Wynalazek dotyczy smigla z kolem lo¬ patkowem o osadzonych wahadlowo lo¬ patkach i ma na celu osiagniecie zwartej i prostej budowy, zwlaszcza smigiel z me¬ chanicznym napedem lopatek.Znane sa smigla z kolem lopatkowem o wahajacych sie lopatkach; posiadaja one jednak pelne waly srodkowe, tak ze me¬ chanizm, powodujacy wahanie sie lopatek, musi byc umieszczony albo w przestrzeni pierscieniowej miedzy czopami lopatek a osia obrotu lub ich lozyskiem, albo przy górnym koncu osi obrotu.W przeciwienstwie do tego smiglo we¬ dlug wynalazku jest tak wykonane, ze obracajaca sie czesc, niosaca lopatki, ma ksztalt pustego kadluba z wewnetrznem u- lozyskowaniem, przez co osiaga sie pewne znaczne ulepszenia.Na. zalaczonym rysunku jest przedsta¬ wiony przyklad wykonania wynalazku, przyczem fig. 1 przedstawia przekrój osio¬ wy, a fig. 2 — przekrój prostopadly do osi takiego smigla.Smiglo sklada sie zasadniczo z obraca¬ jacego sie kadluba A1 z pusta przestrzenia wewnetrzna a2 i z umieszczonych na jego zewnetrznym obwodzie lopatek B1. Kadlub jest napedzany np. przez zespól kól stoz¬ kowych a3 a4 i obraca sie na umieszczo¬ nym w jego wnetrzu nieruchomym dzwiga¬ rze C1, bedacym czescia równiez nierucho-mej oslony c2. Otracajaca sie czesc A1 opiera sie na dzwigarze C1 na lozysku szyj nem c3 i na obustronnie dzialajacem lozysku stopowem c4 o wiekszej srednicy.Naped lopatek B1 jest uskuteczniany korbami wodzidlowemi D1, osadzonemi wa¬ hadlowo na czopach d2 w kadlubie kolo¬ wym Aa i obraca jacemi sie wraz z kolem dookola nieobracajacego sie, ale dajacego sie nastawiac w poziomem polozeniu czo¬ pa sterowniczego E1 z wodzikami kuliso- wemi e2. Stosownie do polozenia czopa ste¬ rowniczego E^ korby wodzidlowe D1 wa¬ haja sie i przenosza swój ruch na lopalki B1 zapomoca korbowodów c/3 i dzwigni 62.Korbowody c/3 moga byc zaopatrzone w nieprzedstawione na rysunku srodki do nastawiania ich dlugosci i osiagniecia ich podatnosci w kierunku dlugosci.Do nastawiania czopa sterowniczego E1, a z nim i srodkowego punktu sterowania wahaniami lopatek, sluzy dzwignia lub drazek E3, ulozyskowany w przegubie ku¬ listym e4 tak, ze moze sie poruszac we wszystkich kierunkach i moze byc przy swym wolnym koncu e5 przestawiany recz¬ nie lub mechanicznie w kazdym dowolnym kierunku.Przestrzen wewnetrzna a2 obracajacego sie kadluba kolowego A1 jest zaopatrzona w znanego rodzaju uszczelnienie c5 miedzy kadlubem a oslona c2.Wskutek tego, ze wewnatrz obracaja¬ cego sie kadluba kolowego A1 jest umie¬ szczony nieruchomy i pusty wewnatrz dzwigar C1, którego ksztalt jest dostoso¬ wany do ksztaltu kadluba kolowego A1, mozliwe jest prowadzenie czesci, obraca¬ jacej sie tylko w jednem lozysku szyjnem c3 i lozysku stopowem c4 o wiekszej sred¬ nicy, niz srednica lozyska szyjnego, o wie¬ le stateczniej, niz w jakiemkolwiek innem ulozyskowaniu walu-z zewnetrznemi lozys¬ kami, a jednoczesnie jest mozliwe umie¬ szczenie urzadzenia napedowego lopatek w srodkowej pustej przestrzeni