PL219400B1 - Sposób otrzymywania wodoronadtlenków z 4,4'-diizopropylobifenylu - Google Patents

Sposób otrzymywania wodoronadtlenków z 4,4'-diizopropylobifenylu

Info

Publication number
PL219400B1
PL219400B1 PL401666A PL40166612A PL219400B1 PL 219400 B1 PL219400 B1 PL 219400B1 PL 401666 A PL401666 A PL 401666A PL 40166612 A PL40166612 A PL 40166612A PL 219400 B1 PL219400 B1 PL 219400B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
oxidation
methylethyl
hydroperoxy
diisopropylbiphenyl
hydroperoxides
Prior art date
Application number
PL401666A
Other languages
English (en)
Other versions
PL401666A1 (pl
Inventor
Beata Orlińska
Jan Zawadiak
Adam Andrzej Marek
Iwona Szmidt
Original Assignee
Politechnika Śląska
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Politechnika Śląska filed Critical Politechnika Śląska
Priority to PL401666A priority Critical patent/PL219400B1/pl
Publication of PL401666A1 publication Critical patent/PL401666A1/pl
Publication of PL219400B1 publication Critical patent/PL219400B1/pl

Links

Landscapes

  • Organic Low-Molecular-Weight Compounds And Preparation Thereof (AREA)

