PL218933B1 - Tulejki odpowietrzające w układzie zaworów zwrotnych w tłoku amortyzatora hydraulicznego - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku są tulejki odpowietrzające w układzie zaworów zwrotnych w tłoku amortyzatora hydraulicznego stosowanego w podwoziach pojazdów mechanicznych.

Znany jest z polskiego opisu wzoru użytkowego nr Ru 51 158 oraz jest częścią konstrukcji amortyzatorów przedstawionych w polskich patentach o numerach 162 907, 169 209 i 171 148, system odpowietrzania tłoka amortyzatora, jako układ współosiowo rozmieszczonych płytek, względem wierzchniej i spodniej płaszczyzny korpusu tłoka, rozpartych sprężynkami rozporowymi wewnątrz korpusu tłoka amortyzatora hydraulicznego.

Płytki rozmieszczone są w taki sposób, że otwory przepływu płynu hydraulicznego w samej płaszczyźnie korpusu tłoka i otwory przepływu płynu hydraulicznego w płytkach rozpartych górną i dolną sprężynką rozporową do zawiniętych do wewnątrz kołnierzy korpusu tłoka są wzajemnie względem siebie odosiowe.

W zależności od amplitudy i od prędkości oscylacji tłoczyska amortyzatora następują wymuszone przepływy płynu hydraulicznego otworami płytek, zarówno od góry, jak i od dołu tłoka. Jeżeli siły wymuszone wzrostem ciśnienia przepływu są większe od siły docisku górnej lub dolnej sprężynki rozporowej, to w zależności od kierunku przepływu, płaszczyzna jednej z tych płytek ściskając sprężynkę rozporową i przylegając do górnej lub dolnej płaszczyzny korpusu tłoka hydraulicznego zatyka swoje otwory i jednocześnie zatyka rozmieszczone odosiowo względem tej płytki otwory w płaszczyźnie korpusu tłoka.

Korpus tłoka z płytkami spełnia rolę zaworu odpowietrzającego i jednocześnie redukcyjnego, redukującego przemieszczenie płynu przez tłok hydrauliczny wewnątrz rury amortyzatora hydraulicznego, zmieniając funkcję tłoka amortyzatora na funkcję tłoka siłownika hydraulicznego.

Znany jest z polskiego opisu patentowego o numerze 214 393 tłok amortyzatora hydraulicznego wyposażony w układ współosiowo umieszczonych, sztywnych pierścieni zaworów zwrotnych, gdzie dwa zawory są zwrócone naprzeciw siebie. Jeden zawór wybicia, a drugi ugięcia oparte są o wspólny pierścień dystansowy. Zawory są ściskane do pierścienia dystansowego sprężynami zaworowymi. Na wylocie otworu przepływowego pierścienia zaworu ugięcia leży ruchoma kulka zaworowa lub opiera się na tym wylocie ruchomy pierścień płytki zamykającej. Ruchomy pierścień płytki zamykającej jest stosowany zamiast kulki zaworowej w odmianie układu zaworów zwrotnych w tłoku amortyzatora hydraulicznego. Kulka lub płytka, przy względnie niewielkim wybiciu tłoczyska amortyzatora do dołu i przy względnie niewielkim wzroście ciśnienia płynu hydraulicznego unosi się i umożliwia przepływ płynu hydraulicznego.

Ponadto, unoszenie kulki lub płytki wymuszone zbierającymi się od dołu gazami od strony otworu w pierścieniu zaworu zwrotnego ugięcia, wytrąconymi w procesie kawitacji jest sposobem umożliwiającym odpowietrzanie samego tłoka hydraulicznego w amortyzatorze oraz odpowietrzanie instalacji przewodów hydraulicznych pomiędzy tym tłokiem a zbiornikiem wyrównawczym płynu hydraulicznego.

Przy większym ciśnieniu płynu hydraulicznego kulka lub płytka jest wciśnięta do otworu przepływowego w pierścieniu zaworu ugięcia lub otworu przepływowego w pierścieniu zaworu wybicia i zamyka przepływ płynu tymi otworami przepływowymi w zależności od kierunku przepływu płynu hydraulicznego.

Ponadto, z polskiego opisu patentowego o numerze 216 878 znany jest zawór odpowietrzający tłok amortyzatora hydraulicznego. Elementem zaworu wewnątrz tłoka jest jego sztywny czop zaworu zwrotnego. Od góry spód czopa jest wciśnięty do otworu na dnie tłoczyska sprężyną zaworową. Czop ściskany sprężyną, od dołu zasłania otwór przepływowy zaworu zwrotnego w tłoku amortyzatora. Wewnątrz, współosiowo z czopem i współosiowo z rurą amortyzatora jest zawór odpowietrzający. W postaci kulki zaworu odpowietrzającego, ściśniętej pomiędzy sprężynkami zaworowymi, nad dolnym otworem odpowietrzającym i pod górnym otworem odpowietrzającym, umieszczonej wewnątrz i wzdłuż osi czopa jego zaworu zwrotnego, która to kulka w zależności od kierunku ciśnienia przepływu płynu hydraulicznego zamyka jednym z tych otworów odpowietrzających przepływ płynu przez tłok amortyzatora.

Istotą wynalazku są tulejki odpowietrzające w układzie zaworów zwrotnych w tłoku amortyzatora hydraulicznego, wzajemnie współosiowo nasadzone na siebie i wzajemnie ruchome, dystansowane względem siebie sprężynką rozporową, wyposażone w denka z otworami przepływowymi płynu hydraulicznego tak, że otwory przepływowe w każdym z denek są rozmieszczone, wzajemnie względem

PL 218 933 B1 tych denek odosiowo i są rozparte sprężynką rozporową pomiędzy pierścieniami zaworów zwrotnych wybicia i ugięcia, współosiowo z tym układem zaworów zwrotnych w tłoku amortyzatora hydraulicznego.

Zaletą tulejek odpowietrzających, względem układu płytek z wzoru nr 51 158 jest mniejsza liczba zależnych względem siebie konfiguracji płaszczyzn z otworami przepływowymi płynu hydraulicznego oraz jedna, wspólna sprężynka rozporowa.

Ponadto, tulejki są częścią zależną układu zaworów zwrotnych w tłoku amortyzatora.

Zaletą tulejek odpowietrzających w układzie zaworów zwrotnych w tłoku amortyzatora hydraulicznego jest ustawiczne odpowietrzanie tłoka amortyzatora w warunkach względnie niewielkiego ciśnienia przepływu płynu hydraulicznego, zwłaszcza w czasie postoju pojazdu, ponieważ tulejki odpowietrzające są zaworem - normalnie otwartym w porównaniu ze sposobem odpowietrzania z udziałem kulki lub płytki w układzie zaworów zwrotnych w konstrukcji amortyzatora, według opisu patentowego nr 214 393, gdzie przemieszczanie gazów wytrąconych z płynu hydraulicznego w wyniku kawitacji uwarunkowane jest unoszeniem kulki lub płytki. Kulka lub płytka leżąc na wylocie otworu przepływowego, swoją masą wymuszającą nacisk większy od siły wyparcia pęcherzyków gazu utrudnia proces przemieszczania gazów, na przykład w czasie postoju pojazdu, zwłaszcza, jeżeli wyloty otworu przepływowego w pierścieniach zaworu ugięcia i zaworu wybicia w miejscu styku z kulką lub z płytką są powleczone substancją elastyczno-uszczelniającą, na przykład są wyposażone w silikonowe nakładki nasadzone na wyloty otworów przepływowych w pierścieniach zaworów zwrotnych.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na rysunkach siedmiu figur, na których, fig. 1 przedstawia przykład wykonania wynalazku tulejek odpowietrzających w układzie zaworów zwrotnych w tłoku amortyzatora hydraulicznego, uwidocznionych w przekroju tłoka hydraulicznego, na rysunku fig. 2 jest przykład wykonania wynalazku tulejek odpowietrzających, uwidocznionych w przekroju czopa zaworu zwrotnego wewnątrz odmiany tłoka amortyzatora hydraulicznego, na rysunku fig. 3 jest przykład zastosowania wynalazku tulejek odpowietrzających w tłoku amortyzatorów sprzężonych, uwidoczniony w dwóch układach sprzężenia hydraulicznego pojazdu czterokołowego, na rysunku fig. 4 jest przykład zastosowania wynalazku tulejek odpowietrzających w tłoku amortyzatorów sprzężonych, uwidoczniony w dwóch układach sprzężenia hydraulicznego pojazdu trójosiowego, na rysunkach fig. 5 i 6 są przykłady zastosowania wynalazku tulejek odpowietrzających w tłoku amortyzatorów, uwidocznione w układach trzech amortyzatorów sprzężonych oraz na rysunku fig. 7 jest przykład zastosowania wynalazku tulejek odpowietrzających w układzie zaworów zwrotnych w tłoku amortyzatora hydraulicznego, uwidocznionego w układzie częściowo sprzężonych, dzielonych sprężyn resorujących zawieszenia, znanego z polskiego opisu patentowego o numerze 173 360.

