PL22075B1 - kok 'bl/r<1 Stop stalowy do wyrobu plaszczów kotlowych i wysokopreznych przewodów rurowych oraz sposób uszlachetniania go. - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy stopu stali zlewnej do wyrobu plaszczów kotlowych i wyso¬ kopreznych przewodów rurowych. Do powyzszych czesci konstrukcyjnych nada¬ je sie zwlaszcza stop stali, który, prócz znanych domieszek oraz prócz co naj¬ mniej 0,3%, a najlepiej ponad 0.6% Cu, zawiera Ni — 0.2 do 0.6%, Cr — 0.1 do 5%, Mn — 0.4 do 6%, Si — 0.1 do 3%, V — 0.02 do 2%, Mo — 0.02 do 2%, Co — 0.02 — 3% i Ti — 0.02 do 3%.Dodatkowe pierwiastki moga znajdowac sie w stali albo pojedynczo, albo po kilka z nich lub wszystkie razem, jednakowoz w ostatnich dwóch przypadkach ogólna za¬ wartosc domieszek nie powinna przekra¬ czac 10%. Powyzsze stale posiadaja, co zwlaszcza jest wazne przy wyrobie pla¬ szczów kotlowych i wysokopreznych prze¬ wodów rurowych, juz w stanie walcowanym lub znormalizowanym bardzo wysoki sto¬ sunek granicy plynnosci do wytrzymalosci na rozerwanie, duza wytrzymalosc na dzialanie ciepla, doskonala ciagliwosc i odznaczaja sie tern, iz dobrze ksztaltuja sie na goraco. Zwlaszcza w razie dodania niklu osiaga sie juz w stanie walcowanym beznaganna powierzchnie.Poddajac powyzsze stale, zawierajace Cu oraz wymienione domieszki, zarzeniuw granicach od 350 do 7Ó0Ó, osiaga sie inne korzystne wlasciwosci stali, jak np. wla¬ sciwosc utwardzania sie z wydzielaniem, niezaleznie od tego, czy stal znajduje sie w stanie do walcowania lub do kucia, czy tez pózniej poddaje sie je dodatkowo za¬ rzeniu normujacemu.Na rysunku uwidoczniono zmiane twar¬ dosci stali miedzio-niklowej (0,11% C, 0.8% Mn, 0.26% Si, 1.05% Cu, 1.34% Ni) w zaleznosci od zarzenia w wyzej poda¬ nych granicach temperatur. Widac z tego, ze najpierw nastepuje wzrost twardosci, który przy przedluzaniu zarzenia ponow¬ nie maleje tak, iz po pewnym czasie osiaga sie twardosc poczatkowa. Ten przebieg za¬ chodzi w temperaturach, znajdujacych sie przy dolnej granicy wskazanego za¬ kresu, nadzwyczaj powoli, podczas gdy w wyzszych temperaturach odbywa on sie co¬ raz szybciej. Przy przekroczeniu tempera¬ tury 700°C nie mozna juz stwierdzic po¬ wiekszenia twardosci. Zapomoca wstep¬ nych prób mozna wyznaczyc najodpo¬ wiedniejsza temperature oraz okres czasu potrzebny do uzyskania najwiekszej twar¬ dosci, zaleznie od skladu stali oraz wymia¬ rów traktowanych przedmiotów.Niniejszy wynalazek wyzyskuje powyz¬ sze wyniki doswiadczalne, mianowicie w ten sposób, ze w zaleznosci od pozadanych wlasciwosci co do twardosci, przerywa sie wyzarzanie z wydzielaniem albo po osia¬ gnieciu najwiekszej twardosci, albo wyza¬ rzanie prowadzi sie tak dlugo, az osiagnie sie wytrzymalosc poczatkowa, czyli z przed wyzarzania z wydzielaniem.Przez przerwanie wyzarzania z wydzie¬ laniem osiaga sie w pierwszym przypadku nadzwyczajny wzrost twardosci i wytrzy¬ malosci ogólnej, wskutek czego osiaga sie niezwykle wysoki stosunek granicy plyn¬ nosci do wytrzymalosci na rozerwanie, ja¬ ki