Description

Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku jest sposób utleniania 4,4'-diizopropylobifenylu tlenem lub powietrzem do mieszaniny wodoronadtlenków, mającej zastosowanie jako surowiec w syntezie 4-hydroksybifenylu i 4,4'-dihydroksybifenylu stosowanych m.in. w syntezie agrochemikaliów, barwników i polimerów o specjalnych właściwościach. Szczególnie wartościowym produktem jest 4,4'-dihydroksybifenyl stosowany w syntezie ciekłokrystalicznych polimerów.
Obecnie na skalę przemysłową 4,4'-dihydroksybifenyl otrzymywany jest tradycyjną metodą sulfonacyjną (Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. VCH, Weinheim 1991, vol. A19, p. 313-369) lub wieloetapową metodą opartą na utleniającym sprzęganiu 2,6-di-tert-butyIofenolu (A. S. Hay, J. Org. Chem. 34 (1969) 1160-1161). Procesy te charakteryzuje jednak powstawanie znacznych ilości odpadów i duża energochłonność. Uzasadnione więc wydają się badania nad wykorzystaniem w ich syntezie, metody Hocka i Langa, która znana jest od 1944 roku i obejmuje utlenianie izopropyloaromatów do odpowiednich wodoronadtlenków z ich następczym kwasowym rozkładem do związków hydroksyaromatycznych. Korzyści ekonomiczne jak również znaczne zmniejszenie ilości odpadów sprawiły, że technologia ta bardzo szybko wyparła dotychczasowe metody otrzymywania fenolu na drodze sulfonowania i chlorowania benzenu lub odwodornienia cykloheksanolu. Jest ona powszechnie stosowana także do otrzymywania innych związków hydroksyaromatycznych m.in. hydrochinonu i rezorcyny (stosowane jako inhibitory polimeryzacji, antyoksydanty, barwniki).
Znane jest utlenianie 4,4'-diizopropylobifenylu do wodoronadtlenków tlenem prowadzone bez dodatku katalizatora wobec dodatków alkalicznych (opis patentowy DE 3914524) oraz wobec katalizatorów (opisy patentowe EP 0439 083 A1, EP 0482 573 A2). W opisie patentowym DE 3914524 utleniano 48,4 mmole 4,4'-diizopropylobifenylu tlenem w 80°C, przez 20 h, wobec dodatku Ca(OH)2 i inicjatora azowego 1,1'-azobis(cykloheksanokarbonitrylu) uzyskując konwersję 80%. Produkt był mieszaniną zawierającą 23,3 mmole 4-izopropylo-4'-(1-hydroperoksy-1-metyIoetylo)bifenylu (MHP), 9,08 mmoli 4,4'-di(1-hydroperoksy-1-metyloetylo)bifenylu (DHP) oraz 0,58 mmoli 4-(1-hydroksy-1-metyloetylo)-4'-(1-hydroperoksy-1-metyloetylo)bifenylu (HHP).
W opisie patentowym EP 0439 083 A1 utleniano 21 mmoli 4,4'-diizopropylobifenylu tlenem w 100°C, pod ciśnieniem 0,2 MPa, przez 12 h wobec 0,2% wodnego roztworu NaOH (15 g), 25% roztworu amoniaku (0,11 g, 1,64 mmol) oraz związku powierzchniowo czynnego (0,25 g Nonsal LN-1). Uzyskano 100% konwersję, a produkty uzyskano z wydajnościami MHP - 8%, DHP - 51%, HHP 28%, 4,4'-di(1-hydroksy-1-metyloetylo)bifenyl (DH) - 4%, 4-izopropylo-4'-(1-hydroksy-1-metyloetylo)bifenyl (MH) - 2%.
W opisie patentowym EP 0482 573 A2 utleniano 30 mmoli 4,4'-diizopropylobifenylu tlenem w 100°C, pod ciśnieniem 0,3 MPa, przez 14 h wobec 0,2% wodnego roztworu NaOH (18 g), 25% roztworu amoniaku (0,2 g, 3 mmol), związku powierzchniowo czynnego (0,25 g Nonsal LN-1) oraz octanu Co(II) 6x10-4 mmol). Uzyskano 99% konwersję, a produkty uzyskano z wydajnościami MHP 10%, DHP - 41%, HHP - 31%, DH - 6%, MH - 4%.
Znaczny postęp w udoskonalaniu procesów utleniania stał się możliwy wraz z wprowadzeniem do układu reakcyjnego związków - pochodnych imidów, jako katalizatorów (opisy patentowe: EP 1209143 A1, EP 0824962 A1, EP 1164131 B1, EP 0927717 A1). Jednym z nich, a zarazem najczęściej stosowanym jest N-hydroksyftalimid (NHPI). Jego użycie, w połączeniu z oktanianem Co(II), przedstawiono w opisie patentowym EP 1209143 A1 dotyczącym utleniania cykloheksanu do jego wodoronadtlenku, cykloheksanolu i cykloheksanonu. W opisach patentowych EP 0824962 A1 i EP 1164131 B1 przedstawiono natomiast utlenianie szeregu związków organicznych w obecności NHPI i związków metali przejściowych (zwłaszcza acetyloacetonianów Co(III), Cu(II), V(III), Cr(III)) do kwasów, m.in. cykloheksanu do kwasu adypinowego, p-ksylenu do kwasu tereftalowego i p-metylobenzoesowego, toluenu do kwasu benzoesowego jak również adamantanu do 1-adamantanolu, 1,3-adamantanodiolu i 2-adamantanonu. Zgodnie z opisem patentowym US 7038089 B2, brak dodatku związku metalu przejściowego przy utlenianiu etylobenzenu w obecności NHPI wpływa na zwiększenie stężenia wodoronadtlenków.
