PL20925B1 - Sposób wytwarzania powlok fosforanowych na zelazie lub stali. - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy sposobu wytwarza¬ nia powlok fosforanowych, zwlaszcza na zelazie lub stali, jako warstwy podklado¬ wej do farby, która pokrywa sie metal.Wytwarzanie powlok fosforanowych na zelazie oraz stali zapomoca rozcienczonej kapieli fosforanowej jest znane od wielu lat. Dopiero stosunkowo niedawno odkry¬ to, ze tego rodzaju powloki mozna uzyskac znacznie szybciej, jezeli do takiej kapieli dodac azotanu sodu lub podobnego srodka* W przypadku, gdy powlekanie waaistwa fo¬ sforanowa wykonywa sie przez zanurzenie w kapieli przedmiotów, majacych byc po¬ wleczonemu, ciagle dodawanie azotanu so¬ du steza jednak czesto zbyt silnie zawarty w kapieli sód, wskutek czego zawartosc w kapieli fosforanu zelaza lub fosforanu man¬ ganu na tyle sie zmniejsza, ze kapiel staje sie bezskuteczna. Z tej przyczyny, stosow¬ nie do wynalazku, dodaje sie do kapieli ta^ kiego azotanu, który albo przechodni do powloki, albo wiaze sie z czesciami sklado- wemi rotzczynu, wytwarzajac nierozpu¬ szczalny zwiazek, i wskutek tego moze byc wytracony, albo tez ulatnia sie i w ten spo¬ sób moze byc wydalony z kapieli, a wiec takiego azotanu, za po^redniotwem któregonie doatawaiby sie do kapieli zaden sklad¬ nik, Któryby te kapiel stezal w sposób Szkodliwy. W zwiazku z tein mozna utrzy¬ mywac w kapieli wysoka zawartosc man¬ ganu, co jest bardzo pozadane, gdyz fo¬ sforan manganu stanowi bardzo korzystna powloke metali.Ponizej opisane jest dla przykladu przygotowanie oraz uzupelnienie kapieli, jiak równiez niektóre zasady, na których o- pieraja sie przerózne mozliwe odmiany wy¬ konania sipoisobu wedlug wynalazku.Saletra sodowa jest latwo dostepna i nadaje sie ona do wspólnego z fosforana¬ mi dodawania do kapieli. Stosunek iloscio¬ wy pomiedzy saletra sodowa i zmieszane- mi z nia fosforanami, rozpuszczonemi w wodzie, moze byc rózny. Naprzyklad oka¬ zala sie korzystna mieszanina 50 kg saletry sodowej i okplo 52 kg fosforanu manganu, chociaz stosunek saletry sodowej do fosfo- rainu moze byc zmieniany w granicach bar¬ dzo szerokich. Do mieszanki tej mozna do¬ dac okolo 19 g weglanu miedzi. Mniej wie¬ cej z 16 dio 23 kg tej mieszanki, rozpuszczo¬ nej w okolo 400 1 wody, uzyskuje sie ka¬ piel, która na zanurzonych w niej przed¬ miotach szybko wytwarza równomierna po¬ wloke. Jakkolwiek obecnosc miedzi nie jest konieczna, dodawanie jednak do ka¬ pieli nieznacznej ilosci miedzi przyspiesza tworzenie sie powidoki. Szczególnie uwy¬ datnia sie to na przedmiotach, na których % jakiegokolwiek powodu powloka taka tworzy sie z trudnoscia.Po przygotowaniu w ten sposób kapieli mozna ja uzupelnic przez dodanie do niej fosforanu manganu, który moze zawierac miedz, oraz azotanu manganu. Mozna stoso¬ wac np. dodatek 100 gr weglanu miedzi wraz z 45 g fosforanu manganu. Mozna równiez dodawac mniejsze lub wieksze ilo¬ sci miedzi, nalezy jednak miec na uwadze, ze. zbyt wielka zawartosc miedzi wywoluje niepozadane wlasciwosci w powloce. Nie nalezy mieszac azotanu manganu z fosfora¬ nem manganu zawczasu przed dodaniem do kapieli, gdyz nastapilaby miedzy azotanem i fosforanem reakcja, przez co skutecznosc tej miesizaniny zostalaby znacznie obni¬ zona.Azotan manganu pochlania z latwoscia wilgoc z powietrza i z tego powodu trudno jest poslugiwac sie nim. Jesli dodac do azo¬ tanu manganu zwyklego fosforanu manga¬ nu lub drugorzedowego fosforanu manganu, trudnosci te znacznie sie zmniejszaja, a równoczesnie zwieksza sie w kapieli zawar¬ tosc manganu, przyczeni jednak nie zosta¬ ja wprowadzone do kapieli niepozadane czesci skladowe. Pomiedzy zwyklym lub drugorzedowym fosforanem manganu i iazo- tanem manganu nie nastepuje zadna reak¬ cja niepozadana.Zwyklego lub drugorzedowego fosforanu manganu mozna dodawac do azotanu w sze¬ rokich granicach stosunków ilosciowych, okazalo sie jednak, ze dobrze jest stosowac dwie czesci fosforanu w stosunku do trzech czesci azotanu. Jesli sie miesza w tym sto¬ sunku fosforan z azotanem, to ta sproszko¬ wana mieszanka jest trwala i mozna ja la¬ two przewozic oraz uzywac bez trudnosci.Jesli utworzy sie kapiel z tej mieszanki i zwyklego fosforanu manganu w stosunku 1 : 1, to skutecznosc jej dzialania jest cal¬ kowicie zadowalajaca. Zwykle dodaje sie wraz z fosforanem nieco soli miedzi.Jesli przygotowac kapiel z zastosowa¬ niem zwyklego fosforanu manganu oraz azo¬ tanu manganu bez uzycia saletry sodowej i uzupelnic te kapiel temi samemi solami, to