PL216083B1

PL216083B1 - Sposób wytwarzania płyty kompozytowej na bazie tetra paków oraz płyta kompozytowa na bazie tetra paków

Info

Publication number: PL216083B1
Application number: PL393526A
Authority: PL
Inventors: Michal Bebenek; Sławomir Borysiak; Dominik Paukszta
Original assignee: Politechnika Poznanska
Priority date: 2010-12-31
Filing date: 2010-12-31
Publication date: 2014-02-28
Also published as: PL393526A1

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania płyty kompozytowej na bazie tetra paków oraz płyta kompozytowa na bazie tetra paków, mająca zastosowanie w przemyśle budowlanym oraz opakowaniowym.

W związku z istniejącymi na rynku trendami, wiele płynnych produktów spożywczych umieszcza się w opakowaniach, które można sklasyfikować jako wielowarstwowe laminaty. Potocznie opakowania te nazywa się tetra pakami.

Wobec przyjętych aktów prawnych, pozostających w zgodności z prawem Unii Europejskiej, niemożliwym staje się składowanie nieprzetworzonych odpadów komunalnych. Z tego powodu, poszukiwanie sposobów umożliwiających całkowity recykling opakowań stosowanych w przemyśle spożywczym jest w pełni uzasadnione z ekonomicznego jak i z ekologicznego punktu widzenia.

Skład chemiczny oraz struktura opakowań typu tetra pak są zróżnicowane, wobec czego stają się one niemożliwe do jednoznacznego określenia.

Najczęściej opakowania tego typu są złożone z kilku warstw. Do wytworzenia opakowania stosuje się trzy podstawowe rodzaje materiałów:

• papier (stanowiący 75-80% masy opakowań);

• folie polietylenowe (około 20% masy opakowań), w niektórych opakowaniach wewnętrzna warstwa zawiera polipropylen;

• folie aluminiowe (do 5% masy opakowań).

Ponadto w tych opakowaniach w śladowych ilościach znajdować się mogą kleje oraz związki proadhezyjne uniemożliwiające rozwarstwienie powyżej wymienionych materiałów.

Rozdzielenie wielowarstwowych opakowań na podstawowe składniki jest niemożliwe w skali technologii przemysłowej. Opakowania wielowarstwowe są bardzo uciążliwe do recyklingu z uwagi na zróżnicowanie właściwości wymienionych składników. Wobec niemożliwości wyeliminowania z rynku tego typu laminatowych opakowań, koniecznym jest znalezienie jak najlepszych metod recyklingu i odzysku.

Znany jest sposób odzysku celulozy z tetra pakowych opakowań. W tym przypadku po wydobyciu celulozy pozostaje odpad trudny do dalszej przeróbki.

Jedna z technologii stosowana przez fińską firmę CORENSO opiera się na rozdrabnianiu zużytych opakowań i poddawaniu ich dalszej obróbce. Rozdrobniony materiał wprowadza się do obrotowego zasobnika. Proces rozdziału zachodzi w środowisku alkalicznym po dodaniu zasady sodowej do wody. Czas obróbki wynosi od 15 do 60 minut.

Wyodrębnione w ten sposób włókna celulozowe wykorzystuje się do produkcji papieru, tektury, papieru toaletowego i innych produktów. Pozostałość składającą się głównie z polietylenu i aluminium wykorzystuje się do produkcji brykietów opałowych.

Inna technologia stosowana przez firmę NESA S. A. wykorzystuje rozdrabnianie opakowań i ich intensywne mieszanie przez 20-30 minut w środowisku wodnym. Po rozdziale laminatu celuloza kierowana jest do ponownego wykorzystania, natomiast polietylen i aluminium po osuszeniu spala się. Energię cieplną powstałą podczas spalania tych odpadów wykorzystuje się przy produkcji papieru z odzyskanej celulozy. Tlenek glinu otrzymany w procesie spalania, kieruje się do huty.

Znane są technologie pozyskiwania masy celulozowej z opakowań spożywczych polegające na rozdrobnieniu laminatu i w dalszej kolejności segregacji składników. Masę celulozową kieruje się do produkcji papieru, natomiast polietylen i aluminium wykorzystuje się w cementowniach. Polietylen podczas spalania wydziela energię cieplną, a aluminium stanowi substytut boksytu przy wypalaniu cementu.

Inną znaną metodą jest otrzymanie z opakowań tetra pak materiałów kompozytowych [K. Korniejenko i wsp., „Czasopismo techniczne”. Zeszyt 3/2009, s. 181]. Po wstępnym oczyszczeniu odpadów poddaje się je procesowi rozdrabniania do uzyskania drobin w granicach od 2 do 7 mm. Następnie poddaje się procesowi prasowania lub wtryskiwaniu.

Prasowanie odbywa się w temperaturze 125-135°C. Do rozdrobnionego materiału dodaje się ok. 15% HDPE (polietylenu wysokiej gęstości). W prasie stosowany jest nacisk 160 kN w czasie minut.

Wtryskiwanie przeprowadza się dla mieszaniny 60-70% rozdrobnionego materiału tetra pak, uzupełnionego granulatem polietylenu. Materiał uplastycznia się w temperaturze 190-200°C.

