PL211950B1 - Jednokierunkowe sprzęgło wzdłużne - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest jednokierunkowe sprzęgło wzdłużne, stosowane do połączenia tłoczyska siłownika dwustronnego działania z tłoczyskiem pompy tłokowej jednostronnego działania w układach pompowych wykorzystywanych do przetłaczania na duże wysokości, materiałów płynnych i półpłynnych takich jak zaprawy betonowe, tynkarskie, mocno zanieczyszczoną wodę itp.

Z polskiego opisu patentowego nr 175 914 znane jest sprzęgło jednokierunkowe, zwłaszcza do napędu obrotowych podgrzewaczy powietrza, które służy do przenoszenia napędu tylko w jednym kierunku, kompensuje skutki błędów współosiowości między elementem napędowym i napędzanym oraz łagodzi uderzenia przy rozruchu bezpośrednim. Sprzęgło utworzone jest z rolki dwukołnierzowej, w której między kołnierzami za pośrednictwem tulejek gumowych i sworzni osadzone są zapadki współpracujące na powierzchniach z bębnem zębatym. Zapadki dociskane są dodatkowo do zębatki bębna sprężynami lub taśmami sprężystymi. Między kołnierzami i średnicą wierzchołków zębów bębna zachowany jest luz.

Sprzęgło jednokierunkowo przeciążeniowe, toczne znane jest z polskiego opisu patentowego nr 175 915. Sprzęgło to ma w każdym z rozstawionych obwodowo, otworów przelotowych piasty popychacz, włożony między kulkę zabierakową, a pierścień. Kulki zabierakowe dociskane są do gniazd tarczy centralną sprężyną, opartą o nakrętkę regulacyjną. Na powierzchni sprzęgłowej piasty od każdego otworu przelotowego wykonane są jednostronne wnęki, usytuowane obwodowo, których poprzeczny przekrój odpowiada obrysowi kulki zabierakowej w położeniu przylegania do gniazda tarczy. Przy jednym kierunku obrotów sprzęgło pracuje jako przeciążeniowe, a przy przeciwnym, jako sztywne.

Sprzęgło jednokierunkowe znane jest z polskiego zgłoszenia patentowego nr 354 733. Sprzęgło to posiada człon napędowy i człon napędzany, osadzone obrotowo na wspólnej osi oraz zabieraki. Człon napędowy ma tarczę z gniazdami, w których są osadzone obrotowo czopy zabieraków. Człon napędzany posiada obejmę otaczającą koncentrycznie tarczę wyposażoną w klinowy rowek, w którym znajdują się końcówki zabieraków, usytuowane ukośnie do płaszczyzny środkowej. Końcówki zabieraków mają na bocznych powierzchniach skosy, będące odwzorowaniem bocznych fragmentów powierzchni rowka klinowego w miejscu styku tych końcówek z rowkiem. Skosy nadają końcówkom zabieraków klinowate kształty, ściśle dopasowane do rowka klinowego, zaś zabieraki są utrzymywane w cią g ł ym kontakcie z rowkiem za pomocą sprężyn.

Z polskiego wzoru uż ytkowego nr 56 980 znane jest sprzę g ł o jednokierunkowe zestawione z członu napędzającego i członu napędzanego, zapadek połączonych z jednym z członów sprzę gła, sprężyny dociskowej oraz mechanizmu przełączającego kierunek napędu gdzie człon napędzający stanowi obudowa sprzęgła w postaci tarczy z jednostronnym kołnierzem, na którego wewnętrznej powierzchni usytuowane są wręby zapadkowe, zaś członem napędzanym jest bęben zapadkowy zastawiony z dwóch równoległych tarcz o wspólnej tulei osadzony wewnątrz obudowy sprzęgła na wspólnym z nią wałku, przy czym pomiędzy tarczami bębna zapadkowego osadzone są wahliwie na sworzniach zapadki, sprężyna dociskowa oraz przełącznik zapadek.

Z polskiego zgłoszenia wzoru użytkowego nr 110801 znane jest sprzęgło samochodowe jednokierunkowe, które ma tarczę nośną z zamocowanymi na jej obwodzie okładzinami ciernymi oraz moduł jednokierunkowego przeniesienia napędu. Moduł składa się z pierścienia osadczego, zamkniętego obustronnie pokrywami, zabieraka z trzema zębami umieszczonego w tym pierścieniu, trzech wałków zaciskowo-tocznych umieszczonych w szczelinach oraz trzech śrubowych sprężyn i trzech nieodkształcalnych kulek umieszczonych w nieprzelotowych otworach wydrążonych od czoła w zębach zabieraka. W geometrycznym środku zabieraka znajduje się tuleja z wielowpustowym gniazdem.

Znane i stosowane sprzęgło wzdłużne składa się z tulei, która na jednym tłoczysku osadzona jest swobodnie i zabezpieczona przed przesuwaniem pierścieniem osadczym sprężynującym a na drugie tłoczysko jest nakręcana tak długo aż czoła tłoczysk oprą się o siebie tworząc sztywne połączenie obu tłoczysk. Takie sprzęgło wymaga bardzo precyzyjnego montażu siłownika i pompy względem siebie i względem sztywnej podstawy. Wszystkie odchyłki montażowe powodują powstawanie znacznych naprężeń montażowych będących przyczyną szybkiego zużywania się zarówno pompy jak i sił ownika hydraulicznego.