daje ona poczatkowo coprawda zadowala¬ jace wyniki przez czas dluzszy, pogarsza sie jednak stopniowo pod wzgledem skutecz¬ nosci tak, ze wkoncu wyniki sa niedosta¬ teczne, pomimo, ze wade te mozna ograni¬ czyc przez obecnosc w kapieli soli miedzi.Jesli, z drugiej strony, kapiel przygotowu¬ je sie z zastosowaniem mieszanki z saletry — 2 —sodowej oraz zwyklego fosforanu manganu i uzupelnia sie ja ta sama mieszanka, to skutecznosc dzialania kapieli jest po¬ czatkowo coprawda zadowalajaca i po¬ zostaje taka przez- dluzszy czas, jed¬ nak zawartosc sodu zwieksza sie stop¬ niowo coraz bardziej, a ilosc obecnych fosforanów manganu^ oraz zelaza zmniej¬ sza l sie tak dalece, ze wkoncu kapiel staje sie bezskuteczna- Jesli kapiel przygo¬ towac z mieszanki ze zwyklego fosforanu manganu oraz saletry sodowej, ale uzupel¬ nic ja fosforanem manganu i azotanem manganu, to otrzymuje sie ciaglosc sku¬ tecznosci kapieli.We wszystkich tych przypadkach obec¬ nosc soli miedzi zwieksza skutecznosc dzia¬ lania kapieli.Jesli postepuje sie w sposób opisany, to fosforany zelaza oraz manganu nie zo¬ staja zastapione niekorzystnie fosforanem sodu, tak samo nie powieksza sie ich ilosc w rozmiarach niepozadanych w stosunku do innych czesci skladowych kapieli, uzy¬ skuje sie natomiast dobra równowage roz¬ tworu, który wytwarza bardzo szybko bo¬ gata w fosforan manganu powloke, do któ¬ rej bardzo dobrze przylega farba.Do uzupelnienia kapieli stosuje sie z wymienionych powyzej powodów najlepiej azotan manganu, mozna jednak równiez w pewnych granicach dodawac azotanów innych metali, np. magnezu, wapnia, baru, strontu, cynku, kadmu lub zelaza, które, jako fosforany, przechodza do powloki. Po¬ nadto mozna równiez stosowac azotany ta¬ kich pierwiastków, jak chrom, aluminjum, tor lub cer, które w roztworze fosforanu tworza nierozpuszczalny osad, wzglednie tez azotan taki, jak np. azotan baru, który sie ulatnia. W zadnym z tych przypadków nie nastepuje nagromadzenie sie jakiego* kolwiek skladnika, któryby na kapiel od¬ dzialywal ujemnie.Oczywiscie mozna stosowac rózne od¬ miany opisanego powyzej sposobu, nie wy¬ kraczajac przez to poza granice wynalaz¬ ku. PL

Claims (10)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania powlok fosfo¬ ranowych na zelazie lub stali, znamienny tern, ze roztwór, w który zanurza sie po¬ wlekane przedmioty, wytwarza sie z kwa¬ snych fosforanów oraz azotanu potasowco- wego, stezenie zas roztworu utrzymuje sie nastepnie przez dodawanie kwasnych fo¬ sforanów i takich azotanów, których rodni¬ ki nie pozostaja w roztworze wzglednie za posrednictwem których nie dostaje sie do kapieli zaden skladnik, któryby wywoly¬ wal szkodliwe stezenie kapieli.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze jako pózniej dodawane azota¬ ny stosuje sie azotany pierwiastków, któ¬ re przechodza do majacej byc utworzona powloki, jako zasady fosforanów, najle¬ piej pierwiastków grupy, do której naleza magnez, wapn, bar, mangan, cynk, kadm oraz zelazo.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze jako pózniej dodawane azotany stosuje sie azotany pierwiastków, które sie pózniej ulatniaja i W ten sposób z roztwo¬ ru znikaja, najlepiej azotan baru.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze jako pózniej dodawane azotany stosuje sie azotany pierwiastków, które z czesciami skladowemi roztworu tworza nie¬ rozpuszczalne zwiazki, najlepiej azotany pierwiastków grupy, do której naleza chrom, glin, tor oraz cer.
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 1 — 4, zna¬ mienny tern, ze do roztworu dodaje sie rozpuszczalnego w wodzie skladnika, za¬ wierajacego miedz.
6. 6. Sposób wedlug zastrz. 1 — 5, zna¬ mienny tern, ze jako azotan dopelniajacy stosuje sie azotan manganu. — 3 —
7. 7. Sposób wedlug zastrz. 6, znamien¬ ny tern, ze jako metal potasowcowy do wy¬ twarzania kapieli stosuje sie sód.
8. 8. Sposób wedlug zastrz* 6, znamien¬ ny tern, ze jako kwasny fosforan stosuje sie zwykly fosforan manganu.
9. 9. Sposób wedlug zasitrz, 8, znamien¬ ny temf ze zwykly fosforan manganu jest dodawany w stanie sprosizkowanym, azo¬ tan zas manganu w mieszaninie z fosfora¬ nem manganu, nieco mniej kwasnym od zwy¬ klego (pierwszorzedowego) fosforanu man¬ ganu.
10. 10. Sposób wedlug zastrz. 9f znamien¬ ny tern, ze oba sproszkowane skladniki, sluzace do uzupelniania kapieli, stosuje sie w mniej wiecej równych ilosciach. Metal Finishing Research Corporation. Zastepca: Inz. J. Wyganowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL