Opis wynalazku Przedmiotem wynalazku jest hydrodynamiczne, smarowane ciecz a magnetyczn a poprzeczno- -wzd lu zne lo zysko slizgowe, stosowane przy lo zyskowaniu niskoobci azonych czopów wa lów maszyn i urz adze n. Znane hydrodynamiczne lozyskowanie, przedstawione w ameryka nskim opisie patentowym nr 3 746 407 ma wa l na którym osadzone s a dwa ko lnierze obejmuj ace z obu stron tulej e panewki, która zamocowana jest w pier scieniowym magnesie trwa lym. Magnes trwa ly utwierdzony w niemagne- tycznej obudowie lo zyska spolaryzowany jest poosiowo a przylegaj ace do jego obu biegunów tarczo- we nabiegunniki obejmuj a z zewn atrz ko lnierze wa lu. Na walcowej powierzchni roboczej wa lu wyko- nane s a srubowe rowki, przebiegaj ace w uk ladzie lustrzanym wzgl edem poprzecznej p laszczyzny srodkowej oraz skierowane tak, ze patrz ac poosiowo w stron e p laszczyzny srodkowej pochylone s a one przeciwskr etnie wzgl edem kierunku obrotów wa lu. Szczeliny miedzy wa lem a panewk a i nabie- gunnikami wype lnione s a ciecz a magnetyczn a, utrzymywan a wewn atrz lo zyskowania si lami pola ma- gnetycznego. Podczas ruchu obrotowego wa lu rowki srubowe t locz a ciecz magnetyczn a w stref e srodkow a panewki a wytworzone nadci snienie zwi eksza zdolno sc przenoszenia si ly poprzecznej. Rozwi azanie wed lug wynalazku, podobnie jak w powy zej opisanym lozysku ma wa l z dwoma ko lnierzami obejmuj acymi z obu stron obudow e lo zyska, który na walcowej powierzchni roboczej ma srubowe rowki. Wyró znia si e tym, ze po obu stronach lo zyska, na s asiaduj acych ze sob a powierzch- niach czo lowych obudowy i ko lnierza wykonane ma wytoczenia, w których osadzone s a pary magne- sów trwa lych, spolaryzowanych poosiowo, o jednakowych parametrach geometrycznych i magnetycz- nych oraz skierowane jednoimiennymi biegunami (N) do siebie, skierowane jednoimiennymi bieguna- mi do siebie. W warunkach gdy wa l obciazony jest si la poosiow a, przyk ladowo wi eksz a sila masow a pionowego uk ladu lo zyskowania wa lu wzgl ednie si la obciazenia wyst epuj ac a podczas pracy wa lu, parametry geometryczne i magnetyczne par magnesów zabudowanych po jednej i drugiej stronie obudowy mog a by c odpowiednio zró znicowane. Rozwi azanie wed lug wynalazku wyja snione jest opisem przyk ladowego lo zyskowania, pokaza- nego na rysunku w pó lprzekroju osiowym. Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przyk ladzie wykonania na rysunku w pó lprzekroju osiowym. Lo zysko sk lada si e z wa lu 1 zaopatrzonego w ko lnierze 3, obudowy 2, dwóch par magnesów trwa lych 4 i 5 spolaryzowanych poosiowo oraz cieczy magnetycznej 6. Ko lnierze 3 wa lu 1 usytuowane s a w wytoczeniach bocznych obudowy 2. Na walcowej powierzchni czopa wa lu 1 pomi edzy ko lnie- rzami 3 wykonane s a rowki srubowe daszkowe 7, przebiegaj ace w uk ladzie lustrzanym wzgl edem poprzecznej p laszczyzny srodkowej oraz skierowane tak, ze patrz ac poosiowo w stron e p laszczyzny srodkowej pochylone s a one przeciwskr etnie wzgl edem kierunku obrotów wa lu. Pary magnesów trwa- lych 4 i 5 ustawione s a wzgl edem siebie biegunami jednoimiennymi N. Ciecz magnetyczna 6 znajduje sie w walcowej szczelinie 8 pomi edzy wewn etrzn a, cylindryczn a powierzchni a obudowy 2 a cylin- dryczn a powierzchni a czopa wa lu 1. W warunkach eksploatacji lozyska, pod wp lywem dzia lania si l pola magnetycznego, ciecz ma- gnetyczna 6 utrzymywana jest w szczelinie d zapewniaj ac p lynne smarowanie, za s srubowe, daszko- we rowki 7 czopa wa lu 1 t locz a ciecz magnetyczn a 6 z obu stron w stref e srodkow a lozyska. Wygene- rowane nadci snienie hydrodynamiczne w szczelinie d umo zliwia przeniesienie poprzecznego obci aze- nia zewn etrznego, natomiast si ly odpychania mi edzy jednoimiennymi biegunami par magnesów trwa- lych 4 i 5 zapewniaj a przeniesienie obci azenia wzd lu znego. PL