Tulejki odpowietrzające w układzie zaworów zwrotnych w tłoku amortyzatora oraz w zaworze zwrotnym tłoka amortyzatora są urządzeniami hydraulicznymi. Tłoki tych amortyzatorów, komory nad i pod tymi tłokami w cylindrach amortyzatorów, przewody, zawory odpowietrzające oraz zawory zwrotne ze zworkami ograniczników przepływu płynu przedstawione w poniższej części opisu i na schematach sprzężenia instalacji hydraulicznych, uwidocznionych na fig. 3, 4, 5, 6, i 7 są w całości wypełnione płynem. Ponadto, przyłącza nadtłokowe i przyłącza podtłokowe amortyzatorów wymienione w opisie są urządzeniami hydraulicznymi oraz zaprezentowane na wymienionych rysunkach przewody są przewodami hydraulicznymi, a pod pojęciem płynu występuje płyn hydrauliczny.

Na figurze 1 przedstawiona jest budowa samego tłoka amortyzatora w przekroju, wyposażonego w tulejki odpowietrzające w układzie zaworów zwrotnych tego tłoka. Zgodnie z fig. 1, tłok amortyzatora przeznaczonego do sprzężenia hydraulicznego z innym amortyzatorem jest w rurze amortyzatora w całości wypełnionej płynem. Tłok 1 połączony jest połączeniem gwintowanym ze sztywnym tłoczyskiem 19. Tłoczysko 19 składa się z dwóch części. Górna część tłoczyska 19 od góry na dnie w wydrążonej części tłoczyska 19 posiada gwintowany otwór, w którym jest wkręcony cokół 15 z pionowym otworem 17 przepływowym. Pod dnem w górnej części tłoczyska 19, dolny wlot pionowego otworu 17 w cokole 15 jest połączony za pośrednictwem kolektora z bocznymi kanałami 18 przepływowymi wyprowadzonymi na zewnątrz tłoczyska 19, łączącymi dopływ płynu pod tłokiem 1.

Górna część tłoczyska 19, jako element łączący tłok 1 z zasadniczą częścią tłoczyska 19 powinna być wykonana z materiału o większej trwałości na zrywanie niż materiał tłoka 1 i od materiału dolnej części tłoczyska 19 w postaci polerowanego wałka połączonego z górną częścią tłoczyska 19 połączeniem gwintowanym. Dolna część tłoczyska 19 jest u dołu zakończona uchem uchwytu, łączącym tłoczysko z elementem podwozia. Wewnątrz tłoka 1 amortyzatora w przestrzeni pomiędzy górną częścią tłoka 1 a tłoczyskiem 19 na obrzeżu wydrążonej górnej części tłoczyska 19 jest osadzony okrągły pierścień 9 dystansowy. Zewnętrzna, górna krawędź pierścienia 9 jest elementem wzmacnia4

PL 218 933 B1 jącym sztywność tłoka 1 od wewnątrz, a zewnętrzna, dolna krawędź pierścienia 9 jest elementem wzmacniającym sztywność obrzeża, wydrążonej górnej części tłoczyska 19. Wewnątrz pierścienia 9 dystansowego jest otwór. Do wierzchniej płaszczyzny pierścienia 9 dystansowego przylega ruchomy pierścień 7 zaworu zwrotnego wybicia. Pierścień 7 posiada wyprowadzoną do góry tuleję, która jest częścią pierścienia 7. Wewnątrz, w osi pierścienia 7 jest otwór 6 przepływowy. Na zewnątrz tulei na wierzchniej płaszczyźnie pierścienia 7 jest gniazdo sprężyny 5 zaworowej. Sprężyna 5 zaworowa jest osadzona pomiędzy gniazdem pod płytą cokołu 4 a gniazdem na dole pierścienia 7 wymuszając stały docisk pierścienia 7 do wierzchniej płaszczyzny pierścienia 9 dystansowego. Cokół 4 jest połączony połączeniem gwintowanym od spodu do górnej, wewnętrznej płaszczyzny tłoka 1.

W osi cokołu 4 jest pionowy otwór 2 przepływowy, do którego są doprowadzone poziome otwory 3 wydrążone wewnątrz płyty cokołu 4, łączące dopływ płynu z nad tłoka 1. Do spodniej płaszczyzny pierścienia 9 dystansowego przylega ruchomy pierścień 11 zaworu zwrotnego ugięcia.

Pierścień 11 posiada wyprowadzoną do dołu tuleję, która jest częścią pierścienia 11. Wewnątrz, w osi pierścienia 11 jest otwór 14 przepływowy. Sprężyna 13 zaworowa jest osadzona pomiędzy gniazdem na górze pod pierścieniem 11 a gniazdem na cokole 15 wymuszając stały docisk pierścienia 11 do spodniej płaszczyzny pierścienia 9 dystansowego.

W momentach oscylacji tłoczyska 19 w procesach wyrównywania ciśnienia płynu, poziome otwory 3 w cokole 4 i poziome otwory 16 w cokole 15 mają na celu ominięcie przepływu płynu pomiędzy spiralnymi zwojami sprężyn 5 i 13 zaworowych tak, aby zapobiec jego kawitacji przy przepływie przez układ zaworów zwrotnych od otworu 2, poprzez otwór 6 w pierścieniu 7 w kierunku otworu 17, poprzez otwory 16 i przez kolektor z poziomymi otworami 18 pod tłok 1 lub od otworów 18 i kolektorem otworów 18, poprzez otwór 17 oraz otworem 14 w pierścieniu 11 w kierunku poziomych otworów 3 i otworu 2 nad tłok 1. Wysokości tulei pierścieni 7 i 11 są elementami ograniczającymi ugięcie sprężyn 5 i 13 w celu zachowania prześwitu między zwojowego, odpowiedniego dla zachowania ich wytrzymałości zmęczeniowej.

Zawory zwrotne w postaci zwróconych naprzeciw siebie pierścieni 7 i 11 opartych o pierścień 9 dystansowy, tworzą układ zaworów zwrotnych, zależnych od siły docisku sprężyn 5 i 13 zaworowych. Stosunek powierzchni tłoka 1 do powierzchni przekrojów pionowych otworów 2 lub 17 stanowi o stałym współczynniku tłumienia amortyzatora.

Ustalenie większego, stałego współczynnika tłumienia amortyzatora w momentach oscylacji tłoczyska 19 do góry względem stałego współczynnika tłumienia w momentach oscylacji tłoczyska 19 do dołu jest przez stosowanie mniejszej sumy powierzchni przekrojów poziomych otworów 16 w cokole 15 od sumy powierzchni poziomych otworów 3 w cokole 4 i od takich samych powierzchni przekrojów pionowych otworów 2 i 17 przepływowych w cokołach 4 i 15.

Średnice otworów 6 lub 14 nie powinny być mniejsze od średnic otworów 2 lub 17. Sztywność sprężyn 5 lub 13 jest zależna od średnicy otworu pierścienia 9 dystansowego.

Korzystne jest, aby ta średnica otworu pierścienia 9 była nie mniejsza od średnicy otworów 2 lub 17 i nie mniejsza od zewnętrznej średnicy sprężynki 10 rozporowej, przy czym powinna być zachowana optymalna wielkość różnicy pomiędzy średnicą otworu pierścienia 9 a średnicą sprężynki 10, ze względu na zagrożenie kawitacją. Tulejki 8 i 12 odpowietrzające są rozparte i dystansowane od siebie za pomocą sprężynki 10 rozporowej w wydrążonych gniazdach, wewnątrz otworów 6 i 14 tulejek przeciwsobnie umieszczonych naprzeciwko siebie pierścieni 7 i 11 zaworów zwrotnych pomiędzy pierścieniem 7 zaworu zwrotnego wybicia a pierścieniem 11 zaworu zwrotnego ugięcia układu zaworów zwrotnych, współosiowego z tłokiem 1 amortyzatora, wewnątrz którego ten układ zaworów zwrotnych jest zainstalowany.

