W wielu ukladach przekazujacych ze wzmacniaczami, a zwlaszcza w ukladach, zawierajacych dlugie przewody, ze wzgle¬ du na mozliwosc istnienia zjawiska echa, przesluchu i t. d. zachodzi potrzeba dopa¬ sowania opornosci urzadzenia obciazajace¬ go do wewnetrznej opornosci lamp, przy- czem stosunek tych dwóch opornosci wi¬ nien byc w przyblizeniu 1:1. Innemi slowy opornosc obciazajaca Ra, wlaczona do ob¬ wodu anodowego wzmacniacza, winna byc w przyblizeniu równa wewnetrznej oporno¬ sci Ri lampy tego wzmacniacza. Przy zada¬ nej opornosci obciazajacej warunek ten nie zawsze moze byc spelniony zapomoca do¬ boru odpowiednich lamp, poniewaz, jesli chodzi o wybór lampy, wówczas rzecza miarodajna jest nietylko jej opornosc we¬ wnetrzna, lecz takze i inne jej dane, jak np. przechwyt i moc. Z drugiej strony nie za¬ wsze jest rzecza pozadana dostosowanie o- pornosci obciazajacej do opornosci danej lampy przy pomocy transformatora, a to nietylko z powodów ekonomicznych, lecz takze ze wzgledów technicznych. Tak np. ze wzgledu na dobre wyeliminowanie nie¬ pozadanych sprzezen i skazen nalezy uni¬ kac stosowania elementów laczacych o du¬ zych polach rozproszenia magnetycznego.Dalej nalezy uwzglednic to, ze calkowitespelnienie warunku dopasowania przyczy¬ niacie do powstawania znieksztalcen, a mianowicie dlatego, ze nie przy wszystkich czestotliwosciach uklad bedzie dopasowa¬ ny w jednakowym stopniu.Wedlug wynalazku do dopasowywania do siebie wspomnianych opornosci stosuje sie ujemne sprzezenie wsteczne, dobrane tak, aby w czasie pracy ukladu opornosc lampy byla równa zewnetrznej opornosci obciazajacej. Przy odpowiedniem dopaso¬ waniu przy 'pomocy ujemnego sprzezenia wstecznego mozna uzyskac linjo\ye zalez¬ nosci wzmocnienia, to jest dopasowanie nie bedzie powodowalo wtedy znieksztalcen.Poniewaz przechwyt danej lampy mozna uwazac za wielkosc stala, przeto przy zmniejszaniu sie stromosci charakterystyki ujemne sprzezenie wsteczne powoduje sa¬ moczynny wzrost wewnetrznej opornosci lampy.Z powyzszego wynika, ze wedlug wyna¬ lazku urzadzenie obciazajace jest przyla¬ czone do lampy bez pomocy transformato¬ ra, calkowite zas dopasowanie do siebie opornosci jest uskuteczniane przy pomocy odpowiednio dobranego ujemnego sprzeze¬ nia wstecznego. Jednakze, pozostajac w ra¬ mach wynalazku, nalezy odstapic od tej zasady w przypadku, gdy dana opornosc u- rzadzenia obciazajacego jest znacznie wiek¬ sza od wewnetrznej opornosci lampy. W tym bowiem przypadku ujemne sprzezenie wsteczne, niezbedne do dopasowania opor¬ nosci, byloby zbyt duze, a wiec spowodo¬ waloby nadmierne obnizenie sie wspólczyn¬ nika wzmocnienia lampy. W takim przy¬ padku zaleca sie zmniejszyc dana opornosc obciazajaca zapomoca transformatora tak, aby potrzebne ujemne sprzezenie wsteczne nie obnizylo wzmocnienia poza granice, o- kreslone wzgledami ekonomicznemu.Co zas tyczy sie wykonania sprzezenia wstecznego, to ma sie do wyboru najroz¬ maitsze znane uklady sprzezen. Równiez sprzezenie wsteczne moze byc wykonane w jednej lub w kilku lampach. Zazwyczaj sprzezenie to jest uskuteczniane przy po¬ mocy wspólnego opornika omowego, wla¬ czonego w obwód anodowy i siatkowy tej samej lampy. Takie polaczenie oprócz tego, ze jest bardzo proste i tanie, daje sie je¬ szcze latwo przystosowac do danej czesto¬ tliwosci.Wedlug wynalazku elementy sprzega¬ jace, a przedewszystkiem opornik cmowy, sa wbudowane w cokole lampy lub w ban¬ ce szklanej lampy wzmacniajacej. W ten sposób redukuje sie do minimum srodki la¬ czeniowe, potrzebne do zastapienia lampy wzmacniajacej bez ujemnego sprzezenia wstecznego lampa wedlug wynalazku.Z wielu wzgledów zaleca sie doprowa¬ dzic