PL21471B1 - Bezkorbowy tlokowy silnik z przeciwbieznemi tlokami. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy silników, zaopatrzonych w przeciwbiezne tloki, wy- konywujace prostolinijny ruch postepowo- zwrotny, i posiadajacych wieksza liczbe cy¬ lindrów, umieszczonych równolegle wzgle¬ dem siebie oraz glównego walu silnika, U- mieszczonego posrodku zespolu tloków.Wynalazek niniejszy ma na celu osia¬ gniecie harmonijnej równowagi ruchomych czesci silnika, zwlaszcza zas równowagi po¬ miedzy poszczególnemi czesciami ruchome- mi tak, aby podczas pracy silnika wza¬ jemne ruchy tych czesci równowazyly sie.Przedmiotem wynalazku jest silnik, w którym impulsy wystepujacych sil sa u- zgodnione wzgledem siebie co do czasu, wskutek czego powodowanym przez dany impuls sily naprezeniom i drganiom prze¬ ciwdzialaja w tejze chwili i z takaz sila na¬ prezenia i drgania, powodowane przez in¬ ny impuls sily, w wyniku czego drgania oraz naprezenia w ruchomych czesciach silnika zostaja znacznie zmniejszone, w przewaznej zas czesci zostaja usuniete calkowicie.Ponadto silnik wedlug wynalazku jest pozbawiony stosowanego zwykle mechani¬ zmu korbowodowego, wskutek czego posia¬ da niewielka stosunkowo liczbe czesci skla¬ dowych oraz lozysk, przyczem jest latwo dostepny w razie koniecznosci naprawy lub wyregulowania dzialania jego czesci skla¬ dowych.We wszystkich silnikach, posiadajacych mechanizmy korbowodowe, znaczne stratyenergji sa powodowane wskutek tego, ze im¬ puls sily, odpowiadajacy najwiekszej ilosci energji, oddzialywa na tlok, znajdujacy sie w martwem polozeniu lub wpoblizu niego, to jest w chwili, kiedy srodek tloka, os tlo- czyska, os korbowodu, os korby i os walu znajduja sie na jednej linji wzglednie w jednej plaszczyznie.Poza tern w silnikach tego rodzaju na pokrywe cylindra dziala nacisk, równy na¬ ciskowi na tlok, przyczem pokrywa cylin¬ dra przenosi dalej ten nacisk za posrednic¬ twem cylindra na rame silnika, w celu zrównowazenia wzmiankowanego powyzej nacisku na tlok.Wynalazek niniejszy umozliwia wyko¬ rzystanie tego nacisku na pokrywe cylindra przez zastapienie pokrywy cylindra drugim * tlokiem roboczym, przez co umozliwiona jest przemiana tego nacieku na pozyteczna prace silnika.Ponadto silnik w wykonaniu wedlug wy¬ nalazku posiada tylko jedno polozenie mar¬ twe, przyczem po obróceniu glównego walu silnika o stosunkowo maly kat, równy 1° do 1,5°, osiaga sie juz najwiekszy nacisk uzy¬ teczny, który pozostaje staly w ciagu calego suwu roboczego tloków silnika.Na rysunku przedstawiono przedmiot wynalazku. Fig. 1 przedstawia widok zbo- ku silnika w wykonaniu wedlug niniejszego wynalazku, fig. 2 — widok tego silnika zty- lu, fig. 3 — widok zboku silnika, w którym usunieto niektóre czesci skladowe, wraz z czesciowym przekrojem, uwidoczniajacym rozmieszczenie niektórych wewnetrznych czesci skladowych silnika, fig. 4 — po¬ przeczny przekrój przez srodek silnika wzdluz linji 2 — 2 na fig. 1 wraz z cze¬ scia ramy silnika, fig. 5 — perspektywicz¬ ny widok zboku oraz czesciowy przekrój glównego walu silnika wraz z czesciami z nim skojarzonemi, fig. 6 — widok zboku odmiany walu, uwidocznionego na fig. 5, fig. 7 —podluzny przekrój tloka oraz sko¬ jarzonych z nim czesci silnika, fig. 8 — po¬ dluzny przekrój przez skrzynke rozdziel¬ cza suwaka silnika z uwidocznionym cze¬ sciowo w przekroju cylindrem roboczym, o- tworów wlotowych i wylotowych oraz prze¬ wodów, doprowadzajacych wzglednie od¬ prowadzajacych pare, fig. 9 — rozwiniecie na plaszczyznie zlobkowanej czesci walu glównego w wykonaniu wedlug fig. 5, wreszcie fig. 10 — podluzny przekrój przez dwie suwakowe skrzynki rozdzielcze i dwa cylindry robocze silnika z uwidocz- nioiiemi w nich grupami tloków w dwóch róznych skrajnych polozeniach.Na rysunku cyfra 1 oznacza rame silni¬ ka, do której przymocowane sa lapy 2 za- pomoca znanych narzadów, np. srub. Rama / i lapy 2 moga równiez stanowic jedno¬ lita calosc.Wpoprzek ramy 1 ulozony jest glówny wal 3 silnika, osadzony obrotowo w lozy¬ skach 4, przymocowanych do ramy silnika zapomoca oslon lozyskowych 5 i srub 6. W celu zabezpieczenia lozysk 4 od przesuwu w kierunku osi walu glównego, lozyska te moga byc wyposazone w boczne pokrywy 7 ze srodkowemi otworami 8, przez które wy¬ staja nazewnatrz konce 3* walu 3, posiada¬ jace odpowiednio mniejsza srednice. Po¬ krywy te moga byc przymocowane do ramy silnika zapomoca srub 9 (fig. 2) lub tez mo¬ ga stanowic z oslona lozyskowa 5 jedna ca¬ losc, jak uwidoczniono na fig. 3.Oczywiscie w silniku tym moga byc za¬ stosowane zwykle lozyska kulkowe lub wal¬ kowe, które, po osadzeniu ich w ramie sil¬ nika, zapobiegaja niepozadanym przesuwom lub