NHPI jako katalizator nie ulega zużyciu podczas reakcji i może być wydzielony z mieszaniny poreakcyjnej różnymi metodami m.in. przy użyciu stałych nośników typu zeolitów, TiO2, MgO, (opis patentowy WO 2009/058527 A1) lub metodą ekstrakcji (opisy patentowe EP 0825165 A2, US 6939993 B2, WO 2009/025939 A2).
PL 219 400 B1
Dodatek pochodnych imidów pozwala na zastosowanie łagodniejszych warunków reakcji utleniania (obniżenie temperatury i/lub ciśnienia, skrócenie czasu) przy jednoczesnym wzroście konwersji surowca i selektywności do wodoronadtlenków i odpowiednich produktów utleniania.
Pochodne imidów stosowane są także przy otrzymywaniu hydroksyaromatów z węglowodorów izopropyloaromatycznych. W opisie patentowym WO 2010/098916 A2 omówiono utlenianie kumenu powietrzem pod ciśnieniem 0,1 MPa, w 115°C i z dodatkiem 0,11% wag NHPI. Po 4 h do otrzymanej mieszaniny zawierającej 77,6% nieprzereagowanego surowca, 19,8% wodoronadtlenku kumenu oraz acetofenon i 2-fenylo-2-propanol w łącznej ilości 2%, dodawano kwas siarkowy i rozkładano powstały wodoronadtlenek do fenolu z pełną konwersją. Podobne badania, w tych samych warunkach, opisano także w patencie WO 2009/058531 A1. Uzyskana konwersja kumenu dla procesu z dodatkiem NHPI wynosiła 24%, tj. dwukrotnie większa niż w procesie bez NHPI. Wzrost ciśnienia do 0,7 MPa pozwolił na dalsze zwiększenie konwersji kumenu do 37%, jednak przy jednoczesnym spadku selektywności z 97 do 93%. Opisana jest metoda utleniania kumenu w acetonitrylu jako rozpuszczalniku, w 75°C, pod ciśnieniem tlenu 0,1 MPa, wobec 10% mol NHPI i 3% mol 2,2'-azo-bis(izobutyronitrylu) (AIBN) (O. Fukuda, S. Sakaguchi, Y. Ishii, Adv. Synth. Catal., 343 (2001) 809-813). Produkt reakcji poddawano kwasowemu rozpadowi do fenolu, który otrzymano z wydajnością 77%. Metoda została użyta w tej samej pracy do utleniania innych węglowodorów izopropyloaromantycznych, w tym kumenu, p-cymenu, z m- i p-diizpropylobenzenu oraz w pracy (Y.Aoki, S. Sakaguchi, Y. Ishii, Adv. Synth. Catal. 346 (2004) 199-202) do utleniania 2,6-diizopropylonaftalenu.
Dotychczas nie opisano utleniania 4,4'-diizopropylobifenylu do wodoronadtlenków wobec NHPI. Jedynie w pracach (F. Minisci, F. Recupero, A. Cecchetto, C. Gambarotti, C. Punta, R. Paganelli, Org. Process Res. Dev. 8 (2004) 163-168; F. Minisci, C. Punta, F. Recupero, J. Mol. Catal. A: Chem. 251 (2006) 129-149) opisano jego utlenianie w 40°C wobec układu złożonego z NHPI i octanu kobaltu (II) do DH, który otrzymano z wydajnością 90%.
Celem wynalazku było określenie warunków utleniania 4,4'-diizopropylobifenylu do wodoronadtlenków tlenem lub powietrzem, w polarnym rozpuszczalniku, wobec N-hydroksyftalimidu jako katalizatora. Umożliwiło to znaczne zwiększenie wydajności i selektywności.
Istota wynalazku polega na tym, że 4,4'-diizopropylobifenyl rozpuszcza się w polarnym rozpuszczalniku (acetonitryl lub benzonitryl) w stosunku od 1:2 do 1:4 (korzystnie 1:3), dodaje się 2,2'-azo-bis(izobutyronitryl) (AIBN) jako inicjator w ilości 1 + 15 (korzystnie 2) części wagowych oraz W-hydroksyftalimid (NHPI) jako katalizator w ilości 5 + 10 (korzystnie 7) części wagowych, a następnie całość utleniania się tlenem lub powietrzem pod ciśnieniem 0,1 + 1,5 MPa i w temperaturze 40 + 90°C (korzystnie 60°C). Po zakończeniu procesu, tj. po 3 + 15 h otrzymuje się mieszaninę zawierającą: 4-izopropylo-4'-(1-hydroperoksy-1-metyloetylo)bifenyl (MHP), 4,4'-di(1-hydroperoksy-1-metyloetylo)bifenyl (DHP) oraz 4-(1-hydroksy-1-metyloetylo)-4'-(1-hydroperoksy-1-metyloetylo)bifenyl (HHP), w różnych proporcjach ilościowych, zależnie od parametrów procesu.
Wydajność sumaryczną grup wodoronadtlenowych oznacza się jodometrycznie, przyjmując za wynik wartość obliczoną z zależności (liczba moli grup wodoronadtlenowych / liczba moli grup izopropylowych x 100%).
Wydajność poszczególnych wodoronadtlenków oznaczano metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej HPLC.
Uzyskane w procesie wodoronadtlenki mogą być wykorzystane jako surowiec w syntezie odpowiednich związków hydroksyaromatycznych w wyniku kwasowego rozpadu analogicznie do metody Hocka i Langa.
Nieoczekiwanie stwierdzono, że gdy proces utleniania prowadzono pod ciśnieniem atmosferycznym produktami utleniania były MHP i DHP, zastosowanie zwiększonego ciśnienia spowodowało znaczne skrócenie czasu reakcji, a produktami utleniania były MHP, DHP oraz HHP.
Poniższe przykłady ilustrują sposób utleniania 4,4'-diizopropylobifenylu do mieszaniny wodoronadtlenków zawierających: MHP, DHP i HHP, w różnych proporcjach ilościowych.