Wzajemnie współosiowo nasadzone na siebie i wzajemnie względem siebie ruchome tulejki 8 i 12 odpowietrzające są wyposażone w denka z otworami przepływowymi płynu. W zależności od kierunku i ciśnienia przepływu płynu przez otwory denek tulejek 8 i 12, dławienie przepływu przez te otwory wymusza ścisk spodniej płaszczyzny denka tulejki 8 do górnej płaszczyzny denka tulejki 12. Przylegające do siebie denka 8 i 12 mają swoje otwory wzajemnie zamknięte, zamykając przepływ płynu przez otwór 14 przepływowy w pierścieniu 11 zaworu zwrotnego ugięcia. Przy zmianie kierunku przepływu płynu, górna płaszczyzna denka tulejki 12 przylega do spodniej płaszczyzny denka tulejki 8, zamykając przepływ płynu przez otwór 6 przepływowy w pierścieniu 7 zaworu zwrotnego wybicia. Układ tulejek 8, 12 naprzemiennie zamyka przepływ płynu, poprzez wzajemnie zamknięte otwory przepływowe płynu w ściśniętych, przylegających denkach tulejki 8 do tulejki 12 lub w ściśniętych,

PL 218 933 B1 przylegających denkach tulejki 12 do tulejki 8, ponieważ otwory przepływowe w każdym z denek są rozmieszczone wzajemnie względem tych denek odosiowo.

Tulejki 8 i 12 odpowietrzające pomiędzy układem pierścieni 7 i 11 zaworów zwrotnych są zaworem zwrotnym - normalnie otwartym z naprzemiennym zamknięciem przepływu górnym otworem 6 przepływowym zaworu 7 lub zamknięciem przepływu dolnym otworem 14 przepływowym zaworu 11.

Korzystnie jest, jeżeli rozstaw otworów przepływu płynu w denku górnej tulejki 8 jest nie większy od średnicy otworu 6 w pierścieniu 7, a dolna tulejka 12 w swojej górnej części jest wewnątrz górnej tulejki 8 tak, aby płaszczyzna denka tulejki 12 przylegając do płaszczyzny tulejki 8 zamknęła swój otwór i aby płaszczyzna tulejki 8 przylegając do płaszczyzny tulejki 12 zamknęła swoje otwory.

Ponadto, korzystnie jest, jeżeli denko tulejki 12 jest pod tulejką 8, a otwór wlewu płynu jest od dołu tulejki 12 i ma średnicę nie większą od otworu 14 w pierścieniu 11.

Wielkość powierzchni przekroju spodniej średnicy pierścienia 7 zaworu wybicia lub wierzchniej średnicy pierścienia 11 zaworu ugięcia w miejscu styku tych pierścieni 7 lub 11 do spodniej lub wierzchniej powierzchni pierścienia 9 dystansowego rzutuje na wielkość ciśnienia płynu, zdolnego wymusić ugięcie sprężyny zaworowej 5 lub 13, a tym samym na ich sztywności, uwarunkowane gabarytami w postaci średnicy drutu lub pręta sprężyny oraz jego średnicy podziałowej i ilości zwojów. Górna tulejka 8 swoją górną płaszczyzną denka opiera się o wnękę gniazda wewnątrz tulei pierścienia 7. Dolna tulejka 12, swoją spodnią powierzchnią wywiniętego kołnierza opiera się o wnękę gniazda wewnątrz pierścienia 11. Tulejka 12 jest wewnątrz spodniej części tulejki 8. Pomiędzy gniazdem na zewnętrznej, spodniej części denka tulei 8 a gniazdem na zewnętrznej, wierzchniej części wywiniętego kołnierza tulejki 12 jest osadzona sprężynka 10 rozporowa. Sprężynka 10 rozpiera tulejki 8 i 12, dystansując je wzajemnie, względem siebie, wzdłuż osi tłoka 1. Otwory w denku tulejki 8 są rozmieszczone koncentrycznie, od osiowo, względem osi pionowej tłoka 1, a oś otworu w denku tulejki 12 jest zbieżna z osią podłużną tłoka 1.

Korzystnie jest, jeżeli sztywne rurki tulejek 8 i 12 odpowietrzających, w miejscach wzajemnego przylegania, pomiędzy spodnią płaszczyzną denka tulejki 8 a górną płaszczyzną tulejki 12 są powleczone substancją elastyczno-uszczelniającą o sprężystej odkształcalnej strukturze substancji w celu ograniczenia przepływu płynu mikroskopijnymi kanalikami w miejscu wzajemnego przylegania denek 8 i 12 przy względnie wysokim ciśnieniu przepływu, wymuszającym zjawisko kawitacji.

Z tego samego powodu w celu zabezpieczenia przed kawitacją, korzystnie jest, jeżeli elastyc zna powłoka powlekająca sztywny pierścień 9 dystansowy jest na płaszczyźnie styku pierścienia 9 z pierścieniami 7 i 11 zaworowymi. Ponadto, wewnątrz sztywnych rur tulei 7 i 11 we wgłębieniach w miejscach styku z tulejkami 8 i 12 odpowietrzającymi oraz na płaszczyznach płyt cokołów 4 i 15 w miejscach ich styku z pierścieniami 7 i 11 zaworów zwrotnych.

Na figurze 2 przedstawiona jest w przekroju budowa odmiany samego tłoka amortyzatora, wyposażonego w tulejki odpowietrzające w czopie zaworu zwrotnego tego tłoka. Zgodnie z fig. 2, tłok amortyzatora przeznaczonego do sprzężenia hydraulicznego z innym amortyzatorem jest w rurze amortyzatora w całości wypełnionej płynem. Tłok 1 połączony jest połączeniem gwintowanym z tłoczyskiem 32. Wewnątrz wydrążonej kopuły tłoka 1 i na dnie wydrążonego tłoczyska 32 jest osadzony czop 25 zaworu zwrotnego wybicia amortyzatora. Na środku wydrążonej kopuły, w górze tłoka 1 jest wyprowadzony na zewnątrz, gwintowany otwór. W gwintowanym otworze od spodu połączeniem gwintowanym jest zainstalowany cokół 20 z pionowym otworem 21 przepływu zaworu zwrotnego w osi tłoka 1. Z boku płyty cokołu 20, znajdującej się wewnątrz kopuły tłoka 1 są poziome otwory 22, prostopadle połączone z pionowym otworem 21.

Na spodzie płyty cokołu 20 jest gniazdo sprężyny 26 zaworu zwrotnego. Sprężyna 26 dociska czop 25 zaworu zwrotnego amortyzatora za pośrednictwem kołnierza w jego dolnej części do otworu 30 na dnie tłoczyska 32. Docisk czopa 25, zasłaniający pionowy otwór 30 przepływu zaworu zwrotnego jest za pośrednictwem płaszczyzny podstawy w jego dolnej części. Pionowy otwór 30, za pośrednictwem kolektora jest połączony z poziomymi kanałami 31 przepływowymi wydrążonymi prostopadle do osi tłoczyska 32.

Na górze, na środku czopa 25, współosiowo z osą amortyzatora jest górny otwór 23 odpowietrzający. Na spodzie, na środku podstawy czopa 25, współosiowo z osią pionową amortyzatora jest dolny otwór 29 odpowietrzający.

Korzystnie jest, jeżeli obrzeże wylotu otworu 30 wyposażone jest w nasadzaną silikonową nakładkę uszczelniającą docisk czopa 25 do dna tłoczyska 32, ponadto, korzystne jest wyposażenie w taką silikonową nakładkę nasadzaną na obrzeże otworu 21 na spodzie cokołu 20, uszczelniającą

PL 218 933 B1 docisk górnej części czopa 25 do otworu 21, z tym, że średnice silikonowych nakładek są większe od średnic pionowych otworów 21 i 30.

Zawór odpowietrzający tłok 1 amortyzatora jest w czopie 25 w postaci tulejek 24 i 28 odpowietrzających, takich samych jak tulejki 8 i 12 odpowietrzające umieszczone w tłoku 1, według fig. 1.

Górna tulejka 24 ma otwory przepływowe rozmieszczone koncentrycznie, odosiowo względem osi pionowej tłoka 1. Dolna tulejka 28 ma otwór przepływowy, współosiowy z osią pionową tłoka 1 amortyzatora, przy czym górna tulejka 24 może mieć otwór, taki jak dolna tulejka 28, a dolna tulejka 28 może mieć otwory, takie jak górna tulejka 24. Górna tulejka 24 odpowietrzająca i dolna tulejka 28 odpowietrzająca, wzajemnie współosiowo nasadzone na siebie i wzajemnie ruchome są rozparte za pomocą sprężynki 27 rozporowej, pomiędzy górnym otworem 23 odpowietrzającym a dolnym otworem 29 odpowietrzającym. W zależności od kierunku i ciśnienia przepływu płynu przez otwory denek tulejek 24 i 28, dławienie przepływu przez te otwory wymusza ścisk górnej płaszczyzny denka tulejki 28 do spodniej płaszczyzny denka tulejki 24 lub wymusza ścisk spodniej płaszczyzny denka tulejki 24 do górnej płaszczyzny denka tulejki 28, zamykając przepływ płynu przez otwór 23 odpowietrzający w czopie 25 lub przez otwór 29 odpowietrzający w czopie 25 zaworu zwrotnego.