drganiom walu, umozliwiajac jednocze¬ snie jego swobodne obracanie sie w tych lozyskach.Moga byc równiez zastosowane i zwy¬ kle lozyska panewkowe, wskazane jest jed¬ nak stosowanie lozysk kulkowych lub wal¬ kowych, a to ze wzgledu na male tarcie, ja¬ kie wystepuje w tych ostatnich lozyskach* Glówny wal 3 silnika posiada szereg zlob¬ ków 10, 10' (fig. 3 i 4) oraz posrodku prze- — 2 —wezenie, mieszczace sie pomiedzy czescia¬ mi walu o najwiekszej srednicy, wyposazo- nemi we wzmiankowane powyzej zlobki.Silnik jest wyposazony w krzyzulce 11 i IV w ksztalcie tulej, wyposazonych w o- twory 12 i 12*f przez które przesuniety jest luzno wal 3, tak iz krzyzulce tulej owe nie stykaja sie bezposrednio z walem, który moze obracac sie w nich swobodnie, same zas krzyzulce moga swobodnie przesuwac sie po wale 3 w kierunku osiowym. Tulejo- we krzyzulce 11, U4 (fig. 4) sa wyposazo¬ ne w zebra 13, w których powierzchniach zewnetrznych wykonane sa rowki /^przy¬ padajace naprzeciw rowków 15, wykona¬ nych w listwach 16. Listwy 16 sa przymo¬ cowane do ramy 1 silnika zapomoca srub 17. Rowki 14 i 15 tworza lacznie kanaly, w których mieszcza sie kulki 18. Rowki 15 moga byc równiez wykonane i w ramie 1 silnika. Listwy 16 moga byc zaopatrzone w podluzne otwory na sruby 17, wkrecone w rame /, co umozliwia nastawianie listw 16 wraz ze zlobkami 15 przez przesuwanie ich ku lub od osi walu 3.Zadaniem zespolu prowadnic 13, 16 wraz z kulkami 18 jest zapobieganie obra¬ caniu sie krzyzulców tulejowych 11, U4 do¬ okola osi walu 3, a jednoczesnie przy sto¬ sunkowo malem tarciu prowadzenie tych krzyzulców podczas ich przesuwania sie w kierunku osiowym po wale 3.Krzyzulce 11, li4 sa wyposazone w na¬ gwintowane otwory 19, w których umie¬ szczone sa wkretki 20, przytrzymujace kul¬ ki 21, wpuszczone w zlobki 10, 10* walu 3.Jak widac ha fig. 3, 4 i 5 rysunku, wkretki 20 i skojarzone z niemi kulki 21 sa umie¬ szczone srednicowo przeciwlegle wzgledem walu 3, przyczem po kazdej stronie walu 3 wkretki te sa umieszczone ponadto wzdluz linij prostych, równoleglych do osi walu 3.Z rysunku wynika równiez, ze wkretki 20, wkrecone w nagwintowane otwory 19 krzy¬ zulców 11, li4, stanowia narzady, zapomoca których kulki 21 moga byc nastawiane w zlobkach 10, 10* w pozadany sposób. Wkret¬ ki 20 sa wyposazone w wieloboczne lby 22, co umozliwia obracanie wkretek w otwo¬ rach 19 krzyzulców //, 11'.Zlobki 10, 104 sa wyciete w wale 3 tak, iz kulki 21 zaglebiaja sie w nich mniej wie¬ cej do polowy, wkretki zas 20, na swych po¬ wierzchniach zwróconych ku walowi 3 i zlobkom 10, 10*, posiadaja wglebienia, obej¬ mujace w przyblizeniu drugie polowy ku¬ lek 21. Jak wzmiankowano powyzej, miedzy tulejowemi krzyzulcami 11, U4 i walem 3 pozostawiony jest pewien luz, którego przeznaczenie zostanie opisane ponizej.Jak wynika z rysunku, wal 3 jest zaopa¬ trzony w dwa szeregi zlobków, z których zlobki jednego szeregu sa oznaczone licz¬ ba 10, a zlobki drugiego szeregu t^ liczba 10* (fig. 3, 5 i 9), przyczem zlobki kazdego szeregu sa wyciete na obwodzie' walu 3 równolegle do siebie. Zlobki powyzsze sa wygiete tak, ze odleglosc pomiedzy wierz¬ cholkami przeciwleglych przegiec 23, 23 i 234, 23* zlobków jest wieksza od odleglosci pomiedzy wierzcholkami sasiednich prze¬ ciwleglych przegiec 24, 24 i 244, 244 tych zlobków.Podczas jednoczesnego posuwania sie krzyzulców tulejowych 11 i 11* ku sobie lub od siebie, powodowanego przez ruchy tlo¬ ków roboczych w opisany ponizej sposób, krzyzulce te zapomoca wkretek 20 pocia¬ gaja za soba kulki 21, wspóldzialajace ze zlobkami 10, 10*. Gdy kulki te znajduja sie w przeciwleglych przegieciach 23, 23' zlob¬ ków, krzyzulce tulejowe sa najbardziej od¬ suniete jeden od drugiego wzdluz walu 3.Poniewaz krzyzulce 11, li4 sa zabezpieczo¬ ne przed obracaniem sie zapomoca szere¬ gów kulek 18, ulozonych w rowkach 14, 15 prowadnic 13, 16, wiec posuwanie sie krzyzulców ku sobie, powodowane odpo- wiedniem przesuwaniem sie tloków robo¬ czych silnika, spowoduje obrócenie sie walu 3 o cwierc obrotu, przyczem krzyzulce prze¬ suwaja sie wzdluz walu 3 w polozenie, za- - 3 —znaczone na fig. 5 linjami przerywanemi, kulki 21 zas przetaczaja sie przytem w przeciwlegle przegiecia 24 i 24' tych zlob¬ ków. Nastepnie krzyzulce //, IV odsuwaja sie jednoczesnie od siebie, wskutek odpo¬ wiedniego przesuwu innej pary tloków ro¬ boczych silnika, na odleglosc, równa dro¬ dze, przebytej przez krzyzulce podczas ich przesuwu w kierunku ku sobie, wskutek czego wal 3 obraca sie o nastepna cwierc obrotu, a kulki 21 przetaczaja sie zpowro- tem w przeciwlegle przegiecia 23, 23' zlob¬ ków 10, 10'. Kulki znajduja sie .w tej chwi¬ li jednak po stronie walu 