Aluminotermiczne spawanie zlaczy do szyn, stosowane dotychczas, powoduje, jak wiadomo, znaczne rozgrzanie spawanych miejsc, wskutek czego nastepuje znaczna zmiana wlasciwosci materjalu szyn, a w szczególnosci zmniejsza sie jego wytrzy¬ malosc na uderzenie. Oprócz tego raz na¬ lana na konce szyn warstwa spawajaca nie moze byc wiecej oddzielona i dzieki temu przy rozbieraniu takiego toru czesci spojo¬ ne musza byc na pewnej dlugosci obciete, co powoduje znaczna strate materjalu.Próbowano juz laczyc konce szyn za- pomoca podkladek o postaci plytek, przy¬ mocowywanych przez spawanie do stopy szyny; powodowalo to jednak — pomimo wystepowania mniejszego rozgrzania — kurczenie sie i pekanie stopy szyny, gdyz szwy spawane wypadaly na krawedziach stopy, a zatem w miejscach najbardziej wrazliwych, dzieki czemu czesto powsta¬ waly czesciowe lub calkowite pekniecia szyny.Stosownie do wynalazku konce szyn, podlegajace zlaczeniu ze soba, sa zaciska¬ ne w zakladanych na goraco uchwytach wzglednie zaginanych podkladach, obejmu¬ jacych stope szyny, których czesci, zagie¬ te na krawedzie stopy szyny i przylegaja¬ ce do górnej powierzchni stopy, sa spojo¬ ne ze stopa szyny wpoblizu pionowej scian¬ ki szyny, a zatem w takiem miejscu, w któ- rem grubosc stopy sie zwieksza i umozli¬ wia szybkie i równomierne rozprowadze-me^ ©feplfc, poMwtajaccgo pra?y. spawaniu, tak ze na krawedziach stopy szyny, chro¬ nionych poza tern zapomoca zacisnietej i zagietej podkladki, nie moga powstac zadne pekniecia. Podkladka, wykonana i przymocowana w ten sposób, obejmuje stope szyny, jak zamkniety pierscien, któ¬ ry wskutek kurczenia sie, wystepujacego przy ostyganiu, tak mocno zaciska sie na stopie szyny, ze nawet przy najwiekszych naprezeniach rozluznienia mozna sie nie obawiac. WS ce&ig zlaczenia szyn i uzyska¬ nia wiekszej wytrzymalosci zlacza spawa sie uprzednio (w znany sposób), glówki szyn. Jeszcze znaczniejsze zwiedzenie wytrzymalosci osiaga sie, jezeli stopy szyn spawa sie tafeze ze soba na stykajacych sie koncach.Na rysunku uwidocznione sa przyklady wykonania przedmiotu wynalazku* jak równiez przyklady zastosowania wynalaz¬ ku do szyn o róznych ksztaltach. Fig. 1 przedstawia najprostsze spawane zlacze szynowe w widokut botawyimY fifc 2 — i* przekroju poprzecznym wzdluz linji //—II na fig. 1; fig. 3 — szczególny przyklad wy¬ konania konców szyn, dostosowanych do spawania elektrycznego; fig. 4—6 ¦— przy¬ klady wykonania szczególnie uksztaltowa¬ nych podkladek* a fig, 7 i 8 wykazuja, jak w poszczególnych przypadkach ksztaltuja sie-konce szyn.Przylegajace do siebie glówki szyn 1 \2 sa polaczone przez spawanie, a stopy szyn — zapomoca zalozonej na goraco i spojonej. z szynami zagietej podkladki 3 wzglednie uchwytu* Na stopach szyn, znaj- daja. sie spoiny 4, a na koncach^ glówek spoina 5.Dzieki? takiemu, ukladowi spoiny 4 znaj- duja,,sie w miejscu, lezacem, blizej obojet¬ nej, osi przekroju; szyny, niz spoiaa( otrzy¬ mywana w razie- spodnia zewnetrznych krawedzi stopy, szyny z plaska, podklad¬ ka.Do spawania stosowac mozna, dowolny sposób, np. spawanie elektryczne, acetyle¬ nowe, wodorowe i t. d.Do spawania glówek szyn najbardziej nadaje-sie znane juz spawanie elektryczne.Do tego celu zaopatruje sie wedlug fig. 3 jeden lub obydwa konce szyny w wystepy 6, które moga byc utworzone przez odpo¬ wiednie obrobienie konców szyn, albo tez przez dodanie cienkiej plytki, zastepuja¬ cej taki wystep. Przy zetknieciu ze soba konców szyn zar, powstajacy przy spawa¬ niu, zostaje ograniczony wtedy? do niewiel¬ kiego przekroju tego wystepu, przyczem spojenie nastepuja przy dociskaniu do sie¬ bie: konców szyn.Jezeli jest do rozporzadzenia prad elektryczny, potrzebny do tego spawania, to moze on byc uzyty zarazem d© nagrze¬ wania podkladki 3, przyczem zostaje ona wprosit wlaczona w obwód pradu, a po roz¬ zarzeniu boczne jej czesci zostaja