Tulejki 24 i 28 odpowietrzające wewnątrz czopa 25 są zaworem zwrotnym - normalnie otwartym z dwustronnym zaniknięciem przepływu górnym otworem 23 odpowietrzającym lub zamknięciem przepływu dolnym otworem 29 odpowietrzającym.

Na figurze 3 jest zestawienie dwu instalacji sprzężenia hydraulicznego przewodami amortyzatorów A i A' z amortyzatorami B i B', posiadającymi tłoki wyposażone w tulejki odpowietrzające w układach zaworów zwrotnych, tak jak na fig. 1 lub tulejki odpowietrzające w zaworze zwrotnym w tłoku, tak jak na fig. 2, korzystne do stosowania w czterokołowych pojazdach dwuśladowych.

Ponadto, dwie instalacje sprzężenia posiadają wspólny zbiornik 34 wyrównawczy z doprowadzonym przyłączem 33 pneumatycznym. Układy sprzężenia posiadają zawory odpowietrzające 38 i 38'.

Zawory 38 i 38' odpowietrzające są hydraulicznymi zaworami zwrotnymi - normalnie otwartymi z dwukierunkowym zamknięciem przepływu. Są to zawory odpowietrzające przewody sprzęgające amortyzatory A, A' z amortyzatorami B, B', zapewniającymi przepływ gazu, wytrąconego z płynu w wyniku kawitacji oraz zapewniający przepływ powietrza przenikającego do płynu od nieszczelności instalacji hydraulicznej. Zbiornik 34, poprzez szeregowo połączony zawór 35 zwrotny, zbocznikowany zworką ogranicznika przepływu płynu jest za pośrednictwem trójnika 36 połączony, równolegle do wspólnego przewodu wymiany płynu z tym zbiornikiem 34, a sam trójnik 36 łączy odcinki tego wspólnego przewodu, który jest pomiędzy trójnikami 43 a 44.

Według figury 3 strumień przepływu płynu przez trójnik 36 jest powyżej strumienia przepływu płynu przez zawór 37 zwrotny, zbocznikowany zworką ogranicznika przepływu, który to zawór 37 jest przyłączony do tego wspólnego przewodu, pomiędzy trójnikami 36 a 43, z tym, że przepływ płynu zaworem zwrotnym 35 lub 37 w kierunku zbiornika 34 wyrównawczego jest dławiony zworką ogranicznika przepływu płynu, indywidualną dla każdego zaworu 35 lub 37 pod warunkiem doboru, indywidualnej dla każdego zaworu 35 lub 37 sztywności sprężynki blokującej zawór, zależnej od wielkości ciśnienia przepływu płynu zamykającego zawór 35 lub 37. Natomiast, przepływ płynu ze zbiornika 34 przez zawór 35 lub 37 jest w pełni otwarty przy względnie małym oporze przepływu płynu. Przy montażu w nadwoziu przewodów, linie wzniosu przewodów instalacji wymiany płynu ze zbiornikiem 34 wyrównawczym w celu ich ochrony przed zapowietrzeniem powinny być w najwyższym punkcie styczne do trójnika 36. Ponadto, linie wzniosu przewodów instalacji sprzężenia hydraulicznego w celu ochrony przed zapowietrzeniem powinny być styczne z dolnymi trójnikami połączonymi od dołu z zaworami odpowietrzającymi 38 i 38'.

Amortyzatory A i A' są sprzężone przewodami sprzężenia hydraulicznego od przyłączy 39 i 39' nadtłokowych z przyłączami 42 i 42' podtłokowymi amortyzatorów B i B'. Przyłącza 40 i 40' podtłokowe amortyzatorów A i A' za pośrednictwem trójnika 43 oraz przyłącza 41 i 41' nadtłokowe amortyzatorów B i B' za pośrednictwem trójnika 44 są połączone przewodami do wspólnego przewodu wymiany płynu ze zbiornikiem 34 wyrównawczym.

Korzystnie jest, jeżeli amortyzator A jest od przedniego lewego zawieszenia. Amortyzator A' jest od przedniego prawego zawieszenia. Amortyzator B' jest od lewego tylnego zawieszenia. Amortyzator B jest od prawego tylnego zawieszenia. Amortyzator A jest analogiczny z amortyzatorem A', a amortyzator B jest analogiczny z amortyzatorem B'. Przyłącza hydrauliczne 39 i 40 amortyzatora A są analogiczne do przyłączy 39' i 40' amortyzatora A'. Zawór 38 odpowietrzający jest analogiczny z zaworem 38' odpowietrzającym. Przyłącza 41 i 42' amortyzatora B' są analogiczne z przyłączami 41 i 42 amortyzaPL 218 933 B1 tora B. Zawory 35 i 37 zwrotne są wspólne dla dwóch układów sprzężenia, amortyzatora A z amortyzatorem B i układu sprzężenia amortyzatora A' z amortyzatorem B'.

Na figurze 4 jest zestawienie dwu instalacji sprzężenia hydraulicznego przewodami sześciu amortyzatorów, posiadających tłoki wyposażone w układ zaworów zwrotnych z tulejkami odpowietrzającymi, tak jak na fig. 1 lub tłok z zaworem zwrotnym, tak jak na fig. 2, przeznaczone do stosowania w pojeździe trójosiowym. W trójosiowych autobusach przegubowych lub w trójosiowych naczepach ciągników siodłowych w zestawach transportu ciężarowego typu TIR.

Zgodnie z fig. 4, do przewodów dwu pojedynczych instalacji sprzężenia amortyzatorów A z B oraz A' z B', tak jak na fig. 3 do tego zestawu dwu instalacji sprzężenia przewodami czterech amortyzatorów, dodatkowo za pośrednictwem trójników 45 i 46 oraz trójników 45' i 46' sprzężone są amortyzatory C i C', w taki sposób, ze równolegle do przewodów od przyłączy 41 i 41' nad tłokowych amortyzatorów B i B' za pośrednictwem przewodów, od trójników 45 i 45' połączone są przewodem do wspólnego przewodu wymiany płynu ze zbiornikiem 34 wyrównawczym przyłącza 47 i 47' nad tłokowe amortyzatorów C i C'.

Równolegle do przewodów od przyłączy 42 i 42' pod tłokowych amortyzatorów B i B' za pośrednictwem przewodów, od trójników 46 i 46' sprzężone są z przewodem sprzężenia hydraulicznego przyłącza 48 i 48' podtłokowe amortyzatorów C i C'.

Ponadto, dwie instalacje sprzężenia posiadają wspólny zbiornik 34 wyrównawczy z doprowadzonym przyłączem 33 pneumatycznym. Zbiornik 34 poprzez szeregowo połączony zawór 35 zwrotny, zbocznikowany zworką ogranicznika przepływu jest za pośrednictwem trójnika 36 połączony, równolegle do wspólnego przewodu wymiany płynu, pomiędzy trójnikami 43 a 44, tak, że strumień przepływu płynu przez ten trójnik 36 jest powyżej strumienia przepływu płynu przez zawór 37 zwrotny, zbocznikowany zworką ogranicznika przepływu, który to zawór 37 tez jest przyłączony do tego wspólnego przewodu, pomiędzy trójnikami 36 a 43.

Do zbiornika 34 przewodem 33 pneumatycznym doprowadzone jest powietrze lub azot, pod ciśnieniem większym niż atmosferyczne.

Korzystnie jest w konfiguracji instalacji sprzężenia sześciu amortyzatorów stosowanie pierwszej pary amortyzatorów A i A' do zawieszenia kół przednich autobusu i do zawieszenia pierwszej pary kół naczepy przystosowanej do zestawu drogowego typu TIR. Do przedstawionych na fig. 4 układów sprzężenia amortyzatorów A i A' z amortyzatorami B i B', oprócz dodatkowej pary amortyzatorów C i C', do tych amortyzatorów B i B' dopuszczalne jest w taki równoległy sposób dołączenie dowolnej liczby par amortyzatorów. Ponadto, w ten równoległy sposób dopuszczalne jest łączenie dodatkowej liczby par amortyzatorów do amortyzatorów A i A'. Przedstawione na fig. 4 układy sprzężenia rozbudowane o dodatkowe pary amortyzatorów sprzężonych są przewidziane do stosowania w wieloosiowych platformach naczep przeznaczonych do holowania przez ciągniki oraz są do stosowania do zawieszenia kół trakcyjnych w podwoziach gąsienicowych pojazdów cywilnych i wojskowych.

