PL212824B1 - Sposób rozdziału racemicznego 5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu na optycznie czynne alkohole - Google Patents
Sposób rozdziału racemicznego 5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu na optycznie czynne alkoholeInfo
- Publication number
- PL212824B1 PL212824B1 PL388268A PL38826809A PL212824B1 PL 212824 B1 PL212824 B1 PL 212824B1 PL 388268 A PL388268 A PL 388268A PL 38826809 A PL38826809 A PL 38826809A PL 212824 B1 PL212824 B1 PL 212824B1
- Authority
- PL
- Poland
- Prior art keywords
- dimethylcyclohex
- isomer
- mixture
- racemic
- esterification
- Prior art date
Links
- 150000001298 alcohols Chemical class 0.000 title claims description 10
- RFVWTEHVBODFMT-UHFFFAOYSA-N 5,5-dimethylcyclohex-2-en-1-ol Chemical compound CC1(C)CC=CC(O)C1 RFVWTEHVBODFMT-UHFFFAOYSA-N 0.000 title claims description 8
- 238000000034 method Methods 0.000 title claims description 5
- 238000000926 separation method Methods 0.000 title claims description 5
- 239000000203 mixture Substances 0.000 claims description 18
- VLKZOEOYAKHREP-UHFFFAOYSA-N n-Hexane Chemical compound CCCCCC VLKZOEOYAKHREP-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 15
- 238000005886 esterification reaction Methods 0.000 claims description 10
- 239000004367 Lipase Substances 0.000 claims description 9
- 102000004882 Lipase Human genes 0.000 claims description 9
- 108090001060 Lipase Proteins 0.000 claims description 9
- 235000019421 lipase Nutrition 0.000 claims description 9
- RFVWTEHVBODFMT-ZETCQYMHSA-N (1R)-5,5-dimethylcyclohex-2-en-1-ol Chemical class CC1(C)CC=C[C@H](O)C1 RFVWTEHVBODFMT-ZETCQYMHSA-N 0.000 claims description 7
- XTXRWKRVRITETP-UHFFFAOYSA-N Vinyl acetate Chemical compound CC(=O)OC=C XTXRWKRVRITETP-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 6
- 150000001242 acetic acid derivatives Chemical class 0.000 claims description 6
- 230000032050 esterification Effects 0.000 claims description 6
- 230000002255 enzymatic effect Effects 0.000 claims description 3
- 230000007071 enzymatic hydrolysis Effects 0.000 claims description 3
- 238000006047 enzymatic hydrolysis reaction Methods 0.000 claims description 3
- 239000008363 phosphate buffer Substances 0.000 claims description 3
- 102000004190 Enzymes Human genes 0.000 claims description 2
- 108090000790 Enzymes Proteins 0.000 claims description 2
- 239000011942 biocatalyst Substances 0.000 claims description 2
- 238000006243 chemical reaction Methods 0.000 claims 1
- VYPSYNLAJGMNEJ-UHFFFAOYSA-N Silicium dioxide Chemical compound O=[Si]=O VYPSYNLAJGMNEJ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 7
- RTZKZFJDLAIYFH-UHFFFAOYSA-N Diethyl ether Chemical compound CCOCC RTZKZFJDLAIYFH-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 4
- LFQSCWFLJHTTHZ-UHFFFAOYSA-N Ethanol Chemical compound CCO LFQSCWFLJHTTHZ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 4
- 238000004440 column chromatography Methods 0.000 description 4
- KDCIHNCMPUBDKT-UHFFFAOYSA-N hexane;propan-2-one Chemical compound CC(C)=O.CCCCCC KDCIHNCMPUBDKT-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 4
- 239000011541 reaction mixture Substances 0.000 description 4
- 239000000741 silica gel Substances 0.000 description 4
- 229910002027 silica gel Inorganic materials 0.000 description 4
- 239000002904 solvent Substances 0.000 description 4
- QTBSBXVTEAMEQO-UHFFFAOYSA-N Acetic acid Chemical compound CC(O)=O QTBSBXVTEAMEQO-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 3
- CPFSHSBXIWXLRS-UHFFFAOYSA-N 5,5-dimethylcyclohexen-1-ol Chemical compound CC1(C)CCC=C(O)C1 CPFSHSBXIWXLRS-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- CSNNHWWHGAXBCP-UHFFFAOYSA-L Magnesium sulfate Chemical compound [Mg+2].[O-][S+2]([O-])([O-])[O-] CSNNHWWHGAXBCP-UHFFFAOYSA-L 0.000 description 2
- 150000001875 compounds Chemical class 0.000 description 2
- 238000004817 gas chromatography Methods 0.000 description 2
- ZPIHUFVTWDCNQU-UHFFFAOYSA-N (5,5-dimethylcyclohex-2-en-1-yl) acetate Chemical class C(C)(=O)OC1C=CCC(C1)(C)C ZPIHUFVTWDCNQU-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- IWYDHOAUDWTVEP-ZETCQYMHSA-N (S)-mandelic acid Chemical compound OC(=O)[C@@H](O)C1=CC=CC=C1 IWYDHOAUDWTVEP-ZETCQYMHSA-N 0.000 description 1
- 241000589513 Burkholderia cepacia Species 0.000 description 1
- 238000003512 Claisen condensation reaction Methods 0.000 description 1
- 238000004458 analytical method Methods 0.000 description 1
- 230000015572 biosynthetic process Effects 0.000 description 1
- 239000003153 chemical reaction reagent Substances 0.000 description 1
