PL220765B1 - Adhezyjny opatrunek silikonowy, zawierający suchy wyciąg z cebuli i heparynę drobnocząsteczkową oraz sposób jego otrzymywania - Google Patents

Abstract

Adhezyjny opatrunek silikonowy zawiera dwie warstwy silikonowych, gdzie zewnętrzna warstwa adhezyjna znajduje się po stronie skóry, a warstwa zewnętrzna nieadhezyjna zawiera olej silikonowy o stężeniu 10% wagowych oraz substancje lecznicze: enoksaparynę sodową o stężeniu. 3,5% w/w oraz wyciąg suchy z cebuli o stężeniu 5% wagowych. Sposób otrzymywania adhezyjnego opatrunku silikonowego polega na tym, że do sieci polimerowej wprowadza się substancje czynne, przy czym: -enoksaparynę sodową rozciera się z olejem silikonowym, a następnie dodaje się wyciąg suchy z cebuli i po ponownym roztarciu dodaje się pierwszy komponent silikonowy matrycy, a następnie, po dokładnym wymieszaniu dodaje się drugi komponent silikonowy, zawierający składnik sieciujący, -dopiero po dodaniu drugiego komponentu elastomeru nieadhezyjnego rozpoczyna się reakcja sieciowania polimerów silikonowych, gdzie na usieciowaną w pełni warstwę polimeru nieadhezyjnego zawierającego substancje lecznicze w sieci polimeru nakłada się warstwę adhezyjna i na zasadzie sił kohezji pozwala dyfundować substancjom leczniczym zawartym w matrycy przez warstwę adhezyjną opatrunku w kierunku blizny.

Description

Dziedzina wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest adhezyjny opatrunek silikonowy, zawierający suchy wyciąg z cebuli oraz heparynę drobnocząsteczkową, przeznaczony do terapii blizn, zwłaszcza blizn hipertroficznych oraz keloidów. Ponadto przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania opatrunku.

Podstawy wynalazku

Znane i stosowane w lecznictwie są opatrunki wykonane z polimerów silikonowych, w tym m.in. opatrunki żelowe, które mogą posiadać opcjonalnie właściwości adhezyjne, oraz preparaty półstałe w postaci żelu silikonowego. W terapii blizn używane są również maści zawierające płynny wyciąg z cebuli, heparynę oraz allantoinę.

W publikacji WO 02/45698 ujawniono żele silikonowe stosowane do leczenia blizn, które zawierają jako materiał elastyczny poliamid.

W innej publikacji EP 1 186 290 A2 ujawniono urządzenie samo przylegające do skóry do zapobiegania i/lub zmniejszania blizn, które zawiera silikon połączony ze związkiem o charakterze przeciwutleniąjącym oraz ze związkiem o charakterze przeciwbakteryjnym, gdzie silikon jest połączony z folią poliuretanową.

Natomiast w publikacji WO 01/37782 ujawniono sposób leczenia blizn hipertroficznych przez zmniejszanie ich rozmiaru i/lub wyglądu, poprzez stosowanie na blizny przerostowe kompozycji w postaci kolodium zawierającego w składzie substancje czynne z grupy miejscowo stosowanych steroidów, żele silikonowe lub witaminy.

W publikacji M. Pikuła i in.,Experimental immunology, Effects of enoxaparin and onion extract on cytokine production in skin fibroblasts”, Centr. Europ. J. Immunol, 2009 r, przedstawiono badania wpływu substancji czynnych, w postaci roztworów wodnych, na produkcję cytokin i czynników wzrostu (IL-6, VEGF i TNF-α). Nie jest to jednak wystarczająca wiedza w zrozumieniu mechanizmu powstawania nieprawidłowych blizn. Rezultaty badań na liniach komórkowych są niezbędne do wykazania efektu biologicznego, który mógłby zapobiec tworzeniu nieprawidłowych blizn. Jednakże takie badania in vitro muszą być przeprowadzone w znacznie szerszym zakresie. Trzeba wykazać między innymi apoptozę komórek fibroblastów lub proliferację komórek fibroblastów oraz hamowanie ^-integryny, która jest białkiem odpowiedzialnym za tworzenie hodowli komórkowej, wskutek czego tworzy się zwarta tkanka, niekorzystna w przypadku keloidów. Należy dodać, że etap badań in vitro powinien w następstwie być przeniesiony do warunków ex vivo, który byłby przeprowadzony na linii ciągłej fibroblastów, pochodzącej od komórek pobranych z komórek ludzkiego keloidu (patologicznej blizny). Szeroko prowadzone badania na liniach komórkowych są niezbędne do wyjaśnienia mechanizmu powstawania nieprawidłowych blizn, jednak są one jedynie etapem w badaniach, które obejmują wpływ wielu innych czynników.

W innej publikacji M. Jamrógiewicz i in., „Silikonowe preparaty do leczenia powierzchniowego blizn”, Farm. Pol., 2010 r. wskazano, że nie istnieją wypracowane standardy leczenia ze względu na niewystarczający stan wiedzy na temat mechanizmu powstawania keloidów i blizn przerostowych. Autorzy zamieścili w pracy skrótowy przegląd różnorodnego podejścia w leczeniu blizn wskazując na metody inwazyjne, jak i nieinwazyjne. Ponadto zwrócili uwagę na trudność terapii i brak efektywnych metod leczenia.