Na figurze 5 jest schemat instalacji sprzężenia przewodami trzech amortyzatorów, posiadających tłoki wyposażone w układ zaworów zwrotnych z tulejkami odpowietrzającymi, tak jak na fig. 1 lub tłok z zaworem zwrotnym, tak jak na fig. 2. Instalacja składająca się z trzech amortyzatorów jest przeznaczona do zawieszenia motocykli i skuterów oraz w samolotach z tylnym kołem ogonowym. Zgodnie z fig. 5, amortyzatory E i F są wzajemnie sprzężone przewodami. Przyłącze 53 nadtłokowe amortyzatora E jest sprzężone przewodem z przyłączem 55 nadtłokowym amortyzatora F, a do tego przewodu, równolegle połączonego z trójnikiem 52 połączony jest przewód sprzężenia hydraulicznego do przyłącza 50 podtłokowego amortyzatora D, sprzęgającego hydraulicznie amortyzatory E i F z amortyzatorem D. Przyłącze 54 podtłokowe amortyzatora E jest połączone przewodem z przyłączem 56 podtłokowym amortyzatora F, a równoległy do tego przewodu odcinek przewodu, poprzez trójnik 36 połączony jest ze zbiornikiem 34 wyrównawczym płynu oraz drugi, równoległy do tego samego przewodu odcinek przewodu, poprzez trójnik 51 połączony jest z przyłączem 49 nadtłokowym amortyzatora D, łączący go ze wspólnym zbiornikiem 34 wyrównawczym amortyzatorów E i F.

Do zbiornika 34, przewodem 33 pneumatycznym doprowadzone jest powietrze lub azot, pod ciśnieniem większym niż atmosferyczne. Do odcinka przewodu pomiędzy trójnikiem 36 a zbiornikiem 34, jest szeregowo połączony zawór 35 zwrotny, zbocznikowany ogranicznikiem przepływu płynu. Na odcinku przewodu pomiędzy przyłączem 54 pod tłokowym amortyzatora E a trójnikiem 36 jest zainstalowany zawór 37 zwrotny, zbocznikowany ogranicznikiem przepływu płynu, a na odcinku przewodu pomiędzy przyłączem 56 podtłokowym amortyzatora F a trójnikiem 51 jest zainstalowany zawór zwrotny 37, zbocznikowany ogranicznikiem przepływu płynu.

PL 218 933 B1

Ponadto, równolegle do przewodów połączonych do przyłączy 54 i 53 amortyzatora E, pomiędzy trójnikami połączony jest zawór 38 odpowietrzający oraz równolegle do przewodów połączonych z przyłączami 56 i 55 amortyzatora F, pomiędzy trójnikami połączony jest zawór 38 odpowietrzający.

Korzystne jest zastosowanie amortyzatorów E i F w teleskopach przednich motocykla lub skutera, a amortyzatora D w centralnie umieszczonym, tylnym zawieszeniu motocykla lub skutera oraz zastosowanie amortyzatorów E i F w goleniach podskrzydłowych, względnie małych, jedno-, dwuosobowych samolotów o charakterze sportowym lub turystycznym, gdzie amortyzator D jest w goleni ogonowej.

Na figurze 6 jest schemat instalacji sprzężenia przewodami trzech amortyzatorów, posiadających tłoki wyposażone w układ zaworów zwrotnych z tulejkami odpowietrzającymi, tak jak na fig. 1 lub tłok z zaworem zwrotnym, tak jak na fig. 2.

Instalacja składająca się z trzech amortyzatorów sprzężonych w innej konfiguracji, względem zbiornika 34 wyrównawczego niż w układzie sprzężenia z fig. 5 jest do stosowania w podwoziach lotniczych pasażerskich statków powietrznych oraz w podwoziach samolotów transportowych cywilnych i wojskowych, a także w wojskowych samolotach myśliwskich.

Zgodnie z fig. 6, amortyzatory E i F są wzajemnie sprzężone przewodami. Przyłącze 54 podtłokowe amortyzatora E jest sprzężone przewodem z przyłączem 56 podtłokowym amortyzatora F, a do tego przewodu, równolegle połączonego z trójnikiem 51 połączony jest przewód sprzężenia hydraulicznego do przyłącza 49 nad tłokowego amortyzatora D, sprzęgającego hydraulicznie amortyzator D z amortyzatorami E i F. Przyłącze 53 nadtłokowe amortyzatora E jest połączone przewodem z przyłączem 55 nadtłokowym amortyzatora F, a równoległy do tego przewodu odcinek przewodu, poprzez trójnik 36 połączony jest ze zbiornikiem 34 wyrównawczym płynu oraz drugi, równoległy od tego samego przewodu odcinek przewodu, poprzez trójnik 52 połączony jest z przyłączem 50 podtłokowym amortyzatora D, łączący go ze wspólnym zbiornikiem 34 wyrównawczym amortyzatorów E i F.

Do zbiornika 34, przewodem 33 pneumatycznym doprowadzone jest powietrze lub azot, pod ciśnieniem większym niż atmosferyczne. Do odcinka przewodu pomiędzy trójnikiem 36 a zbiornikiem 34, jest szeregowo połączony zawór 35 zwrotny, zbocznikowany ogranicznikiem przepływu płynu. Na odcinku przewodu pomiędzy przyłączem 50 pod tłokowym amortyzatora D a trójnikiem 52 jest zainstalowany zawór 37 zwrotny, zbocznikowany ogranicznikiem przepływu płynu.

Ponadto, równolegle do przewodów połączonych z przyłączami 50 i 49 amortyzatora D, pomiędzy trójnikami połączony jest zawór 38 odpowietrzający. Korzystne jest zastosowanie amortyzatora D w goleni dziobowej samolotu, a amortyzatory E i F w goleniach podskrzydłowych.

Na figurze 7 jest przykład zastosowania amortyzatorów z układem zaworów zwrotnych i z tulejkami odpowietrzającymi w tłokach w zastosowaniu do układu częściowo sprzężonych, dzielonych sprężyn resorujących zawieszenia.

Zgodnie z fig. 7, tłoki 1 w amortyzatorach G i H są wyposażone w układ zaworów zwrotnych z tulejkami odpowietrzającymi, tak jak na fig. 1 lub tłok z zaworem zwrotnym, tak jak na fig. 2.

Amortyzator G jest sprzężony hydraulicznie z amortyzatorem H. Tłoczyska amortyzatorów G i H są przymocowane na stałe do pierścieni 58 i 58' oddzielających. Pierścienie 58 i 58' oddzielają sprężyny elementów resorujących zawieszenia pojazdu na dwie części. Pomiędzy nadwoziem a górnymi płaszczyznami pierścieni 58 i 58' osadzone są górne sprężyny 57 i 57' elementów resorujących zawieszenia. Pomiędzy spodnimi płaszczyznami pierścieni 58 i 58' a mocowaniami podwozia oparte są dolne sprężyny 59 i 59' elementów resorujących zawieszenia.

Funkcją działania tulejek odpowietrzających 8 i 12 lub 24 i 28 jest ustawiczne odpowietrzanie tłoka amortyzatora przez przepływ płynu otworami pomiędzy tulejkami 8 i 12 lub 24 i 28 w każdym momencie rozparcia tych tulejek 8 i 12 lub 24 i 28 sprężynka 11 lub 27 rozporową, przy każdym spadku różnicy ciśnienia płynu nad i pod tłokiem 1, według fig. 1 i 2. Tulejki odpowietrzające 8 i 12 lub 24 i 28 w działaniu konstrukcji układu zaworów zwrotnych, oprócz funkcji odpowietrzania amortyzatora hydraulicznego są elementami pośredniczącymi w zadziałaniu układu zaworów zwrotnych w tłokach 1, według fig. 1 i zaworów zwrotnych w tłokach 1, według fig. 2. Ponadto, przy względnie małej amplitudzie i przy względnie długim czasie oscylacji tłoczyska 19 lub 32, wymuszającym względnie niewielką różnicę ciśnienia pomiędzy górną a dolną komorą rury amortyzatora, przepływ płynu następuje, be zpośrednio przez tulejki 8 i 12 lub 24 i 28 odpowietrzające.