napiecie sprzezenia wstecznego do o- sobnej siatki kierujacej, gdyz w ten sposób mozna uzyskac galwaniczne oddzielenie ob¬ wodu sprzezenia wstecznego od obwodu siatkowego. W tym przypadku polaczenia, potrzebne do uskutecznienia sprzezenia wstecznego, moga byc wykonane wewnatrz lampy.Wskutek zwiekszenia sie wewnetrznej opornosci lampy zmniejsza sie, przy stalem napieciu na anodzie, moc lampy wzmacnia¬ jacej. Wobec tego uklad elektrod o wymia¬ rach, obliczonych na wieksza moc, nie be¬ dzie calkowicie wyzyskany. Z tego powodu w ukladzie polaczen wedlug wynalazku z ujemnem sprzezeniem wstecznem stosuje sie lampy o katodach, dostosowanych do zmniejszonej mocy, spowodowanej ujem¬ nem sprzezeniem wstecznem, czyli przy normalnych polaczeniach katody te okaza¬ lyby sie nieco za male. Ze wzgledu na zmniejszenie stromosci charakterystyki za¬ leca sie stosowanie lamp o duzej stromosci charakterystyki. Wogóle dane lamp powin¬ ny byc dobrane w ten sposób, aby po wpro¬ wadzeniu sprzezenia wstecznego dane te byly mniej wiecej takie same, jak dane od¬ powiednich lamp o tej samej mocy, lecz pracujacych bez ujemnego sprzezeniawstecznego. W ten sposób ulatwia sie wy¬ miane lamp, pracujacych ze sprzezeniem wstecznem i bez tego sprzezenia.Na obydwu figurach rysunku przedsta¬ wiono przyklady wykonania przedmiotu wynalafcku.Wedlug fig. 1 lampa wzmacniajaca V jest polaczona zapomoca transformatora EU ze zródlem napiecia wzmacnianego E.Obwód anodowy lampy wzmacniajacej jest nastepujacy: anoda, opornik obciazajacy Ra, opornik sprzezenia wstecznego R^, ba- terja anodowa Ba i katoda. Poniewaz opor¬ nik Rk jest wlaczony jednoczesnie w obwód siatkowy lampy wzmacniajacej w szereg z wtórnem uzwojeniem transformatora wej¬ sciowego, przeto uskutecznia ujemne sprze¬ zenie wsteczne. Siatka lampy wzmacniaja¬ cej, oddzielona kondensatorem C od napie¬ cia anodowego, otrzymuje z baterji Bg na¬ piecie poczatkowe pradu stalego za posred¬ nictwem siatkowego opornika upustowego Rg.Opornik obciazajacy Ra moze wyobra¬ zac opornosc dowolnego urzadzenia obcia¬ zajacego, ewentualnie opornik ten moze wyobrazac jakas opornosc przeniesiona.Opornik sprzegajacy Rk jest dobrany tak, aby w czasie pracy wewnetrzna opornosc lampy byla w przyblizeniu równa oporniko¬ wi obciazajacemu Ra.Na fig. 2 jest uwidoczniony uklad zasad¬ niczo taki sam, jak na fig. 1. Zachodzi tylko ta róznica, ze opornik sprzegajacy Rk jest wbudowany w lampe wzmacniajaca V.Opornik Rk mozna umiescic w cokole lampy lub we wnetrzu banki szklanej miedzy po¬ srednio zarzona katoda K a punktem przy¬ laczenia katody. Taka lampe wzmacniaja¬ ca mozna zalaczac w taki sam sposób, w ja¬ ki zalacza sie odpowiednia lampe bez sprze¬ zenia wstecznego. W razie polaczenia ka¬ tody w sposób, pokazany na rysunku, opor¬ nik Rk lezy zarówno w obwodzie anodo¬ wym, jak i siatkowym. Równiez w przypad¬ ku lamp wzmacniajacych, zaopatrzonych w katody zarzone bezposrednio, mozna oczy¬ wiscie umiescic opornik sprzegajacy badz w lampie, badz cokole lampy* jednak w tym przypadku trzebaby wyprowadzic ftaze* wnatrz specjalny punkt przylaczeniowy.Z wielu wzgledów jest rzecza korzystna wykonac opornik sprzegajacy Rk jako o- pornik zmienny, gdyz wtedy w czasie pracy ukladu mozna doregulowywac dopasowa¬ nie opornosci, a ponadto w razie wymiany lamp mozna bez trudnosci dobrac nowe wa¬ runki dopasowania.Przedmiot wynalazku specjalnie wyka¬ zuje swe zalety w zastosowaniu go do ukla¬ dów z przekazywaniem wielokrotnem, w których wzmacniacze pracuja na filtr wyj¬ sciowy. Jest rzecza oczywista, ze w takim razie nalezy bezwzglednie unikac refleksyj, to znaczy nalezy jak najdokladniej dopaso¬ wac opornosci. PL