zagiete dookola stóp szyn, poczem przymocowa¬ nie jej moze byc dokonane przez spawa¬ nie* pirnktawra Podkladki wzglednie uchwyty moga byc wykonane wedlug wynalazku w róznych postaciach, przedstawionych na fig. 4 — 6.Ze wzgledu na to, ze przekrój niebezpiecz¬ ny podkladki lezy w plaszczyznie styku konców szyn* pozadane jest zatem wzmoc¬ nienie teg# przekroju lub tez zastosowanie podkladki o zmiennym przekrójuf L j. o przekroju* zmniejszajacym sie ku koncom podkladki. Moze ta byc np, osiagniete przez zwiekszenie grubosci podkladki w jej czesci srodkowej, albo przez dodanie zeber 7 ££i&.4) na dolnej powierzchni pod¬ kladki 3- W postaci wykonania, przedstawione} na ka 3 jest zaopatrzona na koncaeh w wy¬ kroje & W widoktt zgóry przedstawiono linjami kreskowanemi polozenie podkladki 3 przed jej, zagieciem. Podluzne przekroje takiej podkladki sa róznej dlugosci. Pelna dlugosc v posiadaja tyLko boczae kraatfedsie — 2 —podkladki, które po zagieciu podkladki zo¬ staja spojone z szynami, dlugosc zas in¬ nych przekrojów zmniejsza sie ku srodko¬ wi. Przez to osiaga sie stopniowe przeno¬ szenie sil pomiedzy szynami i podkladka, a tern samem unika sie pekniecia krawedzi stopy szyny wzdluz zawinietych konco¬ wych krawedzi podkladki, gdyz w tym przypadku brzegi . wykrojów przebiegaja ukosnie okolo brzegów stopy. Wskutek te¬ go nie moze tez wystepowac naprezenie scinajace.Fig. 6 przedstawia podkladke podwój¬ na do wytwarzania zlaczy szynowych w tych miejscach, w których dwie szyny leza tak blisko siebie, ze wewnatrz lezaca czesc podkladki nie moglaby byc zawinieta.Podwójna podkladka ta obejmuje obydwie szyny i jest zaopatrzona posrodku w po¬ dluzne zebro 9 o przekroju w postaci li¬ tery T, które przytrzymuje zgóry krawe¬ dzie wewnetrzne stóp obydwóch szyn. W tym przypadku stopy szyn, sasiadujacych ze soba od strony wewnetrznej, nie sa spojone z podkladka, sa jednak zapomoca zebra 9 dostatecznie mocno przytrzymy¬ wane. Z drugiej strony podkladka jest jednakze spojona z sasiadujaca szyna, w tern miejscu nieprzerwana, która w ten sposób przyczynia sie do wzmocnienia zla¬ cza. Poza tern polaczenie zostaje jeszcze bardziej wzmocnione wskutek znaczniej¬ szego kurczenia sie szerszej podkladki.Jezeli podkladka ma sluzyc do pola¬ czenia szyn o róznych wysokosciach, to najpierw musza byc stopy szyn doprowa¬ dzone do jednakowego poziomu. Jak uwi¬ doczniono na fig. 7, wycina sie w tym ce¬ lu w pionowej szyi wyzszej szyny odpo¬ wiedniej wielkosci wykrój i w ten sposób oddzielona czesc stopy wygina sie w polo¬ zenie, oznaczone kreskami na fig. 7, na¬ stepnie (najkorzystniej) spawa sie szyne zpowrotem, przyczem konce szyn posiada¬ ja juz jednakowa wysokosc. Mozna jednak postapic w taki sposób, ze sie rozcina pio¬ nowa czesc nizszej szyny, odgina stope jej wdól i pusta przestrzen, wytworzona przez to, wypelnia sie, wpajajac odpowied¬ nio przycieta wkladke. Wtedy podkladka moze byc zalozona na stopy szyn, dopro¬ wadzone do jednakowego poziomu.Przy podwójnych szynach tramwajo¬ wych postepuje sie w podobny sposób, aby laczone ze soba stopy szyn doprowadzic w polozenie, przy którem podkladka mie¬ sci sie miedzy szynami pomimo obecnosci sasiadujacej szyny. Na fig. 8 przedstawio¬ ne jest zlacze tego rodzaju. Obydwa kon¬ ce szyn sa rozciete, czesci stóp odgiete ku dolowi, konce szyn sa wyrównane i W po¬ zostajace wykroje wpojona jest plytka u- zupelniajaca 10.Wskutek tego przekrój poprzeczny szy¬ ny zostaje w miejscu zlaczenia zwiekszo¬ ny i wytrzymalosc zlacza — powiekszona.W ten sam sposób moga byc oddzielo¬ ne przecieciem poziomem czesci stóp szyn i odgiete wbok, to znaczy przesuniete w kierunku poziomym; wtedy plytka uzupel¬ niajaca zajmuje polozenie poziome.W zlaczach szynowych, znajdujacych sie w torach na lukach, podkladka jest za¬ ginana i zaciskana zapomoca odpowiednio wykrzywionych szczek lub podobnych urza¬ dzen. PL