W krótkim artykule, który ukazał się jedynie na stronie internetowej www.biotechnologia.pl autorstwa K. Panek „Blizny i ich leczenie”, 2011 r. zamieszczono ogólne informacje o sposobie leczenia blizn, które były zawarte również w publikacji M. Jamrógiewicz i in., „Silikonowe preparaty do leczenia powierzchniowego blizn”, Farm. Pol., 2010 r. Podano, że wyciągi z cebuli morskiej użyte w maściach lub żelach do smarowania na skórę wykazują działanie przeciwzapalne i przeciwobrzękowe, co przyczynia się do uelastycznienia blizny, zblednięcia i spłaszczenia. Należy podkreślić, że przytoczony rodzaj cebuli nie jest stosowany w leczeniu blizn. Cebula morska (Scilla maritima L.) to roślina pochodząca z innej rodziny niż cebula lecznicza (Allium cepa L.), co oznacza, że zawiera zupełnie inne substancje aktywne, i jest stosowana w leczeniu innych stanów terapeutycznych. W pracy K. Panek „Blizny i ich leczenie”, 2011 r. zwrócono także uwagę, podobnie jak w publikacji M. Jamrógiewicz i in., „Silikonowe preparaty do leczenia powierzchniowego blizn”, Farm. Pol., 2010 r., że obecnie coraz większe zainteresowanie dotyczy preparatów silikonowych. Informacja ta jest bardzo ogólna i nie wyjaśnia jaki rodzaj silikonu jest stosowany w leczeniu blizn. Wiadomo, że silikony stanowią szeroką

PL 220 765 B1 grupę związków krzemoorganicznych zawierających różne grupy chemiczne, jak i zróżnicowaną budowę strukturalną.

Metody terapeutyczne z wykorzystaniem silikonów są popularne, a ich skuteczność, potwierdzają badania kliniczne. Uważa się, że dużą rolę w mechanizmie działania silikonów na blizny odgrywa zjawisko okluzji i hydratacji tkanek pod opatrunkiem. Doniesienia literaturowe na temat skuteczności działania preparatów zawierających wyciąg płynny z cebuli oraz heparynę niefrakcjonowaną są skąpe i kontrowersyjne ze względu na sprzeczności w potwierdzaniu zmniejszania się istniejących blizn poprzez działanie antyproliferacyjne związków zawartych w wyciągach z cebuli oraz heparyny. Mimo dużej popularności preparatów na blizny zawierających wyciąg z cebuli i heparynę wśród pacjentów, jak do tej pory nie udowodniono jednoznacznie ich skuteczności klinicznej.

Popularnymi metodami w terapii blizn są również bioterapia, laseroterapia, stosowanie opatrunków uciskowych, oraz terapia farmakologiczna: iniekcje z glikokortykosteroidów (zwykle octan triamcynolonu), interferonu, bleomycyny czy 5-fluorouracylu. Metody te wiążą się jednak w większości przypadków ze znacznymi efektami ubocznymi oraz dużym kosztem. Chirurgiczne usuwanie blizn jest dużym obciążeniem dla większości pacjentów, którzy ślady po zbiegach chirurgicznych starają się leczyć innymi metodami, ponadto obecnie stosowane jest coraz rzadziej z uwagi na wysoki odsetek nawrotów.

Ograniczenia znanych i opisanych preparatów silikonowych w postaci żeli, zawierających w swoim składzie dodatkowo płynny wyciąg z cebuli oraz heparynę stanowią głównie:

- płynny wyciąg z cebuli nadaje nieprzyjemny zapach preparatu, co często jest powodem rezygnacji pacjentów z tej metody terapii z powodu dyskomfortu,

- zastosowanie heparyny niefrakcjonowanej (większa cząsteczka niż w przypadku heparyny drobnocząsteczkowej) zmniejsza prawdopodobieństwo przenikania tego związku do skóry,

- wszystkie preparaty zawierają wodę, w związku z tym nie wywierają działania okluzyjnego, które jest jedną z najważniejszych teorii dotyczących mechanizmu działania silikonów na blizny.

Istota wynalazku

Zastosowanie suchego wyciągu z cebuli, w przeciwieństwie do wyciągów płynnych, jest unikatowe i dotąd niespotykane. Umożliwia lepszą standaryzację preparatu, ale przede wszystkim wprowadzenie do postaci leku większych stężeń substancji o działaniu biologicznym, znajdujących się w wyciągu.

W wynalazku stosuje się drobnocząsteczkową pochodną heparyny, enoksaparynę sodową, której średnia masa cząsteczkowa wynosi 4-6 kDa. Wykorzystanie heparyny o mniejszej masie cząsteczkowej zwiększa prawdopodobieństwo jej przenikania przez warstwę rogową (stratum corneum) do głębszych warstw skóry, gdzie wywiera działanie lecznicze.

