Znane sa juz chlodziarki absorbcyjne, w których czynnik oziebiajacy odpedza sie w warniku z cieklych lub stalych cial chlon¬ nych, aby go nastepnie poprzez skraplacz doprowadzic do parownika, w którym czyn¬ nik oziebiajacy rozpreza sie, pobierajac cie¬ plo, a potem przeplywa do pochlaniacza, w którym rozpuszcza sie znowu w cieczy chlonnej albo wiaze sie ze stalem cialem chlonnem, wydzielajac cieplo.Dalej znane sa polaczenia urzadzen o- ziebiajacych z ogrzewa jacemi, majace na celu wyzyskanie ciepla odlotowego chlo¬ dziarek. W znanem zestawieniu tego rodza¬ ju do ogrzewania centralnego plyn, powra¬ cajacy z grzejnika i juz chlodny, jest pro¬ wadzony przez rury lub wezownice grzejne oraz pochlaniacz, a dalej przez skraplacz chlodziarki, aby nastepnie znowu wzniesc sie do przestrzeni ogrzewanych. Podczas przeplywu plyn zostaje ogrzany w pochla¬ niaczu i skraplaczu cieplem odlotowem chlodziarki. W tern znanem urzadzeniu do ogrzewania centralnego cieplo odlotowe, które pochlonal plyn z chlodziarki, musi byc natychmiast odprowadzone nazewnatrz zbiorników, zawierajacych pochlaniacz i skraplacz. Gdyby cieplo to nie zostalo od¬ prowadzone, to temperatura tych zbiorni¬ ków wzroslaby i wskutek tego preznosc w chlodziarce osiagnelaby wartosci niedopu¬ szczalne i niebezpieczne. Tego rodzaju u-rzarózffchia 'ogrzewajace «^ wiec trudne do zastosowania, wobec tego nie nadaja sie do gromadzenia zapasu ciepla. Prócz tega, ze wzgledu na preznosc gazu w dhlcrdziarce, nie udaje sie zapomoca niej osiagnac wyso¬ kich temperatur wody. Póza tern przepro¬ wadzenie wzmiankowanych rur grzejnych przez poszczególne czesci chlodziarki -sta¬ nowi niedogodna i kosztowna budowe. Je¬ zeli ponadto nie kazdy ze zbiorników jefst dosc dobrze otulony cieplnie, to traci sie znowu duze ilosci olepla.Z drugiej strony proponowano juz urza¬ dzenia do odzyskiwania, ciepla odlotowego dzialajacych okresowo dntediia*ek absorp¬ cyjnych. Tego rodzaju urzadzenia maja na celu przedewszystkiem wytwarzanie zimna, podczas gdy^wedhjg wynalazku niniejszego dotyczy to glównie wyzyskiwania ciepla u- zylecznego. W okresowo dzialajacych chlo¬ dziarkach absorbcyjnych doplyw odpedza¬ nego czynnika oziebiajacego odbywa sie przez jeden jedyny przewód rurowy ze skraplacza podczas akcesu ogrzewania, odplyw zas tego czynnika z komory pa¬ rownika do pochlaniacza odbywa sie pod¬ czas okresu chlodzenia. Ten sposób dzia¬ lania ma nastepujace wady: wytwarza¬ nie ciepla i zimna nie odbywa sie jed¬ noczesnie, lecz kolejno (zuzycie czasu).Dalej W cehi osiagniecia absorbcji nalezy usunac wode uzyteczna, ogrzana cieplem skraplania, i nastapic ja woda zimna. Rów¬ niez i tó urzadzenie z tego fxwodu nie na¬ dajecie do zastosowania. Dalej wynika tu koniecznosc bezuzytecznego wypuszczania cieplej wody, aby * osiagnac wytwarzacie zimna.Wynalazek riiniej szy-dotyczy urzadzenia do wyzyskiwania ciepla, wydzsfehthego w chlodziarce obsorbcryjncj, pracujacej spo¬ sobem ciaglym, i Ipozwala na dowolne gromadzenie zapasu wody gdraeej o .prak¬ tycznie dajacych -sia uzytkowac tempe¬ raturach. Wynalazek potega na tern, ze co najmiriej Jeden z defUfwlów: ^ar¬ nik, skraplacz lub pochlaniacz chlodziar¬ ki jest wbudowany do zbiornika, wypel¬ nionego czynnikiem, przeznaczonym do ogrzania. 