3, przeciwleglej ich polozeniu poczatkowemu, poniewaz wal 3 obrócil sie juz o pól obrotu, czyli o 180°.Aczkolwiek na rysunku uwidocznione zo¬ staly dwie grupy zlobków, z której kazda zawiera po trzy zlobki, przyczem kulki 21, wspóldzialajace ze zlobkami 10, 10', sa roz¬ mieszczone w jednakowych odstepach wzdluz obwodu walu 3; uklad ten zaleca sie jako najdogodniejszy do obracania walu 3 o cwierc obrotu podczas kazdego suwu roboczego tloków, czyli w ciagu kazdego zamknietego obiegu silnika; mozna, oczywi¬ scie, zastosowac i inne rozmieszczenie ku¬ lek 21 oraz odpowiadajacych im zlobków 10, 10'. Np. mozna tak uksztaltowac zlob¬ ki, aby w ciagu jednego zamknietego obiegu silnika wal obrócil sie o jedna szósta czesc obrotu, przyczem w tym przypadku mozna zastosowac trzy grupy kulek, rozmieszczo¬ nych w jednakowych odstepach dookola walu, przyczem najlepiej jest, oczywiscie, jezeli kulki stale oddzialywaja na wal w miejscach, rozmieszczonych w jednakowych odstepach na obwodzie walu glównego, a to w celu równomiernego przenoszenia sil, wy¬ twarzajacych moment obrotowy na wale silnika.Jest rzecza jasna, ze mozna zastosowac dowolna liczbe zlobków, po jednym lub wiecej w kazdej grupie, przy zachowaniu mysli przewodniej wynalazku. I tak mozna równiez nadac zlobkowanym odcinkom wa¬ lu 3 zmienna srednice, zwiekszajac w ten sposób odleglosc od osi walu do jego obwo¬ du, przez co mozna otrzymywac zmienna wielkosc ramienia sil momentu obrotowego.Poniewaz kulki wspóldzialaja ze zlobka¬ mi na obwodzie walu, wiec tylko wierzchol¬ ki katów pomiedzy odcinkami zlobków w punktach 23, (23'J i 24, (24') odpowiadaja tej czesci suwu roboczego podczas obiegu pracy silnika, podczas której nie osiaga sie zadnego dzialania uzytecznego momentu o- brotowego.Nalezy zauwazyc, ze przenoszone na wal 3 sily oddzialywuja nietylko na wal w kie¬ runku jego obwodu, przez co osiaga sie dzia¬ lanie momentu tych sil o najwiekszem ra¬ mieniu, lecz sily te oddzialywuja równiez pod ostrym katem wzgledem osi walu, dzie¬ ki czemu uzyskuje sie dodatkowa skladowal zwiekszajaca wzmiankowany moment obro¬ towy.Jak wynika z opisu, kazdy roboczy suw tloka silnika powoduje obrócenie sie glówne¬ go walu najpedowego 3 o cwieirc obrotu. W ten sposób kazdemu calkowitemu obrotowi walu 3 odpowiadaja dwa suwy robocze kaz¬ dego tloka silnika. Ponadto z powyzszego wynika, ze kulki 21 oddzialywaja na wal 3 srednicowo przeciwlegle, czyli innemi slo¬ wami w punktach, rozmieszczonych w jedna¬ kowych odstepach na obwodzie walu 3, wskutek czego jednakowy nacisk kulek, dzialajacy we wlasciwych punktach obwodu walu 3, wytwarza wypadkowy moment obro¬ towy, przyczem sily obwodowe sa dokladnie zrównowazone wzgledem walu 3.Liczba 25 (fig. 1 — 4 i 10) oznacza cy¬ lindryczna czyli pierscieniowa srodkowa czesc oslony zespolu cylindrów, skladajacej sie z osmiu cylindrów 26. Cylindry 26 sa u- lozone równolegle do walu 3 i wystaja na- zewnatrz po obu stronach pierscieniowej czesci 25 wzmiankowanej oslony. Aczkol¬ wiek najlepiej jest wykonac wszytkie cylin¬ dry 26 i srodkowa czesc 25 oslony (która bedzie nazywana ponizej pierscieniem 25) — 4 —jako jednolita calosc, jest rzecza jasna, ze zarówno pierscien 25, jak i poszczególne cy¬ lindry moga byc odlane kazdy zosobna, a nastepnie zestawione z pierscieniem 25 w jedna calosc, lub tez cylindry moga byc od¬ lane w dwóch grupach, ustawianych nastep¬ nie wspólosiowo w pierscieniu 25.Zespól cylindrów jest przymocowany do ramy 1 zapomoca lap 27, które sa wyposa¬ zone w sruby 28, przechodzace przez lapy i wkrecone w rame 1, oraz w sruby 29, rów¬ niez przechodzace przez lapy 27 i wkreco¬ ne w pierscien 25. Podluzne osie cylindrów 26 sa rozmieszczone w jednakowej odleglo¬ sci od osi walu 3. W kazdym z cylindrów 26 umieszczona jest para przeciwbieznych tlo¬ ków 30, zaopatrzonych w znane pierscie¬ nie uszczelniajace, zapewniajace nalezyta szczelnosc tloków w cylindrach.Pierscien 25 jest przedzielony na dwie czesci, z których kazda jest wyposazona w odnosny kanal przeplywowy/Kanal 31 (fig. 3 i 8) sluzy jako wnetrze komory wlotowej, do której para jest doprowadzana rura 32 (fig. 1 i 3). Wnetrze 31 komory wlotowej jest polaczone z wnetrzem cylindrów 26 zapomo¬ ca otworów 33. W podobny sposób kanal 34, wyposazony w otwory 3(5, laczace go z wne¬ trzem cylindrów 26, sluzy jako komora wy¬ lotowa, z której para jest odprowadzana na- zewnatrz silnika rura wylotowa 37.Z komory wlotowej 31 para plynie do cylindrów 26 przez cylindryczne komory su¬ wakowe 26* skrzynek rozdzielczych. Suwaki 38, przedstawione bardziej szczególowo na fig. 8) sa umieszczone równolegle do odpo¬ wiednich cylindrów i posiadaja ksztalt wal¬ ców, zaopatrzonych