Wynalazek niniejszy dotyczy rozrzadu do tlokowych maszyn parowych obustron¬ nego dzialania bez kola zamachowego, z nastawianym przymusowo glównym suwa¬ kiem rozrzadczym, wykonanym w postaci tloka róznicowego, oraz z pomocniczym su¬ wakiem rozrzadczym, powodujacym prze¬ laczanie suwaka glównego, przyczem ten suwak pomocniczy wykonywa swe ruchy w jednym kierunku pod wplywem czynnika roboczego, doprowadzanego do niego po¬ przez cylinder roboczy maszyny parowej, a w drugim kierunku — pod dzialaniem tloka roboczego, przesuwajacego bezpo¬ srednio ten suwak. Rozrzad wedlug wyna¬ lazku mozna stosowac zarówno do maszyn jednocylindrowych o pelnem napelnieniu cylindra, jak równiez do dwucylindrowych maszyn blizniaczych lub sprzezonych z po- sobnym ukladem cylindrów.W znanym rozrzadzie tego rodzaju na duza powierzchnie czolowa glównego suwa-ka rozrzadczego, wykonanego w postaci tloka róznicowego, dzialaja naprzemian pa¬ ra swieza i para o cisnieniu wylotowem, przyczem pomocniczy suwak rozrzadczy reguluje doplyw pary na te powierzchnie, para zas swieza pobierana jest z roboczego cylindra maszyny poprzez zawór zwrotny, bezposrednio przed osiagnieciem przez tlok roboczy jednego ze zwrotnych punk¬ tów. Zawór zwrotny jest niezbedny, w prze¬ ciwnym bowiem razie przy ruchu przela¬ czajacym suwaka glównego jego powierzch¬ nia koncowa, na która dziala swieza para w celu wywolania ruchu przelaczania, zna¬ lazlaby sie znowu pod cisnieniem wyloto¬ wem i suwak glówny móglby przesunac sie zpowrotem.Poza tem w znanym rozrzadzie w chwi¬ li, gdy tlok roboczy osiaga jeden z mar¬ twych punktów lub bezposrednio przed tym punktem, suwak pomocniczy zostaje przelaczony dzieki temu, ze poprzez prze¬ wód rozrzadczy, rozrzadzany przez tlok roboczy, doplywa swieza para z cylindra do pomocniczego suwaka rozrzadczego po otwarciu zaworu zwrotnego, znajdujacego sie w przewodzie rozrzadczym, przesuwa¬ jac ten suwak pomocniczy tak, ze para u- zyskuje swobodna droge do glównego su¬ waka rozrzadczego. Skoro tylko glówny suwak rozrzadczy wykona swój ruch prze¬ laczania, pracujaca komora cylindra ro¬ boczego, z której zostala pobrana para do przelaczania i z która obydwie skrzynki su¬ wakowe sa polaczone poprzez zawór zwrot¬ ny, zostaje polaczona z wylotem. Wskutek tego swieza para juz nie doplywa do su¬ waka glównego po stronie powierzchni czolowej, od której zalezy ruch przelacza¬ nia glównego suwaka rozrzadczego, a po¬ niewaz, wobec waskiego przeswitu kana¬ lów rozrzadczych, swieza para, przeply¬ wajaca na druga strone tloka roboczego, nie wplywa natychmiast do skrzynki po¬ mocniczego suwaka rozrzadczego, pierscie¬ niowe powierzchnie zas, znajdujace sie naprzeciwko powierzchni koncowych su¬ waka rozrzadczego, znajduja sie po wiek¬ szej czesci stale pod cisnieniem swiezej pary, przeto nastepuje przesuniecie wstecz¬ ne glównego suwaka rozrzadczego» które zaklóca w znacznym stopniu równomierny bieg maszyny.Nieszczelnosc zaworu zwrotnego moze spowodowac, ze swieza para, dzialajaca na jedna strone tloka roboczego, przeplywa równiez na druga strone tego tloka, czyli do komory w cylindrze, polaczonej z wy¬ lotem, a tem samem pewna ilosc swiezej pary zostalaby bezuzytecznie stracona.Wymienione wady, wlasciwe znanemu