PL20504B1 - Sposób zapobiegania tworzeniu sie nieuzytecznych obcinków na koncach bloków walcowanych. - Google Patents

Description

Bloki metalowe, przeznaczone do prze¬ róbki w walcowniach, posiadaja przekrój przewaznie kwadratowy lub prostokatny.Walcowanie powoduje wydluzenie bloku przy równoczesnem zmniejszeniu jego prze¬ kroju poprzecznego. Przy wydluzaniu sie bloku, poszczególne czastki materjalu prze¬ suwaja sie wzgledem siebie w ten sposób, ze czastki polozone blizej zewnetrznej po¬ wierzchni bloku przesuwaja sie w kierun¬ ku podluznym bloku o wieksza przestrzen niz lezace wewnatrz, wskutek czego na kon¬ cu bloku tworzy sie w miare zmniejszania sie jego przekroju poprzecznego coraz to glebszy lej. Lej ten ulega podczas dalsze¬ go walcowania ostatecznie sprasowaniu i powoduje powstanie szwu rozdzialowego, który dochodzi dosc gleboko do wnetrza bloku i nie daje sie juz spoic przez walco¬ wanie, uniemozliwiajac przez to dalsza przeróbke tego niejednorodnego konca blo¬ ku na profil uzyteczny. Z tego powodu ko¬ niecznem jest odciecie konca bloku. Ksztalt szwu rozdzialowego, wzglednie leja, zale¬ zy oczywiscie od stopnia zmniejszenia sie przekroju poprzecznego bloku podczas walcowania. Jezeli walcowanie bloku nie posunie sie az do zamkniecia leja, to blok bedzie mial koniec wklesly, który jednak równiez nie nadaje sie do dalszej obróbki i musi byc wobec tego odciety.Glebokosc i ksztalt leja w blokach owiekszych przekrojach, jak równiez szew rozdzialowy w blokach o mniejszych prze¬ krojach nie daja sie z zetonatrz dokladnie rozpoznac, wobec czego robotnicy, obslugu¬ jacy przecinarke, radza sobie w dwojaki sposób. Wykonuja oni mianowicie dwa lub wiecej ciec, przyczem po pierwszem cieciu oceniaja szacunkowo przypuszczalna glebo¬ kosc pozostalego jesizcze szwu rozdzialowe¬ go, a zatem i potrzebna dlugosc dalszego lub dalszych obcinków albo tez odrazu odcinaja zbyt dlugi kawalek konca bloku. To tez te obciete, a niezdatne do dalszej przeróbki konce bloków, stanowia zawsze bardzo znaczna czesc wagi calkowitej, przewalco- wanej ilosci bloków i wplywaja bardzo nie¬ korzystnie na wysokosc kosztów produkcji wytworów walcowanych.Podstawa niniejszego' wynalazku jest swiadomosc zasadniczego znaczenia tych odpadków, zwlaszcza przy blokach o du¬ zym przekroju poprzecznym, poniewaz blok przechodzacy przez walcownie bal- wankowa stanowi przewaznie cala wy¬ twórczosc huty. Wynalazek dazy zatem do zapobiezenia tworzeniu sie tych bezuzy¬ tecznych konców bloków, a to przez doda¬ nie rezerwy materjalowej u podstawy blo¬ ku.Myslano juz o zaokraglaniu bloków na ich krawedzi dennej przy odlewaniu w od¬ powiednio uksztaltowanej wlewnicy, a to celem niedopuszczenia do tworzenia sie rys powierzchniowych podczas krzepniecia i walcowania. Proponowano równiez nada¬ wanie bokom podluznym odlewanych blo¬ ków ksztaltu beczkowego, wzglednie wy¬ brzuszonego, a to celem uwolnienia bloków od pecherzy i jam usadowych na górnym koncu.Takze denny koniec bloku zaopatrywa¬ no juz w wypukla nasade, która zatem by¬ la nalozona na wlasciwa podstawe bloku i w przekroju poprzecznym przedstawiala sie jako wypukly wystep krawedzi dennej.Wspomniane uksztaltowania bloków mialy na celu polepszenie warunków osty- gania i krystalizacji bloku po odlewie, ale dla celów niniejszego wynalazku