Sprzęgło znane z opisu patentowego USA nr US4120596 posiada czynny element sprzęgany połączony jest z biernym elementem sprzęganym równoległymi połączeniami, przy czym w ruchu roboczym czynny element sprzęgany połączony jest grzybkiem z biernym elementem sprzęganym,

PL 211 950 B1 a w ruchu jałowym czynny element sprzęgany połączony jest przez zestaw tulei zawierających co najmniej talerzową, z biernym elementem sprzęganym. Ponadto czynny element sprzęgany połączony z grzybkiem i z biernym elementem sprzęganym, obudowane są bez luzów i przylegającymi do nich ściśle tulejami.

Istota jednokierunkowego sprzęgła wzdłużnego, według wynalazku, polega na tym, że czynny element sprzęgany, grzybek i bierny element sprzęgany osadzone są luźno w zestawie tulei, przy czym zestaw tulei ma trzy tuleje osadzone symetrycznie wzdłuż wspólnej osi, z których tuleja jest osadzona wewnątrz gwintowanej zewnętrznie tulei połączonej z gwintowaną wewnętrznie tuleją, ponadto na czynnym elemencie sprzęganym osadzona jest obrotowo-przesuwnie tuleja, której przesuw w kierunku grzybka jest ograniczony sprężynującym pierścieniem osadczym.

Korzystnie, pomiędzy tuleją i gwintowaną zewnętrznie tuleją jest osadzona sprężyna.

Zaletą wynalazku jest możliwość jednokierunkowego przenoszenia dużych sił wzdłużnych będących siłami roboczymi i niewrażliwość na odchyłki montażowe i odkształcenia podstawy, na której montowane są elementy sprzęgane. Ponadto nowe jednokierunkowe sprzęgło wzdłużne ma oba elementy sprzęgane połączone za pomocą grzybka umożliwiającego pięć prostych ruchów względnych pomiędzy elementami sprzęganymi oraz zestawem tulei zawierających sprężynę.

Przedmiot wynalazku w przykładzie realizacji jest uwidoczniony na rysunku, który przedstawia schemat jednokierunkowego sprzęgła wzdłużnego.

Jednokierunkowe sprzęgło wzdłużne ma grzybek 1, którego jeden koniec wykonany w kształcie czaszy kulistej współpracuje z kulistym zakończeniem czynnego elementu sprzęganego 2, a drugi koniec zakończony płaszczyzną współpracuje z płasko zakończonym biernym elementem sprzęganym 3. Na czynnym elemencie sprzęganym 2 jest osadzona obrotowo-przesuwnie tuleja 4, której przesuw w kierunku grzybka 1 ograniczony jest sprężynującym pierścieniem osadczym 5. Tuleja 4 poprzez sprężynę 6 połączona jest z gwintowaną zewnętrznie tuleją 7, która poprzez połączenie gwintowe połączona jest na sztywno z gwintowaną wewnętrznie tuleją 8. Gwintowana wewnętrznie tuleja 8 osadzona jest obrotowo-przesuwnie na biernym elemencie sprzęganym 3 a jej przesuw w kierunku grzybka 1 ograniczony jest sprężynującym pierścieniem osadczym 9. Tak zbudowane jednokierunkowe sprzęgło wzdłużne umożliwia w ruchu roboczym przenoszenie znacznych wzdłużnych sił ściskających dzięki połączeniu czynnego elementu sprzęganego 2 poprzez grzybek 1 z biernym elementem sprzęganym 3 oraz znacznie mniejszych sił wzdłużnych rozciągających w ruchu jałowym poprzez sprężynujący pierścień osadczy 5, tuleję 4, sprężynę 6, gwintowaną zewnętrznie tuleję 7 połączoną na sztywno z gwintowaną wewnętrznie tuleją 8 oraz sprężynujący pierścień osadczy 9.

Claims (3)

1. Jednokierunkowe sprzęgło wzdłużne posiadające czynny element sprzęgany połączony jest z biernym elementem sprzęganym równoległymi połączeniami, przy czym w ruchu roboczym czynny element sprzęgany połączony jest grzybkiem z biernym elementem sprzęganym, a w ruchu jałowym czynny element sprzęgany połączony jest przez zestaw tulei zawierających sprężynę, z biernym elementem sprzęganym, znamienne tym, że czynny element sprzęgany (2), grzybek (1) i bierny element sprzęgany (3) osadzone są luźno w zestawie tulei (4, 7, 8), przy czym zestaw tulei (4, 7, 8) ma trzy tuleje osadzone symetrycznie wzdłuż wspólnej osi, z których tuleja (4) jest osadzona wewnątrz gwintowanej zewnętrznie tulei (7) połączonej z gwintowaną wewnętrznie tuleją (8), ponadto na czynnym elemencie sprzęganym (2) osadzona jest obrotowo-przesuwnie tuleja (4), której przesuw w kierunku grzybka (1) jest ograniczony sprężynującym pierścieniem osadczym (5).

2. Sprzęgło, według zastrz.

3, znamienne tym, że pomiędzy tuleją (4) i gwintowaną zewnętrznie tuleją (7) jest osadzona sprężyna (6).