PL218655B1 - Mechanizm blokujący ruch obrotowy wałka nawojowego rolety o napędzie sprężynowym, zwłaszcza rolety okiennej - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest mechanizm blokujący ruch obrotowy wałka nawojowego rolety o napędzie sprężynowym, zwłaszcza rolety okiennej, służący do zablokowania położenia elementu zasłonowego w zadanym położeniu jego rozwinięcia.

W mechanizmach zwijających do wciągania to znaczy podnoszenia elementów zasłonowych rolety wykorzystuje się często napęd sprężynowy do napinania elementu zasłonowego w kierunku położenia wciągnięcia. W celu utrzymania elementu zasłonowego w zadanej pozycji rozpostarcia stosuje się mechanizmy blokujące. Przykładowe mechanizmy blokujące położenie elementu zasłonowego w zadanym położeniu znane są z opisów patentowych nr EP 044134, WO 91/03619 i US 4534396. W roletach zazwyczaj mechanizm blokujący jest wbudowany w konstrukcję rolety. W konstrukcjach tych po rozwinięciu elementu zasłonowego to jest po odwinięciu go w dół z wałka nawojowego element ten zostaje zablokowany w dolnym położeniu. Znana jest z opisu patentowego nr US 4372432 i US 5375643 sprężyna śrubowa owinięta częściowo wokół elementu z tworzywa sztucznego. Rozwiązanie to jest konstrukcyjnie prostsze od znanych układów jednakże tolerancje wymiarowe sprężyny i elementu z tworzywa sztucznego nie pozwalają na uzyskanie zadawalającej konstrukcji.

Znany jest także, z opublikowanego zgłoszenia EP 0627542, mechanizm do blokowania ruchu obrotowego koła nawojowego rolety, posiadający osadzoną obrotowo na osi nawojowej tuleję, z bieżnią w postaci zamkniętej krzywki, w której jest umieszczona częściowo kulka, umieszczona także częściowo we wgłębieniu elementu uruchamiającego, przy czym element uruchamiający jest osadzony suwliwie pomiędzy kołem nawojowym a tuleją z bieżnią. Pomiędzy kołem nawojowym a elementem uruchamiającym jest sprężyna. Druga sprężyna zwijająca jest umieszczona pomiędzy wałkiem a tuleją z krzywką, z którą jest połączona. Na osi nawojowej jest osadzony obrotowo czop z otworami dla elementu blokującego, a czop jest połączony trwale z wałkiem nawojowym rolety. Tuleja z krzywką jest zamocowana w stosunku do elementu uruchamiającego obrotowo, który z kolei jest osadzony względem tulei i czopa przesuwnie.

Mechanizm blokujący ruch obrotowy wałka nawojowego rolety napędem sprężynowym, zwłaszcza rolety okiennej zamocowany nieruchomo do uchwytu montażowego rolety i wałka nawojowego rolety charakteryzuje się tym, że jest zbudowany z tulei z uformowanymi, poprzez wybranie jej wewnętrznej powierzchni, czteroma krzywkami, przy czym w jednej ze środkowych krzywek jest uformowane gniazdo. W tulei jest osadzony obrotowo wałek, mający na powierzchni cylindrycznej nad krzywkami uformowaną prowadnicę, w postaci podłużnego rowka. Pomiędzy prowadnicą a krzywkami tulei jest umieszczona kulka, która przy obrocie względnym pomiędzy wałkiem a tuleją od jego kierunku, jest przemieszczana pomiędzy krzywkami w położeniach od I do IV albo blokowana w gnieździe uformowanym w krzywce, blokując albo zwalniając ruch obrotowy względny pomiędzy wałkiem a tuleją.

Korzystnie na wewnętrznej powierzchni tulei są uformowane dwa układy krzywek tego samego kształtu przesunięte względem siebie na obwodzie tulei o 180°.

Mechanizm blokujący ruch obrotowy wałka nawojowego rolety napędem sprężynowym, zwłaszcza rolety okiennej zamocowany nieruchomo do uchwytu montażowego rolety i wałka nawojowego rolety charakteryzuje się tym, że jest zbudowany z wałka mającego na cylindrycznej części uformowane, poprzez wyżłobienie cztery krzywki, z których jedna, środkowa posiada gniazdo. Na wałku jest osadzona obrotowo tuleja mająca na wewnętrznej części cylindrycznej nad krzywkami uformowaną prowadnicę, w postaci podłużnego rowka. Pomiędzy prowadnicą a wyżłobieniem pomiędzy krzywkami jest umieszczona kulka, która przy obrocie względnym pomiędzy wałkiem a tuleją, w zależności od jego kierunku, jest przemieszczana pomiędzy krzywkami w położeniach od I do IV albo blokowana w gnieździe uformowanym w krzywce, blokując albo zwalniając ruch obrotowy względny pomiędzy wałkiem a tuleją.

