Wynalazek dotyczy pompy obrotowej z jedna lub kilkoma zwezajacemi sie komora¬ mi, utworzonemi z jednej strony z oslony kadluba, a z drugiej ze skierowanej wzdluz promienia powierzchni wirnika oraz z po¬ wierzchni tegoz wirnika, nachylonej wzgle¬ dem oslony.Znane tego rodzaju pompy obrotowe na¬ daja sie tylko do przetlaczania cieczy, a nie nadaja sie do mas gestych lub ciastowatych, jak np. szlamu, ciasta, betonu lub podobnej masy, zawierajacej kamienie.Pompa obrotowa wedlug wynalazku umozliwia przetlaczanie nietylko cieczy, lecz równiez masy ciastowatej, zawierajacej kamienie, a to dzieki temu, ze komory te rozszerzaja sie w kierunku przeciwnym do kierunku obrotu wirnika i sa ograniczone za- pomoca plaszczyzny tloczacej, skierowanej wzdluz promienia.Mase, przeznaczona do tloczenia, dopro¬ wadza sie do komór zapomoca wirujacych lopatek, umieszczonych pod lejowatym wlotem i obracanych w kierunku przeciw¬ nym do kierunku obrotu wirnika, przyczem za temi lopatkami znajduje sie w sciance kadluba np. ruchoma klapa, naciskana sprezyna, wskutek czego unika sie zakle¬ szczania sie kamieni, znajdujacych sie w przetlaczanej masie.Pompa niniejsza irózni sie tern od pom¬ py obrotowej do przetlaczania masy ciasto- watej, zaopatrzonej* w ^plaszczyzny tlo¬ czacej nachylone wzgledem scianki kadlu¬ ba w kierunku przeciwnyoft do kierunku obrotu, ze w obecnie zdanych pompach z pochyla plaszczyzna tloczaca laczy sie po¬ wierzchnia, siegajaca scianki kadluba i tworzaca z nia kat ostry, wobec czego za¬ chodzi obawa zakleszczania sie kamieni, natomiast w pompie niniejszej z pochylona plaszczyzna laczy sie powierzchnia, skie¬ rowana wzdluz promienia, która jest pro¬ stopadla lub prawie prostopadla wzgledem stycznej do scianki kadluba, wskutek cze¬ go powstaje powierzchnia tloczaca, wywie¬ rajaca nacisk na tloczona mase, przyczem unika sie zakleszczania kamieni.Na fig. 1 i 2 rysunku przedstawiono w przekroju przyklad wykonania pompy ob' rotowej wedlug wynalazku, skladajacej sie z kadluba 1, wirnika 2, doprowadzaja¬ cych lopatek 5, suwaka oporowego 3, spre¬ zyny 4, klapy 6 ze sprezyna 7 i leja 8.Pompa niniejsza dziala w nastepujacy sposób. Mase, przeznaczona do tloczenia, wprowadza sie do leja 8, skad zapomoca lopatek 5 masa dostaje sie do kadluba pom¬ py, wskutek czego komora pomiedzy wy¬ stepami 9 wirnika 2, stanowiacemi po¬ wierzchnie tloczace, zostaje wypelniona dokladnie. Wirnik obraca sie w kierunku strzalki a, z czego wynika, ze komory, zwezaja sie w kierunku jego obrotu, a roz¬ szerzaja w kierunku przeciwnym i sa ogra¬ niczone czynnemi powierzchniami wyste¬ pów, skierowanych wzdluz promienia, wskutek czego dzialaja one jako po¬ wierzchnie, tloczace materjal. Rozszerza¬ nie sie komory j w kierunku przeciwnym do kierunku obrotu wirnika, zapobiega zakle¬ szczaniu sie kamieni, zawartych w tloczo¬ nej masie miedzy scianka kadluba i po¬ wierzchniami wirnika. Masa, porwana wy¬ stepami 9 wirnika 2, zostaje w dalszym cia¬ gu tloczona i dostaje sie do wylotu 10, a z niego do polaczonego z nim przewodu 11.Aby masa dostala sie rzeczywiscie do wy¬ lotu 10, koniec scianki wylotu przy wirniku jest utwod&ony z suwaka oporowego 3, osa¬ dzonego na ruchomem ramieniu 12, znaj- dujacem sie nazcwnatrz kadluba 1 i naci- skanem sprezyna 4, przyczem miejsce przenikania suwaka do wnetrza kadluba jest uszczelnione. Koniec suwaka 3 opiera sie na zewnetrznej powierzchni wirnika 2 wskutek tego, ze sprezyna 4 naciska ramie 12. Suwak 3 przesuwa sie w kierunku strzalki b pod naciskiem wystepu 9 wirnika 2 na jego koniec az do chwili, w której naj¬ wyzszy punkt wystepu 9 styka sie jeszcze z tym koncem. Nastepnie suwak 3 opada wdól pod naciskiem sprezyny 4. Powtarza sie to na kazdym wystepie 9 wirnika 2, dzieki czemu suwak 3 zapobiega przenika¬ niu masy ze strony wylotowej na strone le¬ ja 8, wskutek czego masa dostaje sie do \rylotu 10. Wahanie sie suwaka 3 na czopie 13 jest mozliwe, pomimo pozornie nieko¬ rzystnych warunków napedzania, dzieki temu, ze powstaja odpowiednie momenty ohfOftoWe, powodujace obracanie sie suwa¬ ka dookola czopa 13.Klapa 6 o uzebionej powierzchni we¬ wnetrznej 14 moze sie otwierac wbrew na¬ ciskowi sprezyny 7, zapobiega wiec za¬ kleszczaniu sie wiekszych kamieni, znajdu¬ jacych sie w tloczonej masie.W odmianie urzadzenia, przedstawionej na fig. 2 i sluzacej do uprzatania sniegu, kadlub / jest przymocowany zapomoca trzpienia 15 do przedniego konca podwozia 16, przyczem do kadluba 1 przymocowane jest lejowate przedluzenie 17, rozszerzaja¬ ce sie w kierunku ruchu wozu tak, aby przy toczeniu sie podwozia 16 w kierunku strzalki c snieg dostawal sie bezposrednio przez lejowate przedluzenie 17 do wirnika 2, wypelniajac komory, poczem dostaje sie do pionowego przewodu 11, z którego zo¬ staje usuniety wbok. W celu usuwania np. wiekszych kamieni w kadlubie 1 umieszczo-ny j-est walec t8, obracajacy sie w tym sa¬ mym kierunku, co wirnik 2. Plyta 20, osa¬ dzona na ramieniu 19, moze sie obracac dookola osi walca 18. Plyta ta przylega wlasnym ciezarem do oczyszczanej na¬ wierzchni. W celu omijania nieruchomych przeszkód, jak np. wystajacych kamieni bruku, plyta jest zaopatrzona z jednej strony w drazek 21, polaczony mimosrodo- wo z bebnem 22, na który nawija sie ciegno 23, podnoszace plyte 20 powyzej przeszko¬ dy, skoro plyta zostaje unieruchomiona wskutek natrafienia na przeszkode i cofa sie wzgledem podwozia 16, wobec czego drazek 21 obraca beben 22. Plyta 20 pod¬ suwa sie pod snieg, lezacy na jezdni, i po górnej zewnetrznej powierzchni ramienia 19 kieruje go do wirnika. PL