posrodku w przewezenia 39. Przewezenia te podczas pracy silnika u- stawiaja sie kolejno przed odnosnemi otwo¬ rami 33 i 35, przez które para plynie z ko¬ mory wlotowej 31 poprzez komory suwako¬ we 26' do cylindrów, wzglednie z cylindrów poprzez otwory wylotowe 35 oraz komory suwakowe 26* do komory wylotowej 34.Gdy suwak jest ustawiony w polozenie, przy którem przewezenie 39 znajduje sie przed otworami 33, otwory 35 sa zasloniete, wskutek czego para, wpuszczona przez wlo¬ towe otwory 33 do danego cylindra 26 po¬ miedzy tloki, znajdujace sie w tym cylin¬ drze, spowoduje odsuwanie sie tych tloków od siebie, czyli ich suw roboczy. Skoro tloki zakoncza swój suw roboczy, to jest przesuna sie w swe skrajne polozenia (najbardziej od¬ legle od siebie), suwak 38 zostaje przesunie¬ ty tak, iz zaslania wlotowe otwory 33 i od¬ slania wylotowe otwory 35, dzieki czemu para moze odplynac z cylindra 26, poprzez te wylotowe otwory 35, komore suwakowa 26' dookola przewezenia 39, do komory wy¬ lotowej 34 i dalej do rury wylotowej 37.Przyklad wykonania urzadzenia do po¬ ruszania suwaków silnika jest przedstawio¬ ny na fig. 1 i 2. Inny przyklad wykonania tego urzadzenia przedstawiony jest szczegó¬ lowo na fig. 8.W przykladzie wykonania urzadzenia do poruszania suwaków silnika cylindry 26 sa zaopatrzone na bocznych sciankach w o- twory 40 (fig. 1 i 10), umieszczone w takich miejscach, ze tloki silnika, przy koncu swego suwu roboczego, odslaniaja otwory 40, dzie¬ ki czemu odlotowa para moze odplywac na¬ stepnie z cylindrów przez te otwory. Do kazdego z otworów 40 przylaczona jest od¬ nosna rurka 45 wzglednie 47, 48, 48a, lacza¬ ca dany otwór z zamknieta szczelnie komo¬ ra odpowiedniej komory suwakowej 26', za¬ opatrzonej na obu koncach w takie zamknie¬ te komory, przyczem suwakom 38 nadana jest taka dlugosc, aby mogly one wykony¬ wac odpowiedni ruch zwrotny w komorach 26' i zaslaniac wzglednie odslaniac wlotowe otwory 33 wzglednie otwory wylotowe 35, jak to wzmiankowano powyzej.Robocze tloki 30 silnika sa wyposazone w tloczyska 41 (fig. 3 i 7), posiadajace na¬ gwintowane konce 42, a na kazdym z tych konców umieszczone sa dwie nakretki 43, zapomoca których mozna ustalac polozenie poszczególnych tloków wzgledem siebie, w — 5 —celu zmiany odleglosci pomiedzy tlokami w poszczególnych cylindrach silnika.Aczkolwiek przedstawiony na rysunku przyklad wykonania silnika zawiera osiem cylindrów 26 i zamieszczony ponizej opis szczególowy dotyczy dzialania osmiocylin- drowego silnika o szesnastu przeciwbieznych tlokach, jest rzecza jasna, iz mozna rozmie¬ scic dookola walu silnika pewna wieksza liczbe cylindrów, a w tymj przypadku zasada pracy takiego silnika pozostanie bez zmiany, natomiast uzyska sie bardziej równomierny bieg silnika.W razie wyposazenia silnika tylko w cztery cylindry, dwa cylindry, rozmieszczone srednicowo przeciwlegle wzgledem walu 3, beda przekazywaly mu w danej chwili mo¬ ment obrotowy, podczas gdy w drugiej parze cylindrów, równiez umieszczonych srednico¬ wo przeciwlegle wzgledem walu 3, bedzie odbywal sie w tym czasie suw wylotowy. W razie zastosowania szesciu cylindrów, w trzech cylindrach, rozmieszczonych w jedna¬ kowych odstepach dookola obwodu walu 3, bedzie odbywal sie w danej chwili suw ro¬ boczy, podczas gdy w trzech pozostalych cy¬ lindrach, równiez rozmieszczonych w jedna¬ kowych odstepach dookola obwodu walu 3, bedzie sie odbywal suw wylotowy.W opisanym powyzej silniku osmiocylin- drowymi w czterech cylindrach, rozmieszczo¬ nych srednicowo przeciwlegle w dwóch pa¬ rach dookola walu 3, odbywa sie w danej chwili suw roboczy, w czterech zas pozosta¬ lych cylindrach, rozmieszczonych w podob¬ ny sposób, odbywa sie suw wylotowy.Z kazdym z krzyzulców tulejowych U sprzegnieta jest polowa ogólnej liczby tlo¬ ków roboczych silnika.Ramiona 44 (fig. 1, 2 i 4), nazywane po¬ nizej „ramionami krótszemi", sa przymoco¬ wane do krzyzulców 11, do ramion zas krótszych przymocowane sa nastawnie za¬ pomoca nakretek 43 tloczyska 41, zaopa¬ trzone na swych przeciwleglych koncach w tloki 30. Ramiona krótsze 44 sa przymoco¬ wane do krzyzulców tulejowych zapomoca srub, przechodzacych przez ramiona 44 i wkrecanych do krzyzulców, lub tez ramiona 44 moga byc równiez wykonane jako jedno¬ lita calosc z pdpowiedniemi krzyzulcami.Ramiona krótsze 44 sa ustawione w przy¬ blizeniu prostopadle do krzyzulców tulejo¬ wych, do których sa przymocowane, i sa sprzegniete z tloczyskami 41 tloków 30, dzieki czemu stanowia narzady posrednie, zapomoca których po wpuszczeniu pary po¬ miedzy tloki jednej lub kilku par cylindrów silnika, rozmieszczonych w jednakowych od¬ stepach lub tez srednicowo przeciwlegle do¬ okola walu glównego 3 silnika, tulejowe krzyzulce 11 zostaja odsuniete jeden od drugiego, powodujac obrócenie sie walu 3 o cwierc obrotu zapomoca narzadów, opisa¬ nych juz powyzej.Z krzyzulcami tulejowemi 11 wzglednie //' polaczone sa dluzsze ramiona 44' (przed¬ stawione bardziej szczególowo na fig. 3), przechodzace przez wyciecia, wykonane w sciankach zespolu cylindrowego i przyla¬ czone drugiemi koncami do odnosnych tlo- czysk 41 pozostalej polowy liczby tloków silnika. Ramiona dluzsze 44', przymocowa¬ ne np. do lewego krzyzulca tulejowego (fig. 3), sa przylaczone do konców tloczysk 41, wystajacych z cylindrów w prawej (prze¬ ciwleglej) polowie silnika, i odwrotnie, ra¬ miona dluzsze 44', przymocowane do pra¬ wego krzyzulca tulejowego, sa przylaczone do tloczysk 41, wystajacych z cylindrów w lewej polowie silnika. Wskutek tego tloki, przesuwajace sie w parze lub parach cylin¬ drów, rozmieszczonych srednicowo prze¬ ciwlegle, powoduja zapomoca ramion krót¬ szych 44 odsuwanie sie krzyzulców w kie¬ runku wzdluz osi walu glównego 3 i powo¬ duja obrócenie sie tego walu o cwierc obro¬ tu. Odsuwanie sie jednak krzyzulców 11, 11' powoduje jednoczesnie zapomoca ra¬ mion dluzszych 44' zblizanie sie tloków ro¬ boczych 30 w parze lub parach cylindrów, umieszczonych srednicowo przeciwlegle w — 6 —stosunku do wymienionej powyzej pary lub par cylindrów.Wskutek tego odlotowa para wyplywa z cylindrów, w których tloki 30 posuwaja sie ku sobie i ustawiaja sie w polozenie kranco¬ we, po którego osiagnieciu doprowadzona zostaje pod cisnieniem pomiedzy te tloki swieza para z komory wlotowej 31, poczem tloki 30, sprzegniete z ramionami dluzsze- mi 44' zaczynaja rozsuwac sie, zblizajac przez to krzyzulce tulejowe 11, IV ku so¬ bie. W tymze czasie tloki 30, sprzegniete z ramionami krótszemi 44, zostaja przesunie¬ te ku sobie, wykonywujac suw wylotowy.Tloki silnika sa podzielone na dwie gru¬ py, a mianowicie prawa i lewa grupe tloków 30, z których polowa jednej grupy tloków, np. prawej grupy, jest polaczona bezposred¬ nio z przynaleznym krzyzulcem tulejowym, np. z prawym krzyzulcem 11, zapomoca ra¬ mion krótszych 44, druga zas polowa tlo¬ ków tej prawej grupy — z lewym krzyzul¬ cem IV zapomoca ramion dluzszych 44'.Kazda grupa zawiera polowe ogólnej liczby tloków 30, przyczem patrzac zboku na sil¬ nik, jeden z krzyzulców tulejowych 11, IV, moze byc nazwany krzyzulcem prawym, drugi zas krzyzulec — krzyzulcem lewym; odpowiednio do tego zewnetrzne konce cy¬ lindrów wzglednie same cylindry moga byc nazwane odpowiednio prawemi wzglednie lewemi. Grupa ilokiów, przylaczonych do prawego krzyzulca 11, bedzie zawierala ko¬ lejno tlok, osadzony w prawym cylindrze, a nastepnie tlok, osadzony w nastepnym zkolei cylindrze, a mianowicie lewym, da¬ lej tlok, osadzony w nastepujacym zkolei (przez jeden) prawym cylindrze i t. d. do¬ okola walu 3, az do powrotu do punktu wyjsciowego. Pozostala grupa tloków jest rozmieszczona w podobny sposób wzgledem lewego krzyzulca tulejowego IV.Niech zgodnie z ukladami wedlug fig. 1 i 3 krzyzulce tulejowe znajduja sie w naj¬ wiekszej odleglosci od siebie (fig. 1), a tlo¬ ki, sprzegniete z ramionami krótszemi 44 koncza swój suw roboczy. Wskutek te¬ go odsloniete zostaly otwory 40 w cylindrze 26" (fig. 10), to samo ma miejsce w cylin¬ drze, umieszczonym srednicowo przeciwle¬ gle do tego cylindra i tworzacym z nim pare wspóldzialajacych ze soba cylindrów, oraz w drugiej parze cylindrów, umieszczonych równiez srednicowo przeciwlegle wzgledem siebie.W celu wyjasnienia dzialania suwaków oraz urzadzenia, poruszajacego te suwaki, wystarczy opisac dzialanie suwaków, sko* jarzonych z dwoma cylindrami, umieszczo¬ nemu obok siebie. W jednym z tych cylin¬ drów tloki sa polaczone z ramionami krót¬ szemi, a w drugim — z dluzszemi. W zwiaz¬ ku z tern opisano ponizej szczególowo prze¬ bieg pracy w cylindrach 26" i 26a, przy za¬ lozeniu, ze wówczas, gdy tloki w jednym z tych cylindrów wykonywuja suw roboczy, to w drugim tloki wykonywuja suw wyloto¬ wy. W ukladzie, przedstawionym na fig. 10, tloki 30 koncza wlasnie w cylindrze 26a swój suw wylotowy, podczas gdy w cylin¬ drze 26" tloki 30 koncza swój suw roboczy, przyczem tloki te juz odslonily otwory 40 w cylindrze 26", a para z tego cylindra ply¬ nie rura 45, przylaczona w miejscu 46, do zamknietej szczelnie komory 46' (stanowia¬ cej czesc komory suwakowej 26'), która znajduje sie po jednej stronie konca suwa¬ ka 38, skojarzonego z cylindrem 26a. Sila nacisku tej pary przesuwa suwak 38, przy¬ nalezny do cylindra 26a, w polozenie, od¬ powiadajace wlotowi pary do tego cylindra, przyczem suwak 38 zaslania wówczas o- twory wylotowe 35, a przewezenie 39 tego suwaka ustawia sie naprzeciw otworów wlo¬ towych 33. Jednoczesnie para plynie rura 47 do zamknietej szczelnie komory 46', znajdujacej sie po drugiej stronie konca suwaka 38, przynaleznego do cylindra 26", i przesuwa ten suwak w polozenie, odpo¬ wiadajace wylotowi pary z cylindra 26", przyczem suwak 38 zaslania wówczas otwo¬ ry wlotowe 33 cylindra 26"< a przewezenie — 7 —39 tego suwaka 38 ustawia sie naprzeciw o- tworów wylotowych 35 tegoz cylindra 26".W chwili zakonczenia suwu roboczego w cylindrze 26a zakonczony równiez zostaje suw wylotowy w cylindrze 26ft i tloki 30 w cylindrze 26a odslaniaja otwory 40, poczem para przeplywa rura 48 do zamknietej szczelnie komory 26', znajdujacej sie po jednej prawej stronie konca suwaka 38, przynaleznego do cylindra 26a, i przesuwa ten suwak w polozenie, w którem zaslania otwory wlotowe 33 i odslania otwory wy¬ lotowe 35 w cylindrze 26a. Jednoczesnie przez odsloniety lewy otwór 40 cylindra 26a przeplywa para z tego cylindra rura 48a do zamknietej komory 26* suwaka 38, przynaleznego do cylindra 26", i przesuwa ten suwak w polozenie, w którem zaslania otwory wylotowe 35 i odslania otwory wlo¬ towe 33 cylindra 26". W ten sposób zostaje przywrócony pierwotny wyjsciowy stan sil¬ nika po skonczonym zamknietym obiegu je¬ go pracy. Uklad silnika w tern polozeniu jest przedstawiony na fig. 10.Komora wlotowa 31 jest oddzielona od komory wylotowej 34 scianka przegrodowa 25a.Jest rzecza jasna, ze przy takim sposo¬ bie dzialania silnika w wykonaniu wedlug wynalazku w dwóch parach umieszczonych naprzeciw siebie cylindrów osmiocylindro- wego silnika odbywa sie w danej chwili suw roboczy, podczas gdy w drugich dwóch parach cylindrów, umieszczonych równiez naprzeciw siebie, odbywa sie jednoczesnie suw wylotowy, przyczem, gdy w jednej z par danej grupy cylindrów suw roboczy do¬ biega konca, to takiz suw rozpoczyna sie w drugiej parze cylindrów tejze grupy.Nieco odmienny przyklad wykonania u- rzadzenia do poruszania suwaków rozrzad- czych przedstawiony jest szczególowo na fig. 8. Drazek suwakowy 49, zaopatrzony w osadzone na nim nakretki 50 i 51, które mo¬ ga byc ustawione w dowolnej pozadanej od¬ leglosci od siebie, sprzega odnosny suwak 38 ramionami 44 i 44', z których kazde jest wyposazone w lacznik 52, posiadajacy o- twór 53, przez który luzno jest przesuniety drazek suwakowy 49. Nakretki 50 i 51 sa ustalane w swych polozeniach na drazku suwakowym 49 danego suwaka 38 tak, ze gdy tloki 30 cylindra 26 koncza swój suw roboczy (fig. 8), to suwak 38 zostaje prze¬ suniety w polozenie, w którem jego prze¬ wezenie 39 znajduje sie naprzeciw otworów wylotowych 35, laczacych wnetrze cylindra 26 z komora wylotowa 34. Nastepnie tloki robocze tego cylindra rozpoczynaja swój suw wylotowy i ramie 44 zostaje przesu¬ niete w polozenie, zaznaczone na rysunku linjami przerywanemi, a jednoczesnie dra¬ zek 49 wraz z nakretkami 50 i 51 przesu¬ wany jest w polozenie, zaznaczone na ry¬ sunku równiez linjami przerywanemi, wsku¬ tek czego suwak 38 zajmie polozenie, odpo¬ wiadajace wlotowi pary do cylindra 26, t. j. przewezenie 39 suwaka 38 ustawia sie na¬ przeciw otworów wlotowych 33, prowadza¬ cych z komory wlotowej 31 do cylindra 26, otwory zas wylotowe 35 cylindra 26 sa wówczas zasloniete suwakiem 38.Nalezy zaznaczyc, ze w odmianie urza¬ dzenia do poruszania suwaka, uwidocznio¬ nej na fig. 8, jedno z ramion, polaczonych z jednym z tloków cylindra 26, porusza su¬ wak, obslugujacy ten cylinder, lecz nie jest sprzegniete z suwakiem, przynaleznym do cylindra sasiedniego. W najdogodniejszej jednak postaci wykonania silnika wedlug wynalazku nacisk, wywierany na tloki da¬ nego cylindra podczas suwu roboczego, zo¬ staje wykorzystany do przestawiania su¬ waka, przynaleznego do tego cylindra, w polozenie, odpowiadajace wylotowi pary z tego cylindra, oraz do przestawiania suwa¬ ka, przynaleznego do sasiedniego cylindra, z polozenia, odpowiadajacego wylotowi pa¬ ry, w polozenie, odpowiadajace wlotowi pa¬ ry do tego sasiedniego cylindra. — 8 —Na fig. 7 przedstawiona jest odmiana wykonania tloka wedlug wynalazku, w któ¬ rej tloczysko 41 fest polaczone nastawnic i ruchomo z tlokiem 30, przyczem koniec tloczyska, przeciwlegly jego nagwintowa¬ nemu koncowi 42, jest zaopatrzony w leb 53 o wypuklych powierzchniach stykowych, z którym wspóldzialaja wkladki 54 i 55 o wkleslych powierzchniach stykowych.Jak widac z rysunku, tlok 30 jest wy¬ drazony, przyczem jego wewnetrzna scian¬ ka jest wpoblizu otworu tloka zaopatrzona w gwint 56, dzieki czemu w tlok 30 moze byc Wkrecona wkretka 57. Wkretka 57 po¬ siada srodkowy otwór 58 o srednicy nieco wiekszej od srednicy tloczyska 41, a wklad¬ ki 53 i 54 posiadaja srednice swego ze¬ wnetrznego obwodu nieco mniejsza od sred¬ nicy wydrazenia tloka 30. Wskutek tego ko¬ niec tloczyska 41, znajdujacy sie wewnatrz tloka, moze przesuwac sie -w nim w kierun¬ ku promieniowym, a nagwintowany koniec 42 tloczyska równiez moze poruszac sie w dowolnym kierunku promieniowym wzgle¬ dem tloka 30 dzieki wspóldzialaniu lba 53 z wkladkami 54, 55, tworzacemi przegubo¬ we polaczenie tloka z tloczyskiem 41.W ten sposób zapobiega sie zakleszcza¬ niu sie odnosnych czesci tego urzadzenia o- raz powstawaniu nadmiernego tarcia, które mogloby ujawnic sie w razie niedokladnie wspólosiowego zestawienia poszczególnych czesci tego urzadzenia lub w razie przypad¬ kowego odchylenia sie z jakiegokolwiek po¬ wodu którejkolwiek z tych czesci od wlasci¬ wego polozenia. W razie potrzeby lagodze¬ nia przebiegu zatrzymywania sie krzyzul- ców tulejowych oraz sprzegnietych z niemi czesci urzadzenia, nalezy ruchy suwaków uzgodnic co do czasu w taki sposób, aby o- twory wylotowe cylindrów zostaly zaslo¬ niete nieco wczesniej od ustawienia sie tlo¬ ków w krancowych srodkowych polozeniach w odpowiadajacych sobie, umieszczonych naprzeciw siebie, parach cylindrów przy koncu suwu wylotowego. Wskutek wcze¬ sniejszego zasloniecia otworów wylotowych pewna ilosc pary zostaje wiec zatrzymana pomiedzy tlokami, a nastepnie sprezona, tworzac rodzaj elastycznej poduszki paro¬ wej podczas zblizania sie tloków -ku sobie, przez co zostaje zlagodzone oklejenie ku¬ lek 21 o scianki zlobków W i 10* \w razie raptownego zatrzymania sie krzyzuiców i zmiany kierunku ich ruchu.Odpowiednie ustawienie suwaków moze byc uskutecznione z latwoscia przez prze¬ suw nakretek 50 i 51 na drazkach suwako¬ wych 49 (fig. 8) lub tez przez odpowiednie umieszczenie w cylindrach 26 otworów 40.Na fig. 6 przedstawiona jest nieco od¬ mienna postac wykonania walu i, w której wal ten posiada czesc srodkowa o najwiek¬ szej srednicy, kazda .zas z tych pozostalych czesci walu o mniejszej srednicy jest wypo¬ sazona w dwa gniazda 59 na kliny (nneuwi- docznione na rysunku). Tuleje 60, osadzo¬ ne na czesciach walu o mniejszej srednicy, sa zaopatrzone we wzmiankowane /powyzej zlobki 10 i posiadaja na wewnetrznej po¬ wierzchni otworu, przez który przechodzi wal 3, rowki, w które- wpuszczone sa powyz¬ sze kliny. Te tuleje 60 sa wsuniete .pod ci¬ snieniem na czesci walu 3 o .mniejszej srednicy i dociskane do srodkowej zgrabio¬ nej czesci walu 3, która tworzy w tym przy¬ padku rozpórke, utrzymujaca zlobkowane tuleje 60 w odpowiedniej odleglosci od sie¬ bie na wale 3. Na nagwintowane konce 62 walu 3 nakrecone sa nakretki 61 i docisnie¬ te mocno do zlobkowanych czcflowych po¬ wierzchni 60, dzieki czemu te ostatnie zo¬ staja silnie zamocowane na wale 3 vr odpo- wiedniem polozeniu. Takie wykonanie -walu umozliwia latwa wymiane zlobkowanych Wlej ffl iv razie ich zuzycia-sie.W celu ulatwienia dostepu do weelu w -razie pdtrzeby ^'ego naprawy, wymiany lub nastawienia, pokrywom 5 oraz lozyskom 4 nadaje sie wieksza srednice, niz walowi 3. fcPo zdjeciu pokrywy 5, lozyska 4 oraz kula zamachowego 3* z konca walu 3 na sjednym _ 9 —koncu ramy 1 oraz wykreceniu wkretek 20, w celu zwolnienia kulek 21 w zlobkach 10 i/0*, wal 3 moze byc przesuniety wzdluz swej osi i wyjety z silnika bez koniecznosci rozlaczania krzyzulców tulejowych 11, IV, ramion 44, 44', tloczysk 41, tloków 30 oraz cylindrów 26. Po uskutecznionej wymianie wal 3 moze byc ustawiony na swe miejsce, poczem zaklada sie lozyskp 4 i pokrywe 5, dociska sie wkretki 20 do kulek 21, znajdu¬ jacych sie w zlobkach 10 i 10* oraz zaklada sie ponownie na wal 3 kolo zamachowe 3' [o ile oczywiscie kolo zamachowe jest wogó- le zastosowane w silniku), poczem silnik jest gotowy do ponownego uzycia.W odmianie wykonania walu, uwidocz¬ nionej na fig. 6, zlobkowane tuleje 60 moga byc zdejmowane i wymieniane, jak równiez we wszystkich odmianach wykonania walu 3 kulki 21 i wkretki 20 moga byc nastawia¬ ne lub wymieniane bez koniecznosci zdej¬ mowania którejkolwiek z pozostalych cze¬ sci silnika.Aczkolwiek powyzej opisany zostal sil¬ nik parowy w wykonaniu wedlug wynalaz¬ ku niniejszego, to jednak uklad tego silni¬ ka moze byc równiez zastosowany do silni¬ ków spalinowych wogóle, w szczególnosci zas do silników Diesel'a. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Bezkoiibowy silnik tlokowy z prze- ciwbieznemi tlokami, poruszajacemi sie pa¬ rami w cylindrach, rozmieszczonych dooko¬ la glównego) walu silnika rówinolegle do tego walu, znamienny tern, ze wszystkie robocze tloki (30) silnika sa podzielone na dwie grupy, z których jedna grupa tloków jest bezposrednio sprzegnieta z jednym krzyzul- cem tulejowym (11), druga zas grupa tlo¬ ków — z drugim krzyzulcem tulejowym (IV), przyczem obydwa krzyzulce tulejo- we (11, IV) sa osadzone przesuwnie, lecz nie obrotowo na napedowym wale (3) sil¬ nika, wskutek czego robocze suwy par tlo¬ ków jednej grupy powoduja przesuw krzy¬ zulców tulejowych (11, IV) w kierunku ku sobie, suwy zas robocze par tloków drugiej grupy powoduja przesuw tych krzyzulców tulejowych w kierunku od siebie, przyczem te ostatnie sa wyposazone w narzady, zapo- moca których wal napedowy (3) silnika jest sprzegniety z krzyzulcami tulejowemi, a które to narzady, poruszajac sie wraz z krzyzulcami, wprawiaja napedowy wal (3) silnika w ruch obrotowy podczas przesuwa¬ nia sie krzyzulców wzdluz tego walu. 2. Bezkorbowy silnik tlokowy wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze narzady, po¬ ruszajace sie wraz z krzyzulcami i wpra¬ wiajace wal napedowy (3) silnika w ruch obrotowy podczas przesuwów tych ostat¬ nich wzdluz tego walu, sa rozmieszczone w kilku rzedach w jednakowych odstepach od siebie wzdluz obwodu walu (3) silnika, w celu równomiernego rozdzialu momentu obrotowego wzdluz tego walu. 3. Bezkorbowy silnik tlokowy wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tern, ze jako narza¬ dy, poruszajace sie wraz z krzyzulcami i wprawiajace napedowy wal (3) silnika w ruch obrotowy, sluza kulki (21) lub walki, osadzone w tulejowych krzyzulcach (11, IV) i wchodzace w przeciwlegle wyciete na obwodzie walu zlobki (10, 10'). 4. Bezkorbowy silnik tlokowy wedlug zastrz. 1 — 3, znamienny tem, ze kulki (21) sa przytrzymywane wkreconemi w nagwin¬ towane otwory (19) tulejowych krzyzulców (11, IV) wkretkami (20), zaopatrzonemi w wieloboczne lby (22), w celu umozliwienia nastawiania kulek (21) w zlobkach (10, 10'). 5. Bezkorbowy silnik tlokowy wedlug zastrz. 1 — 4, znamienny tem, ze w celu zapobiezenia obracaniu sie tulejowych krzy¬ zulców (11, IV) przewidziane sa kulki (18), umieszczone w rowkach (14) tulejowych krzyzulców (11, IV) i listw albo prowadnic (16), przymocowanych do ramy (1) silnika. \ — 10 —6, Bezkorbowy silnik tlokowy wedlug zastrz, 1 — 5, znamienny tern, ze posiada pare tulejowych krzyzulców (11, 11'), we¬ wnatrz których znajduje sie wal (3), przy- czem krzyzulce sa tak polozone i polaczo¬ ne z odpowiedniemi tlokami, ze pod wply¬ wem tych ostatnich moga sie poruszac jed¬ noczesnie ruchem postepowo - zwrotnym, lecz we wzajemnie przeciwnych kierunkach, 7. Bezkorbowy silnik tlokowy wedlug zastrz. 1 — 6, znamienny tern, ze masy po¬ ruszajacych sie w przeciwnych kierunkach obu grup tloków (30) oraz skojarzonych z niemi krzyzulców tulejowych (11, IV) i na¬ rzadów, poruszajacych napedny wal (3) sil¬ nika, sa wzajemnie zrównowazone, wsku¬ tek czego i sily bezwladnosci poruszajacych sie mas równowaza sie wzgledem siebie, za¬ pewniajac spokojny, bez wstrzasów bieg silnika, 8. Bezkorbowy silnik tlokowy wedlug zastrz, 1 — 7, znamienny tern, ze jest zao¬ patrzony w rozrzad zaworowy i narzady, dzieki którym uzyskuje sie taka kolejnosc pracy cylindrów silnika, aby w czasie, gdy w czesci cylindrów silnika odbywa sie suw roboczy, w pozostalej czesci cylindrów od¬ bywal sie jednoczesnie suw wylotowy, 9, Bezkorbowy silnik tlokowy wedlug zastrz, 1 — 8, znamienny tern, ze z kazdym cylindrem roboczym (26) silnika zespolony jest suwak (38), wyposazony w przeweze¬ nie (39) i osadzony w skrzynce suwakowej, która posiada otwory wlotowe (33) i wylo¬ towe (35), prowadzace do cylindrów robo¬ czych silnika, 10, Bezkorbowy silnik tlokowy wedlug zastrz, 1 — 9, znamienny tern, ze jest zao¬ patrzony w narzady, umozliwiajace nasta¬ wianie tloków (30) wzgledem krzyzulców tulejowych (11, IV) w celu zmiany odleglo¬ sci pomiedzy kazda para wspólpracujacych tloków (30) w odnosnych cylindrach silni¬ ka, 11, Bezkorbowy silnik tlokowy wedlug zastrz, 10, znamienny tern, ze jako narzad do nastawiania tloków sluza nakretki (43) i gwint (42) na osadzonych w uchach ramion (44 wzglednie 44') koncach tloczysk (41) tloków silnika, 12, Bezkorbowy silnik tlokowy wedlug zastrz. 1 — 11, znamienny tem, ze napedo¬ wy wal (3) silnika posiada dwie grupy zlob¬ ków (10, 10'), wykonanych na jego po¬ wierzchni obwodowej, przyczem zlobki kaz¬ dej grupy sa wygiete we wzajemnie od¬ wrotnych kierunkach, odpowiednio do pra¬ wej wzglednie lewej strony odpowiadaja¬ cych im cylindrów roboczych (30). Thomas O. L i 1 e s. Zastepca: Inz. M. Brokiman, rzecznik patentowy.J^rstp.jf. Do opisu patentowego Nr 21471. Ark. 1. CPDo opisu patentowego Nr 21471. Ark.

2.^ip.j?: F-ia.8. %- *?s ^ YZZS^J^zzszzzzA Do opisu patentowego Nr 21471. Ark.

3. -&*&' ^ Druk L. BogusIavv.sk irgo i Ski, Wnis/awn. PL