka według wynalazku tworzą co najmniej dwa sąsiadujące ze sobą zaczepy, osadzone na oddzielnych osiach obrotu. Końcówki zaczepów rygla korzystnie zaopatrzone są w zadziory w formie haczyków lub występów i są skierowane w przeciwnych kierunkach. Zaczepy połączone są ze sobą elementem sprężystym, przykładowo sprężyną. Sprężyna ta, zapewnia zamknięcie zamka poprzez powrót rygla do pozycji wyjściowej w której końcówki zaczepów są rozwarte. W pozycji otwartej zamka, sprężyna jest rozciągnięta a końcówki zaczepów maksymalnie zbliżone do siebie. Zaczepy są zaopatrzone w elementy typu wpust i występ. Co najmniej jeden z zaczepów jest zaopatrzony we wpust a co najmniej jeden jest zaopatrzony w występ przy czym wpust i występ zlokalizowane są na powierzchniach styku sąsiadujących ze sobą zaczepów. To rozwiązanie umożliwia uzyskanie zależności ruchu obu zaczepów. Jednocześnie korzystnym jest ukształtowanie podstaw zaczepów w elementy krzywkowe, wzajemnie zazębiające się.

Korzystnie elektromechaniczny zamek według wynalazku zaopatrzony jest w krzywkę spełniającą funkcję wypychacza drzwiczek oraz jednocześnie zapewniającą opóźnienie uruchomienie mechanizmu zamka. Siłownik poruszając się prostoliniowo naciska na odpowiednio wyprofilowany fragment krzywki, która wykonując obrót wysuwa swoją końcówkę z frontowej części obudowy, odpychając drzwiczki. Następnie krzywka oddziałuje na wahacz zaczepu przesuwając go krzywoliniowo w kierunku drzwiczek on zaś powoduje rozwieranie się podstaw zaczepów oraz rozciąganie sprężyny rygla i zarazem zejście się końcówek zaczepów i zwolnienie rygla pozwalające na otwarcie zamka. Jednocześnie końcówka krzywki odpychając drzwiczki powoduje ich otwarcie bez konieczności wykonywania dodatkowych czynności przez osobę korzystającą z szafki. W pozycji z cofniętym siłownikiem, sprężyna krzywki zapewnia powrót tego elementu do pozycji wyjściowej. Krzywka jest połączona za pośrednictwem elementu sprężystego, przykładowo sprężyny z obudową lub korpusem szafki.

Funkcję zapewniającą nakierowanie rygla do szczeliny zaczepowej w drzwiczkach zapewnia osłona. Jednocześnie osłona zapewnia ochronę zamka przed uszkodzeniem mechanicznym. Korzystnie osłona ma postać blaszki w kształcie kabłąka otaczającego zaczepy, które są nim osłonięte od czoła oraz z góry i z dołu. Opcjonalnie elektromechaniczny zamek według wynalazku jest zaopatrzony w przedniej części w hallotron informujący o otwarciu drzwiczek. Korzystnie hallotron jest połączony z elektronicznym systemem sterującym szafką.

Przedmiot wynalazku został przedstawiony w przykładzie wykonania na rysunku w którym fig. 1 ukazuje elektromechaniczny zamek w przestrzennym widoku złożeniowym; fig. 2 ilustruje wnętrze zamku od strony wewnętrznej w pozycji zamkniętej; fig. 3a przedstawia zamek zamontowany w szafce z uwidocznieniem jego wnętrza; fig. 3b przedstawia zamek zamontowany w szafce z uwidocznieniem

PL 227 012 B1 jego wnętrza oraz strony wewnętrznej drzwiczek; fig. 4 przedstawia detale mechanizmu zamka w pozycji - zamek zamknięty; fig. 5 przedstawia schemat zamka z uwidocznionymi połączeniami elektrycznymi oraz zaznaczonym linią przerywaną położeniem elementów zamka.

Elektromechaniczny zamek zwłaszcza do szafki depozytowej zbudowanej z metalowego korpusu (1) i drzwiczek (2). Zamek w przykładzie wykonania zbudowany jest z obudowy (3) w której w części tylnej, frontowej i bocznej znajdują się otwory (4). W tylnej części obudowy zlokalizowane jest gniazdo (5) przewodów elektrycznych (6) w postaci wtyczki. We wnętrzu obudowy (3) umieszczone są elementy pozycjonujące (7) poszczególne części składowe mechanizmu zamka. W części tylnej i środkowej obudowy (3) zlokalizowany jest siłownik (8) sterowany elektronicznie. Tłok (9) siłownika (8) styka się z krzywką (10) która ma kształt zbliżony do litery „L” i której końcówka pełni rolę wypychacza drzwiczek (2). Tłok (9) siłownika (8) styka się z dłuższym bokiem krzywki (10) pod kątem zbliżonym do kąta prostego. Krzywka (10) zawiera element w postaci prostokątnej blaszki (11), która oddziałuje na ramię wahacza (12). Krzywka (10) jest osadzona na tej samej osi (13) na której osadzony jest też wahacz (12) za pośrednictwem łożyska ślizgowego. Krzywka (10) jest połączona z obudową (3) także za pośrednictwem sprężyny (14).