dotychczas mozna bylo osiagnac tylko przy uszlachetnianiu materjalu przez nagle ochladzanie i ogrzewanie. Ciagliwosc two¬ rzywa zmniejsza sie oczywiscie odpowied¬ nio do powiekszenia twardosci. Przerwa¬ nie zarzenia z wydzielaniem po osiagnieciu najwiekszej twardosci posiada zwlaszcza znaczenie przy wytwarzaniu walcowanych rur bez szwu i plaszczów kotlowych, po¬ niewaz walcowanie stali, wytrzymalych w wyzszych temperaturach, jest polaczone z duzemi trudnosciami (duze zuzycie sily) i ponadto jest polaczone ze stratami wskutek tworzenia sie rys. Stosowanie tego nowego stopu stali, dajacego sie utwardzac z wy¬ dzielaniem, do powyzszych celów zapewnia latwe, wolne od wad walcowanie stosun¬ kowo miekkiego materjalu, któremu dopie¬ ro przez opisane zarzenie nadaje sie lep¬ sze wlasciwosci wytrzymalosciowe.Nastepna zalete stopu stali do wyrobu plaszczów kotlowych i wysokopreznych przewodów rurowych, wynikajaca z wyso¬ kiego stosunku granicy plynnosci do wy¬ trzymalosci na rozerwanie przy duzej wy¬ trzymalosci ogólnej, stanowi to, ze mozna zmniejszyc znacznie grubosc scian wyra¬ bianych przedmiotów dzieki opisanym wla¬ sciwosciom, wskutek czego zaoszczedza sie materjal oraz, przedewszystkiem, zmniej¬ sza sie ciezar przedmiotów. Zmniejszenie ciezaru przedmiotów ma duze znaczenie, pomijajac nawet zmniejszenie kosztów przewozu.Drugi przypadek zarzenia, mianowicie przedluzanie zarzenia z wydzielaniem az do osiagniecia wytrzymalosci pierwotnej, ma zwlaszcza znaczenie w takich przypad¬ kach, gdy przy sredniej wytrzymalosci po¬ zadana jest duza granica plynnosci, a zwla¬ szcza duza ciagliwosc. Powyzsze zarzenie rózni sie zasadniczo od znanego zarzenia zmiekczajacego (Weichgliihung), przy któ- rem nastepuje skupianie sie perlitu, dzieki temu, ze dodane do zelaza domieszki jed¬ nego lub kilku wymienionych powyzej me¬ tali znajduja sie w stanie mocno rozpro¬ szonym, powodujacym twardosc, przyczem przy przedluzonem zarzeniu wydzielaja sie — 2 —one coraz bardziej w postaci skupien kuli¬ stych, wskutek czego zarzenie to nazwac mozna zarzeniem z wydzielaniem, w po¬ równaniu ze zwyklem zarzeniem. Wydzie¬ lanie skladników stopu w postaci kulistej powoduje dalszy znacznie wiekszy wzrost ciagliwosci, niz to mozna osiagnac przez zwykle zarzenie. Nastepna zasadnicza róz¬ nica polega na tern, ze opisane dzialanie nastepuje juz w temperaturach, w których skupianie sie perlitu nie moze nastepowac, to znaczy, ze nie wywoluje zadnego skutku w zwyklych stalach, niewykazu jacyeh zdol¬ nosci wydzielania.W temperaturach, znajdujacych sie przy dolnej granicy zakresu temperatur od 350 do 550°C, konieczne jest niezwykle dlugotrwale zarzenie (patrz rysunek), wskutek czego w celu uproszczenia i pota¬ nienia procesu przeprowadza sie zarzenie z wydzielaniem w górnym zakresie tempe¬ ratur od 550 do 700°C, gdy chodzi o osia¬ gniecie duzej ciagliwosci, podczas gdy w przeciwienstwie do tego korzystnie jest wyzarzac w dolnym zakresie temperatur, jesli zarzenie, w celu osiagniecia duzej wy¬ trzymalosci i twardosci, przerywa