PL 216 083 B1

Otrzymane w ten sposób kompozyty (zarówno metodą prasowania jak i wtryskiwania) cechują się niekorzystnymi właściwościami mechanicznymi takimi jak wytrzymałość na rozciąganie i moduł sprężystości. W wytworzonym w ten sposób kompozycie dochodzi do przemieszczania się polietylenu do warstw zewnętrznych lub poza formę, co w konsekwencji powoduje pogorszenie jakości połączenia drobin i pogorszenie właściwości mechanicznych.

Kolejną metodą jest technologia wytwarzania płyt typu „Tectan stosowana przez firmę EVD.

Technologia produkcji opiera się na następujących etapach: rozdrabnianie opakowań na fragmenty ₂ o średnicy ok. 5 mm, prasowanie w temperaturze 170°C pod ciśnieniem 20-30 kg/cm , chłodzenie ₃ uformowanej płyty oraz jej przecinanie do wymaganych rozmiarów. Płyty mają gęstość 1,07 kg/cm³ ₂ i cechują się większą wytrzymałością na rozciąganie (18-19 N/mm²) w porównaniu z płytami wiórowymi i są odporne na wilgoć.

Istotą wynalazku jest sposób wytwarzania płyty kompozytowej na bazie tetra paków, który polega na tym, że rozdrabnia się odpadowe opakowania tetra pak na drobne kawałki, które poddaje się prasowaniu w temperaturze 110-230°C, korzystnie 170°C do uzyskania płyty o grubości co najmniej 0,5 mm, następnie co najmniej jedną płytę układa się przemiennie z co najmniej dwiema foliami z polietylenu tak, że płyty z polimeru termoplastycznego, korzystnie polietylenowe, usytuowane są na zewnętrznych warstwach, po czym co najmniej jedną płytę oraz folie prasuje się w temperaturze 110-230°C, korzystnie 170°C przy podwyższonym ciśnieniu, w czasie co najmniej 10 sekund.

Płyta kompozytowa na bazie tetra paków, charakteryzuje się tym, że stanowi ją co najmniej jedna płyta o grubości co najmniej 0,5 mm będąca półproduktem uzyskanym z kawałków odpadów recyklingu opakowań typu tetra pak, usytuowana między co najmniej dwiema foliami z polimeru termoplastycznego, korzystnie z polietylenu.

Korzystnym jest, gdy płytę kompozytową stanowi wielokrotność płyty i folii, które usytuowane są między dwiema płytami z polimeru termoplastycznego.

Dzięki zastosowaniu rozwiązania według wynalazku uzyskano następujące efekty techniczno-użytkowe:

- możliwość całkowitego recyklingu materiałowego opakowań typu tetra pak,

- uzyskanie produktu charakteryzującego się korzystnymi właściwościami mechanicznymi, zapewniającego szerokie zastosowanie, np. do produkcji mebli ogrodowych, elementów dekoracyjnych,

- uzyskanie materiału o zwiększonej przyczepności składników opakowania typu tetra pak, co jest efektem warstwowego rozmieszczenia płyt polietylenowych pomiędzy rozdrobnionym opakowaniem.

Wynalazek w przykładowym wykonaniu został uwidoczniony na rysunku, który przedstawia ułożenie warstwowe materiałów stanowiące płytę.

Wynalazek ilustrują poniższe przykłady:

P r z y k ł a d 1

Do otrzymania laminatowej płyty kompozytowej zastosowany został LDPE (polietylen niskiej gęstości) w postaci granulatu oraz tetra paki pochodzące z opakowań na soki owocowe. Po pocięciu materiału tetra pakowego na kawałki w kształcie kwadratów o bokach od 3 o 5 mm otrzymano płyty 2 o grubości 1 mm poprzez prasowanie w temperaturze 443K pod ciśnieniem 8·10⁶ Pa w czasie 4 minut. Równolegle otrzymano folie 1 polietylenowe o grubości 0,5 mm przez stopienie handlowego granulatu pomiędzy płytami prasy hydraulicznej w temperaturze 428K, przy ciśnieniu 8·10⁶ Pa w czasie 3 minut.

Następnie naprzemiennie ułożono kolejno 5 warstw, trzy folie 1 polietylenowe i dwie płyty 2 otrzymane z tetra paków i poddano prasowaniu w temperaturze 443K pod ciśnieniem 1·10⁷ w czasie 3 minut, otrzymując finalną laminowaną płytę kompozytową o grubości 2,5 mm.

P r z y k ł a d 2

Do wytworzenia kompozytu użyto tetra paki pochodzące z opakowań po sokach oraz polietylen pochodzący z recyklingu, będący mieszanką polietylenu niskiej i wysokiej gęstości.

Polietylen pochodzący z recyklingu został wcześniej poddany obróbce wstępnej, mającej na celu otrzymanie granulatu. W takiej postaci PE został użyty do wytworzenia w procesie prasowania folii 1 o grubości 0,5 mm. Temperatura formy wynosiła 428K, zastosowano ciśnienie 1·10⁷ Pa w czasie minut.

