Najdluzszy czas trwania patentu do 20 sierpnia 1950 r.Przedmiot niniejszego wynalazku do- Nr 21910, kadm i olów lub podobne zanie- tyczy sposobu, opisanego w patencie Nr czyszczenia wydziela sie z cynku zapomo- 21910, wedlug którego otrzymuje sie ca frakcjonowanej destylacji, dokonywa- czysty cynk z materjalów, zawieraja- nej w urzadzeniu, w którem pary cyn- cych prócz cynku olów i kadm oraz ewen- ku i ciekly metal plyna w przeciwpra- tualnie i innego rodzaju zanieczyszcze- dzie. nia o punkcie wrzenia wyzszym lub niz- Przy stosowaniu sposobu wedlug wy- szym, niz punkt wrzenia cynku. Zanie- nalazku niniejszego olów i kadm wydziela czyszczenia te moga byc rózne, jednak sie z cynku w dwóch po sobie nastepuja- w opisie wynalazku jako materjal o wyz- cych okresach, a mianowicie w pierwszym szym punkcie wrzenia, niz punkt wrzenia okresie pary zanieczyszczonego cynku sa o- cynku, przyjeto olów, a jako materjal o czyszczane od olowiu, a w drugim zas okre- nizszym punkcie wrzenia — kadm. sie — z kadmu, poczem otrzymuje sie cie- Wedlug sposobu, opisanego w patencie kly cynk oczyszczony.Na rysunku : iiwidoczmiony ) est przy¬ klad wykonania urzadzenia, sluzacego do przeprowadzania sposobu wedlug wyna¬ lazku, przyczem iig. 1 przedstawia urza¬ dzenie w przekroju podluznym, a fig. 2 — 4 uwidoczniaja szczególy przedniego kon¬ ca retorty.W piecu (dowolnej budowy) umie¬ szczona jest retorta 10, napelnioma cie¬ klym cynkiem, który zawiera jako zanie¬ czyszczenia olów, kadm lub inne metale o punkcie wrzeuia wyzszym \ab nizszym, niz punkt wrzenia cynku. Cynk doplywa przez rure 11, przeprowadzcna przez przednia sciane retorty i zagieta na koncu, przy¬ czem rura ta opiera sie na dnie retorty (fig. 2—4). Rura ta posiada zamkniecie zapomoga czopa 12, po wysunieciu którego na rure te nasadza sie lej 13. Urzadzenie to nadaje sie zwlaszcza do oczyszczania cynku, który zawiera stosunkowo duze ilo¬ sci zelaza i przy oczyszczaniu którego na¬ lezy zapobiec ochladzaniu sie zelaza w ru¬ rze. Mozna jednak stosowac dowolne urza¬ dzenia do doprowadzania cynku, dzialaja¬ ce z przerwami lub stale. Do odprowadza¬ nia pozostalosci, zawierajacych duze ilosci olowiu, sluzy otwór 14 (fig. 4).Rura 15 laczy retorte 10 z dnem urza¬ dzenia 16, w którem wydzielaja sie z par cynku, plynacych wigóre, zanieczyszczenia o punkcie wrzenia wyzszym, niz punkt wrzenia cynku, np. olów. Urzadzenie 16 sklada sie z pojedynczych korytek czworo¬ katnych, które sa umieszczone jedrno na drugiem i wykonane z karfoorundu lub in¬ nego materjalu ogniotrwalego. Górna kra¬ wedz 17 kazdego korytka i odpowiednia czesc jego dna sa sciete ukosnie, co u- mozliwia dogodne osadzanie jednego ko¬ rytka na drugiem. Korytka posiadaja w dnach swych otwory 18, a na górnej po¬ wierzchni den — zeberka 19, równolegle do otworów 18. Wysokosc zeberek zmniej¬ sza sie od otworów ku srodkowi dna.Otwory korytek sa przestawione wzgledem siebie tak, iz pary cynku plyna wgóre pó linji wezowatej lub zygzakowatej. Dzieki zastosowaniu zeberek 19 na dnie korytek nagromadzaja sie male ilosci cieklego cyn¬ iku, który, przeplywajac ponad zebra i sply¬ wajac z górnego-korytka do korytka dol¬ nego, scisle miesza sie z parami, plynacemi wgóre.Urzadzenie 16 jest izolowane warstwa 20, utworzona z pozostalosci przy wytwa¬ rzaniu tlenku cynku i umieszczona w oslo¬ nie stalowej 21. Górny koniec urzadzenia jest polaczony zapomoca izolowanej rury 22 z urzadzeniem 23, «tuzacem do wydzie¬ lania kadmu. Rura 22 jest wprowadzona do urzadzenia 23 na poziomie, odpowiada¬ jacym w przyblizeniu polowie wysokosci urzadzenia.Urzadzenie 23 sklada sie równiez z ko¬ rytek, które jednak posiadaja wieksze roz¬ miary, niz korytka w urzadzeniu 16, przy¬ czem uzyta jest ich wieksza liczba. Dolna czesc urzadzenia 23 miesci sie w komorze ogniowej 24, zaopatrzonej w palnik gazo¬ wy 25 i w otwór 26, przez który uchodza gazy spalinowe. Dolny koniec urzadzania 23 jest polaczony zapomoca przewodu 27 ze zbiornikiem 28 do cieklego metalu, od¬ prowadzanego przez otwór 29. Zbiornik ten miesci sie w komorze ogniowej 30, posia¬ dajacej palnik gazowy 31 i otwór 32 do od¬ prowadzania gazów spalinowych.Powyzej komory 24 scianki urzadzenia 23 sa pokryte warstwa 33 z materjalu izo¬ lacyjnego. Wysokosc czesci urzadzenia 23, uchodzacej do komory 24, wzglednie war¬ stwy 23, zalezy od warunków oczyszcza¬ nia.Na komorze 24 osadzony jest skraplacz 34, którego dzialanie reguluje sie zapo^ moca regulowania grubosci warstwy izola¬ cyjnej. Cynk skroplony plynie wzdluz uko¬ snej scianki 35 do zbiornika 36, a z niego do górnego korytka urzadzenia 23. Belka 37 zapobiega przedostawaniu sie pylu me¬ talowego do korytek, przyczem pyl tenodprowadza sie od czasu do czasu ze zbiornika przez otwór 38.Rura 39 laczy górny koniec skraplacza 34 ze skraplaczem 40, w którym para, u- chodzaca ze skraplacza 34, skrapla sie w postaci pylu. Skraplacz 40 jest polaczony zapomoca rury 41, zaopatrzonej w czopy 42, ze zbiornikiem do gazu 43, który skla¬ da sie z cylindrycznego zbiornika 44 i z dzwonu 45, przesuwajacego sie w zbiorni¬ ku 44 w kierunku pionowym. Zbiornik 44 jest napelniony woda 46, przyczem do wy¬ równywania ciezaru dzwonu 45 sluzy cie¬ zar 47, zawieszony na koncu liny 48.Przy wykonywaniu sposobu wedlug wy¬ nalazku pary zanieczyszczonego cynku ply¬ na z retorty 10 wgóre przez urzadzenie 16, w którem stykaja sie z cieklym cynkiem, plynacym wdól. Podczas przeplywu przez urzadzenie 16 z par wydziela sie olów i podobne metale, tak iz pary, uchodzace z tego urzadzenia nie zawieraja juz metali o wyzszym punkcie wrzenia, niz punkt wrzenia cynku.Pary cynku, niezawierajace olowiu, doplywaja przez rure 22 do naczynia 23 w miejscu pomiedzy jego górna izolowana czescia a jego ogrzewana czescia dolna.Opalanie komór 24 i 30 reguluje sie tak, aby proces oczyszczania cynku odbywal sie bez przerwy. W ten sposób pary cynku, uchodzace do górnej czesci urzadzenia nasycaja sie kadmem, podczas gdy z cie¬ klego cynku, plynacego wdól, metal ten zostaje wydzielany. Do skraplacza 34 u- chodzi wiec para cynku o duzej zawartosci kadmu, a w zbiorniku 28 nagromadza sie cynk, zawierajacy bardzo male ilosci kadmu i wydzielany ze zbiornika od czasu do czasu przez otwory 29.Cynk, skroplony w skraplaczu 34, opa¬ da do naczynia 23, podczas gdy pary cyn¬ ku, nasycone kadmem, odprowadza sie przez rure 39 do skraplacza 40, w którym zostaja one skroplone na pyl.Zbiornik 43, napelniony azotem lub in¬ nym gazem obojetnym, sluzy do wyrów¬ nywania zmian w przebiegu dzialania ga¬ zów, powodowanych ^zwyzka lub znizka preznosci w calem urzadzeniu (10, J6, 23, 34, 40). Jezeli np. preznosc gazu zmniej¬ sza sie z powodu zmniejszenia szybkosci wyparowywania cynku w retorcie JO, wte¬ dy gazy i pary w skraplaczu 40 ochladzaja sie; a wiec i ich objetosc zmniejsza sie. Na¬ stepstwem tego byloby zmniejszenie prez¬ nosci i powietrze doplywaloby do urzadze¬ nia 33 przez skraplacz 40 i rure 39. Azot lub inny odpowiedni gaz, na. który wywiera nacisk dzwon 45, doplywa jednak ze zbiornika : 43 do skraplacza i zapobiega znizce preznosci i doplywaniu powietrza.Przy zwyzce temperatury w skraplaczu gaz obojetny plynie zpowrotem do zbior¬ nika 43.Stopiony cynk doprowadza sie do re¬ torty 10 z przerwami lub stale tak, iz re¬ torta zawiera zawsze te sama ilosc meta¬ lu. Retorta ta pozostaje tak dlugo w ru¬ chu, az zawartosc olowiu w stopionym me¬ talu zwiekszy sie do takiego stopnia, przy którym pary, plynace z naczynia 16 do na¬ czynia 23 zawieraja tylko takie ilosci olo¬ wiu, które sa dozwolone w handlu. Przy przekroczeniu tej granicy retorta zostaje unieruchomiona, przyczem po oczyszczeniu jej z pozostalosci zostaje ona ponownie na¬ pelniona oczyszczanym cynkiem.Urzadzenie, nadajace sie do wykony¬ wania sposobu wedlug wynalazku, jest u- tworzone zasadniczo z urzadzenia, w któ¬ rem wydziela sie kadm i które jest pola¬ czone z urzadzeniem do wydzielania olowiu tak, iz pary cynku, niezawierajace olowiu, plyna z górnego konca urzadzenia drugie¬ go do urzadzenia pierwszego. Na rysunku przedstawiono jeden zespól, w praktyce jednak stosuje sie wieksza liczbe retort i urzadzen do oczyszczania, a to w celu u- mozliwienia ruchu bez przerwy i otrzymy¬ wania równomiernie oczyszczonego cynku.Zamiast oczyszczania zanieczyszczone- — 3 —go cynku zwyklego mozna doprowadzac do urzadzen do oczyszczania naczyn pary cyn¬ ku, zawierajace olów i kadm i pochodzace z innych zródel, np. bezposrednio z reduk¬ cji rudy cynkowej. PL