W działaniu układu zaworów zwrotnych i zaworów zwrotnych w tłoku 1 amortyzatora istotne są różnice wielkości sił wymuszonych oscylacjami mas nie resorowanych kół pojazdów, względem wielPL 218 933 B1 kości sił bezwładności przy bocznych i wzdłużnych, bezwładnościowych wymuszeniach nadwozia pojazdu.

Statystyczne wielkości sił wymuszonych oscylacjami mas nie resorowanych są większe od sił bezwładności wymuszonych przy bocznych i wzdłużnych wymuszeniach nadwozia, na przykład od siły bezwładności wymuszonej hamowaniem pojazdu.

Wielkość siły bezwładności stanowi o cechach budowy elementów tłoka 1, na przykładzie wykonania, według fig. 1, co do siły docisku, poszczególnych pierścieni 7 i 11 zaworów zwrotnych sprężynami 5 i 13 zaworowymi w odniesieniu do wielkości otworów 2, 3, 6, 14, 16 i 17 oraz do wielkości otworu w pierścieniu 9 dystansowym, z tym, że otwory 6 lub 14 nie powinny być mniejsze niż otwory 2 lub 17. Ponadto, wielkość siły bezwładności stanowi o cechach budowy elementów tłoka 1, na przykładzie wykonania, według fig. 2, co do siły docisku czopa 25 zaworu zwrotnego sprężyną 26 zaworu zwrotnego do płaszczyzny dna otworu w tłoczysku 32.

Przy wzroście różnicy ciśnienia płynu wewnątrz rur amortyzatorów, na przykładzie wykonania tłoków 1, według fig. 1, w instalacjach sprzężenia hydraulicznego w momencie korekty sił bezwładności wymuszających na nadwozie, wykorzystując przepływ płynu przez otwory w tulejce 8 i otwór w tulejce 12, pokonujący sztywność sprężynki 10 rozporowej, tulejki 8 i 12 ulegają ściśnięciu i wzajemnie do siebie przylegają. Tulejki 8 i 12 odpowietrzające, przylegając do siebie zamykają przepływ płynu przez otwory w denku tulejki 8 i przez otwór w denku tulejki 12.

W zależności od kierunku przepływu płynu jego ciśnienie wymusza skok tulejki 8 do dołu na tulejkę 12 tak, że spodnia płaszczyzna denka tulejki 8 przylega do górnej płaszczyzny denka tulejki 12 zamykając przepływ płynu przez otwór 14 przepływowy w pierścieniu 11 zaworu zwrotnego ugięcia lub przy odwrotnym kierunku przepływu płynu jego ciśnienie wymusza skok tulejki 12 do góry na tulejkę 8 tak, że górna płaszczyzna tulejki 12 przylega do spodniej płaszczyzny denka tulejki 8 zamykając przepływ płynu przez otwór 6 przepływowy w pierścieniu 7 zaworu zwrotnego wybicia.

W czasie hamowania pojazdu, na przykład w czasie trzech sekund, uwzględniając bezwładność jego nadwozia, amortyzatory przedstawione na przykładzie układu sprzężenia, według fig. 3 z przykładowymi tłokami 1, według fig. 1, w tym samym czasie wielokrotnie w sposób impulsowy absorbują oscylacje mas nie resorowanych z udziałem impulsowych oscylacji tulejek 8 i 12, o czasach oscylacji, wynoszących od tysięcznych do setnych części sekundy i w tym samym czasie hamowania, pomimo ich oscylacji, to te same tulejki 8 i 12 zamykają przepływ płynu pierścieniami 11 zaworów zwrotnych w tłokach 1 amortyzatorów A, A'. Jednocześnie, tłoki 1 amortyzatorów A, A', za pośrednictwem przepływu płynu przewodami sprzężenia wymuszają w tym samym czasie w tłokach 1 amortyzatorów B, B' ścisk ich tulejek 12 i 8, zamykający przepływ płynu pierścieniami 7 zaworów zwrotnych. Uwzględniając przełożenie hydrauliczne, jako stosunek powierzchni tłoka 1 do powierzchni otworu 2 lub 12 przepływowego i uwzględniając sztywności sprężyn zaworowych 13 i 5, ściskających te pierścienie 11 i 7 do pierścieni 9, tłoki 1 amortyzatorów A, A', spełniają warunki okresowego przekształcenia amortyzatora do funkcji zamkniętych tłoków siłowników hydraulicznych, a tłoki 1 amortyzatorów B, B' do funkcji zamkniętych tłoków silników hydraulicznych. Tłoki 1 siłowników hydraulicznych przekazują moment siły bezwładności pod tłoki 1 silników hydraulicznych sprzężonych instalacją hydrauliczną, jako moment siły korygującej położenie nadwozia, względnie równolegle do nawierzchni.

Na przykładzie układu sprzężenia, według fig. 3, w momencie korekty siły bezwładności wymuszającej na nadwozia i wymuszającej amortyzatory A, A', to amortyzatory B, B' są amortyzatorami reagującymi, w sposób współbieżny na ugięcie amortyzatorów A, A'. Płyn jest tłoczony tłokami 1 tych amortyzatorów A, A' i przyłączami 39, 39' płyn przepływa przewodami sprzężenia hydraulicznego do przyłączy 42, 42' amortyzatorów B, B', gdzie płyn jest tłoczony pod tłoki tych amortyzatorów B, B', wymuszając współbieżny skok amortyzatorów A, A' i B, B' z jednoczesnym, współbieżnym ugięciem nadwozia do dołu. Z nad tłoków amortyzatorów B, B' reagujących, płyn przepływa od przyłączy 41, 41' do trójnika 44 i przepływając wspólnym przewodem wymiany płynu, część płynu od trójnika 36 przepływa do zbiornika 34, a pozostała część płynu od tego trójnika 36 przepływa przez otwarty zawór 37 i rozdzielony trójnikiem 43 płyn jest zasysany przyłączami 40, 40' pod tłoki amortyzatorów A, A'.

Ponieważ, powierzchnie tłoków amortyzatorów A, A' są równe powierzchniom pod tłokami amortyzatorów B, B', to średnice tłoków amortyzatorów B, B' są większe o powierzchnie przekrojów swoich tłoczysk i nadmiar płynu znad tłoków amortyzatorów B, B' przepływa trójnikiem 36 i zworką ogranicznika przepływu, zamkniętego zaworu 35 do zbiornika 34 wyrównawczego, przy czym, to dławienie zworką ogranicznika przepływu zaworu 35 jest czynnikiem zabezpieczającym przed kawitacją płynu pod tłokami amortyzatorów B, B'.

PL 218 933 B1

W procesie korekty przechyłu po wspólnym ugięciu wszystkich amortyzatorów sprzężonych następuje odbicie nadwozia do góry.

Na przykładzie układu sprzężenia, według fig. 3, przy odbiciu nadwozia do góry, przepływ płynu w przewodach instalacji hydraulicznej jest w odwrotnym kierunku, niż przy ugięciu nadwozia. Proces odbicia nadwozia do góry odbywa się w czasie dłuższym, niż jego ugięcie, ponieważ odwrotny kierunek przepływu płynu zamykający zawór 32 zwrotny wymusza dławienie i ograniczenie przepływy płynu przez jego zworkę ogranicznika przepływu. Przy odbiciu nadwozia do góry, płyn jest tłoczony od spodu tłoków amortyzatorów A, A', przez przyłącza 40, 40' i za pośrednictwem zworki ogranicznika przepływu, tego zamkniętego zaworu 37 oraz wspólnym przewodem wymiany płynu, przez przyłącza 41, 41' płyn przepływa nad tłoki amortyzatorów B, B', a od przyłączy 42, 42' amortyzatorów B, B' płyn przepływa przewodami sprzężenia do przyłączy 39, 39' nad tłoki amortyzatorów A, A'.

Niedomiar płynu, wynikający z różnicy średnicy wewnętrznej rur amortyzatorów A, A', względem średnicy wewnętrznej rur amortyzatorów B, B' jest zasysany od strony przyłączy 41, 41' poprzez wspólny przewód wymiany płynu ze zbiornikiem 34 wyrównawczym i przez zawór 35 w pełni otwarty przy względnie małym oporze przepływu płynu. Ponadto, podciśnienie płynu od strony przyłączy 41, 41' stymuluje zamknięcie zaworu 37.