Jednocześnie tetra pak, pocięty na kawałki w kształcie prostokątnym o długości boku od 3 do 5 mm, poddany został procesowi prasowania w temperaturze 443K, pod ciśnieniem 1 ·10⁷ Pa i w czasie minut. W wyniku tego otrzymano płyty 2 o grubości 1 mm.

PL 216 083 B1

Ostatecznie ułożono trzy folie 1 polietylenowe, a pomiędzy nimi dwie płyty 2 złożone z tetra paku. Poddano je procesowi prasowania w temperaturze 443K, pod ciśnieniem 1·10⁷ bar i w czasie 3 minut. Otrzymano laminowaną płytę kompozytową o grubości 2,5 mm.

P r z y k ł a d 3

Do wytworzenia kompozytu użyto polipropylenu izotaktycznego w postaci granulatu oraz tetra paków pochodzących z opakowań na soki.

Polipropylen izotaktyczny został poddany procesowi prasowania w temperaturze 448K, przy ciśnieniu 1·10⁷ Pa i w czasie 3 minut, w wyniku czego otrzymano folię 1 o grubości 0,5 mm. Jednocześnie prasowaniu poddano uprzednio pocięte kawałki tetra paku (prostokąty o długości boku od 3 do 5 mm). Warunki prowadzenia procesu to: temperatura wynosząca 443K, ciśnienie 1·10⁷ Pa i czas 3 minuty. Otrzymano płyty 2 z tetra paków o grubości 1,5 mm, które poddane zostały rozdrobnieniu, tzn. zostały pocięte na kawałki o kształcie prostokątnym i o długości boków 5 mm. Otrzymane kawałki sprasowano ponownie przy zastosowaniu analogicznych wartości parametrów procesu (T=443K, p=1 ·10⁷ Pa, t=3 min). Otrzymano płyty 2 o grubości nieprzekraczającej 1 mm.

W gnieździe formy ułożono trzy warstwy folii 1 polipropylenowej, przedzielone dwiema warstwami z płyty 2 z tera paku. Te elementy sprasowano w temperaturze 448K, pod ciśnieniem 1 ·10⁷ Pa w czasie 3 minut, otrzymując laminatową płytę kompozytową o grubości 2,5 mm.

P r z y k ł a d 4

Do otrzymania laminatowej płyty kompozytowej zastosowano tetra paki pochodzące z opakowań po sokach oraz polipropylen i polietylen w postaci granulatu.

Polietylen niskiej gęstości w postaci granulatu poddano procesowi prasowania w temperaturze 443K, pod ciśnieniem 1·10⁷ Pa i w czasie 3 minut. Otrzymano folie o grubości 0,5 mm.

Polipropylen izotaktyczny w postaci granulatu poddano procesowi prasowania w temperaturze 473K, pod ciśnieniem 1· 10⁷ bar i w czasie 3 minut. Otrzymano folie 1 o grubości 0,5 mm.

Równocześnie, rozdrobnione kawałki tetra paku o kształcie prostokątnym i długości boków od 3 do 5 mm, poddano procesowi prasowania w temperaturze 443K, w czasie 4 minut i pod ciśnieniem 1 · 10⁷ Pa. Otrzymano płytę 2 o grubości 1 mm.

Następnie pomiędzy trzema warstwami folii 1 poliolefinowych (dwóch polietylenowych ułożonych po stronach zewnętrznych i polipropylenowej ułożonej wewnątrz) ułożono dwie płyty 2 z tera paków. Tak przygotowany układ o strukturze „sandwiczowej” poddano procesowi prasowania w temperaturze 448K, pod ciśnieniem 1· 10⁷ Pa i w czasie 4 minut. Otrzymano laminatową płytę kompozytową o grubości 2,5 mm.

Claims

1. Sposób wytwarzania płyty 1 kompozytowej na bazie tetra paków, znamienny tym, że rozdrabnia się odpadowe opakowania tetra pak na drobne kawałki, które poddaje się prasowaniu w temperaturze 110-230°C, korzystnie 170°C do uzyskania płyty o grubości co najmniej 0,5 mm, następnie co najmniej jedną płytę (2) układa się przemiennie z co najmniej dwiema foliami (1) z polietylenu tak, że płyty (2) z polimeru termoplastycznego, korzystnie polietylenowe, usytuowane są na zewnętrznych warstwach, po czym co najmniej jedną płytę (2) oraz folie (1) prasuje się w temperaturze 110-230°C, korzystnie 170°C przy podwyższonym ciśnieniu, w czasie co najmniej 10 sekund.

2. Płyta kompozytowa na bazie tetra paków, znamienna tym, że stanowi ją co najmniej płyta (2) o grubości co najmniej 0,5 mm będąca półproduktem uzyskanym z kawałków odpadów recyklingu opakowań typu tetra pak usytuowana między co najmniej dwiema foliami (1) z polimeru termoplastycznego, korzystnie z polietylenu.

3. Płyta, według zastrzeżenia 2, znamienna tym, że stanowi ją wielokrotność płyty (2) i folii (1), które usytuowane są między dwiema płytami (1) z polimeru termoplastycznego.