Znane sa juz liczne urzadzenia do przymocowywania, naprezania i regulowa¬ nia dlugosci sznurów, strun lub lin, uzy¬ wane zwlaszcza w konstrukcjach samolo¬ tów. Jedno z tych znanych urzadzen, przedstawione tytulem przykladu na fig. 1, sklada sie z jarzma, przymocowanego przegubowo 4° przedmiotu, do którego ma byc przymocowana linka, sznur, struna lub drazek metalowy i t. d., obsady czyli kon¬ cówki linki i nagwintowanego drazka 3, wyposazonego w zaczep, zapobiegajacy sa¬ moczynnemu obracaniu sie tego sworznia.W urzadzeniu tern linke, strune lub po¬ dobne ciegno napreza sie, obracajac na¬ kretke, umieszczona na wzmiankowanym powyzej sworzniu.Ten sposób rozmieszczenia czesci urza¬ dzenia posiada liczne wady; wymaga on nadania urzadzeniu stosunkowo duzej dlu¬ gosci, gdyz poszczególne czesci urzadze¬ nia, t. j. obsada linki, nagwintowany swo- rzen i jarzmo, sa rozmieszczone jedna za druga, a wiec wszystkie dlugosci tych cze¬ sci dodaja sie; ciezar tych wszystkich na¬ rzadów jest znaczny; rozmieszczenie tojest niedogodne, jezeli chodzi o drgania, gdyz przechodzi sie w niem od duzego przekroju (jarzma) ^ do bardzo malego (na¬ gwintowanego sworznia) ] nastepnie znowu do duzego przekroju (obs&dy), a wkoncu do bardzo malego przekroju, np. struny fortepianowej; rozmieszczenie to jest rów¬ niez niedogodne pod wzgledem rozlozenia mas, gdyz takie rozlozenie mas wywoluje dodatkowe szkodliwe drgania, które wply¬ waja ujemnie na wytrzymalosc struny.W lotnictwie nawet najmniejsza o- szczednosc na ciezarze i przestrzeni daje ogromne korzysci, przyczem kazde urza¬ dzenie, zapobiegajace drganiom, zwieksza czynnik bezpieczenstwa.Celem niniejszego wynalazku jest za¬ pobiezenie powyzszym niedogodnosciom.Dotyczy on urzadzenia do przymocowywa¬ nia, naprezania lub regulowania dlugosci sznurów, lin lub strun, i polega na tern, ze obsada linki lub struny jest umieszczona wewnatrz wzmiankowanego jarzma, przy¬ czem narzad naprezajacy i regulujacy jest osadzony nastawnie w kadlubie jarzma i wspóldziala z obsada w celu naprezania linki. Taki uklad zmniejsza wymiary i wa¬ ge calego urzadzenia i zapewnia dogodniej¬ szy rozklad mas.W jednej z postaci wykonania wyna* lazku w jarzmie umieszczony jest nagwin¬ towany sworzen, sluzacy do nasrubowywa- nia nan narzadu do regulowania napreze¬ nia liny.W Urzadzaniu wedlug wynalazku obsa¬ de linki lub struny stanowi plaska trójkat¬ na pochwa, umieszczona w jarzmie i sty¬ kajaca sie z narzadem naprezajacym, przyczem koniec naprezanej linki jest owi¬ niety dookola wkladki, umieszczonej ru¬ chomo w pochwie w taki sposób, ze linka ta moze byc zacisnieta we wspomnianej pochwie.Na rysunku przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania urzadzenia wedlug wy¬ nalazku. Fig. 1 przedstawia opisane juz powyzej znane urzadzenie tego rodzaju- Fig. 2 przedstawia widok zboku jednej z odmian urzadzenia wedlug wynalazku; fig. 3 i 4 — przekrój i drugi widok boczny tej odmiany wykonania wynalazku; fig. 5 i 6— przekrój i widok zboku drugiej odmiany wykonania wynalazku; fig. 7 i 8 — odmia¬ ne urzadzenia, przedstawionego na fig. 5 i 6; fig. 9 — widok w perspektywie nakret¬ ki, przedstawionej na fig. 7 i 8; fig. 10 i 11 — inna odmiane yfylepnania wynalazku; fig. 12 i 13 *— dwa widoki w perspektywie nakretek, umieszczanych w urzadzeniach przedstawionych na fig. 10 i 11; fig. 14, 15 i 16 przedstawiaja przekrój podluzny, wi¬ dok zprzodu i przekrój obsady linki, a fig. 17 i 18 — inne przyklady umocowania kon¬ ca linki w obsadzie.Urzadzenie, przedstawione na fig. 2, posiada mozliwie jak najlzejsze jarzmo 1, przymocowane przegubowo do okucia pod¬ stawy, W przeciwienstwie do wykonania wedlug fig. 1 w jarzmo 2 jest wkrecona na¬ gwintowana tulejka 6 o gwincie zewnetrz¬ nym.Struna fortepianowa 5 przechodzi przez te tulejke nagwintowana i jest umocowana w plaskiej trójkatnej obsadzie 4, której grubosc jest dobrana tak, ze obsada moze sie zmiescic swobodnie pomiedzy ramio¬ nami jarzma, a bok, tworzacy podstawe trójkata obsady, jest wiekszy od odstepu pomiedzy ramionami jarzma, wskutek cze¬ go obsada nie moze obrócic sie dookola