Korzystnie na zewnętrznej powierzchni cylindrycznej wałka są uformowane dwa układy krzywek tego samego kształtu, przesunięte względem siebie na obwodzie tulei o 180°.

Zaletą według wynalazku jest prosty konstrukcyjnie mechanizm, umożliwiający skuteczne blokowanie wałka nawojowego względem uchwytów rolety, w różnych pozycjach rozwinięcia elementu zasłonowego nawiniętego na wałek nawojowy.

Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykładzie wykonania, na którym fig. 1 przedstawia mechanizm blokujący w przekroju podłużnym, fig. 2 - rozwinięcie wewnętrznej powierzchni tulei z krzywkami z fig. 1, fig. 3 - mechanizm w drugim przykładzie wykonania w przekroju podłużnym, fig. 4 - rozwinięcie powierzchni cylindrycznej wałka z krzywkami z fig. 3, fig. 5 - powierzchni wałka albo tulei w kolejnym przykładzie wykonania.

PL 218 655 B1

Mechanizm blokujący mocowany nieruchomo do uchwytu rolety i wałka nawojowego rolety, na którym jest nawinięty element zasłonowy jest zbudowany z tulei 1, na której wewnętrznej powierzchni cylindrycznej są uformowane, poprzez wyżłobienie, krzywki 2a, 2b, 2c i 2d, przy czym w krzywce 2b jest uformowane gniazdo 2e. Tuleja 1 jest osadzona obrotowo na wałku 3, w którego cylindrycznej części jest uformowana prowadnica 4 w postaci podłużnego rowka. W prowadnicy 4 jest umieszczona częściowo kulka 5, której wystająca ponad powierzchnię wałka 3 część, jest umieszczona w wyżłobieniu pomiędzy krzywkami 2a, 2b, 2c i 2d. Kulka 5 przy ruchu obrotowym względnym pomiędzy wałkiem 3 a tuleją 1, w zależności od jego kierunku, jest blokowana w gnieździe 2e uformowanym w krzywce 2b, albo przemieszcza się swobodnie pomiędzy krzywkami 2a, 2b, 2c i 2d w położenia I, II, III, IV zaznaczone na rysunku na fig. 2.

W innej postaci wykonania mechanizm blokujący zbudowany jest także z tulei 1, która jest osadzona obrotowo na wałku 3, jednakże krzywki 2a, 2b, 2c i 2d oraz gniazdo 2e w krzywce 2b są uformowane na cylindrycznej powierzchni wałka 3, przy czym krzywki utworzone są poprzez wybranie, natomiast tuleja 1 ma uformowaną prowadnicę 4 w postaci podłużnego rowka. W prowadnicy 4 jest umieszczona częściowo kulka 5, której wystająca ponad powierzchnię wałka 3 część, jest umieszczona w wyżłobieniu pomiędzy krzywkami 2a, 2b, 2c i 2d. Kulka 5 przy ruchu obrotowym względnym pomiędzy wałkiem 3 a tuleją 1, w zależności od jego kierunku, jest blokowana w gnieździe 2e uformowanym w krzywce 2b, albo przemieszcza się swobodnie pomiędzy krzywkami 2a, 2b, 2c i 2d w położenia I, II, III, IV zaznaczone na rysunku na fig. 4.

Mechanizm blokujący może być wbudowany w konstrukcję rolety na dwa sposoby. W pierwszym wałek 3 mechanizmu blokującego mocowany jest nieruchomo do rolety a tuleja 1 mocowana jest nieruchomo do wałka nawojowego rolety, w drugim odwrotnie, to znaczy tuleja 1 jest zamocowana nieruchomo do uchwytu rolety a wałek 3 jest nieruchomo zamocowany do wałka nawojowego rolety.