W przykładzie wykonania wahacz (12) stanowi przedłużenie zaczepu (15) stanowiąc z nim jeden element, przy czym możliwe jest także opcjonalne rozwiązanie w którym wahacz (12) może zostać zastąpiony przegubem stanowiącym odrębny od zaczepu (15) element mechanizmu. W przykładzie wykonania rygiel zamka tworzą dwa zaczepy (15) stanowiące parę, przy czym każdy jest osadzony na oddzielnej osi (13). Podstawy zaczepów (15) zaopatrzone są w wypusty (16) z nacięciami do mocowania sprężyny (14). Wewnętrzne boki zaczepów (15), zaopatrzone są w zazębiające się elementy krzywkowe (17) oraz w odpowiednio dopasowane względem siebie wpust (18) i występ (19). Zakończenia zaczepów (15) są zaoblone i przechodzą w zadziory (20) skierowane od siebie w przeciwnych względem siebie kierunkach. Zaczepy (15) są zlokalizowane wewnątrz osłony (21) mającej postać blaszki w kształcie kabłąka osłaniającego zaczepy (15) od czoła, z góry i z dołu. Od góry do osłony (21) mocowany jest wspornik (22) hallotronu (23). Osłona (21) wraz z zaczepami (15) tworzącymi rygiel, wchodzi w szczelinę zaczepową (24) drzwiczek (2), blokując możliwość ich otwarcia poprzez rozszerzenie się zaczepów (15) które zahaczają zadziorami (20) o krawędź szczeliny zaczepowej (24).

Elektromechaniczny zamek zwłaszcza do szafek depozytowych, cechuje prostota konstrukcji, której konsekwencją jest łatwość w montażu i serwisowaniu, a nadto odporność na próby siłowego, nieautoryzowanego wyważenia zamka. Jednocześnie z uwagi na elastyczność konstrukcji rygla, które zaczepy mają znaczny zakres ruchu, zamek może działać nawet w sytuacji zdeformowania kształtu lub wymiaru szczeliny zaczepowej znajdującej się w drzwiczkach szafki.

Claims (7)

1. Elektromechaniczny zamek zwłaszcza do szafek depozytowych sterowany elektronicznie, zawierający obudowę, siłownik elektromechaniczny połączony w łańcuchu kinematycznym z ryglem za pośrednictwem przegubu i połączony z krzywką, znamienny tym, że rygiel tworzą co najmniej dwa sąsiadujące ze sobą zaczepy (15), osadzone na oddzielnych osiach obrotu (13), połączone ze sobą elementem sprężystym (14), z których to zaczepów (15) co najmniej jeden jest zaopatrzony we wpust (18) a co najmniej jeden jest zaopatrzony w występ (19) przy czym wpust (18) i występ (19) zlokalizowane są na powierzchniach stycznych sąsiadujących ze sobą zaczepów (15).

2. Elektromechaniczny zamek zwłaszcza do szafek depozytowych według zastrz. 1, znamienny tym, że zaopatrzony jest w element krzywkowy (10), którego końcówka w pozycji skrajnej wystaje poza obudowę (3) zamka, nadto element krzywkowy (10) jest połączona za pośrednictwem elementu sprężystego (14) z obudową (3) lub z korpusem szafki (1).

3. Elektromechaniczny zamek zwłaszcza do szafek depozytowych według zastrz. 1, znamienny tym, że zaczepy (15) osłonięte są od czoła oraz z góry i z dołu osłoną (21).

4. Elektromechaniczny zamek zwłaszcza do szafek depozytowych według zastrz. 1, znamienny tym, że ramię jednego z zaczepów (15) stanowi wahacz osadzony na tej samej osi (13) co krzywka (10).

PL 227 012 B1

5. Elektromechaniczny zamek zwłaszcza do szafek depozytowych według zastrz. 1, znamienny tym, że jest zaopatrzony w przedniej części w hallotron (23).

6. Elektromechaniczny zamek zwłaszcza do szafek depozytowych według zastrz. 1, znamienny tym, że zaczepy (15) rygla zaopatrzone są w zadziory (20) skierowane w przeciwnych kierunkach względem siebie.

7. Elektromechaniczny zamek zwłaszcza do szafek depozytowych według zastrz. 1, znamienny tym, że krzywka (10) i wahacz (12) jednego z zaczepów (15) posiadają wspólną oś (13).