Poniewaz cynk jest latwo nagryzany przez kwasy lub powietrze, zawierajace kwasy, nalezy zabezpieczyc go powlokami z metali odporniejszych. Do tego celu nadaje sie zwlaszcza olów. Platerowanie cynku o- lowiem napotyka jednak na techniczne trud¬ nosci.Zwykly sposób wyrobu blach cynkowych zapomoca walcowania w paczkach nie nada¬ je sie do wyrobu folij cynkowych, platero¬ wanych olowiem, poniewaz wskutek róznej twardosci olowiu i cynku olów wiecej wy¬ ciaga sie w walcarce niz cynk, co powoduje laczenie sie poszczególnych plyt olowia¬ nych.Z tego powodu platerowano olowiem plyty cynkowe tylko pojedynczo w kilku okresach walcowania; nie znano natomiast sposobu platerowania olowiem plyt cynko¬ wych dowolnej grubosci, poniewaz two¬ rzyly sie pecherze, plyty olowiane przebi¬ jaly sie, olów wysuwal sie zboku poza cynk i laczyl sie z nim wadliwie.Stwierdzono obecnie, ze mozna wyra¬ biac zapomoca walcowania paski cynkowe, platerowane olowiem, przyczem wychodzi sie od odlewów mozliwie wielkich i ciez¬ kich. Poniewaz jednak powierzchnia plate¬ rowana powinna byc mozliwie mala, po¬ wstaja bardzo grube plyty lane, wskutek czego potrzebne jest wielkie cisnienie do ich wyciagania. Scisle polaczenie olowiu i cynku osiaga sie bowiem dopiero wtedy, gdy wraz z olowiem wyciaga sie takze cynk.Wielkie cisnienia dzialaja jednak nieko¬ rzystnie na miekki olów, co powoduje po¬ wstawanie wspomnianych niedogodnosci.W celu usuniecia tych niedomagan przy platerowaniu plyt cynkowych olowiem nalezy mozliwie zmniejszyc róznice po¬ miedzy twardoscia cynku i olowiu.Stosuje sie zatem w tym przypadku wstepnie wywalcowane plyty cynkowe z cynku elektrolitycznego lub miekkiego sto¬ pu cynkowego, np. cynk elektrolityczny z 1 % olowiu lub cynk elektrolityczny z pewnym dodatkiem cynku surowego (np. 15%) lub stosuje sie surowy cynk hutni¬ czy z dodatkiem np. 10% cynku elektro¬ litycznego lub twardego stopu cynkowego, przyczem wstepnie wywalcowane plyty cynkowe poddaje -sie wyzarzaniu przed platerowaniem olowiem i rozwalcowaniem na paski. Wyzarzanie uzytego cynku suro¬ wego moze sie odbywac po wstepnem wy¬ ciagnieciu bloku odlanego do podwójnej dlugosci.Róznice twardosci miedzy cynkiem i olowiem mbzna takze wyrównac przez u- zycie olowiu z dodatkami utwardzajace- mi, np. z antymonem, miedzia, kadmem i t. d., a wiec np. olowiu z dodatkiem 3% antymonu.Przy uzyciu twardych stopów olowia¬ nych udaje sie oprócz tego osiagnac grub¬ szy plater olowiany na miekkim lub zmiekczonym cynku, niz przy uzyciu 99%- ego miekkiego olowiu hutniczego. Tak np. w pewnych warunkach do platerowania wyzarzonego cynku surowego zuzywa sie najwyzej 34 kg 99%-ego olowiu hutnicze¬ go, podczas gdy przy uzyciu stopu olowia¬ nego z dodatkiem 5% antymonu mozna na¬ lozyc w tych samych warunkach i na taka sama powierzchnie 52 kg olowiu. Przy stosowaniu cynku elektrolitycznego obydwie liczby sa odpowiednio wieksze.Mozna równiez platerowac plyty cyn¬ kowe plytami olowianemi, których tylko po¬ wierzchnia sklada sie z twardszego stopu.W ten sposób powieksza sie moment opo¬ rowy powierzchni, dzieki czemu platerowa¬ nie jest ulatwione, przyczem osiaga sie grub¬ szy plater.W celu unikniecia bocznego zeslizgiwa¬ nia sie, osiagniecia szybszego przyczepiania sie olowiu do cynku i zmniejszenia mozli¬ wosci podluznego poslizgu nalezy zaopa- trzec wstepnie wywalcowalie plyty cynkowe, jak równiez plyty olowiane, w szorstka po¬ wierzchnie. Tworzenie szorstkiej powierzch¬ ni uskutecznia sie najlepiej zapomoca twar¬ dych szczotek stalowych.Przed platerowaniem przyciska sie ply¬ te olowiana, najlepiej zapomoca walcarek recznych lub zapomoca pras, do cynku w celu usuniecia powietrza z pomiedzy tych dwóch warstw.Przy samem platerowaniu nalezy osla¬ niac plyty olowiane innemi plytami w ce¬ lu unikniecia bezposredniego dzialania wal¬ ców na olów i w celu rozlozenia cisnienia walców na wieksza powierzchnie, co rów¬ niez zapobiega tworzeniu sie pecherzy, bocznemu zeslizgowi i przewalcOwaniu o- lowiu. Wedlug opisanego sposobu mozna plyty cynkowe platerowac z jednej lub dwóch stron. Równiez dwustronne platero¬ wanie jest bardzo ulatwione wskutek stoso¬ wania utwardzonych stopów olowianych.Przy dwustronnem platerowaniu nalezy na¬ lozyc olów najpierw z jednej strony, na¬ stepnie zas plyte obrócic i platerowac z dru¬ giej strony.Przyklad. W celu platerowania szero-^ kich pasków cynkowych, nadajacych sie np. do wyrobu rynien, rozwalcowuje sie odlane bloki cynku surowego o szerokosci 85 cm i dlugosci 90 cm na podwójna dlu¬ gosc i ogrzewa te plyty w ciagu dluzszego okresu czasu powyzej 300°. Do platero¬ wania uzywa sie plyty olowianej, sklada¬ jacej sie w dolnej warstwie z miekkiego o- lowiu hutniczego, a w górnej warstwie ze stopu olowianego, zawierajacego okolo 3% antymonu. Wstepnie rozwalcowane i zapo* — 2 —moca ogrzewania zmiekczone plyty z cyn¬ ku surowego oraz plyty olowiane oczyszcza sie i nadaje sie im szorstka powierzchnie zapomoca szczotek metalowych, nastepnie naklada sie jedna na druga i w celu Osia¬ gniecia dobrego przystosowania sie olowiu do cynku przeprowadza sie przez wyrów- niarke.Po nalozeniu cynkowych plyt oslania¬ jacych nastepuje wlasciwe platerowanie, a potem bez plyt oslaniajacych — rozwal- cowywanie na platerowane olowiem paski cynkowe. Na jednej stronie plyty o poda¬ nych wyzej wymiarach pozostaje okolo 50 kg olowiu. Grubosc warstwy olowiu wy¬ nosi po platerowaniu, ale przed rozwalco- waniem na paski, okolo 2,5 mm. PL