Zasada działania wynalazku w obu postaciach wykonania jest identyczna. W położeniu spoczynkowym rolety, to jest przy całkowicie zwiniętym elemencie zasłonowym na wałku nawojowym rolety kulka 5 zajmuje położenie I w prowadnicy 4 wałka 3 pomiędzy krzywkami 2a i 2b, przy czym położenie I umożliwia zwijanie elementu zasłonowego rolety. W przypadku rozwijania elementu zasłonowego nawiniętego na wałek nawojowy o minimum pół obrotu wałka nawojowego rolety, kulka 5 zostaje przemieszczona poprzez położenie IV w położenie II pomiędzy krzywkami 2e i 2d, w tym położeniu mechanizm umożliwia dalsze rozwijanie rolety do wymaganej długości rozwinięcia, przy zwolnieniu działania rozwijającego następuje zadziałanie napędu sprężynowego i zmiana kierunku ruchu obrotowego wałka nawojowego rolety i zwijanie się elementu zasłonowego, a kulka 5 zostaje przemieszczona w położenie III w gniazdo 2e krzywki 2b. W tym położeniu kulki 5 następuje zablokowanie mechanizmu i zatrzymanie elementu zasłonowego na wymaganej długości. Aby odblokować mechanizm i umożliwić zwijanie elementu zasłonowego rolety należy pociągnąć element zasłonowy lekko w dół, aby wałek nawojowy rolety wykonał część obrotu pomiędzy 1/5 a ½ obrotu co powoduje, że kulka 5 zostaje przemieszczona w położenie I pomiędzy krzywki 2a i 2c.

Jeżeli natomiast zablokowany element zasłonowy zostaje pociągnięty bardziej niż o pół obrotu, a następnie zwolniony to kulka 5 przemieści się poprzez położenie IV i położenie II w położenie III a element zasłonowy zostanie zablokowany w nowym położeniu.

W kolejnej postaci wykonania mechanizm blokujący zbudowany jest z tulei 1, wałka 3 i prowadnicy 4 z kulką 5, jednakże na cylindrycznej części wałek 3 albo tulei 1 ma uformowane po dwie przesunięte względem siebie o 180° krzywki 2a, krzywki 2b, krzywki 2c i krzywki 2d fig. 5. Zasada działania mechanizmu w tej wersji wykonania jest analogiczna do zasad w wersji przedstawionej powyżej.

Claims (4)

1. Mechanizm blokujący ruch obrotowy wałka nawojowego rolety o napędzie sprężynowym zwłaszcza rolety okiennej, posiadający tuleję z prowadnicą krzywkową dla kulki, znamienny tym, że jest zbudowany z tulei (1) z uformowanymi poprzez wyżłobienia po jej wewnętrznej stronie czterema krzywkami (2a), (2b), (2c) i (2d), przy czym w krzywce (2b) jest uformowane gniazdo (2e), a ponadto tuleja (1) jest osadzona na wałku (3), mającym na części cylindrycznej uformowaną prowadnicę (4), w postaci podłużnego rowka, zaś pomiędzy prowadnicą (4) a wyżłobieniem pomiędzy krzywkami (2a), (2b), (2c) i (2d) umieszczona jest kulka (5).

PL 218 655 B1

2. Mechanizm blokujący według zastrz. 1, znamienny tym, że na wewnętrznej powierzchni tulei (1) są uformowane dwa układy krzywek (2a), (2b), (2c) i (2d), przy czym przesunięte względem siebie o 180°.

3. Mechanizm blokujący ruch obrotowy wałka nawojowego rolety z napędem sprężynowym, zwłaszcza rolety okiennej, połączony nieruchomo z uchwytem montażowym rolety i wałkiem nawojowym rolety, posiadający tuleję dla kulki, znamienny tym, że jest zbudowany z wałka (3) z uformowanymi na jego cylindrycznej części poprzez wyżłobienie krzywki (2a), (2b), (2c) i (2d), przy czym w krzywce (2b) jest uformowane gniazdo (2e), a na wałku (3) jest osadzona obrotowo tuleja (1) mająca na powierzchni wewnętrznej uformowaną prowadnicę (4), w postaci podłużnego rowka, zaś pomiędzy prowadnicą (4) a wyżłobieniem pomiędzy krzywkami (2a), (2b), (2c) i (2d) wałka (3), umieszczona jest kulka (5).

4. Mechanizm blokujący według zastrz. 1, znamienny tym, że na zewnętrznej powierzchni wałka (3) są uformowane dwa układy krzywek (2a), (2b), (2c) i (2d), przy czym przesunięte względem siebie o 180°.