nie nada¬ waly sie, poniewaz prawdziwe przyczyny tworzenia sie lejów nie byly jeszcze znane, a zatem nie mogly byc uwzglednione. Tak odsada znajdujaca sie np. pomiedzy po¬ wierzchniami bocznemi, a wypuklemi po¬ wierzchniami podstawowemi wspomnia¬ nych bloków, powoduje podczas walcowa¬ nia tworzenie sie lusek, które daja wadli¬ wy produkt oraz nadmierna ilosc obcinków.Wkoncu proponowano równiez wyko¬ nywanie dna bloków walcowanych w posta¬ ci wypuklosci, przechodzacej, bez specjal¬ nej odsady, w powierzchnie boczne bloków.Pomysl ten mial na celu zapobiezenie two¬ rzenia sie rys w kierunku podluznym blo¬ ku, powstajacych dzieki „silom wystepuja¬ cym podczas walcowania", polegal zatem jedynie na falszywej obserwacji i nie mógl tez osiagnac celu, poniewaz krzywa dna bloku, np. szerokiego, przebiegala w nie¬ wlasciwym kierunku i ulatwiala przez to tworzenie sie lejów.Inny znów pomysl polegal na wytwa¬ rzaniu bloków o stozkowem zaokragleniu na obydwóch koncach i zaopatrzeniu go w powierzchnie czolowa o przekroju równym przekrojowi wywalcowanego bloku. Ale i ten pomysl nie daje sie w praktyce wyko¬ nac, gdyz dwa bloki stalowe nie moga miec na obydwóch koncach stozkowego zakon¬ czenia, poniewaz takiego ksztaltu odlewu nie mozna otrzymac w dotychczas stosowa¬ nych wlewnicach, a poza tern plaska po¬ wierzchnia czolowa bloku wedlug tego po¬ myslu musi równiez prowadzic do tworze¬ nia sie lejów, które trzeba nastepnie obci¬ nac.Wynalazek niniejszy natomiast polega na spostrzezeniu, ze sposób tworzenia sie leju podczas walcowania i jego glebokosc zaleza calkowicie od kazdorazowych wa¬ runków walcowania, a mianowicie od ci¬ snienia i szybkosci walcowania, wzglednieod liczby przejsc miedzy walcami i prze¬ kroju poprzecznego bloku. Przedmiotem wynalazku jest zatem swiadome wymiaro- wanie rezerwy materjalowej na dolnym koncu bloku podczas odlewania, odpowied¬ nio do kazdorazowych warunków walcowa¬ nia tak, aby przy koncu walcowania koniec bloku nie tworzyl leja, lecz powierzchnie o ile moznosci plaska. Przy stalem cisnieniu walców i danym przekroju poprzecznym bloku, ilosc rezerwy materjalowej powinna wedlug wynalazku pozostawac w stosunku odwrotnym do cisnienia walców, a prostym do przekroju poprzecznego bloku.Na rysunku schematycznym wyjasniona jest istota wynalazku, przyczem fig, 1 przedstawia przekrój poprzeczny konca prostokatnego bloku stalowego w takiej postaci, Jak go sie odlewa we wlewnicach stalowni na uzytek walcowni; fig. 2 przed¬ stawia zmiane konca tego bloku w pierw* szych chwilach walcowania; fig. 3 -- uwy¬ datnia lej rosnacy w miare zmniejszania sie przekroju poprzecznego skutkiem walco¬ wania, i fig. 4 wskazuje zwieranie sie leju pod wplywem nacisku w chwili osiagniecia lub po osiagnieciu pewnego nieduzego prze¬ kroju oraz powstawanie szwu rozdzialowe- W razie otrzymania postaci koncowej bloku wedlug fig. 4 nalezaloby obciac ko¬ niec mniej wiecej wzdluz linji a — a, ale w praktyce, ze wzgledu na niemoznosc roz¬ poznania od zewnatrz rzeczywistej glebo¬ kosci szwu rozdzialowego, ciecie musi wy¬ pasc mniej wiecej na linji b — &, jezeli cho¬ dzi o niezawodne otrzymanie prawidlowego konca bloku. Obciecie takie powoduje za¬ tem strate znacznej ilosci metalu, a trzeba jeszcze uwzglednic, ze wlasciwa ocena dlu¬ gosci obcinka pozostawiona jest