P r z y k ł a d I.
3
Do szklanej kolby o pojemności 25 cm3, zaopatrzonej w mieszadło oraz chłodnicę zwrotną (z płynem chłodzącym o temperaturze -10°C) wprowadza się 2,4 g 4,4'-diizopropylobifenylu, 0,05 g 3
AIBN, 0,16 g NHPI i 10 cm3 acetonitrylu. Aparaturę przedmuchuje się tlenem, a następnie prowadzi się proces utleniania tlenem bez przepływu pod ciśnieniem 0,1 MPa, w temp. 60°C i przy szybkości mieszania 1000 obr./min.
PL 219 400 B1
Po 3 i 11 h, uzyskane wydajności sumaryczne grup wodoronadtlenowych wynoszą odpowiednio 29 i 81%. W mieszaninie poreakcyjnej po 11 h, produktami są MHP oraz DHP, które otrzymuje się z wydajnościami odpowiednio 19 i 71%.
P r z y k ł a d II
W warunkach jak w przykładzie I, prowadzi się utlenianie 2,4 g 4,4'-diizopropylobifenylu, 0,05 g 3
AIBN, 0,16 g NHPI w 10 cm3 acetonitrylu. Proces prowadzi się w temperaturze 40°C, jako czynnik utleniający stosuje się tlen, bez przepływu.
Uzyskane wydajności sumaryczne grup wodoronadtlenowych po 3 i 11 h wynoszą odpowiednio 22 i 55%. W mieszaninie poreakcyjnej po 11 h, produktami są MHP i DHP, które otrzymuje się z wydajnościami odpowiednio 28 i 41%.
P r z y k ł a d III
W warunkach jak w przykładzie I, prowadzi się utlenianie 2,4 g 4,4'-diizopropylobifenylu z do3 datkiem 0,16 g NHPI i AIBN w większej ilości tj. 0,3 g w 10 cm3 acetonitrylu. Proces prowadzi się w temperaturze 40°C, jako czynnik utleniający stosuje się tlen, bez przepływu.
Uzyskane wydajności sumaryczne grup wodoronadtlenowych po 3 i 11 h wynoszą odpowiednio 31 i 65%. W mieszaninie poreakcyjnej po 11 h, produktami są MHP i DHP, które otrzymuje się z wydajnościami odpowiednio 25 i 52%.
P r z y k ł a d IV
W warunkach jak w przykładzie I, prowadzi się utlenianie 2,4 g 4,4'-diizopropylobifenylu z do3 datkiem 0,05 g AIBN i 0,16 g NHPI. Jako rozpuszczalnik stosuje się benzonitryl w ilości 10 cm3. Proces prowadzi się w temperaturze 90°C, jako czynnik utleniający stosuje się tlen, bez przepływu.
Uzyskane wydajności sumaryczne grup wodoronadtlenowych po 3 i 5 h wynoszą odpowiednio 19 i 23%, a w mieszaninie poreakcyjnej po 5 h jedynym produktem jest MHP, którego wydajność wynosi 46%.
P r z y k ł a d V
W warunkach jak w przykładzie I, prowadzi się utlenianie 4,8 g 4,4'-diizopropylobifenylu z do3 datkiem 0,1 g AIBN i 0,33 g NHPI w 20 cm3 acetonitrylu. Proces prowadzi się w temperaturze 60°C, jako czynnik utleniający stosuje się powietrze, przepuszczane przez barbotkę z natężeniem przepływu 15 dm3/h.
Uzyskane wydajności sumaryczne grup wodoronadtlenowych po 3 i 12 h wynoszą odpowiednio 49 i 79%. W mieszaninie poreakcyjnej po 12 h, produktami utleniania są MHP i DHP, które otrzymuje się z wydajnościami odpowiednio 19 i 70%.
P r z y k ł a d VI 3
Do reaktora ciśnieniowego firmy „PARR” o pojemności 600 cm3, wykonanego ze stali Hastelloy
C-276 i zaopatrzonego w mieszadło oraz chłodnicę zwrotną (z płynem chłodzącym o temperaturze 3
-10°C), wprowadza się 21 g 4,4'-diizopropylobifenylu, 0,45 g AIBN, 1,47 g NHPI w 90 cm3 acetonitrylu. Zawartość reaktora jest mieszana z szybkością 1200 obr./min. Proces utleniania prowadzi się tlenem pod ciśnieniem 0,5 MPa bez przepływu i w temperaturze 60°C.
Po 3 i 5 h, wydajności sumaryczne grup wodoronadtlenowych wynoszą odpowiednio 68 i 81%. W mieszaninie poreakcyjnej po 5 h, produktami są MHP, DHP i HHP, które otrzymuje się z wydajnościami odpowiednio 23, 66 i 10%.
P r z y k ł a d VII
W warunkach jak w przykładzie VI, prowadzi się utlenianie 21 g 4,4'-diizopropylobifenylu, 0,45 g 3
AIBN, 1,47 g NHPI w 90 cm3 acetonitrylu. Jako czynnik utleniający stosuje się powietrze pod ciśnie3 niem 0,5 MPa, przepuszczane przez barbotkę z natężeniem przepływu 3 dm3/h.
Po 3 i 5 h, wydajności sumaryczne grup wodoronadtlenowych wynoszą odpowiednio 73 i 75%. W mieszaninie poreakcyjnej po 5 h, produktami są MHP, DHP i HHP, które otrzymuje się z wydajnościami odpowiednio 13, 62 i 24%.
P r z y k ł a d VIII
W warunkach jak w przykładzie VI, prowadzi się utlenianie 21 g 4,4'-diizopropylobifenylu, 0,45 g 3
AIBN, 1,47 g NHPI w 90 cm 3 acetonitrylu. Jako czynnik utleniający stosuje się powietrze pod ciśnie3 niem 1,0 MPa, przepuszczane przez barbotkę z natężeniem przepływu 5 dm3/h.
Po 5 i 10 h, wydajności sumaryczne grup wodoronadtlenowych wynoszą odpowiednio 70 i 80%. W mieszaninie poreakcyjnej po 5 h, produktami są MHP, DHP i HHP, które otrzymuje się z wydajnościami odpowiednio 11, 59 i 29%.