Celem wynalazku jest opracowanie opatrunku do leczenia blizn, a zwłaszcza blizn hipertroficznych oraz keloidów, w którym tak dobrano jakościowo i ilościowo składniki, że środek wykazuje korzystne własności lecznicze, jak również charakteryzuje się trwałością. Ponadto celem wynalazku jest sposób otrzymywania tego opatrunku. Dotąd nieznane są preparaty lecznicze na blizny zawierające suchy wyciąg z cebuli oraz heparynę drobnocząsteczkową, co stanowi nowość.

Wykonano różne rodzaje opatrunków silikonowych, zawierających jedną lub dwie substancje lecznicze, lub składających się tylko z komponentów silikonowych. Wynalazek jest opatrunkiem dwuwarstwowym, którego warstwa adhezyjna znajduje się po stronie skóry, natomiast warstwa nieadhezyjna zawiera substancje lecznicze i znajduje się od strony zewnętrznej (ubrania). Warstwę adhezyjną stanowią jedynie dwa komponenty silikonowe, które w wyniku zmieszania w stosunku 1:1 (w/w) sieciują i tworzą elastomer. Warstwa nieadhezyjna, zwana również matrycą, zawiera oprócz tworzących ją dwóch komponentów silikonowych, które w wyniku zmieszania w stosunku 10:1 (w/w) sieciują i tworzą elastomer (75-85% wagowych), również takie substancje jak heparyna drobnocząsteczkowa (enoksaparyna sodowa, 3,5% wagowych), wyciąg suchy z cebuli (5% wagowych) i olej silikonowy (10% wagowych).

Skład procentowy opatrunku według wynalazku przedstawia tabela 1.

Przedmiotem wynalazku jest adhezyjny opatrunek silikonowy zawierający warstwę silikonu oraz substancje lecznicze gdzie opatrunek składa się z dwóch warstw silikonowych, gdzie zewnętrzna warstwa adhezyjna znajduje się po stronie skóry, a warstwa zewnętrzna nieadhezyjna zawiera olej silikonowy o stężeniu 10% wagowych oraz substancje lecznicze: enoksaparynę sodową o stężeniu 3,5% w/w oraz wyciąg suchy z cebuli o stężeniu 5% wagowych.

Adhezyjny opatrunek silikonowy gdzie substancje lecznicze wprowadzone są do matrycy w postaci zawiesiny cząstek stałych w oleju silikonowym.

PL 220 765 B1

Ponadto przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania adhezyjnego opatrunku silikonowego gdzie do sieci polimerowej wprowadza się substancje czynne, gdzie:

- enoksaparynę sodową w stężeniu 3,5% w/w rozciera się z olejem silikonowym w stężeniu 10% wagowych, a następnie dodaje się wyciąg suchy z cebuli w stężeniu 5% wagowych, i po ponownym roztarciu dodaje się pierwszy komponent silikonowy matrycy oznaczony jako „A do utworzenia elastomeru nieadhezyjnegu”, a następnie, po dokładnym wymieszaniu dodaje się drugi komponent silikonowy oznaczony jako „B do utworzenia elastomeru nieadhezyjnego”, zawierający składnik sieciujący,

- dopiero po dodaniu drugiego komponentu B do utworzenia elastomeru nieadhezyjnego, rozpoczyna się reakcja sieciowania polimerów silikonowych, w wyniku czego powstaje nieadhezyjny elastomer silikonowy, zwany matrycą,

- na usieciowaną w pełni warstwę polimeru nieadhezyjnego, zawierającego substancje lecznicze w sieci polimeru, nakłada się warstwę adhezyjną, powstałą na skutek reakcji sieciowania z dwóch innych komponentów A i B oznaczonych jako „A do utworzenia elastomeru adhezyjnego” oraz „B do utworzenia elastomeru adhezyjnego”, obie warstwy na zasadzie sił kohezji stykają się powierzchniami, co pozwala dyfundować substancjom leczniczym zawartym w matrycy przez warstwę adhezyjną opatrunku w kierunku blizny.

Sposób gdzie komponenty silikonowe posiadają następującą lepkość i ciężar cząsteczkowy:

Komponent-kauczuk silikonowy	Lepkość dynamiczna [mPa-s]	Ciężar cząsteczkowy [Da]
A do utworzenia elastomeru nieadhezyjnego	20 000-25 000	około 60 000
B do utworzenia elastomeru nieadhezyjnego	2 000-2 200	około 40 000
A do utworzenia elastomeru adhezyjnego	400-600	około 15 000
B do utworzenia elastomeru adhezyjnego	300-400	około 10 000

T a b e l a 1. Skład procentowy adhezyjnego preparatu silikonowego

	Składnik	[%]
matryca	enoksaparyna sodowa	3,5
wyciąg suchy z cebuli	5,0
olej silikonowy	10,0
część A	73,4
część B	8,1
warstwa adhezyjna	część A	50,0
część B	50,0

Wyciąg z cebuli oraz enoksaparyna sodowa hamują w sposób statystycznie istotny proliferację fibroblastów oraz ekspresję białek odpowiedzialnych za tworzenie hodowli komórkowych, a w wyższych stężeniach powodują apoptozę komórek, co może przekładać się na korzystne efekty lecznicze, takie jak spłaszczenie blizny i widoczna poprawa jej wyglądu.