powyzej opisanemu rozrzadowi, sa usunie¬ te w rozrzadzie wedlug niniejszego wyna¬ lazku.Cel ten wedlug wynalazku osiaga sie w ten sposób, ze mala zewnetrzna powierzch¬ nia czolowa glównego suwaka rozrzadcze¬ go pozostaje stale pod cisnieniem czynni¬ ka roboczego, pobieranego bezposrednio z przewodów swiezej pary, podczas gdy du¬ za zewnetrzna powierzchnia czolowa glównego suwaka rozrzadczego przy po¬ mocy suwaka pomocniczego jest laczona naprzemian z przewodem wylotowym lub z przewodem wlotowym swiezej pary.Dzieki temu w rozrzadzie wedlug wyna¬ lazku niniejszego staje sie zbyteczny za¬ wór zwrotny, stosowany w znanym roz¬ rzadzie, a umieszczony w przewodzie roz¬ rzadczym, prowadzacym do skrzynki su¬ waka glównego z cylindra roboczego.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie rozrzad wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia podluzny przekrój jednocylindrowej maszyny parowej, wy¬ posazonej w rozrzad wedlug wynalazku, przyczem tlok roboczy znajduje sie w gór¬ nem martwem polozeniu, a glówny suwak rozrzadczy zajmuje odpowiednie górne po¬ lozenie, fig. 2 — taki sam przekrój przez te maszyne, w której tlok roboczy zajmu¬ je dolne martwe polozenie, a glówny su-wak rozrzadczy odpowiednie dolne polo¬ zenie, fig. 3 — podluzny przekrój przez glówny suwak rozrzadczy, znajdujacy sie w polozeniu posredniem, kiedy uzyskuje sie pewne okreslone dzialanie rozrzadu suwaka pomocniczego w odniesieniu do su¬ waka glównego, wreszcie fig. 4 — równiez podluzny przekrój jednocylindrowej ma* szyny parowej obustronnego dzialania z odmiennem wykonaniem rozrzadu.W polozeniu, uwidocznionem na fig. 1, swieza para plynie przewodem 4 najpierw do komory 5 skrzynki suwaka glównego 3, wypelniajac pierscieniowa przestrzen do¬ okola tego suwaka, a z tej przestrzeni przewodem 6 wplywa do komory cylindra roboczego 7, znajdujacej sie ponad tlokiem 1. Poprzez przewód 12, odgaleziony od przewodu wlotowego 4, doplywa swieza para do przestrzeni, znajdujacej sie pod mniejsza dolna powierzchnia czolowa glów¬ nego suwaka rozrzadczego 3. Przestrzen ponad duza powierzchnia czolowa glówne¬ go suwaka rozrzadczego 3, wykonanego w postaci tloka róznicowego, jest polaczo¬ na z przewodem wylotowym 15, prowadza¬ cym do atmosfery, a mianowicie poprzez przewód 13, pierscieniowa komore 14 po¬ mocniczego suwaka rozrzadczego 2 i prze¬ wód 15a, polaczony zkolei z przewodem wylotowym 15. Pomocniczy suwak roz¬ rzadczy 2 zajmuje w tym przypadku gór¬ ne skrajne polozenie. Przestrzen 21 skrzyn¬ ki suwakowej pomocniczego suwaka 2 znajduje sie pod dzialaniem swiezej pary poprzez przewód 17, polaczony z prze* wodem doplywowym 4, i odgaleziony od tego przewodu kanal 22, wykonany w sciance skrzynki suwakowej. Górna prze¬ strzen skrzynki suwaka pomocniczego, znajdujaca sie ponad duza górna po¬ wierzchnia czolowa suwaka pomocniczego 2, jest oprózniana poprzez przewód 18, cylinder 7 i przewód wylotowy 8. PreF zde¬ rzakowy 16 pomocniczego suwaka rozrzad¬ czego 2 moze nie byc prowadzony szczelnie w pokrywie cylindra 7, gdyz w komorze 21 istnieja zawsze te same warunki cisnien, co i w komorze cylindra roboczego 7, znaj¬ dujacej sie ponad tlokiem roboczym /.Para, wytlaczana przez tlok roboczy / podczas jego