Claims (6)

  1. Zastrzeżenia patentowe
    1. Sposób utleniania 4,4'-diizopropylobifenylu tlenem lub powietrzem pod ciśnieniem atmosferycznym lub podwyższonym, w podwyższonej temperaturze i w obecności rozpuszczalnika, inicjatora oraz katalizatora, znamienny tym, że 4,4'-diizopropylobifenyl rozpuszcza się w polarnym rozpuszczalniku w stosunku od 1:2 do 1:4, (korzystnie 1:3), dodaje się inicjator w ilości 1+15, (korzystnie 2) części wagowych oraz katalizator w ilości 5+10, (korzystnie 7) części wagowych, a następnie całość utleniania się tlenem lub powietrzem pod ciśnieniem 0+1,5 MPa i w temperaturze 40+90°C, (korzystnie 60°C) przez 3+15 h otrzymując mieszaninę poreakcyjną zawierającą wodoronadtlenki.
  2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako polarny rozpuszczalnik stosuje się acetonitryl i benzonitryl.
  3. 3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako inicjator stosuje się związek azowy, korzystnie 2,2'-azo-bis(izobutyronitryl).
  4. 4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako katalizator stosuje się pochodne imidów, korzystnie N-hydroksyftalimid.
  5. 5. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że proces utleniania prowadzi się bez przepływu 3 czynnika utleniającego lub przy jego przepływie z natężeniem 1+10 dm3/h.
  6. 6. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako produkt otrzymuje się mieszaninę poreakcyjną zawierającą wodoronadtlenki: 4-izopropylo-4'-(1-hydroperoksy-1-metyloetylo)bifenyl, 4,4'-di(1-hydroperoksy-1-metyloetylo)bifenyl oraz 4-(1-hydroksy-1-metyloetylo)-4'-(1-hydroperoksy-1-metyloetylo)bifenyl, w różnych proporcjach ilościowych.
PL401666A 2012-11-19 2012-11-19 Sposób otrzymywania wodoronadtlenków z 4,4'-diizopropylobifenylu PL219400B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL401666A PL219400B1 (pl) 2012-11-19 2012-11-19 Sposób otrzymywania wodoronadtlenków z 4,4'-diizopropylobifenylu

