Ksztaltki rurowe stawiaja zwykle znacz¬ nie wiekszy opór przeplywowi wszelkich czynników roboczych niz rury proste, wsku¬ tek czego zachodzi w nich dosc znaczna strata energji. Proponowano juz wiele od¬ mian ksztaltek, którym nadawano w celu zmniejszenia tej niedogodnosci badz spe¬ cjalne ksztalty wewnetrzne, badz tez spe¬ cjalne ksztalty zewnetrzne. Dotychczas pro¬ ponowane uksztaltowanie polegalo zasad¬ niczo na rozszerzeniu przekroju poprzecz¬ nego ksztaltki w celu zmniejszenia szybko¬ sci strumienia, a wiec i oporu. Takie roz¬ wiazanie nie daje wiekszych korzysci, po¬ niewaz powoduje tworzenie sie wirów.Proponowano równiez ksztaltki, których przekrój poprzeczny zmniejsza sie stopnio¬ wo w miare coraz wiekszego odchylania sie kierunku strumienia czynnika roboczego od kierunku pierwotnego, a nastepnie, poczy¬ najac od srodka ksztaltki, zwieksza sie stop¬ niowo zpowrotem ku wylotowi ksztaltki.Rozwiazanie takie mialo na celu unikniecie wewnatrz ksztaltki przestrzeni, w której moglyby powstawac niedopreznosci i wiry.Uksztaltowanie takie jest jednak niedogod¬ ne z powodu znacznego dlawienia, a wiec i spadku cisnienia czynnika przeplywajacego, i okazalo sie niepraktyczne.Stosownie do wynalazku okragly prze¬ krój konców ksztaltki przechodzi w sposób ciagly w przekrój o tej samej powierzchni, lecz o splaszczonym ksztalcie nerkowatym, przyczem dluzsza os tego przekroju jestprostopadla dcjplsszcftyzaiy< przechodzacej przez dluzsza os ksztaltki, wskutek czego srodkowe strugi strumienia, plynacego przez ksztaltke, maja ksztalt luków/najle¬ piej kolowych, zwróconych wklesloscia ku srodkowi krzywizny ksztaltki, W ten spo¬ sób osiaga sie poniekad wyrównanie dlugo¬ sci poszczególnych strug strumienia, plyna¬ cego calym przekrojem ksztaltki, a ruch wzgledny tych strug zostaje zmniejszony da minimum. Tern samem zapobiega sie po¬ wstawaniu wirów* i^maiejsza sie opór.Wyrównanie powyzsze, osiagane dzieki nadaniu wzmiankowanemu przekrojowi po¬ przecznemu nerkowa tego ksztaltu, jest o wiele wieksze, niz w razie nadania przekro¬ jowi temu ksztaltu owalnego.Wynalazek niniejszy moze znalezc za¬ stosowanie ilietylko w zwyczajnych ksztalt¬ kach rurowych i kanalach, lecz równiez w kanalach turbinowych, oraz posiada duze znaczenie w budowie zaworów, w których kanalom doprowadzajacym i odprowadza¬ jacym moga byc nadane przekroje poprzecz¬ ne o ksztalcie nerkowatym, jak w ksztaltce wedlug wynalazku. Jak wiadomo, w zwy¬ klych zaworach wrzecionowych, w których os wrzeciona zaworu jest prostopadla do osi przewodu, kierunek przeplywu strumie¬ nia czynnika roboczego ulega znacznym zmianom, co powoduje znaczna strate wsku¬ tek dlawienia tego przeplywu. , Strate te próbowano zmniejszyc rozmaitemi sposoba¬ mi, dotychczas jednak nie znaleziono zu¬ pelnie zadowalajacego rozwiazania. Z tych powodów czesto stosuje sie w ostatnich cza¬ sach tak zwane zawory z ukosnem gnia¬ zdem, w których wskutek nadania eliptycz¬ nego ksztaltu oslonie w okolicy gniazda za¬ woru mozna straty przeplywowe ograniczyc do minimum.Wynalazek niniejszy daje moznosc wy¬ datniejszego niz dotychczas zmniejszenia strat przeplywowych równiez w zwyklych zaworach wrzecionowych przez nadanie ka^ nalom zaworu opisanego wyzej ksztaltu.Ksztaltka wedlug wynalazku moze byc wykonywana w sposób dowolny, np. przez odlewanie. Na rysunku przedstawiono dwa przyklady wykonania wynalazku, przyczem fig. 1 przedstawia przekrój podluzny ksztaltki do przewodów o przekroju okra¬ glym, fig. 2 — przekrój wzdluz linji A — B na fig. 1, fig. 3 — przekrój wzdluz linji C — i? na fig. 1, fig. 4 — schemat zaworu wrze¬ cionowego w przekroju, fig. 5 — schema¬ tyczny widok .zgóry tegoz zaworu w prze¬ kroju, fig. 6 — fp-zeklój wzdluz linji 6 — 6 na fig.4, a fig. 7 — przekrój wzdluz linji 7 — 7 na fig.4. , Wedlug fig. 1 — 3 przekrój okragly kon¬ ców ksztaltki zmienia sie stopniowo w spo¬ sób ciagly na przekrój ksztaltu nerki w miejscu najwiekszego wygiecia ksztaltki tak, iz dluzsza os nerkowatego przekroju jest prostopadla do plaszczyzny, przeprowadzo¬ nej przez podluzna os ksztaltki. Wskutek tego srodkowe strugi strumienia znajduja sie na luku, zwróconym wklesloscia ku srod¬ kowi krzywizny ksztaltki; jest to luk kolo¬ wy X — X o srodku O. Lin je a i b obrysia nerkowatego przekroju sa w niniejszym przykladzie wykonane w postaci luków ko¬ lowych o srodku 0 tak, iz sa wspólsrodko- we. Powierzchnia nerkowatego przekroju jest równa w przyblizeniu powierzchni prze¬ kroju kolowego konców ksztaltki.Na fig. 4 — 7 przedstawiono przyklad zastosowania wynalazku w zaworze wrze¬ cionowym, przyczem przekrój zarówno ka¬ nalu d, jak i kanalu c jest wykonany, jak w ksztaltce wedlug wynalazku niniejszego. PL