'Bardziej wskazane jest umie¬ szczenie wszystkich trzech wymienionych czesci w jednyfii^biorniku. Przytem calko¬ wite fcieplo wraz z cieplem straconem chlo¬ dziarki zostaja wyzyskane bez reszty. Oka¬ zalo sie, ze zasade wynalazku mozna rów¬ niez urzeczywistnic, jezeli nie wszystkie trzy czesci: warnik, skraplacz i pochlaniacz sa obudowane do jedtfego Jfcfcfcnika. Prak¬ tycznie dajace sie uzytkowac urzadzenie •fiiozpft zbudowac pp. z dwoma róznemi Piórnikami, ozyli ie^co najmniej jeden z trzech elementów, oddajacych cieplo, jest wbudowany do zbiornika, napelnionego woda.Jezeli krazacy czynnik oziebiajacy, wskutek zbyt wysokiej temperatury skra¬ placza wzglednie otaczajacej go wody, wy¬ plywa zen w stanie gazowym, to para ta dzieki juz ochlodzonej solance chlodni ule- 4£a skropleniu, aby nastepnie zdatnie *ie po¬ nownie W4arowniku. Zabieg ten nie pozwa¬ la na powstawanie w chlodziarce niedopu¬ szczalnie wysokich preznosci, których na¬ lezy obawiac sie w urzadzeniach z chlo¬ dziarkami, "pracujacemi okresowo. Poniewaz zarówno woda goraca, jak równiez i woda zimna dadza sie gromadzic na zapas, wiec wedlug wynalazku staje *ie mozKwe osriko- wite dostosowywanie sie do zapotrzebowa¬ nia ciepla i zimna.Wynalazek daje sie specjalnie korzyst¬ nie zastosowac w ukladzie zasobnika gora¬ cej wody z chlodnia. Trzyelementy: warnik, skraplacz i pochlaniacz moga byc korzyst¬ nie wbudowawe w dolna czesc'kotla, ,przy- czem parownik jest umieszczony w znany sposób w chlodni, sluzacej do wytwarzania zimna. Calkowita wydajnosc zabiegu ogrze¬ wania zasobnika goracej wody sklada sie zatem z ilosci ciepla, doprowadzonej do war - nika, 'Oraz z ilosci ciepla, pobieranej czyn¬ nikiem oziebiajacym z iparownika wegled- — 2 —nie chlodni, podczas gdy zimno jest wytwa¬ rzane darmo.Urzadzenie wedlug wynalazku niniej¬ szego sluzy glównie do wytwarzania ciepla.Bierze sie przytem pod uwage pogorszenie przebiegu wytwarzania zimna. Dotyczy to warnika, który przewaznie tylko czesciowo jest otulony cieplnie i odizolowany od ota¬ czajacej wody tak, iz cieplo oddaje bezpo¬ srednio wodzie, co jest niekorzystne przy odpedzaniu czynnika oziebiajacego, a tern samem przy wytwarzaniu zimna. Zastoso¬ wania juz oziebionej solanki do skraplania czynnika oziebiajacego, który odplywa w stanie gazu ze skraplacza, nie mozna uwa¬ zac za korzystne podczas wlasciwego prze¬ biegu oziebiania. Natomiast to zjawisko u- boczne np. w domowych kotlach — chlod¬ niach jest bez znaczenia, poniewaz wytwo¬ rzona przytem ilosc zimna dostatecznie po¬ krywa jego zapotrzebowanie.Rysunek sluzy do wyjasnienia przykla¬ du wykonania urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku. Fig. 1 przedstawia schematycznie chlo¬ dziarke absorbcyjna, pracujaca sposobem ciaglym, fig. 2 — zastosowanie chlodziarki z zasobnikiem goracej wody i z chlodnia.Warnik 1 jest ogrzewany w jakikolwiek sposób dowolny zapomoca grzejnika la. Mo¬ ze to byc ogrzewanie elektryczne, gazowe lub inne. W warniku znajduje sie plyn po¬ chlaniajacy, w którym rozpuszczony jest czynnik oziebiajacy. Jako plyn pochlaniaja¬ cy mozna stosowac np. wode, a jako czyn¬ nik oziebiajacy np. amonjak. Mozna rów¬ niez stosowac w tym celu inne czynniki.Podczas ogrzewania amonjak jefct odpe¬ dzany z plynu i przewodem 5 wznosi sie do skraplacza 2, podczas gdy wieksza czesc od- gazowanej wody goracej jest wprowadzana bezposrednio rura 6, tkwiaca w górnej cze¬ sci warnika, do górnej czesci pochlaniacza 4. Podczas "swego przeplywu przez skraplacz 2 amonjak wzglednie inny czynnik oziebia¬ jacy zostaje skroplony dzialaniem srodowi¬ ska oziebiajacego, które otacza skraplacz 2, i przeplywa rura 7 do parownika 3, umie¬ szczonego w osobnej chlodni 8. W parowni¬ ku tym czynnik oziebiajacy rozpreza sie, po¬ biera przytem cieplo z parownika wzglednie chlodni, dzieki czemu dsiaga sie zamierzo¬ ne wytwarzanie zimna. Z parownika czyn¬ nik oziebiajacy