uwadze robotników, a wiec i z tego powodu dlugosc obcinka moze przekroczyc jeszcze bardziej wlasciwa miare.Dostarczane do walcowni bloki lane, po¬ siadaja niekiedy na podstawie nieregularne Wystepy (iig. 5), powstale skutkiem wypla¬ kania plyt podstawowych form odlewni¬ czych przez stopiony metal. Bloki takie da¬ ja równiez popekane, a zatem bezuzytecz¬ ne konce, poniewaz przy walcowaniu po¬ wstaja w punktach c i d szwy rozdzialowe,, dajace poczatek rysom, jak to widac na fig. 6. W razie dalszego jeszcze walcowania wystep uwidoczniony na fig. 6, oddzielony od otaczajacego go materjalu szwami roz- dzialowemi, zostaje skutkiem opisanego procesu tworzenia sie leja wciagniety gle¬ biej do wnetrza bloku, co moze wkoncu dac powód do powstania produktu, np. wedlug fig. 7. Wystep, który poczatkowo znajdo¬ wal sie na zewnetrznym koncu bloku, mie¬ sci sie teraz w glebi koncowej czesci bloku.Wystep ten jest jednak chlodniejszy od otaczajacego go materjalu i moze skutkiem tego doprowadzic w chwili, gdy walce u- chwyca ten koniec bloku, do glebokich pek* niec wewnatrz bloku.Fig. 8 przedstawia przekrój konca blo¬ ku o znanym ksztalcie, który, jak wspo¬ mniano wyzej, posiada na swej podstawie, ze wzgledu na polepszenie warunków osty- gania, wypukla nasade. W blokach tego kszrtahu odsady ei f daja po kilku walcowa-* niach, dzieki tworzeniu sie zakladek, po¬ czatek powstawaniu lusek wedlug fig. 9.Luski te nie spawaja sie juz z wlasciwym materjalem bloku, a wiec wytwarzaja wpo- blizu dolnego konca wadliwa powierzchnie bloku, wobec czego trzeba albo obciac je¬ go koniec, albo tez usunac luski w drodze mozolnego dlutowania.Na fig. 10 przedstawiony jest koniec bloku o powierzchni podstawowej, której przekrój stanowi w mysl wynalazku jedno¬ lita wypukla krzywa. Otóz jezeli rezerwa materjalowa, stworzona przez wypuklosc konca bloku, obliczona jest wedlug zasad wynalazku, to dzialanie procesu wydluze¬ nia zostaje wyrównane w ten sposób, ze sklepiona powierzchnia podstawowa staje sie coraz mniej wypukla (fig. 11), a wkon- - 3 -cii staje sie plaska luib prawie plaska (fig. 12). W ten sposób nie dochodzi dzieki wy¬ nalazkowi do powstania leja, a tern bardziej do powstawania szwów rozdzialowych lub rys.Wytwarzanie bloku, który ma ksztalt wedlug wynalazku, moze sie odbywac w ten sposób, ze w plycie, na której podczas od¬ lewania ustawiona jest wlewnica, wykona¬ ne jest odpowiednie wydrazenie. Pojemnosc tego wydrazenia mozna regulowac zapo- moca wkladek okladzinowych, co pozwala na latwe dostosowanie sie do warunków walcowania, istniejacych w danej chwili.Fig. 13 przedstawia widok wlewnicy k, sluzacej do odlewania bloków wedlug wy¬ nalazku, a fig. 14 — przekrój dolnego kon¬ ca tej wlewnicy i plyty odlewniczej p. Ply¬ ta ta jest zaopatrzona w wystepy m, które do tego stopnia umozliwiaja dokladne usta¬ wienie wlewnicy na plycie, ze wydrazenie o plyty laczy sie bezposrednio z wewnetrz¬ na powierzchnia boczna wlewnicy.Dzieki zastosowaniu niniejszego wyna¬ lazku okazala sie moznosc zredukowania dotychczasowych obcinków z dolnych kon¬ ców bloków z przecietnie 3,4% calkowitej wagi bloków na okolo 1,5%, co stanowi znaczna obnizke kosztów walcowania i do- wodizi duzej donioslosci praktycznej wy¬ nalazku. PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL

Claims (1)

1.