Znany juz jest sposób wyrobu porowa¬ tych kamieni z krzemionki lub podobnych materjalów, polegajacy na tern, ze krze¬ mionke wraz z rozdrobionym materjalem organicznym, jak np-. drobnym korkiem, a jednoczesnie z zaprawa, doprowadza sie do stanu masy podatnej do ksztaltowania, nastepnie sie ja formuje, suszy i poddaje procesowi spalania, dzieki czemu zawarte w masie substancje organiczne wypalaja sie i pozostawiaja w wytworzonym kamie¬ niu male puste miejsca, pory. Takie ka¬ mienie stosowano poczatkowo, jako ma- terjal izolacyjny, przesaczajacy lub wsku¬ tek dzialania wloskowatosci równiez ja¬ ko kamienie pochlaniajace. Wypalanie or¬ ganicznych substancyj takich kamieni nie odbywa sie jednak równomiernie, gdyz or¬ ganiczne substancje w zewnetrznych war¬ stwach, o latwym dostepie powietrza, spalaja sie predko, podczas gdy wewnetrz¬ ne czesci mniej latwo dopuszczajace po¬ wietrze odbywaja proces destylacji, prze¬ biegajacy wolniej, wobec czego palenie musi trwac przez czas tak dlugi, póki sie wszystkie lotne ciala z wewnetrznych cze¬ sci kamienia nie ulotnia i póki czasteczki w rodzaju koksu pozostale w pustych miej¬ scach nie przepala sie calkowicie. Chociaz dluzsze trwanie wypalania jest juz samo przez sie wada, to zjawiaja sie jeszcze inne niedogodnosci, polegajace na tern, ze dzie-ki spalaniu wspomnianych lotnych cial i pozostalosci w rodzaju koksu, temperatu¬ ra spalania jest czestokroc tak wysoka, ze wystepuje tworzenie sie zacieru i slima¬ czenie krzemionki, a wskutek tego miej¬ scowe, silne wyboczenie masy, przez co powieksza sie objetosc gatunkowa kai- mienia, który sie czasem znacznie wypa¬ cza. Szczególne to wypaczenie kamienia jest wtedy niewygodne, gdy kamienie for¬ mowe powinny miec okreslony ksztalt i wymiar.Stosownie do niniejszego wynalazku, mozna zatem otrzymac lekkie kamienie, które w jednakowo korzystny sposób na¬ daja sie do wyzej wspomnianego celu, do którego zastosowuja sie znane, porowate kamienie z krzemionki, przytem w porów¬ naniu do nich, co sie tyczy nietylko ich fizykalnych wlasnosci, lecz takze wyrobu, wykazuja czasem znaczna przewage. We¬ dlug niniejszego wynalazku, lekkie kamie¬ nie skladaja sie takze z nieorganicznych materjalów np. krzemionki, magjiezji i t. d., uzywanych do wyrobu kamieni porowa¬ tych, lecz prócz tego z weglowych i smo¬ listych produktów suchej destylacji korka, z samoczynnie dzialajaca zaprawa, jak smola, lub innemi zaprawami, dzialajace- mi dzieki chemiczne) reakcji, jak np, wap¬ no, przytem wszystkie te materjaly sa roz¬ dzielone w masie mozliwie równomiernie, czesciowo sie wzajemnie przenikaja, jak np. krzemionka, która w czasie wyrobu ka¬ mieni wyzej wspomniane produkty w ro¬ dzaju smoly wsysa w stanie goracym.Takie kamienie wyrabia sie zazwyczaj w ten sposób, ze podobnie jak przy wy¬ robie Wspomnianych na wstepie, znanych porowatych lekkich kamieni, doprowadza sie mieszanine z nieorganicznych materja¬ lów, np, krzemionki z rozdrobionym kor¬ kiem z dodaniem zaprawy jak np, smoly, do stanu masy podatnej do ksztaltowania, a nastepnie formuje si^ ja. Otrzymane ka¬ mienie formowe na poczatku suszy sie, a nastepnie w odpowiednich przyrzadach poddaje sie suchej destylacji bez dostepu powietrza. Suszenie i sucha destylacja mo¬ ze byc wykonana w pewnych warunkach równiez w jednym i tym samym przyrza¬ dzie.Przy destylacji korka ulatnia sie znacz¬ na ilosc nader wartosciowego gazu, który mozna przejac i zuzytkowac do celów o- swietlenia lub palenia. Prócz tego, otrzymu¬ je- sie równiez produkty smolne, które tak¬ ze mozna w znany sposób wyzyskac. W kamieniu powstaja pozostalosci w rodza¬ ju koksu, wegiel korkowy, którego dziala¬ nie izolujace znacznie przewyzsza pozo¬ stalosci lupkcwatego wegla drzewnego.Otrzymuje sie zatem, nie tak jak przy zna¬ nym procesie palenia, kamien z pustemi lub scislej mówiac z przestrzeniami, prze- puszczajacemi powietrze, lecz wydrazenia kamienia sa zapelnione czasteczkami we¬ gla korkowego, które leza swobodnie obok siebie lub sa ze soba zwiazane pozostalo¬ sciami w rodzaju smoly, pozostajacemi wskutek destylacji, zaleznie od tego jak proces destylacji byl przeprowadzony. Pro¬ ces destylacji mozna wykonac w ten spo¬ sób, ze produktów Jsmoly oddestylowUjje sie tylko tyle, zeby pozostaly substancje smoliste, które w temperaturze podniesio¬ nej zostaja wessane przez krzemionke, wo¬ bec czego powstaje kamien napelniony we¬ glem i impregnowany smola, Przytem smo¬ la wiaze bardzo scisle ze soba czasteczki krzemionki, zapomoca czego osiaga sie znaczna moc calego kamienia. Dzieki te¬ mu mozna zmniejszyc znacznie ilosc nie¬ organicznej zaprawy, obciazajacej zreszta kamien, jak np, glina, wobec czego kamie¬ nie posiadaja przy znacznej mocy maly ciezar gatunkowy, W ten sposób wytworzone lekkie ka- — 2 —mienie posiadaja wielka wartosc izolacyj¬ na i sa dostatecznie porowate, zeby je móc zuzytkowac, jako kamienie przesaczne, gdyz równiez wegiel w nich zawarty wy¬ wiera odpowiedni wplyw. Mozna równiez, stosownie do przeznaczenia jakie ma wy¬ konywac przesacznik, badz dodac do uzy¬ tej surowej masy odpowiednia ilosc przy¬ mieszki, badz tez gotowe kamienie nasy¬ cic skutecznym srodkiem impregnujacym.Kamienie mozna zuzytkowac jako ssace do róznych celów, kamien ma moznosc przy¬ jac znaczna ilosc surowego oleju lub t. p., przyczem przez spalenie oleju nie wyste¬ puje wcale zmniejszenie mocy kamienia.Impregnowanie lekkich kamieni pozo¬ stajaca przy destylacji smola dziala prócz tego w ten sposób, ze kamienie robia sie w wysokim stopniu odporne na wode i kwasy, a dzialaniu sprezonej pary przeciw¬ stawiaja znaczny opór i nie sa higrosko- pijne. Wskutek zweglenia organicznych substancyj, kamienie sa czarnej wydziela¬ ja smole na zewnetrznych powierzchniach, co gdyby bylo w jakimkolwiek rodzaju za¬ stosowania niedogodne, mozna latwo iffcu- nac w ten sposób, ze zewnetrzna powierzch¬ nie impregnuje sie wodnym szklem lub podobnemi srodkami.Lekkie kamienie, wedlug niniejszego wynalazku, wykazuja pewne zalety nietyl- ko, jako gotowe produkty, lecz mozna je takze z powodzeniem* dalej przerabiac. Je¬ sli takie lekkie kamienie poddac proceso¬ wi spalania, to mozna usunac zawarte w nich pozostalosci, wywolane sucha desty¬ lacja, mianowicie ciala w rodzaju wegla i smoly, wobec czego powstaje znany sam przez sie, lekki kamien, z pustemi prze¬ strzeniami lub porami. Podczas gdy, jak na wstepie wyjasniono, porowate lekkie kamienie, po wysuszeniu surowej uformo¬ wanej masy, wypalaja sie przy wysokiej temperaturze, przyczem jednoczesnie wy¬ stepuja wspomniane wady, obecnie kiedy sposób przeprowadza sie powiedzmy w przeciagu dwóch godzin, nie nalezy jfrz wie¬ cej obawiac sie tego szkodliwego dziala¬ nia. Przedewszystkiem temperature moz¬ na utrzymywac daleko nizsza, wobec cze- -go kamien kurczy sie w znacznie mniej¬ szym stopniu, i prócz tego puste przestrze¬ nie w kamieniu rozdziela sie o wiele rów¬ nomierniej, gdyz czasteczki wegla, w pierw¬ szym okresie manipulacji, mianowicie w czasie suchej destylacji, zostaja w kamie¬ niu rozmieszczone zupelnie równomiernie, a proces wypalania,, wykonany przy sto¬ sunkowo niskiej temperaturze, nie jest w stanie tej równomiernosci zniszczyc. Ka¬ mienie nie pacza sie, dzieki czemu otrzy¬ muje sie minimalne braki wyrcbti i, osta¬ tecznie, ten dwustopniowy sposób wyrobu porowatych lekkich kamieni, w porówna¬ niu do znanego jednostopniowego, ma te oszczednosciowa zalete, ze mozna utrzy¬ mac i zuzyc lotne produkty destylacji. PL