rura 9 zostaje przeprowa¬ dzony do dolnej czesci pochlaniacza 4, któ^ ry wraz z warnikiem i skraplaczem jest u- mieszczony w komorze 10, pochlaniajacej cieplo, z doplywem i odplywem wody, co oznaczono strzalkami.W pochlaniaczu 4 czynnik oziebiajacy styka sie z ubogim w gaz roztworem, wy¬ plywajacym z przewodu 6, rozpuszcza w nim, oddajac cieplo srodowisku chlodza¬ cemu, które bez przerwy odprowadza to cieplo. W dolnej czesci pochlaniacza 4 zbie¬ ra sie roztwór, bogaty w gaz. Roztwór ten rura 11 doplywa zpowrotem do warnika /, z którego wskutek ogrzewania gaz zostaje odpedzony na nowo. Kierunek krazenia czynnika oziebiajacego jest zaznaczony strzalkami.Róznice preznosci miedzy pochlania¬ czem a warnikiem mozna wyrównac gazem obojetnym albo zapomoca pompy, która na¬ lezy wlaczyc do przewodu //.Komora pochlaniania 10 jest wypelnio¬ na woda chlodzaca, przyczem srodowiskiem tern moze byc równiez inny plyn albo jaki¬ kolwiek gaz oziebiajacy. Woda chlodzaca sluzy do nieprzerwanego chlodzenia amo¬ njak, przeplywajacego w skraplaczu 2, jak równiez w pochlaniaczu 4, w celu odprowa¬ dzania ciepla, oddawanego przez czynnik o- ziebiajacy. Prócz tego z ogrzewanego warnika do wody oziebiajacej przenika cieplo, gdyby zas warnik byl umieszczony nazewnatrz, to cieplo to zostaje stracone glównie przez pro¬ mieniowanie. Wogóle warnik jest otulony od komory wodnej w zwykly sposób, przy¬ czem otulina cieplna, zaleznie od stosunku zapotrzebowania wody goracej do zapotrze¬ bowania zimna, moze byc calkowita lub czesciowa. Przy duzem zapotrzebowaniu — 3 —g©raeej wody i stosunkowo malem zapotrze¬ bowaniu zimna stosuje sie cienka otuline cieplna, podczas gdy w przeciwnym razie dobiera sie otuline mozliwie zupelna. Wresz¬ cie wodzie chlodzacej oddawane jest cieplo od mniej lub bardziej goracych przewodów 5, 6, 11, znajdujacych ?sie w komorze po¬ chlaniania.Na fig. 2 przedstawione jest polaczenie zasobnika goracej wody z chlodnia. W kotle 12 z doplywem 13 wody zimnej i odplywem 14 wody wbudowany jest warnik /, skra¬ placz 2 i pochlaniacz 4, polaczone ze soba przewodami w taki sam 'sposób, jak w po¬ przednim przykladzie. W chlodnie 15 wbu¬ dowany jest parownik 3, laczacy sie prze¬ wodami 16 i 17 ze skraplaczem 2 wzglednie pochlaniaczem 4. W przeciwienstwie do przykladu poprzedniego, w którym przewo¬ dy 7 i 9 sa umieszczone oddzielnie, tutaj przewody 16 i 17 sa umieszczone wspólsrod- kowo wzgledem siebie tak, aby przeplywa¬ jace w nich gazy albo plyny plynely w przeciwpradzie. Dzieki temu czynnik ozie¬ biajacy jest stopniowo chlodzony para, ply¬ naca w przeciwpradzie ze skraplacza do pa¬ rownika i osiaga w nim swoja najnizsza temperature. Poza tern dzialanie obiegu czynnika oziebiajacego je*st tu dokladnie ta¬ kie samo, jak w poprzednim przykladzie.Kierunek przeplywu czynnika oziebiajace¬ go w przewodach 16 i 17 jest zaznaczony strzalkami. Parownik 3 jest podzielony na przedzialy 3a, w których odbywa sie rozpre¬ zanie i miedzy któremi wykonane sa wydra¬ zenia 36, przeznaczone do wytwarzania lo¬ du. Parownik jest osadzony w naczyniu 18, wypelnionem solanka, i opiera sie na prze¬ grodzie 19 chlodni. Do oziebiania dolnej komory chlodzacej 20 sluzy wezownica 21, przylaczona do naczynia 18 z solanka, przy- czem w celu utrzymania samoczynnego przeplywu solanki konce wezownicy sa u- mieszczone na róznych poziomach solanki w tern naczyniu. Podczas godzin o niskiej ta¬ ryfie oplat za prad, przy odpowiednim do¬ borze wymiarów naczynia 18, mozna oziebic do niskiej temperatury znaczna ilosc solan¬ ki, która nastepnie podczas godzin przerwy