swej osi podczas wkrecania lub wykrecania tulejki 6 z jarzma 1.Aby naprezyc strune fortepianowa 5, nalezy wkrecic odpowiednio tulejke 6 w jarzmo. Tulejka naciska wówczas obsade 4 i napreza strune 5.Poniewaz z drugiej strony obsada 4 nie moze sie obracac pomiedzy ramionami obsady, wiec struna nie moze sie zwijac podczas naprezania jej.Porównywajac urzadzenia, przedsta¬ wione w tej samej skali na fig. 1 i 2, mozna - 2 -latwo stwierdzic, ile zyskuje sie na dlugo¬ sci urzadzenia w razie wykonania go we¬ dlug wynalazku (fig. 2), poniewaz w urza¬ dzeniu wedlug fig. 2 poszczególne jego cze¬ sci skladowe sa umieszczone jedna w dru¬ giej, a nie jedna za druga* Jezeli chodzi o ciezar, to jego zmniej¬ szenie osiaga sie przez zmniejszenie obsa¬ dy, która przy tej samej wytrzymalosci moze byc znacznie mniejsza, przez usunie- i cie osi, laczacej oczko nagwintowanego sworznia z obsada (fig. 1), oraz przez zmniejszenie dlugosci poszczególnych cze¬ sci urzadzenia.Jezeli chodzi o rozklad mas, to jesion nastepujacy: od jarzma /, które posiada najwieksze wymiary i najwieksza mase, przechodzi sie do obsady 4, nastepnie — do tulejki nagwintowanej 6 i wkoncu do struny 5.Takie rozmieszczenie jest dogodne i zapobiega wszelkim drganiom dodatko¬ wym, gdyz wszystkie czesci ciezkie sa w bezposredniej bliskosci punktu zaczepienia linki.Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc wykonywane w rozmaity sposób przez stosowanie obsad o rozmaitych ksztaltach i rozmaitej budowy, a wiec obsad tloczo¬ nych, rozcietych, kutych, polaczonych z tu- « lejkami, przez które przesuniete sa napre¬ zane linki lub struny.Ksztalt obsady linki nie ma wiekszego znaczenia i obsady wszelkiego ksztaltu na¬ daja sie do tego celu, nalezy jedynie ba¬ czyc, aby jeden z wymiarów obsady u- mozliwial umieszczenie jej pomiedzy ra¬ mionami jarzma, a drugi byl wiekszy od odstepu pomiedzy temi ramionami, w celu unieruchomienia obsady wzgledem jarzma i zapobiezenia w ten sposób skrecaniu sie struny lub linki podczas jej naprezania.Na fig. 3 i 4 przedstawiono urzadzenie wedlug wynalazku, wyposazone w jarzmo stalowe, wykonane przez tloczenie, Tulejka nagwintowana 6 jest wkrecona w nagwintowana glowice 7 jarzma. Struna 5 jest przesunieta przez tulejke 6 i zamo¬ cowana w obsadzie 4.Na fig. 5 i 6 przedstawiono urzadzenie wedlug wynalazku, w którem grubosc glo¬ wicy 7 jarzma jest zbyt mala, aby glowica ta mogla byc nakretka. Do glowicy wpro¬ wadza sie na zimno lub na goraco nakret¬ ke stalowa 8 i osadza tak, aby nakretka ta nie mogla obracac sie. Tulejka 6 jest wkre¬ cona w glowice jarzma i nakretke 8, a na¬ stepnie tak jak i w poprzednim przykladzie styka sie z obsada 4, która napina strune fortepianowa 5.Na fig. 7 i 8 przedstawiono urzadzenie wedlug wynalazku, w którem jarzmo jest wykonane z pasma blaszanego, odpowied¬ nio wycietego i owinietego dookola nakret¬ ki walcowej 9 (fig. 9), posiadajacej otwór gwintowany 10.Na fig. 10 i 11 przedstawiono urzadze¬ nie wedlug wynalazku z jarzmem, obej- mujacem prostokatna nakretke 11 (fig. 12).Zamiast nieruchomej nakretki prosto¬ katnej 11 jarzmo moze byc wyposazone w okragla nakretke moletowana 13 {fig. 13); w tym przypadku napreza sie strune, ob¬ racajac te nakretke zamiast tulejki, ale wynik ostateczny jest taki sam: tulejka popycha uchwyt 4, który napreza wówczas strune 5.Na fig. 14 przedstawiono przekrój ob¬ sady, w której linka jest owinieta dookola wkladki 12; na fig. 15 przedstawiono wi¬ dok zprzodu tej obsady, a na fig. 16 — przekrój jej wzdluz linji x — y na fig. 15.Koniec linki, zwinietej dookola wklad¬ ki 12, jest zacisniety pomiedzy wkladka i sciankami plaskiej trójkatnej obsady 4, przyczem obsada ta znajduje sie pomiedzy ramionami wzmiankowanego powyzej jarz¬ ma /.W ten sposób zapewnia sie bardzo sil¬ ne zamocowanie konca linki.Na fig. 17 i 18 przedstawiono obsade, wykonana z prostokatnego klocka stalowe-go. Linke przesuwa sie przez otwór klocka nawylot, poczem zawija sie koniec linki, aby utworzyc wezel i w ten sposób zapo¬ biec wysuwaniu sie linki. Zamiast zwijania mozna koniec liny przylutowac do obsady. PL