Istotą współdziałania tulejek odpowietrzających 8 i 12 z układem zaworów zwrotnych jest udrożnienie przepływu płynu przez tłok 1 amortyzatora, według fig. 1 i istotą współdziałania tulejek 24 i 28 odpowietrzających z zaworem zwrotnym jest udrożnienie przepływu płynu przez tłok 1 amortyzatora, według fig. 2 przez chwilowe separacje pod układów hydraulicznych w postaci poszczególnych amortyzatorów od układów ich sprzężenia. Wynikających z absorpcji od oscylacji ich tłoczysk 19 lub 32 wymuszonych uderzeniami kół pojazdu o wyboje lub ich wjazdem do wyrw na drodze. Udrożnienie przepływu płynu przez tłoki 1 jest w celu zrównoważenia objętości tłoczysk 19 lub 32 amortyzatorów separowanych z układów sprzężenia przez pośredniczenie tulejek 8 i 12 w oscylacjach pierścieni 7 lub 11 zaworów zwrotnych w układzie zaworów zwrotnych w tłoku 1, według fig. 1 i przez pośredniczenie tulejek 24 i 28 odpowietrzających w oscylacjach czopa 25 zaworu zwrotnego w tłoku 1, według fig. 2, amortyzatora bezpośrednio separowanego z układu sprzężenia, a także, przez pośredniczenie tulejek 24 i 28 odpowietrzających w oscylacjach czopa 25 zaworu zwrotnego w tłoku 1 amortyzatora separowanego pośrednio, poprzez pętlę przewodów sprzężenia hydraulicznego amortyzatorów z tłokiem 1, według fig. 2.

Przykładem współdziałania, wyrażonym na przykładzie układu sprzężenia, według fig. 3 i na przykładzie zadziałania amortyzatora A z tłokiem 1, według fig. 1 jest moment oscylacji tłoczyska 19 do góry, wymuszający w rurze amortyzatora A różnicę ciśnienia płynu nad i pod tłokiem 1. Tłok 1 przemieszcza się w płynie w rurze amortyzatora, gdzie nad otworem 2 przepływowym jest większe ciśnienie płynu, niż pod otworem 14 przepływowym. Różnica ciśnienia wymusza górną, ruchomą tulejkę 8 odpowietrzającą do skoku do dołu. Tulejka 8, wymuszając ugięcie sprężynki 10 rozporowej do dołu przylega do dolnej tulejki 12 odpowietrzającej. W konsekwencji, ściśnięte i wzajemnie pokrywające się tulejki 8 i 12 odpowietrzające przylegają do siebie, od góry opierając się na pierścieniu 11 zamykają przepływ płynu jego otworem 14, jednocześnie pośredniczą w otwarciu przepływu płynu otworem 6 przepływowym w pierścieniu 7 zaworu zwrotnego wybicia. Ściśnięte tulejki 8 i 12 pośredniczą w skoku pierścienia 11 zaworu zwrotnego ugięcia. Pierścień 11 pokonując sztywność sprężyny 13 zaworowej przemieszcza się do dołu i opiera się o dolną płytę cokołu 15. Pomiędzy pierścieniem 11 a pierścieniem 9 dystansowym w momencie oscylacji otwarta jest okrągła szczelina. Tłoczysko 19 wypiera nadmiar płynu znajdującego się w rurze amortyzatora A. Płyn wyparty objętością tłoczyska 19 przepływa znad tłoka 1 przez okrągłą szczelinę, otwartą pierścieniem 11 zaworu ugięcia i przepływa koncentrycznym strumieniem przez tą okrągłą szczelinę, następnie przepływa przez poziome otwory 16 w cokole 15 i poprzez pionowy otwór 17 przepływowy, za pośrednictwem bocznych otworów 18 kolektora na dnie tłoczyska 19, większość płynu przepływa pod tłok 1 w kierunku przyłącza 40. Tłoczysko 19 wypierając płyn, wymusza jego przepływ, zarówno z nad tłoka 1, jak i bezpośrednio wypartego spod tłoka 1.

Wyparty płyn, objętościowo odpowiadający objętości wypartego tłoczyska 19, przepływa z cylindra amortyzatora A otworami 39 i 40 przyłączy hydraulicznych. Równoważność płynu wypartego przez tłoczysko 19 amortyzatora A przepływa przewodami hydraulicznymi w tych samych kierunkach w stronę otworów przyłączy 41 i 42 amortyzatora B, przy czym ilość płynu wpływająca samym otworem 41 jest ograniczona, ponieważ płyn przepływając w kierunku zbiornika 34 jest kolejno dławiony zworkami bocznikującymi zaworów 37 i 35 zwrotnych, sekwencyjnie zwiększając współczynnik tłumiePL 218 933 B1 nia amortyzatora. Tym samym, w zależności od wielkości oscylacji skoku tłoczyska 19 amortyzatora A, wzrost dławienia płynu, wspomnianymi zworkami bocznikującymi zaworów 32 i 35 zwrotnych doprowadza do przeciwsobnej oscylacji wyparcia tłoczyska 19 amortyzatora B. Wielkość przeciwsobnej oscylacji wyparcia tłoczyska 19 amortyzatora B, dociskającej w sposób impulsowy jego koło, do nawierzchni jest mniejsza od bezpośredniej oscylacji tłoczyska 19 amortyzatora A, która tłumi jego własne wzbudzenia rezonansowe i jest sposobem stabilizacji nadwozia od oscylacji uderzeń kół o wyboje na płaszczyźnie drogi. Przykładem różnicy współdziałania, względem współdziałania amortyzatora A, według fig. 1 na przykładzie układu sprzężenia, według fig. 3 jest przykład zadziałania amortyzatora B, według fig. 1 w momencie oscylacji jego tłoczyska 19 do góry.

Różnica polega na odwrotnym kierunku wyparcia płynu do zbiornika 34 wyrównawczego. Płyn przepływa sponad tłoka 1 amortyzatora B za pośrednictwem bocznych otworów 18 kolektora na dnie tłoczyska 19, następnie przez pionowy otwór 17 przepływowy i poprzez poziome otwory 16 w cokole 15 przepływa przez okrągłą szczelinę, otwartą pierścieniem 11 zaworu ugięcia i przemieszcza się koncentrycznym strumieniem przez tą okrągłą szczelinę i przepływa przez poziome otwory 3 w cokole 4, skąd pionowym otworem 2 w cokole 4 przepływa nad tłok 1 i przez przyłącze 41 nadtłokowe przemieszcza się w kierunku zbiornika 34 wyrównawczego, z tym, że w porównaniu do amortyzatora A, sekwencyjnie zwiększenie współczynnika tłumienia amortyzatora B jest wyłącznie przez przepływ płynu w kierunku zbiornika 34 zworką bocznikują zawór 35.

Innym przykładem współdziałania tulejek 8 i 12 odpowietrzających z układem zaworów zwrotnych, wyrażonym na przykładzie układu sprzężenia, według fig. 3 i na przykładzie zadziałania amortyzatora A, według fig. 1 jest moment oscylacji tłoczyska 19 do dołu, wymuszony wjazdem koła do wyrwy na płaszczyźnie drogi, wymuszający w cylindrze amortyzatora A różnicę ciśnienia płynu nad i pod tłokiem 1. Tłok 1 przemieszcza się w płynie w rurze amortyzatora, gdzie nad otworem 2 przepływowym jest mniejsze ciśnienie płynu niż pod otworem 17 przepływowym. Różnica ciśnienia wymusza dolną, ruchomą tulejkę 12 odpowietrzającą do skoku do góry.

Tulejka 12, wymuszając ugięcie sprężynki 10 rozporowej do góry, przylega do górnej tulejki 8 odpowietrzającej. W konsekwencji, wzajemnie pokrywające się i ściśnięte tulejki 12 i 8 odpowietrzające przylegają do siebie, od dołu opierając się na pierścieniu 7 zamykają przepływ płynu jego otworem 6, jednocześnie pośredniczą w otwarciu przepływu płynu otworem 14 przepływowym w pierścieniu 11 zaworu zwrotnego ugięcia. Ściśnięte tulejki 12 i 8 pośredniczą w skoku pierścienia 7 zaworu zwrotnego wybicia.

Pierścień 7 pokonując sztywność sprężyny 5 zaworowej, przemieszcza się do góry i opiera się o górną płytę cokołu 4. Pomiędzy pierścieniem 2 a pierścieniem 9 dystansowym w momencie oscylacji otwarta jest okrągła szczelina. Tłoczysko 19 za pośrednictwem wymuszonego podciśnienia nad tłokiem 1 zasysa płyn znajdujący się w zbiorniku 34 wyrównawczym przez zawór 35 w pełni otwarty przy względnie małym oporze przepływu płynu. Płyn w ilości równoważnej objętości wynurzanego tłoczyska 19, bezpośrednio przepływa ze zbiornika 34 wyrównawczego nad tłok 1 od strony przyłącza 40 podtłokowego amortyzatora A za pośrednictwem bocznych otworów 18 kolektora i poprzez pionowy otwór 17 przepływowy, przez okrągłą szczelinę otwartą pierścieniem 7 zaworu wybicia przepływa koncentrycznym strumieniem przez tą okrągłą szczelinę, następnie przepływa przez poziome otwory 3 w górnym cokole 4 oraz pionowym otworem 2 w cokole 4 nad tłok 1.