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL401666A PL219400B1 (pl) 2012-11-19 2012-11-19 Sposób otrzymywania wodoronadtlenków z 4,4'-diizopropylobifenylu

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL401666A1 PL401666A1 (pl) 2014-05-26
PL219400B1 true PL219400B1 (pl) 2015-04-30

Family

ID=50771837

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL401666A PL219400B1 (pl) 2012-11-19 2012-11-19 Sposób otrzymywania wodoronadtlenków z 4,4'-diizopropylobifenylu

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL219400B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL401666A1 (pl) 2014-05-26

Similar Documents

Publication Publication Date Title
CN101389586B (zh) 烷基苯的选择性氧化
US8487138B2 (en) Oxidation of hydrocarbons
JP5027815B2 (ja) 高収率のビスフェノール−aの製造方法
EP3180303B1 (en) Process and system for making cyclohexanone
EP3180302B1 (en) Process for producing cyclohexanone
US9868687B2 (en) Process for making cyclohexanone
US10233140B2 (en) Process for making cyclohexanone
US20110037022A1 (en) Process for Producing Phenol and/or Cyclohexanone
US9938219B2 (en) Process and system for making cyclohexanone
SK14332000A3 (sk) Spôsob výroby fenolu, acetónu a metyletylketónu
WO2016025214A1 (en) Process and system for making cyclohexanone
US8658835B2 (en) Oxidation of hydrocarbons
US8445729B2 (en) Process for the production of alkylbenzene hydroperoxides under mild conditions and in the presence of new catalytic systems
JP2025501598A (ja) シクロヘキシルベンゼンからフェノールとシクロヘキサノンを可視光媒介の一段階法で製造するための方法
PL219400B1 (pl) Sposób otrzymywania wodoronadtlenków z 4,4'-diizopropylobifenylu
US20170028312A1 (en) Process and Device for Removing Water and/or Oxygen from Organic Liquid
PL219397B1 (pl) Sposób otrzymywania wodoronadtlenków z 2,6-diizopropylonaftalenu
US8921609B2 (en) Oxidation of hydrocarbons
US9546121B2 (en) Process for making phenol and/or cyclohexanone
Orlińska et al. Copper (II) chloride/tetrabutylammonium bromide catalyzed oxidation of 2, 6-diisopropylnaphthalene and 4, 4′-diisopropylbiphenyl
CN102666482B (zh) 烃的氧化
TW201002650A (en) Process for producing phenol and/or cyclohexanone
RU2348608C1 (ru) Способ получения алкилароматических монокарбоновых кислот
US9663430B2 (en) Process for making phenol and/or cyclohexanone
JPS6270332A (ja) 2,6−ジヒドロキシナフタレンの製造方法