Opis rysunków

Fig. 1 przedstawia wpływ wyciągu z cebuli (O) oraz enoksaparyny sodowej (E) na stężenie IL-6 (A) oraz VEGF (B). Gwiazdki oznaczają różnice istotne statystycznie, przy poziomie istotności p<0,05.

Fig. 2 przedstawia profil uwalniania enoksaparyny sodowej z plastra (wartości średnie, n=6).

Fig. 3 przedstawia profil uwalniania spireozydu (A) oraz kwercetyny (B) z plastrów silikonowych (wartości średnie, n=3 dla spireozydu oraz n=6 dla kwercetyny).

Fig. 4 przedstawia plastry przed (A, t₀) i po zakończeniu (B, t₄) badania trwałości (1 - plaster przechowywany w szafie klimatycznej, 2 - plaster przechowywany w lodówce).

Fig. 5 przedstawia wartości współczynnika okluzji dla plastrów silikonowych („placebo”) o różnej grubości (0,5 oraz 0,9 mm), plastrów zawierających substancje czynne (enoksaparynę sodową - ES oraz wyciąg suchy z cebuli) oraz dla komercyjnie dostępnego preparatu (Cica-Care).

PL 220 765 B1

Wynalazek ilustrują następujące przykłady wykonania.

P r z y k ł a d 1

Sposób otrzymywania wyciągu suchego cebuli

Suchy wyciąg z cebuli otrzymuje się na drodze suszenia wyciągu płynnego. Wyciąg płynny otrzymuje się poprzez macerację świeżych lub wysuszonych w temperaturze 50°C bulw cebuli (odmiana Amstrong) za pomocą etanolu 96%. Maceracja trwa 5-7 dni, następnie wyciąg zlewa się znad surowca, wyciska się ręcznie surowiec i odstawia się wyciąg w celu odbalastowania na kolejne 5-7 dni. Po tym czasie wyciąg suszy się.

Przesączony wyciąg płynny zagęszcza się w wyparce próżniowej w celu usunięcia części etanolu, a następnie, gdy zawartość etanolu w wyciągu wynosi około 20%, suszy się metodą suszenia rozpyłowego.

P r z y k ł a d 2

Określenie przydatności substancji czynnych wchodzących w skład opatrunku przeznaczonego do leczenia blizn

Wykonano badania aktywności enoksaparyny sodowej (ES) i wyciągu z cebuli w warunkach in vitro na hodowlach komórkowych (linia ciągła fibroblastów). Zbadano wpływ roztworu wodnego wyciągu suchego z cebuli (stężenia badane: 50, 250 oraz 1000 μg/ml) oraz roztworu wodnego heparyny drobnocząsteczkowej (enoksaparyny sodowej, stężenia badane: 20, 100 oraz 500 μg/ml) na proliferację komórek, oznaczając liczbę żywych komórek za pomocą pomiaru radioaktywności tymidyny znakowanej trytem, inkorporowanej w komórkach. Stwierdzono, że oba roztwory w znaczący sposób hamują proliferację komórek, przy czym enoksaparyna sodowa wykazuje silniejsze działanie niż wyciąg z cebuli.

Zbadano również wpływ badanych związków (w stężeniach podanych powyżej) na apoptozę fibroblastów. Stwierdzono, że zarówno wyciąg z cebuli, jak i enoksaparyna sodowa wykazują działanie apoptotyczne w stosunku do komórek skóry tylko w najwyższych badanych stężeniach.

Określono także wpływ badanych związków na ekspresję 31-integryny, jednego z białek komórkowych odpowiedzialnych za niekorzystną agregację komórek w przypadku tworzenia blizny oraz ich adhezję do podłoża podczas tworzenia kolonii komórkowych blizn. Stwierdzono, że badane substancje, zarówno osobno, jak i w połączeniu, hamują ekspresję 31-integryny, wpływając w znaczący sposób na zmniejszenie powierzchni blizny.

Oznaczono również zawartość wybranych cytokin oraz czynników wzrostu w supernatancie pobranym z hodowli komórkowej (Fig. 1). Stwierdzono, że zarówno wyciąg z cebuli, jak i enoksaparyna sodowa hamują wydzielanie interleukiny 6 (IL-6) oraz czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF - vascular endothelial growth factor).