- 239000013256 coordination polymer Substances 0.000 description 1
- 238000006911 enzymatic reaction Methods 0.000 description 1
- 150000002148 esters Chemical class 0.000 description 1
- 125000004494 ethyl ester group Chemical group 0.000 description 1
- 239000003205 fragrance Substances 0.000 description 1
- 239000007789 gas Substances 0.000 description 1
- 239000012280 lithium aluminium hydride Substances 0.000 description 1
- -1 lithium aluminum hydride Chemical compound 0.000 description 1
- 229910052943 magnesium sulfate Inorganic materials 0.000 description 1
- 235000019341 magnesium sulphate Nutrition 0.000 description 1
- 238000005259 measurement Methods 0.000 description 1
- 238000012856 packing Methods 0.000 description 1
- 238000002360 preparation method Methods 0.000 description 1
- 239000000126 substance Substances 0.000 description 1
- 238000003786 synthesis reaction Methods 0.000 description 1
Landscapes
- Preparation Of Compounds By Using Micro-Organisms (AREA)
Description
Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku jest sposób rozdzielania racemicznego 5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu na enancjomerycznie wzbogacone S-(+)-5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-ol i R-(-)-5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-ol o wzorach odpowiednio 1 i 2 przedstawionych na rysunku.
Związki te mogą znaleźć zastosowanie jako substancje wyjściowe w syntezie związków biologicznie aktywnych, w tym również zapachowych.
W dostę pnej literaturze nie znaleziono doniesień o otrzymywaniu enancjomerycznie wzbogaconych S-(+)-5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu i R-(-)-5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu.
Istota wynalazku polega na tym, że po estryfikacji znanego racemicznego 5.5-dimetylocykloheks-2-en-1-ol z octanem winylu, w obecności lipazy Amano PS jako biokatalizatora, uzyskuje się mieszaninę izomerycznych alkoholi, którą poddaje się ponownej estryfikacji w tych samych warunkach, otrzymując po rozdzieleniu mieszaninę alkoholi. Czysty S-(+)-5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-ol otrzymuje się po trzeciej estryfikacji w tych samych warunkach. Natomiast izomer R-(-)-5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu z 98% nadmiarem enancjomerycznym otrzymuje się w wyniku enzymatycznej hydrolizy mieszaniny izomerycznych octanów S-(+)-5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu i R-(-)-5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu otrzymanych w dwóch pierwszych reakcjach enzymatycznej estryfikacji katalizowanej lipazą Amano PS w buforze fosforanowym.
Korzystne jest, gdy reakcje estryfikacji racemicznego 5,5-dimetylocykloheksen-1-olu wykonuje się z dodatkiem heksanu.
Zasadniczą zaletą wynalazku jest otrzymanie enancjomerycznie wzbogaconych (nadmiar enancjomeryczny powyżej 98%) 5,5-dimetylocykloheksen-1-oli w łagodnych warunkach i bez stosowania skomplikowanych i drogich odczynników chemicznych.
Przedmiot wynalazku jest bliżej objaśniony w przykładzie wykonania:
P r z y k ł a d
Do mieszaniny heksanu (2,0 cm3) i octanu winylu (10,0 cm3, 108,4 mmola) dodaje się racemiczny 5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-ol (8,10 g: 64,2 mmola). Całość intensywnie miesza się z 2,40 g lipazy Amano PS (lipaza z Burkholderia cepacia) na mieszadle magnetycznym w temperaturze pokojowej. Po 12 dniach mieszaninę reakcyjną sączy się przez celit i odparowuje rozpuszczalnik. Pozostałość rozdziela się stosując chromatografię kolumnową (żel krzemionkowy, heksan-aceton, 9:1). Otrzymuje się w ten sposób 6,11 g mieszaniny izomerów 5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-oli o składzie według analizy chromatografii gazowej (kolumna z wypełnieniem chiralnym CP Chirasil-DEX) 57% izomeru S-(+) i 43% izomeru R-(-) oraz 1,66 g octanów 5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu o składzie ustalonym na podstawie analizy GC 94% izomeru R-(-) i 6% izomeru S-(+). Otrzymane w pierwszej reakcji enzymatycznej cykloheskenole (6,11 g; 48,4 mmola) poddaje się ponownej estryfikacji z octanem winylu (7,5 cm3; 81,3 mmola) w heksanie (2,0 cm3) i w obecności 0,97 g lipazy Amano PS. Po 6 dniach mieszaninę reakcyjną sączy się przez celit, odparowuje rozpuszczalnik i rozdziela przy użyciu chromatografii kolumnowej (żel krzemionkowy, heksan-aceton, 9:1). Otrzymuje się w ten sposób 4,87 g mieszaniny izomerycznych alkoholi o składzie: 70% izomeru S-(+) i 30% izomeru R-(-) oraz octany (0,93 g) o składzie: 91% izomeru R-(-) oraz 9% izomeru S-(+).