kadluba.W tej czesci srodkowej a2 moze byc umieszczone w zwartej postaci znane samo przez sie urzadzenie napedowe, np. urza¬ dzenie, posiadajace po jednej korbie wo¬ dzidlowej Z* na kazda lopatke Bl smigla, przyczem korba wodzidlowa D1 moze byc polaczona korbowodami c?3 z lopatkami smigla.Znane sa napedy korb wodzidlowych dla smigiel z kolem lopatkowem z mecha¬ nicznie jDoruszanemi lopatkami, ale tylko w tej postaci, ze lopatka jest osadzona na przedluzonym, obracajacym sie czopie kor¬ by wodzidloweji Napedy te maja te wade, ze przy powstawaniu za duzych momentów obrotu wskutek niepodatnego napedu musi nastepowac zlamanie lub przynajmniej u- szkodzenie narzadu napedowego.W przeciwienstwie do tego przy cen¬ tralnym napedzie zapomoca korbowodów c/3 korbowody te moga byc podatne w kie¬ runku dlugosci tak, ze przy za duzych mo¬ mentach obrotu, dzialajacych na lopatke, moze ona swój ruch przejsciowo lub stale zmniejszac lub zniesc calkowicie, bez uszkodzenia czesci napedowych i bez za¬ klócenia ruchu pozostalych lopatek.Umieszczenie korbowodów c?3 i dzwigni b2 miedzy korbami wodzidlowemi D1 i lo¬ patkami B1 pozwala oprócz tego na nasta¬ wianie lopatek B* wzgledem korb wodzi¬ dlowych D1 przez pokrecanie ich w tlzwi- gni&ch b2 albo przez zmiane dlugosci kor¬ bowodów rf3.Dzieki przewidzianej w konstrukcji pu¬ stej przestrzeni a2, która nie byla stosowa¬ na w znanych urzadzeniach o jednym wale mozliwe jest wykonanie urzadzenia do przestawiania srodka sterowania, co jest konieczne do sterowania lopatkami, w po¬ staci zwyklej dzwigni lub drazka 2T3 o ru¬ chu we wszystkich kierunkach, przyczetn ta dzwignia jest polozona w przyblizeniu lub dokladnie na osi obrotu, gdzie dotych¬ czas w zwykly sposób przechodzil wal. Sta¬ je sie przeto mozliwe przestawianie wnaij- — 2 —próslary sposób we wszystkich kierunkach srodka sterowania zapomoca jednej tylko, równiez bardzo prostej czesci Es.W znanych smiglach z kolem lopatko- wem jest potrzebny oddzielny zbiornik smaru do smarowania czesci ruchomych i sluzacych do uruchomiania urzadzen po¬ mocniczych do przestawiania srodka stero¬ wania, który to zbiornik musi byc polaczo¬ ny przewodami rurowemi z samem smi¬ glem.Wedlug niniejszego wynalazku srodko¬ wa przestrzen a2 uksztaltowanej jako pus¬ ty kadlub obracajacej sie czesci A1 sama sluzy za zbiornik smaru, przez co cala in¬ stalacja, a takze doprowadzanie smaru do ruchomych czesci sa znacznie uproszczone i pewniejsze, poniewaz wiekszosc rucho¬ mych czesci jest umieszczona juz w tej pu¬ stej przestrzeni a2, a wiec w przestrzeni na¬ pelnionej smarem.Wazna jest rzecza ochrona smaru od przedostawania sie do niego wody. Wedlug wynalazku osiaga sie to przez to, ze obra¬ cajacy sie kadlub A1 jest uszczelniony w znany sposób na szyjnej czesci w miejscu c5 tak, ze nawet przy malem przeniknieciu wody przeciekajaca woda jest odprowa¬ dzana nazewnatrz szyjki i nie moze sie do¬ stac do smaru, znajdujacego sie w wewne¬ trznej przestrzeni a2. PL