P r z y k ł a d 3

Określenie zawartości związków aktywnych w wyciągu z cebuli oraz badania dostępności farmaceutycznej substancji biologicznie czynnych wchodzących w skład opatrunku silikonowego

Ustalono, że w skład frakcji flawonoidowej w surowcu wchodzi kwercetyna (aglikon) oraz jej glukozydy: 4'-O-glukozyd (spireozyd) oraz 3,4'-O-diglukozyd. Według danych literaturowych, zawartość 3,4'-O-diglukozydu w żółtych odmianach cebuli wynosi 288-323 mg/kg świeżej masy, podczas kiedy zawartość spireozydu w tej samej odmianie wynosi 296-312 mg/kg świeżej masy. Średnia zawartość kwercetyny w wyciągach suchych z cebuli wynosi 0,45 mg/g wyciągu suchego, podczas kiedy średnia zawartość 4'-O-glukozydu kwercetyny (spireozydu) wynosi 4,5 mg/g wyciągu suchego. Kwercetyna zawarta w wyciągu suchym z cebuli wykazuje działanie przeciwzapalne, hamujące proliferację komórek oraz zmniejszające aktywność hialuronidazy. Związek ten ma również silne właściwości przeciwutleniąjące. Zawartość związków siarkowych została wyrażona jako allicyna i w suchym wyciągu wynosi 1,90 mg/g wyciągu suchego. Porównując zawartości substancji analizowanych w wyciągach płynnych i suchych, można stwierdzić, że proces suszenia nie powoduje utraty związków biologicznie czynnych.

Zbadano rozpuszczalność enoksaparyny sodowej oraz wyciągu z cebuli w różnych rozpuszczalnikach i stwierdzono ich bardzo dobrą rozpuszczalność w wodzie. Substancje badane nie rozpuszczają się jednak ani w rozpuszczalnikach polarnych (etanol), ani w lipofilowych (oleje). Dlatego też do matrycy silikonowej o charakterze silnie hydrofobowym wprowadzono je w postaci zawiesiny w oleju silikonowym.

Przeprowadzono badanie uwalniania substancji czynnych z plastra silikonowego. Nieoczekiwanym pozytywnym efektem, z uwagi na charakter chemiczny analizowanych substancji czynnych oraz

PL 220 765 B1 postaci leku (cząstki zawieszone w oleju silikonowym muszą zostać najpierw rozpuszczone w wodzie, żeby ulec wchłonięciu do skóry), jest uwalnianie enoksaparyny sodowej i składników wyciągu suchego z cebuli z hydrofobowego plastra w ilościach większych niż zakładano. Stwierdzono, że kwercetyna uwalnia się w większym stopniu niż spireozyd (odpowiednio około 50-60% oraz około 30-40% dawki zawartej w plastrze po 72 h badania), co może również świadczyć o reakcji hydrolizy glukozydu do wolnego aglikonu o charakterze lipofilowym, lepiej przenikającego do skóry.

W badaniach dostępności farmaceutycznej udowodniono, że zawarta w preparacie heparyna drobnocząsteczkowa uwalnia się w ilości około 3-4% dawki zawartej w plastrze po 48 h badania. Profile uwalniania przedstawiono na fig. 2-3.

P r z y k ł a d 4

Otrzymywanie opatrunku silikonowego

Technologia adhezyjnego filmu silikonowego wymagała wyboru odpowiednich kauczuków silikonowych (komponentów), z których utworzono dwie warstwy: elastomeru adhezyjnego, stosowanego na skórę oraz elastomeru nieadhezyjnego od strony ubrania. W wyniku sieciowania komponentów A i B każdego z kauczuków uzyskano dwa elastomery o różnych właściwościach, które na skutek kohezji umożliwiły utworzenie dwuwarstwowego opatrunku silikonowego. Warstwa nieadhezyjna to warstwa podstawowa, która stanowi matrycę dla substancji czynnych.

Komponent A kauczuku do utworzenia elastomeru nieadhezyjnego oraz komponent B do utworzenia elastomeru adhezyjnego składają się z mieszaniny polimerów polidimetylosiloksanowych z podstawnikiem dimetylowinylowym na końcu łańcucha oraz polimerów polidimetylosiloksanowych z podstawnikiem wodorowym na końcu łańcucha. Komponent B kauczuku do utworzenia elastomeru, nieadhezyjnego oraz komponent A do utworzenia elastomeru adhezyjnego składają się z mieszaniny polimerów polidimetylosiloksanowych z podstawnikiem dimetylowinylowym na końcu łańcucha oraz dodatkiem katalizatora Pt Karstedta. Katalizator Karstedta Pt2{[(CH2=CH)Me2Si]2O}3 to związek chemiczny zawierający dwa atomy platyny, do których przyłączone są po dwa ligandy diwinylotetrametylodisiloksylowe, a jeden addend tetrametylodisiloksylowy łączy oba atomy platyny.

Komponenty A i B do utworzenia elastomeru nieadhezyjnego należy zmieszać w stosunku wagowym 10:1, natomiast komponenty A i B do utworzenia elastomeru adhezyjnego należy zmieszać w stosunku wagowym 1:1. Komponenty silikonowe wchodzące w skład polimeru nieadhezyjnego zostały wykorzystane do stworzenia matrycy, w której zawieszone są substancje leczn icze, i która stanowi bazę preparatu. Komponenty silikonowe polimeru adhezyjnego zostały wykorzystane do otrzymywania warstwy nakładanej na matrycę po czasie niezbędnym do zakończenia reakcji sieciowania polimerów silikonowych.