Nieprzereagowane w poprzedniej reakcji estryfikacji alkohole (4,87 g; 38,6 mmola) poddaje się ponownej estryfikacji z octanem winylu (6,0 cm3; 65,1 mmola) w heksanie (2 cm3) i w obecności 0,60 g lipazy Amano PS. Po 6 dniach mieszaninę reakcyjną przesącza się przez celit, odparowuje rozpuszczalnik i rozdziela za pomocą chromatografii kolumnowej (żel krzemionkowy, heksan-aceton, 9:1). Otrzymuje się w ten sposób 2,82 g mieszaniny izomerycznych alkoholi o składzie: 99% izomeru S-(+) i 1% izomeru R-(-) oraz octany (1,52 g) o składzie: 72% izomeru R-(-) oraz 28% izomeru S-(+).
Uzyskany S-(+)-5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-ol, o nadmiarze enancjomerycznym 98%, charakteryzuje się skręcalnością właściwą: [α]8 = +59,1 (c = 0,59; CHCl3).
Mieszaninę izomerycznych octanów 5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu (2,59 g; 20,5 mmola) otrzymanych z dwóch pierwszych enzymatycznych reakcji estryfikacji poddaje się enzymatycznej hydrolizie w buforze fosforanowym o pH ~ 7,0 (50 cm3) w obecności 0,5 g lipazy Amano PS. Po 6 dniach mieszaninę reakcyjną ekstrahuje się eterem dietylowym i roztwór eterowy suszy się bezwodnym MgSO4. Następnie odparowuje się rozpuszczalnik i pozostałość rozdziela stosując chromatografię kolumnową (żel krzemionkowy, heksan-aceton, 9:1). Otrzymuje się w ten sposób 1,12 g mieszaniny alkoholi o składzie: 99% izomeru R-(-) i 1% izomeru S-(+) oraz 1,07 g octanów o składzie: 85% izomeru R-(-) i 15% izomeru S-(+).
PL 212 824 B1
Uzyskany w ten sposób R-(-)-5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-ol o nadmiarze enancjomerycznym 98% charakteryzuje się następującą skręcalnością właściwą:
[a]D8 = -59,8 (c = 0,62; CHCl3).
Całkowita wydajność, przeliczona w stosunku do 8,10 g wyjściowego racemicznego alkoholu wynosi 35% izomeru S-(+)-5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu i 14% izomeru R-(-)-5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu.
W wyniku reakcji Claisena przekształcono enancjomerycznie wzbogacony S-(+)-5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu w ester etylowy kwasu S-(-)-(5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-ylo)octowego, który redukowano glinowodorkiem litu w bezwodnym eterze do alkoholu. Konfigurację centrów chiralnych S-(+)-5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu ustalono na podstawie pomiarów krystalograficznych estru otrzymanego z S-(-)-2-(5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-ylo)etanolu i kwasu (S)-migdałowego.
Claims (2)
1. Sposób rozdziału racemicznego 5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu na optycznie czynne alkohole przedstawione na rysunku (wzór 1, wzór 2), znamiennym tym, że po estryfikacji znanego racemicznego 5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-ol z octanem winylu, w obecności lipazy Amano PS jako biokatalizatora, uzyskuje się mieszaninę izomerycznych alkoholi, którą poddaje się ponownej estryfikacji w tych samych warunkach, otrzymując po rozdzieleniu mieszaninę alkoholi, a czysty S-(+)-5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-ol uzyskuje się po trzeciej estryfikacji w tych samych warunkach, zaś izomer R-(-)-5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu z otrzymuje się w wyniku enzymatycznej hydrolizy mieszaniny izomerycznych octanów S-(+)-5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu i R-(-)-5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu otrzymanych w dwóch pierwszych reakcjach enzymatycznej estryfikacji katalizowanej lipazą Amano PS w buforze fosforanowym.
2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że estryfikację racemicznego 5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu prowadzi się w octanie winylu z dodatkiem heksanu.
Priority Applications (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL388268A PL212824B1 (pl) | 2009-06-15 | 2009-06-15 | Sposób rozdziału racemicznego 5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu na optycznie czynne alkohole |
Applications Claiming Priority (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL388268A PL212824B1 (pl) | 2009-06-15 | 2009-06-15 | Sposób rozdziału racemicznego 5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu na optycznie czynne alkohole |
Publications (2)
| Publication Number | Publication Date |
|---|---|
| PL388268A1 PL388268A1 (pl) | 2009-12-07 |
| PL212824B1 true PL212824B1 (pl) | 2012-11-30 |
Family
ID=42988707
Family Applications (1)
| Application Number | Title | Priority Date | Filing Date |
|---|---|---|---|
| PL388268A PL212824B1 (pl) | 2009-06-15 | 2009-06-15 | Sposób rozdziału racemicznego 5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu na optycznie czynne alkohole |
Country Status (1)
| Country | Link |
|---|---|
| PL (1) | PL212824B1 (pl) |
-
2009
- 2009-06-15 PL PL388268A patent/PL212824B1/pl not_active IP Right Cessation
Also Published As
| Publication number | Publication date |
|---|---|
| PL388268A1 (pl) | 2009-12-07 |
Similar Documents
| Publication | Publication Date | Title |
|---|---|---|
| Sonnet | Kinetic resolutions of aliphatic alcohols with a fungal lipase from Mucor miehei | |
| Kolodiazhna et al. | Enzymatic preparation of (1S, 2R)-and (1R, 2S)-stereoisomers of 2-halocycloalkanols | |
| JP4015450B2 (ja) | 光学活性アルコールの製造方法 | |
| Zhang et al. | Enzymatic synthesis of optically active trifluoromethylated 1-and 2-hydroxyalkanephosphonates | |
| Solymár et al. | Lipase-catalysed kinetic resolution in organic solvents: an approach to enantiopure α-methyl-β-alanine esters | |
| Hudlicky et al. | Yeast-mediated Resolution of. beta.-keto Esters of Prochiral Alcohols | |
| JPH0576388A (ja) | パントラクトンの酵素ラセミ分割方法 | |
| CN104830944A (zh) | 一种酯酶拆分(±)-扁桃酸甲酯的方法 | |
| PL212824B1 (pl) | Sposób rozdziału racemicznego 5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-olu na optycznie czynne alkohole | |
| Guanti et al. | Lipase mediated preparation of differently protected homochiral 2-aryl-2-fluoro-1, 3-propanediols | |
| Tanyeli et al. | Enzyme catalyzed reverse enantiomeric separation of methyl (±)-3-cyclohexene-1-carboxylate | |
| Atuu et al. | Kinetic resolution of tropic acid ethyl ester and its derivatives by lipase PS | |
| Itoh et al. | Synthesis of optically active gem-difluorocyclopropanes through a chemo-enzymatic reaction strategy | |
| Boaz | Enzymatic desymmetrization of cis-1, 3-cyclohexanedicarboxylic acid diesters | |
| Sharma et al. | Enantio-reversal in Candida rugosa lipase-catalyzed esterification of 3-hydroxybutyric acid | |
| JPH02219598A (ja) | 光学活性化合物及びその製造法 | |
| KR100832749B1 (ko) | 광학활성 α-플루오로메틸 프로파길 알콜 유도체의제조방법 | |
| Petursson et al. | Mono-etherification of racemic propane-1, 2-diol by a tin (II) bromide catalyzed reaction with diazofluorene and a study of the Pseudomonas cepacia lipase catalyzed acetylation of the mono-ethers | |
| Lin et al. | Comparison of the chiral recognition of prochiral substrates in the acetylation reaction by a novel lipase (CSL) from the yeast, Cryptococcus spp. S-2 with immobilized PPL: Enzyme-catalyzed desymmetrization and asymmetrization of prochiral 2-substituted 1, 3-propanediols by CSL and immobilized PPL | |
| PL213089B1 (pl) | Sposób rozdziału racemicznego 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-olu na optycznie czynne alkohole | |
| WO2013129486A1 (ja) | グリセリンカーボネートアクリレート化合物の製造方法 | |
| Arai et al. | Enantioselective preparation of asymmetrically protected 2-propanoyl-1, 3-propanediol derivatives: toward the total synthesis of Kazusamycin A | |
| Lange et al. | Enzyme assisted syntheses of chiral building blocks for isosters of diglycerides, phospholipids and PAF | |
| Gu et al. | Enzymatic resolution of diols derived from p-benzoquinones | |
| PL212823B1 (pl) | Sposób rozdziału racemicznego 4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-olu na optycznie czynne alkohole |
Legal Events
| Date | Code | Title | Description |
|---|---|---|---|
| LICE | Declarations of willingness to grant licence |
Effective date: 20120720 |
|
| LAPS | Decisions on the lapse of the protection rights |
Effective date: 20120615 |