moze odprowadzac cieplo z chlodni 20, któ¬ rej temperature mozna regulowac zapomo- ca tej krazacej solanki.W razie gdyby temperatura wody gora¬ cej chwilowo znacznie wzrosla (np. koniec okresu ogrzewania w zasobnikach goracej wody) tak, iz czynnik oziebiajacy opuszczal¬ by skraplacz jeszcze w stanie gazowym, skraplanie zostaje zapewnione zapomoca Juz oziebionej solanki w naczyniu 18 albo przy pomocy innego urzadzenia oziebiaja¬ cego. Skroplony czynnik oziebiajacy ulatnia sie nastepnie w parowniku.W przykladzie tym zastosowany jest grzejnik elektryczny la z samoczynnem re¬ gulowaniem temperatury. Przewodem 22 doplywa prad, wbudowany zas w kociol 12 regulator temperatury 23 sluzy do regulo¬ wania grzejnika elektrycznego zapomoca przewodu 24, umieszczonego miedzy regu¬ latorem temperatury a grzejnikiem. Strzal¬ ki 25, 26, 27, 28, 29, 30 wskazuja kierunek obiegu wody chlodzacej. Woda zimna, wpu¬ szczana do kotla doplywem 13 (strzal¬ ka 25), oplywa pochlaniacz 4 i wznosi sie nastepnie, zgodnie ze strzalka 26, ponad po¬ zioma przegrode 31, umieszczona miedzy pochlaniaczem i warnikiem z jednej strony, a skraplaczem z drugiej strony, i dalej, po¬ bierajac cieplo, oziebia skraplacz 2. Ponad skraplaczem 2 umieszczona jest przegroda pozioma 32 i pionowa 33.Przegroda 32 zapobiega wznoszeniu sie wody krazacej bez dostatecznego oplynie- cia skraplacza. Skoro woda oplynie skra¬ placz 2 calkowicie, wznosi sie ona zgodnie ze strzalkami 27 i 28 miedzy pionowa prze¬ groda 33 i sciankami kotla az do górnego konca zasobnika wody goracej i nastepnie odplywem 14 wody cieplej moze dostawac sie do miejsca zuzycia. Jezeli odplyw jest zamkniety, to wznoszaca sie woda ogrzana wytlacza znajdujaca sie jeszcze w srodku — A —kotla zimna wode kanalem 34, umieszczo¬ nym w przegrodzie 32 i prowadzacym na- dól pod pochlaniacz 4 tak, iz zachowany zo¬ staje obieg wody wedlug strzalek 29, 30, 26, 27 i 28 dotad, az calkowita zawartosc za¬ sobnika goracej wody zostanie ogrzana do zadanej temperatury, poczem ogrzewanie zostaje wylaczone samoczynnie zapbmoca regulatora temperatury 23, nastawionego na te temperature.Potrzebne odprowadzanie ciepla moze sie odbywac zapomoca tego urzadzenia w takiej temperaturze, która umozliwia wy¬ zyskanie czynnika oziebiajacego wzglednie wody chlodzacej.Otulina cieplna chlodni moze byc zupel¬ nie zla (tania), poniewaz naogól w gospo¬ darstwie domowem zapotrzebowanie ciepla jest bardzo wysokie w porównaniu z zapo¬ trzebowaniem zimna. Straty na otulinie cieplnej urzadzenia oziebiajacego ozna¬ czaja jednakze w tym przypadku zysk cie¬ pla w kotle z goraca woda.Oprócz tego urzadzenia wynalazek mo¬ ze byc z powodzeniem stosowany w browar¬ nianych urzadzeniach do oziebiania i wa¬ rzenia oraz mleczarnianych urzadzeniach do gotowania i chlodzenia, w urzadze¬ niach do gotowania i chlodzenia w rzez¬ niach, w suszarniach, polaczonych z urza¬ dzeniami do oziebiania, w urzadzeniach do wytwarzania sztucznego lodu lub w chlodniach, polaczonych z plywalniami kry- temi, w zakladach, uzytkujacych goraca wo¬ de, a prócz tego do Ogrzewania na odleglosc z zastosowaniem urzadzenia chlodzacego.Wedlug wynalazku pracuje sie czesto umyslnie w zakresie niekorzystnym dla pra¬ cy chlodziarki absorbcyjnej, aby osiagnac w ten sposób inne korzysci, jak np. polepsze¬ nia stopnia dzialania urzadzen cieplnych.Wreszcie wynalazek moze byc zastoso¬ wany przez wbudowanie chlodziarki absorb¬ cyjnej do znanych urzadzen cieplnych w celu wytwarzania bez kosztów zadanego zimna przy jednoczesnem polepszeniu stop¬ nia dzialania urzadzenia cieplnego. PL