Komponenty A i B mogą różnić się długością łańcucha siloksanowego, który zależy od stopnia polimeryzacji, różnymi domieszkami typu wzmacniacze mechaniczne (do regulacji twardości, którymi są polisiloksany z wodorami w łańcuchu lub na końcu łańcucha), jak również obecnością wypełniaczy (krzemionki pirogeniczne lub strąceniowe). Można przyjąć, że pomiędzy komponentami A do utworzenia elastomeru nieadhezyjnego oraz B do utworzenia elastomeru adhezyjnego oraz pomiędzy komponentami B do utworzenia elastomeru nieadhezyjnego oraz A do utworzenia elastomeru adhezyjnego nie ma istotnych różnic strukturalnych, zatem mechanizm sieciowania dla obydwu kauczuków jest podobny.

Ciężary cząsteczkowe wykorzystanych do sieciowania kauczuków mogą wynosić odpowiednio jak w tabeli 2.

T a b e l a 2. Ciężary cząsteczkowe komponentów silikonowych wykorzystanych do sporządzenia opatrunku silikonowego

Polimer silikonowy, komponent	Lepkość dynamiczna [mPa-s]	Ciężar cząsteczkowy [Da]
A do utworzenia elastomeru adhezyjnego	400-600	około 15 000
B do utworzenia elastomeru adhezyjnego	300-400	około 10 000
A do utworzenia elastomeru nieadhezyjnego	20 000-25 000	około 60 000
B do utworzenia elastomeru nieadhezyjnego	2 000-2 200	około 40 000

PL 220 765 B1

W reakcji chemicznej, prowadzącej do sieciowania kauczuków biorą udział części A i B poszczególnych komponentów. Czynnik sieciujący to wielofunkcyjny polisiloksan z podstawnikiem hydrosilanowym Si-H (A do elastomeru nieadhezyjnego oraz B do elastomeru adhezyjnego), drugi zaś to podstawowy polimer siloksanowy z grupami winylowymi (CH=CH2), zawierający w swoim składzie katalizator (B do elastomeru nieadhezyjnego oraz A do elastomeru adhezyjnego). Po zmieszaniu obu składników A i B następuje szybka reakcja addycji tzw. hydrosililowanie. Polega ona na przyłączeniu jednej cząsteczki do drugiej w wyniku czego powstaje tylko jeden produkt, bez żadnych produktów ubocznych. Addycja przebiega na skutek rozerwania wiązania wielokrotnego węgiel-węgiel z ugrupowania winylowego i prowadzi do powstania wiązania węgiel-krzem. Następuje poliaddycja wiązań Si-H do grup winylowych, w efekcie której tworzą się liczne mostki węglowodorowe łączące ze sobą łańcuchy polisiloksanowe. Jest to rodzaj sieciowania z udziałem ich końców.

W celu otrzymania filmów silikonowych zawierających substancje lecznicze rozciera się odważoną ilość enoksaparyny sodowej, używając oleju silikonowego jako substancji lewigującej, następnie dodaje się suchy wyciąg z cebuli w odpowiedniej ilości i po dokładnym wymieszaniu tych substancji dodaje się komponent A polimeru silikonowego nieadhezyjnego. Po otrzymaniu homogennej mieszaniny dodaje się komponent B i następnie należy równomiernie rozprowadzić tak sporządzoną mieszaninę na folii z tworzywa sztucznego o grubości około 0,1 mm. Po upływie 24 h (zakończeniu reakcji polimeryzacji) nanosi się na film silikonowy warstwę adhezyjną, sporządzoną poprzez zmieszanie w równych częściach wagowych dwóch komponentów polimeru silikonowego adhezyjnego.

W wyniku usieciowania otrzymuje się opatrunek silikonowy zawierający substancje lecznicze, które uwalniając się z plastra pozytywnie oddziałują z blizną. Opatrunek charakteryzuje się odpowiednią adhezją, która zapewnia jego dobrą przyczepność do skóry (siła adhezji w granicach 8-12 N, natomiast praca adhezji, obliczona jako pole powierzchni pod krzywą zależności siły przyczepności w funkcji czasu, w granicach 1-6 ml).

Opatrunek przeznaczony jest do codziennego noszenia, maksymalnie do 23 godzin z przerwą na umycie ciepłą wodą z mydłem i wysuszenie. Po tygodniowym stosowaniu należy rozważyć wymianę opatrunku na nowy, ze względu na dopuszczalną utratę właściwości adhezyjnych.

P r z y k ł a d 5

Badanie trwałości gotowego opatrunku, zawierającego substancje czynne

Badania trwałości preparatów prowadzono w szafie klimatycznej (S, temperatura 40°C, wilgotność względna 75%) oraz w lodówce (L, temperatura 4-6°C, wilgotność względna 50-70%). Po 7, 14, 21 i 28 dniach oceniano zmianę właściwości adhezyjnych, podatność na rozciąganie, wygląd zewnętrzny, zapach badanych produktów oraz wielkość cząstek w preparacie. Preparat przechowywany w szafie klimatycznej zmienia swoją barwę (Fig. 4) oraz zapach, nie obserwuje się natomiast zmian w wielkości cząstek w analizowanych metodą mikroskopową preparatach (tabela 3). Analizując wyniki otrzymane podczas badania właściwości adhezyjnych oraz rozciągliwości plastrów (tabela 4), można zauważyć, że w obu przypadkach wartości parametrów adhezji (siła oraz praca) rosły wraz z czasem trwania badania. Mechanizm tego zjawiska nie jest wyjaśniony.