Ponadto, innym przykładem różnicy współdziałania względem współdziałania amortyzatora A z tłokiem, według fig. 1, na przykładzie układu sprzężenia, według fig. 3 jest przykład współdziałania na przykładzie zadziałania amortyzatora B z tłokiem, według fig. 1 w momencie oscylacji jego tłoczyska 19 do dołu. Różnica polega na odwrotnym kierunku zassania płynu tłoczyskiem 19 w ilości równoważnej objętości wynurzanego tłoczyska 19, za pośrednictwem wymuszonego podciśnienia, bezpośrednio przez przyłącze 41 nad tłokiem 1 ze zbiornika 34 wyrównawczego przez zawór 35 w pełni otwarty przy względnie małym oporze przepływu płynu.

Dopuszczalne jest stosowanie amortyzatorów z tulejkami 8 i 12 w układzie zaworów zwrotnych z pominięciem ich stosowania w układach sprzężenia hydraulicznego, wyłącznie z tłokami, według fig. 1.

Warunkiem stosowania jest dodatkowy otwór w tulejce 8, poosiowy z osią amortyzatora hydraulicznego w celu ustalenia optymalnego współczynnika tłumienia w warunkach niskoczęstotliwościowych przemieszczeń tłoczysk 19 amortyzatorów.

W przykładzie działania wynalazku w postaci tulejek 24 i 28 odpowietrzających zainstalowanych w czopie 25 zaworu zwrotnego, przedstawionego na przykładzie wykonania tłoka, według fig. 2 jest analogia do rozwiązania znanego z opisu patentowego nr 216 878. Różnica w stosunku do rozwiąza12

PL 218 933 B1 nia z opisu patentowego nr 216 878 wynika z zastosowania zaworu odpowietrzającego, opartego na układzie tulejek 24 i 28 odpowietrzających, wewnątrz czopa 25 zaworu zwrotnego w tłoku 1 amortyzatora, względem dotychczasowego zaworu odpowietrzającego w postaci kulki zaworu zwrotnego, umieszczonej w czopie zaworu zwrotnego w tłoku. Zawór zwrotny wybicia w postaci czopa 25 wewnątrz tłoka 1, takiego jak na fig. 2 w wyniku oscylacji tłoczyska 32 amortyzatora reaguje bezpośrednio otwierając przepływ płynu, tylko w momentach oscylacji jego tłoczyska 32 do dołu.

W sytuacji oscylacji tłoczyska 32 do góry, funkcję zaworu zwrotnego ugięcia, z wymuszonym otwarciem przepływu płynu przez zawór zwrotny tłoka 1 amortyzatora przejmuje zawór zwrotny w amortyzatorze sprzężonym po przekątnej nadwozia, za pośrednictwem przepływu płynu przez pętlę przewodów sprzężenia hydraulicznego. Korzystanie z zaworów zwrotnych wybicia w układach sprzężenia amortyzatorów z tłokiem 1, według fig. 2 jest korzystniejsze od korzystania z zaworów zwrotnych ugięcia ze względu na korzystniejszy bilans różnicy ciśnień nad i pod tłokiem 1 w sytuacji zagrożenia kawitacją, zwłaszcza w momentach oscylacji ich tłoczysk 32 do dołu.

Zgodnie z fig. 2 i 3, przy oscylacji tłoczyska 32 do góry, przy uderzeniu kołem pojazdu o wybój, różnica ciśnienia w cylindrze amortyzatora A, nad i pod tłokiem 1 wymusza wewnątrz pasażu czopa 25 skok denka tulejki 24 odpowietrzającej na tulejkę 28 odpowietrzającą do dołu na drodze przepływu płynu, pomiędzy otworami 23 i 29 odpowietrzającymi, zamykając przepływ płynu przez pasaż czopa 25 i jednocześnie zamykając przepływ płynu przez sam tłok 1, ponieważ ciśnienie płynu ściska ten czop 25 do dna tłoczyska 32, zamykając przepływ płynu, pomiędzy otworami 21 a 30 przepływu w tłoku 1.

Ciśnienie płynu wymuszone zamkniętym tłokiem 1 amortyzatora A, pośrednio wymusza płyn przewodem, poprzez pętlę sprzężenia hydraulicznego i od spodu, poprzez otwory 31 i otwór 30 wymusza czop 25 amortyzatora B tak, że wymuszając skok do góry denka jego tulejki 28 do spodu tulejki 24 na drodze przepływu płynu, pomiędzy otworami 29 a 23 odpowietrzającymi i zamykając przepływ płynu przez pasaż czopa 25, jednocześnie wymusza skok tego czopa 25 do góry z wymuszonym ugięciem sprężyny 26 zaworowej, blokującej ten zawór zwrotny. Nad tłok 1 płyn przemieszcza się otworem 21 za pośrednictwem poziomych otworów 22 w cokole 20 amortyzatora B.

Oscylacyjny przepływ płynu wymuszony tłokiem 1 amortyzatora A jest przepływem pośrednim, poprzez pętlę sprzężenia i jest przez tłok 1 amortyzatora B od poziomych otworów 31 pod tłokiem 1 do pionowego otworu 21 nad tłokiem 1 tego amortyzatora B. Jednocześnie, spodnia powierzchnia tłoka 1 amortyzatora A zasysa z powrotem pod swój tłok 1, poprzez pętlę sprzężenia hydraulicznego płyn z nad tłoka 1 amortyzatora B.

Ponadto, wielkości przepływu nadmiaru płynu, równoważnego objętości zanurzonego tłoczyska amortyzatora A, jest wyłącznie przez ogranicznik przepływu zaworu 35 i jest czynnikiem regulującym wielkość przeciwsobnej reakcji tłoczyska 32 amortyzatora B na oscylacyjne wymuszenia tłoczyska 32 amortyzatora A.

Z tego powodu, przy oscylacji tłoczyska 32 do góry współczynnik tłumienia amortyzatora A jest zależny od przepływu płynu przez otwarty zawór zwrotny tłoka 1 amortyzatora B i od stosunku powierzchni tłoka 1 amortyzatora A do powierzchni przekroju otworu 21 lub 30 przepływowymi w tłoku 1 amortyzatora B.

Natomiast, współczynnik tłumienia amortyzatora B jest zależny od przepływu płynu przez otwarty zawór zwrotny tłoka 1 amortyzatora A i od stosunku powierzchni tłoka 1 amortyzatora B do powierzchni przekroju otworu 30 lub 21 przepływu w tłoku 1 amortyzatora A.

Zgodnie z fig. 2 i 3, przy oscylacji tłoczyska 32 amortyzatora A do dołu, wymuszonej wjazdem koła do wyrwy na płaszczyźnie drogi, różnica ciśnienia w rurze amortyzatora A pod i nad tłokiem 1 wymusza wewnątrz pasażu czopa 25 skok tulejki 28 odpowietrzającej do góry, do dna tulejki 24 na drodze przepływu płynu, pomiędzy otworami 29 i 23 odpowietrzającymi, jednocześnie wymusza skok czopa 25 do góry. Płyn przemieszczając się bezpośrednio spod tłoka 1 i od spodu, poprzez poziome otwory 31 i otwór 30 wymusza czop 25 amortyzatora B z wymuszonym ugięciem sprężyny 26 zaworowej, blokującej ten zawór zwrotny.

Za pośrednictwem poziomych otworów 22 w cokole 20, płyn przemieszcza się otworem 21 nad tłok 1, a niedomiar płynu równoważny objętości wynurzonego tłoczyska 32 jest zassany tłokiem 1 ze zbiornika 34 wyrównawczego.

Claims (1)

1. Tulejki odpowietrzające w układzie zaworów zwrotnych w tłoku amortyzatora hydraulicznego, wzajemnie współosiowo nasadzone na siebie i wzajemnie ruchome, dystansowane względem siebie sprężynką rozporową, wyposażone w denka z otworami przepływowymi płynu hydraulicznego tak, że otwory przepływowe w każdym z denek są rozmieszczone wzajemnie względem tych denek odosiowo, znamienne tym, że są rozparte sprężynką (10) rozporową pomiędzy pierścieniami (7) i (11) zaworów zwrotnych wybicia i ugięcia, współosiowo z tym układem zaworów zwrotnych w tłoku (1) amortyzatora hydraulicznego.