kukorbowego ruchu wdól, wyplywa z cylindra 7 przez przewód 8, pierscieniowa przestrzen 9 suwaka glów¬ nego 3, otwory w sciance tego suwaka, srodkowa przestrzen 10 i górne otwory w sciance tegoz suwaka i przez odgaleziony z górnej pierscieniowej przestrzeni suwa¬ ka przewód 11 — do przewodu wylotowe¬ go 15.Gdy tlok roboczy 1 podczas kukorbo¬ wego ruchu wdól minie wylot przewodu 18a, wtedy swieza para, znajdujaca sie nad tlokiem, przejdzie przez wylot 18a i przewód rozrzadczy 18 na górna po¬ wierzchnie czolowa pomocniczego suwaka rozrzadczego 2 i przesunie go wdól (fig. 2).Pierscieniowa przestrzen 14 suwaka po¬ mocniczego 2 laczy wówczas ze soba prze¬ wody 17 i 13, a odcina polaczenie prze¬ wodów 13 i 15a. Odgaleziony od przewodu 17 kanal 22 zostaje zamkniety. Przestrzen ponad górna duza powierzchnia czolowa suwaka glównego 3 podlega jednoczesnie dzialaniu swiezej pary poprzez przewody 4, 17 i 13, wskutek czego suwak ten prze¬ suwa sie wdól i laczy przy pomocy pier¬ scieniowej przestrzeni 5 przewód wloto¬ wy 4 z przewodem 8. Przestrzen ponad tlokiem / zostaje polaczona poprzez prze¬ wód 6, otwory w sciance suwaka 3 i jego srodkowa przestrzen 10 z przewodem 11, a wiec i z wylotem 15. Wskutek tego prze¬ strzen ponad suwakiem pomocniczym 2 zostaje polaczona z wylotem poprzez prze¬ wody 18, 18a, 6 i 11.Gdy tlok roboczy 1 podczas odkorbo- wego ruchu wgóre minie przewód 18b, od¬ galeziony od przewodu 18, to pomocniczy suwak rozrzadczy 2 podlega dzialaniu swiezej pary zgóry. Gdy teraz tlok robo¬ czy / podczas ruchu wgóre zblizy sie do — 3 —górnego martwego punktu zwrotnego, to zetknie sie z pretem zderzakowym 16 su¬ waka pomocniczego 2, przesuwajac go wgóre. Przewód 17 zostaje przytem za¬ mkniety, a kanal 22 — odsloniety, tak iz swieza para, dzialajac na jego dolna po¬ wierzchnie czolowa, sprzyja przesunieciu wgóre pomocniczego suwaka rozrzadczego 2. Jest to bardzo pozadane, jak latwo mozna wywnioskowac z polozenia glówne¬ go suwaka rozrzadczego 3 wedlug fig. 3.Gdy bowiem przewód 17 zostal wlasnie zamkniety przez górny pierscien uszczel¬ niajacy dolnej czesci suwaka pomocnicze¬ go 2, to wtedy ustaje dzialanie swiezej pa¬ ry na górna powierzchnie czolowa glów¬ nego suwaka rozrzadczego 3, jednak prze¬ wód 13 nie Jest jeszcze polaczony z prze¬ wodem 15a. Wskutek tego w przestrzeni ponad glównym suwakiem rozrzadczym 3 niema calkowitego opróznienia, dzialajace¬ go na jego wieksza powierzchnie, prze¬ szkadzajac ruchowi tego suwaka wgóre.Glówny suwak rozrzadczy 3 moze przy¬ tem zajmowac polozenie wedlug fig. 3, w którem przewody 8 i 6 sa polaczone z wy¬ lotem. Wskutek tego na obydwóch stro¬ nach tloka roboczego 1 nastepuje wyrów¬ nanie cisnienia, powodujace zatrzymanie tloka. Stan ten jest wywolany tern, ze oby¬ dwa srodkowe tloki glównego suwaka roz¬ rzadczego sa umieszczone niesymetrycznie wzgledem otworów wylotowych przewo¬ dów 6 i 8. Polozenie glównego suwaka rozrzadczego, w którem obydwa przewody 6 i 8 sa polaczone z przewodem wlotowym 4, nie zachodzi w rozrzadzie wedlug wy¬ nalazku. Takie polozenie mogloby spowo¬ dowac, ze przy napelnieniu obydwóch ko¬ mór w cylindrze roboczym swieza para podlegalaby dzialaniu swiezej pary rów¬ niez i przestrzen ponad suwakiem pomoc¬ niczym 2, który zostal juz przesuniety wgó¬ re przy pomocy tloka roboczego 1, a wiec suwak pomocniczy 2 nie móglby wykonac ruchu wgóre, poniewaz dzialanie pary swiezej na dolna strone tego suwaka bylo¬ by zrównowazone dzialaniem swiezej pary na jego górna strone.W opisanym wyzej rozrzadzie, przed¬ stawionym na fig. 1 — 3, gdy tlok roboczy / zajmuje górne martwe polozenie, a jed¬ noczesnie pomocniczy suwak rozrzadczy 2 zajmuje równiez górne skrajne polozenie, na dolnej stronie tloka roboczego 1, pola¬ czonej poprzez glówny suwak rozrzadczy 3 z wylotem, nie nastepuje odrazu znaczne zmniejszenie cisnienia wylotowego, lecz istnieje pewne wyzsze cisnienie, które stop¬ niowo opada.Poniewaz przestrzen ponizej tloka ro¬ boczego / jest polaczona z górna wieksza powierzchnia czolowa suwaka pomocnicze¬ go 2, wykonanego w postaci tloka róznico¬ wego, którego mniejsza powierzchnia czo¬ lowa w danem polozeniu suwaka podlega dzialaniu cisnienia swiezej pary, przeto ci¬ snienie, dzialajace na duza powierzchnie czolowa suwaka pomocniczego, w pewnych warunkach jeszcze dosc wysokie na po¬ czatku, mogloby wystarczyc do przezwy¬ ciezenia cisnienia swiezej pary, dzialajacej na jego mniejsza dolna powierzchnie czo¬ lowa, a wtedy pomocniczy suwak rozrzad¬ czy 2 przesunalby sie wraz z posuwajacym sie wdól tlokiem roboczym 1 równiez ku dolowi, przelaczajac maszyne w czasie nie¬ wlasciwym, gdyz dolna powierzchnia pier¬ scieniowa, utworzona przez duzy tlok czo¬ lowy suwaka pomocniczego, pozostaje sta¬ le pod cisnieniem atmosferycznem.Odmiana rozrzadu wedlug fig. 4 nie posiada powyzszej wady.W tej odmianie rozrzadu przestrzen po¬ nizej wspomnianej pierscieniowej po¬ wierzchni duzego tloka koncowego suwaka pomocniczego 2 jest zamknieta wzgledem wylotu i zapomoca osobnego przewodu jest polaczona z dolna przestrzenia cylindra roboczego. Dzieki temu zostaje wyrówna¬ na od dolu ta skladowa sily cisnienia, dzia¬ lajacego na górna powierzchnie czolowa — 4 —suwaka pomocniczego, która odpowiada ci¬ snieniu pary wylotowe} na wspomniana po¬ wierzchnie pierscieniowa. Pomocniczy su¬ wak rozrzadczy 2 jest wtedy na dolnej mniejszej powierzchni czolowej pod ci¬ snieniem swiezej pary, a na odpowiadaja¬ cej te} niniejszej powierzchni czolowej cze¬ sci górnej wiekszej powierzchni czolowej— pod cisnieniem pary wylotowej. Wskutek tego suwak ten znajduje sie pod dziala¬ niem skierowanego wgóre cisnienia, które utrzymuje go niezawodnie w górnem polo¬ zeniu skrajnem.Oprócz przewodów, znajdujacych sie w rozrzadzie wedlug fig. 1 — 3, w odmianie rozrzadu wedlug fig. 4 istnieje jeszcze przewód 18c, natomiast przewód 20 roz¬ rzadu wedlug fig. 1 i 3, polaczony z prze¬ wodem wylotowym 15, w celu polaczenia z atmosfera dolnej powierzchni pierscienio¬ wej duzego tloka koncowego suwaka po¬ mocniczego 2, jest zbyteczny.Ruch suwaka pomocniczego 2 wdól, gdy tlok roboczy 1 dojdzie do dolnego kukor- bowego martwego punktu, osiaga sie w ten sposób, ze na duza górna powierzchnie czo¬ lowa pomocniczego suwaka rozrzadczego 2 doprowadza sie swieza pare przez kanaly 18a i 18, zanim jeszcze swieza para moze doplynac pod tlok roboczy / i poprzez przewód 18c do dolnej powierzchni pier¬ scieniowej tloka koncowego suwaka po¬ mocniczego 2. PL