T a b e l a 3. Średnie wielkości cząstek w preparacie silikonowym, mierzone podczas badania trwałości za pomocą mikroskopu w świetle widzialnym, UV (λ=510-560) oraz w świetle fluorescencyjnym

Czas badania [dni]	Wielkość cząstek [μτ]
Światło widzialne	UV	Fluorescencja
S	L	S	L	S	L
t0	41,3-159,8	27,5-153,1	35,3-154,5
t1[7]	31,6-196,7	24,8-57,1	41,5-95,6	34,2-166,7	42,8-94,8	20,1-163,3
t2[14]	23,1-152,0	21,6-2442,7	20,2-149,0	23,3-163,9	21,6-127,2	22,8-205,6
ts[21]	20,4-92,1	21,7-88,9	52,1-121,7	30,1-89,3	40,1-99,2	29,2-59,6
t4[28]	25,5-126,6	31,0-197,2	24,3-119,7	46,5-205,6	22,8-122,5	23,7-191,6

PL 220 765 B1

T a b e l a 4. Średnie wartości parametrów adhezji oraz rozciągliwości, mierzonych podczas badania trwałości plastra zawierającego substancje czynne (wartości średnie ± RSD, n=3)

Czas badania [dni]	Adhezja	Rozciągliwość
S	L	S	L
siła [N]	praca [mJ]	siła [N]	praca [mJ]	siła [N]	praca [mJ]	siła [N]	praca [mJ]
t0	8,30	0,67	8,30	0,67	3,47	34,78	3,47	34,78
(±16,5)	(±30,3)	(±16,5)	(±30,3)	(±12,9)	(±12,5)	(±12,9)	(±12,5)
t1[7]	8,28	1,03	12,69	0,90	4,28	42,24	3,81	40,04
(±42,4)	(±24,5)	(±21,5)	(±29,1)	(±16,3)	(±16,3)	(±20,8)	(±22,6)
t2[14]	11,98	1,73	14,99	1,44	5,17	51,94	3,95	38,45
(±10,4)	(±45,0)	(±22,4)	(±46,4)	(±7,6)	(±7,3)	(±9,3)	(±8,3)
ts[21]	15,18	1,31	15,51	1,11	4,55	45,02	4,57	45,14
(±15,6)	(±10,4)	(±4,9)	(±13,3)	(±26,3)	(±29,5)	(±5,9)	(±5,8)
t4[28]	11,22	0,93	13,94	1,51	4,99	50,48	4,72	48,62
(±17,2)	(±28,5)	(±25,4)	(±28,4)	(±12,3)	(±16,3)	(±19,4)	(±20,7)

P r z y k ł a d 6

Badanie okluzji opatrunków silikonowych

Badanie okluzji przeprowadzono w celu określenia, czy badane preparaty silikonowe są przepuszczalne dla wody. Razem ze sporządzonymi plastrami analizowano również opatrunki dostępne w lecznictwie, oraz żele silikonowe, które stosowane są także w terapii blizn. Badanie polegało na analizie wagowej próbek (po 24, 48 oraz 72 h), które stanowiły fiolki napełnione wodą i przykryte celofanem, na którym był umieszczony badany preparat. Próbę kontrolną stanowiły fiolki przykryte jedynie celofanem. Współczynnik okluzji (F, %) obliczano za pomocą następującego wzoru:

A-B

100 gdzie: A - ilość wody odparowanej z fiolki bez preparatu, B - ilość wody odparowanej z fiolki z preparatem.

Fig. 5 przedstawia wartości współczynnika okluzji uzyskane dla badanych preparatów. Można zauważyć, że badane preparaty wykazują okluzję około 40-50%, co zapewnia odpowiednią hydratację blizny, a jednocześnie nie dopuszcza do maceracji skóry pod opatrunkiem. Interesujący jest również fakt, że zawartość substancji czynnych w matrycy (wyciąg suchy z cebuli czy enoksaparyna sodowa) zwiększa okluzję opatrunku silikonowego.

Literatura:

1. Wolfram D., Tzankov A., ΡϋΜ P., Piza-Katzer H.; Hypertrophic scars and keloids - a review of their pathophysiology, risk factors, and therapeutic management. Dermatol. Surg. 35 (2009) 171-181

2. Zurada J. M., Kriegel D., Davis I. C.: Topical treatments for hypertrophic scars. J. Am. Acad. Dermatol. 55 (2006) 1024-1031

3. Atiyeh B. S.: Nonsurgical management of hypertrophic scars: evidence-based therapies, standard practices, and emerging methods. Aesth. Plast. Surg. 31 (2007) 468-492

4. Butler P. D., Longaker M. T., Yang G. P.: Current progress in keloid research and treatment, J. Am. Coll. Surg. 206 (2008) 731-741

5. Berman B., Perez O. A., Konda S., Kohut B. E., Viera M, H., Delgado S., Zell D., Li Q.: A review of the biologic effects, clinical efficacy, and safety of silicone elastomer sheeting for hypertrophic and keloid scar treatment and management. Dermatol. Surg. 33 (2007) 1291-1303

6. Mustoe T. A.: Evolution of silicone therapy and mechanism of action in scar management. Aesth. Plast. Surg. 32 (2008) 82-92

7. Pikuła M., Żebrowska M., Trzonkowski P., Myśliwski A., Sznitowska M.: Effects of enoxaparin and onion extract on cytokine production in skin fibroblasts. Cent. Eur. J. Immunol. 34 (2009) 68-71

8. Campanati A., Savelli A., Sandroni L., Marconi B., Giuliano A., Giuliodori K., Ganzetti G., Offidani A.: Effect of Allium cepa-allantoin-pentaglycan gel on skin hypertrophic scars: clinical and

PL 220 765 B1 video-capillaroscopic results of an open-label, controlled, nonrandomized clinical trial. Dermatol. Surg. 36 (2010) 1439-1444

9. Ho W. S., Ying S. Y., Chan P. C., Chan H. H.: Use of onion extract, heparin, allantoin gel in prevention of scarring in chinese patients having laser removal of tattoos: a prospective randomized controlled trial. Dermatol. Surg. 32 (2006) 891-896

10. Phan T. T., See P., Tran E., Nguyen T. T. T., Chan S. Y., Lee S. T., Huynh H.: Suppression of insulin-like growth factor signaling pathway and collagen expression in keloid-derived fibroblasts by quercetin: its therapeutic potential use in the treatment and/or prevention of keloids. Br. J. Dermatol. 148 (2003) 544-552

11. Draelos Z. D.: The ability of onion extract gel to improve the cosmetic appearance of postsurgical scars. J. Cosmet. Dermatol. 7 (2008) 101-104

12. Janicki S., Sznitowska M,: Effect of ointments for treating scars and keloids on metabolism of collagen in scar and healthy skin. Eur. J. Pharm. Biopharm. 37 (1991) 188-191

13. Dyakov R., Petrova M., Tzolova N., Agirova M., Hadjiiski O.: Treatment of superficial burns, post-burn scars and keloids with Contractubex gel. Ann. Burns Fire Dis. 15 (2002) 70-74

Claims (4)

1. Adhezyjny opatrunek silikonowy zawierający warstwę silikonu oraz substancje lecznicze znamienny tym, że opatrunek składa się z dwóch warstw silikonowych, gdzie zewnętrzna warstwa adhezyjna znajduje się po stronie skóry, a warstwa zewnętrzna nieadhezyjna zawiera olej silikonowy o stężeniu 10% wagowych oraz substancje lecznicze: enoksaparynę sodową o stężeniu 3,5% w/w oraz wyciąg suchy z cebuli o stężeniu 5% wagowych.

2. Adhezyjny opatrunek silikonowy według zastrz. 1, znamienny tym, że substancje lecznicze wprowadzone są do matrycy w postaci zawiesiny cząstek stałych w oleju silikonowym.

3. Sposób otrzymywania adhezyjnego opatrunku silikonowego, znamienny tym, że do sieci polimerowej wprowadza się substancje czynne, gdzie:

- enoksaparynę sodową w stężeniu 3,5% w/w rozciera się z olejem silikonowym w stężeniu 10% wagowych, a następnie dodaje się wyciąg suchy z cebuli w stężeniu 5% wagowych, i po ponownym roztarciu dodaje się pierwszy komponent silikonowy matrycy oznaczony jako „A do utworzenia elastomeru, nieadhezyjnego”, a następnie, po dokładnym wymieszaniu dodaje się drugi komponent silikonowy oznaczony jako „B do utworzenia elastomeru nieadhezyjnego”, zawierający składnik sieciujący,

- dopiero po dodaniu drugiego komponentu B do utworzenia elastomeru nieadhezyjnego, rozpoczyna się reakcja sieciowania polimerów silikonowych, w wyniku czego powstaje nieadhezyjny elastomer silikonowy, zwany matrycą,

- na usieciowaną w pełni warstwę polimeru nieadhezyjnego, zawierającego substancje lecznicze w sieci polimeru, nakłada się warstwę adhezyjną, powstałą na skutek reakcji sieciowania z dwóch innych komponentów A i B oznaczonych jako „A do utworzenia elastomeru adhezyjnego” oraz „B do utworzenia elastomeru adhezyjnego, obie warstwy na zasadzie sił kohezji stykają się powierzchniami, co pozwala dyfundować substancjom leczniczym zawartym w matrycy przez warstwę adhezyjną opatrunku w kierunku blizny.

4. Sposób według zastrz. 3, znamienny tym, że komponenty silikonowe posiadają następującą lepkość i ciężar cząsteczkowy:

Komponent-kauczuk silikonowy Lepkość dynamiczna [mPa-s] Ciężar cząsteczkowy [Da] A do utworzenia elastomeru nieadhezyjnego 20 000-25 000 około 60 000 B do utworzenia elastomeru nieadhezyjnego 2 000-2 200 około 40 000 A do utworzenia elastomeru adhezyjnego 400-600 około 15 000 B do utworzenia elastomeru adhezyjnego 300-400 około 10 000