sie po o- siagnieciu maksymum. Opisany skutek za¬ rzenia wystepuje tern silniej, im wiecej ferrytu zawiera stal. Wskutek tego ko¬ rzystnie jest utrzymywac stosunkowo niska zawartosc wegla, mozliwie nie przekra¬ czajac 0.6%.W zalaczonej tabeli przedstawiono wla¬ sciwosci stali Cu — Ni; Cu — Mo; Cu — Co i stali Cu — Ti w stanie znormalizowa¬ nym oraz przy zarzeniu z wydzielaniem, a mianowicie w stanie, w którym zarówno wytrzymalosc, jak f ciagliwosc osiagnely maksymum. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Stop stalowy do wyrobu plaszczów kotlowych i wysokopreznych przewodów rurowych, znamienny tern, ze zawiera co najmniej 0.3%' miedzi, a najlepiej ponad 0.6% miedzi, oraz jako dalsza domieszke jeden lub kilka albo .wszystkie razem z przytoczonych nizej pierwiastków, jak np. 02%. —6% niklu, 0.02 — 2% molibdenu, 0.02 — 2% wanadu, 0.02 — 3% kobaltu, 0.02 — 3% tytanu, 0.4 — 6% manganu, 0;l — 3% krzemu, 0.1 — 5% chromu, przy- czem w przypadku stosowania kilku lub wszystkich wymienionych pierwiastków o- gólna ich zawartosc wynosi najwyzej 10%. 2. Stop wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze prócz miedzi zawiera nikiel, razem z innemi pierwiastkami lub bez nich, w ilo¬ sci okolo 0.Z do 6%. 3. Sposób uszlachetniania stopu we¬ dlug zastrz. 1 — 2, znamienny tern, ze stop poddaje sie wyzarzaniu z wydzielaniem. 4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamien¬ ny tern, ze zarzenie z- wydzielaniem jest przerywane * wtedy, gdy- wzrost twardosci wzglednie wytrzymalosci osiagnie maksy¬ mum, dzieki- czemu osiaga sie zwiekszenie twardosci, wytrzymalosci i stosunku grani¬ cy plynnosci do wytrzymalosci na rozerwa¬ nie. 5. Sposób wedlug zastrz. 3 — 4, zna¬ mienny tern, ze zarzenie z wydzielaniem uskutecznia sie tak dlugo, az osiagnie sie calkowicie albo prawie calkowicie wytrzy¬ malosc pierwotna, dzieki czemu osiaga sie wielka ciagliwosc i stosunek granicy plyn¬ nosci do wytrzymalosci na rozerwanie. 6.^ Sposób wedlug zastrz. 3 — 5, zna¬ mienny tern, ze zarzenie z wydzielaniem u- skutecznia sie w zakresie temperatury od 350 do 550°C. 7. Sposób wedlug zastrz. 3 — 6, zna¬ mienny tern, ze zarzenie z wydzielaniem uskutecznia sie w zakresie temperatury od 550° do 700°C. Carl W al Ima nn Franz Nehl. Zastepca: Inz. F. Winnicki, rzecznik patentowy.iWarafosc NedL -DYtne/i ci Do opisu patentowego Nr 22075* Ark. 1. & in fi 0 to f f 3- Ci CK fi 5, U ^ o, M &' N & ^ c^ ^ 0 ^ i ^ N %* (Y ^ V0 ^ •o . to ko oN as ki * * k $ 3? ^ 1 I «0 <2 <0 L * f <2 4 <2 1* ? ' % S * * * ^ * * 1 f * 1 ^ % O 0 5?' *0 O 4 * $ <© 2? •O fc ^ *c .N| < * « 0 * * * ** <0 5§ 0& £ V6 0 i •1 ^ fc * Jo 0 ai k 5? a: to a <* «o «0 i? O «„ • *** 8 ^ 8 ^ *** ^ * V £ cvi ^ « •o O* o « ^ % * 00 3 rf: 1 l* •o «0 0 ^ s 5 « « *0 * 1 1 ^ i ^ ^ ^ ^ S V ^ ^ « ^5 4 ^ « •o •o K ^ W ^i 1 i i d ^ ^ Do opisu patentowego Nr 2ZÓ75. Ark.
2. 2. .* ^ « ^ fc K 1 < 0 ^ n S. ^D 0 1 * 0 <\ «^ i N. ^ * N V * 0 ^8 ^ ¦^ rt ^ 0^ 0 ^ <0 ? ^ i N 3 '1 •^ » ii ^ Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL