Przy wytwarzaniu gazu swietlnego lub wogóle gazów z wysokowartosciowych ma- terjalów opalowych otrzymuje sie gaz, po¬ siadajacy wartosc opalowa wyzsza od war¬ tosci, odpowiadajacej przyjetym normom.W celu obnizenia wartosci opalowej gazu do poziomu normalnego, jak równiez w celu zwiekszenia ilosci gazu miejskiego, dodaje sie do niego w rózny sposób gazu wodnego.Gaz wodny, sluzacy jako domieszka, jest dotychczas wytwarzany w specjalnych ge¬ neratorach przez zgazowywanie malowarto- sciowych gatunków koksu, lub tez czescio¬ wo gatunków wysokowartosciowych, otrzy¬ mywanych przy odgazowywaniu wegla. Koks ten rozgrzewa sie do wysokiej temperatury, co uskutecznia sie zwykle przez przedmu¬ chiwanie przezen powietrza i pary wodnej.Wynalazek niniejszy opiera sie na spo¬ sobie zwiekszania wydajnosci gazu, otrzy¬ mywanego przy destylacji wegli wszystkich rodzajów i gatunków, który polega na zna¬ nym juz procesie dodawania do tego gazu gazu wodnego. W przeciwienstwie jednak do dotychczas znanego sposobu, gaz wodny wytwarza sie bezposrednio w tychze sa¬ mych przestrzeniach destylacyjnych wskutek przepuszczania pary wodnej przez znajdu¬ jacy sie w tych przestrzeniach materjal opa¬ lowy, czesciowo lub calkowicie skoksowany wzglednie odgazowany. Proces ten jest wy¬ jatkowo ekonomiczny, gdyz przedewszyst- kiem nie wymaga specjalnych aparatów do produkcji gazu wodnego, a nastepnie zuzyt- kowuje sie do wytwarzania tego gazu cieplo, zawarte w rozzarzonym materjale opalo-wym; prócz tego cieplo, niezbedne do roz¬ kladu pary wodnej, czerpie sie z poprzednio juz ogrzanych przestrzeni destylacyjnych.Aczkolwiek doprowadzenie pary do ladun¬ ku materjalu opalowego mozna uskutecz¬ niac juz od poczatku procesu destylacji, jed¬ nakze jest rzecza wskazana, wedlug wyna¬ lazku niniejszego, zabieg ten przesunac na ostatnie godziny przed ukonczeniem okresu odgazowywania, a ewentualnie nastepnie przedluzac, gdyz wtedy panuja najwygod¬ niejsze warunki do rozkladu pary wodnej.Gatunek odnosnego koksu, którego ka¬ walki pokrywaja sie cieniutka warstwa po¬ piolu, obniza sie wprawdzie przytem, jed¬ nakze koks ten nadaje sie nadal calkowicie do sprzedazy jako opal, co w odróznieniu od dotychczasowych procesów otrzymywa¬ nia gazu wodnego posiada te wyzszosc, iz absolutnie nie daje produktu odpadkowego w postaci zuzli.O ile chce sie otrzymywac koks wysoko¬ gatunkowy, mimo jednoczesnego produko¬ wania gazu wodnego, to nalezy, wedlug wy¬ nalazku niniejszego, wytwarzanie gazu wod¬ nego ograniczac tylko do niektórych prze¬ strzeni destylacyjnych, w których uprzednio odgazowany koks poddaje sie dzialaniu pa¬ ry wodnej tak dlugo, jak dlugo zachodzi je¬ szcze proces tworzenia sie gazu wodnego w ramach rentownosci. Dzieki temu osiaga sie moznosc otrzymywania wysokogatunkowego koksu w pozostalych przestrzeniach destyla¬ cyjnych, do których doprowadzanie pary juz nie zachodzi, a w przestrzeniach, w któ¬ rych zachodzi doprowadzanie pary wodnej, nie tworzy sie zaden produkt odpadkowy w postaci zuzli, lecz jedynie nieco zubozony koks, który mimo wszystko przedstawia na¬ dal jeszcze materjal opalowy, nadajacy sie dobrze do sprzedazy.Para wodna, niezbedna do wykonywania opisanego procesu, moze byc dostarczana z kazdego dowolnego zródla. Celowe jednak¬ ze jest w tym przypadku zuzytkowywanie pary wodnej, powstajacej wskutek gaszenia goracego koksu przy jego wyladowywaniu, co daje z jednej strony korzysci otrzymywa¬ nia pary darmo oraz daje moznosc wyzy¬ skania jej ciepla i zawartego w niej pylu koksowego, a z drugiej strony usuwa szko¬ dliwe jej dzialanie na otoczenie. Gaz wodny, opuszczajac rozzarzona warstwe materjalu opalowego, zawiera jeszcze znaczne ilosci nierozlozonej pary wodnej, zwlaszcza wte¬ dy, gdy temperatura ladunku materjalu opa¬ lowego albo wprowadzanej pary wodnej jest niewystarczajaca do dokladnego jej rozkla¬ du. Jednakze para wodna, zawarta w gazie wodnym, stanowi niepozadany balast w mie¬ szaninie tegoz gazu z gazem, pochodzacym z destylacji wegla. Wedlug wynalazku ni¬ niejszego usuwa sie te wade w ten sposób, iz mieszanine gazu wodnego i pary wodnej przeprowadza sie przez rozzarzony ladu¬ nek, znajdujacy sie w innej przestrzeni de¬ stylacyjnej. Przy tern ponownem przepu¬ szczaniu mieszaniny gazu wodnego i pary, para wodna ulega prawie calkowitemu roz¬ kladowi.Calkowity rozklad pary wodnej na gaz palny zabezpiecza sie nastepnie w ten spo¬ sób, iz pare wodna, najlepiej przed dopro¬ wadzaniem jej do przestrzeni destylacyj¬ nych, przegrzewa sie w jakikolwiek badz sposób. Wedlug wynalazku przegrzewanie pary wodnej moze sie odbywac takze i pod¬ czas samego doprowadzania jej np. do we¬ wnatrz pieca, w którym znajduja sie prze¬ strzenie destylacyjne, a mianowicie para wodna moze przeplywac przez uklad rur, u- mieszczonych w kanalach urzadzen grzej¬ nych pieca lub tez w przewodach odlotowych do gazów spalinowych.Podczas wytwarzania sie gazu wodnego wewnatrz przestrzeni destylacyjnych panu¬ je zwykle nie tak duze cisnienie, jak to ma miejsce przy wlasciwej destylacji materja- lcw opalowych. Przestrzenie destylacyjne sa przewaznie zbudowane w ten sposób, ze przewody, odprowadzajace gaz, sa zanurza¬ ne koncami w skroplinach, zbierajacych sie — 2w odbieralniku gazu, wskutek czego gaz musi przezwyciezac wlasna preznoscia opór, stawiany mu ciecza w wyzej wymienio¬ nych odbieralnikach.Aby w tego rodzaju urzadzeniach umoz¬ liwic bez przeszkód odplyw wytwarza¬ nego gazu wodnego, wylacza sie zanurze¬ nie przewodów odplywowych gazu naprzy- klad przez wynurzanie rur nurnikowych, u- mocowanych na koncach tych przewodów, ponad zwierciadlo cieczy, zawartej w odbie¬ ralniku gazu. Gaz, wytworzony w sposób we¬ dlug wynalazku, miesza sie albo w odbieral¬ niku gazu, albo w rurze zbiorczej wzglednie w oddzielnym zbiorniku z gazem, pochodza¬ cym z innych przestrzeni destylacyjnych, tak iz zwieksza sie w racjonalny sposób ilosc gazu mieszanego, doprowadzanego do miasta, albo do innych celów zuzycia, jak równiez sprowadza sie wartosc opalo¬ wa tego gazu do pozadanej wartosci. PL